{"id":3263,"date":"2012-10-10T12:55:00","date_gmt":"2012-10-10T10:55:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/2025\/02\/28\/apelido-feixo-feixoo\/"},"modified":"2025-03-02T17:14:15","modified_gmt":"2025-03-02T16:14:15","slug":"apelido-feixo-feixoo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/apelido-feixo-feixoo\/","title":{"rendered":"Apelido Feix\u00f3 \/ Feixoo"},"content":{"rendered":"<p><a rel=\"attachment wp-att-791\" href=\"http:\/\/ilg.usc.es\/agon\/archives\/790\/apelido-feixo-feixoo\/feixo\/\"><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-791\" title=\"Feix\u00f3\" src=\"http:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-content\/uploads\/2012\/10\/Feixo.bmp\" alt=\"\" \/><\/a>O apelido <em>Feix\u00f3 <\/em>\/ <em>Feixoo <\/em>cont\u00e9n o substantivo com\u00fan <em>feix\u00f3 <\/em>(\u2018feix\u00f3n, faba\u2019) e remite ao \u00e9timo latino PHASEOLU, como xa expuxo no seu d\u00eda o Padre Sarmiento. Parece que a motivaci\u00f3n que suscitou na \u00e9poca medieval o seu emprego como alcu\u00f1a procede do uso humor\u00edstico do nome deste legume co significado do substantivo <em>calva<\/em>. Ser\u00eda, xa que logo, semanticamente equivalente do apelido <em>Calvo<\/em>, formado co correspondente adxectivo com\u00fan. Este significado pode deducirse dunha cantiga de Afonso X na cal aparece <em>feijoo <\/em>como sin\u00f3nimo de <em>calvare\u00e7a<\/em>; no texto, o segundo verso da segunda estrofa (\u201cque semelha Pedro Gil <em>no feijoo<\/em>\u201d) \u00e9 paralel\u00edstico do segundo verso da primeira (\u201csemelha Pedro Gil <em>na calvare\u00e7a<\/em>\u201d).<\/p>\n<p>Contrariamente \u00f3 que moita xente pensa, o uso do grafema &lt;g&gt; e &lt;j&gt; para este apelido non \u00e9 continuaci\u00f3n da tradici\u00f3n medieval, por m\u00e1is que nalg\u00fans casos coincida con ela, sen\u00f3n o resultado da acomodaci\u00f3n \u00e1s normas establecidas pola reforma ortogr\u00e1fica do castel\u00e1n en 1815. Entre os s\u00e9culos XVI e XVIII podemos atopar este apelido escrito indistintamente con &lt;j&gt; ou con &lt;x&gt;, coa mesma variabilidade e pouca regularidade que observamos nos top\u00f3nimos. A graf\u00eda actual con &lt;j&gt; obedece \u00e1 reforma da ortograf\u00eda espa\u00f1ola de 1815.<\/p>\n<p>Polo que se refire \u00e1 dupla vogal final, debemos considerala unha graf\u00eda arcaizante, que se ben desapareceu do galego com\u00fan, sobrevive, alternando coa soluci\u00f3n simplificada, noutros top\u00f3nimos e apelidos galegos (<em>Saa<\/em>~<em>S\u00e1<\/em>, <em>Boo<\/em>~<em>Bo<\/em>, <em>Rioboo<\/em>~<em>Riob\u00f3<\/em>, <em>Moo<\/em>~<em>M\u00f3<\/em>, etc.). \u00c9 an\u00f3malo o acento con que en ocasi\u00f3ns se marca a pen\u00faltima vogal (*<em>Feix\u00f3o<\/em>, igual ca en *<em>Riob\u00f3o<\/em>, *<em>S\u00e1a <\/em>etc.), que non se av\u00e9n coas regras de acentuaci\u00f3n do galego nin coas do castel\u00e1n.<\/p>\n<p>Esta informaci\u00f3n est\u00e1 tirada dun artigo que Gonzalo Navaza, membro da AGOn, acaba de publicar na revista acad\u00e9mica <em><a href=\"http:\/\/ilg.usc.es\/elg\/\">Estudos de Ling\u00fc\u00edstica Galega<\/a><\/em>. P\u00f3dese descargar gratuitamente aqu\u00ed:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/ilg.usc.es\/elg\/volume\/4\/peneira\/Peneira_Navaza_ELG04_2012.pdf\" target=\"_blank\">http:\/\/ilg.usc.es\/elg\/volume\/4\/peneira\/Peneira_Navaza_ELG04_2012.pdf<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O apelido Feix\u00f3 \/ Feixoo cont\u00e9n o substantivo com\u00fan feix\u00f3 (\u2018feix\u00f3n, faba\u2019) e remite ao \u00e9timo latino PHASEOLU, como xa expuxo no seu d\u00eda o Padre Sarmiento. Parece que a motivaci\u00f3n que suscitou na \u00e9poca medieval o seu emprego como alcu\u00f1a procede do uso humor\u00edstico do nome deste legume co significado do substantivo calva. Ser\u00eda, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3263","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria"],"acf":[],"mb":[],"mfb_rest_fields":["title"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3263","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3263"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3263\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}