{"id":3351,"date":"2017-05-08T10:36:00","date_gmt":"2017-05-08T08:36:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/2025\/02\/28\/ten-galicia-tanta-toponimia-relixiosa\/"},"modified":"2025-03-02T17:14:20","modified_gmt":"2025-03-02T16:14:20","slug":"ten-galicia-tanta-toponimia-relixiosa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/ten-galicia-tanta-toponimia-relixiosa\/","title":{"rendered":"Ten Galicia tanta toponimia relixiosa?"},"content":{"rendered":"<figure id=\"attachment_1569\" aria-describedby=\"caption-attachment-1569\" style=\"width: 619px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a rel=\"attachment wp-att-1569\" href=\"http:\/\/ilg.usc.es\/agon\/archives\/1547\/non-tan\/qawzni0u3x-3\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-1569    \" title=\"QaWZNI0u3X\" src=\"http:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-content\/uploads\/2017\/05\/QaWZNI0u3X2.jpg\" alt=\"\" width=\"619\" height=\"438\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1569\" class=\"wp-caption-text\">&quot;Mapa de lugares sagrados en Europa&quot;. Fonte: BIQDATA<\/figcaption><\/figure>\n<p>O portal Galicia Ciencia recolle no artigo <a href=\"http:\/\/www.gciencia.com\/tolociencia\/santisima-toponimia-de-galicia\/\">&#8220;A sant\u00edsima toponimia de Galicia&#8221;<\/a> o mapa que ilustra esta entrada e que publica a web polaca <a href=\"http:\/\/biqdata.wyborcza.pl\/the-map-of-holy-places-in-europe\">BIQDATA<\/a>. Nel repres\u00e9ntanse\u00a0os lugares de Europa que conte\u00f1en o concepto &#8220;santo&#8221; no seu nome. Galicia destaca nunha intensa mancha vermella e por iso no artigo se nos sinala como o lugar de m\u00e1is densidade de haxiotop\u00f3nimos (nomes de lugar que se refiren \u00e1 relixi\u00f3n) de Europa. Pero non, a toponimia de Galicia non \u00e9 tan sant\u00edsima como parece.<\/p>\n<p>Para a elaboraci\u00f3n do mapa, parece evidente que se tomou a advocaci\u00f3n como parte do\u00a0 nome das parroquias, a\u00ednda que esta non forma parte do top\u00f3nimo.<\/p>\n<p>Cando no Nomencl\u00e1tor de Galicia (NG) vemos, por exemplo, <em>Sar (Santa Mar\u00eda)<\/em> entre as parroquias de Santiago de Compostela, entre par\u00e9ntese ind\u00edcase que \u00e9 a Santa Mar\u00eda a quen est\u00e1 dedicada, e non que o nome sexa *<em>Santa Mar\u00eda de Sar<\/em>. A advocaci\u00f3n da parroquia d\u00e1nos, en moitas ocasi\u00f3ns, informaci\u00f3n importante sobre a s\u00faa antig\u00fcidade e sobre a s\u00faa historia e deixa constancia de que a nosa divisi\u00f3n administrativa non se pode esgazar dun antiqu\u00edsimo control eclesi\u00e1stico sobre un territorio perromano e pag\u00e1n. Por iso se recolle no nomencl\u00e1tor e se indica entre par\u00e9nteses, para sinalar que non forma parte do nome de lugar.<\/p>\n<p>Outras parroquias e localidades si levan o santo no nome, coma a de S<em>an Caetano<\/em> ou <em>Santa Cristina de Fecha<\/em>, que as\u00ed se distingue de <em>Fecha<\/em> que est\u00e1 dedicada a San Xo\u00e1n; ou o propio <em>Santiago de Compostela<\/em>, que naceu arredor do nome do ap\u00f3stolo.<\/p>\n<p>Pero, en realidade, hai pouco m\u00e1is de 1200 top\u00f3nimos dos m\u00e1is de 37.000 que ten NG que empecen por <em>San<\/em>&#8211; ou <em>Sant<\/em>&#8211; e moitos non\u00a0te\u00f1en nada que ver coa relixi\u00f3n, sen\u00f3n que son antropotop\u00f3nimos (formados con nomes de persoa) de orixe xerm\u00e1nica coma <em>Santomil<\/em> (Santiago de Compostela) ou <em>Sandi\u00e1s<\/em> (Chantada). Ou son fitotop\u00f3nimos (provenientes de nomes de plantas) coma <em>Sangui\u00f1edo<\/em> (Ortigueira) ou <em>Sancido<\/em> (Becerre\u00e1). Ou te\u00f1en outras procedencias m\u00e1is antigas, prerromanas, coma <em>Sangorzo<\/em>&gt; (Oza dos R\u00edos).<\/p>\n<p>Por outra parte, para a elaboraci\u00f3n deste mapa non se tiveron en conta algunhas ra\u00edces que significan &#8220;santo&#8221; noutras partes de Europa, coma <em>Don<\/em>(<em>e<\/em>)- en Euskadi, que deu lugar a\u00a0<em>Donibane<\/em> (San Xo\u00e1n) ou <em>Doneztebe<\/em> (Santo Estevo) e <em>Donostia<\/em> (San Sebasti\u00e1n), a\u00ednda que este \u00faltimo top\u00f3nimo \u00e9 de etimolox\u00eda discutida.<\/p>\n<p>Non se pode negar a importante a pegada da relixi\u00f3n na toponimia de Galicia e obs\u00e9rvase tam\u00e9n nas m\u00e1is de 660 localidades que no seu nome est\u00e1n relacionadas coa voz latina ECCLESIAM e que conte\u00f1en as ra\u00edces <em>Eire<\/em>-, <em>Aire<\/em>-, <em>Irex<\/em>-,\u00a0<em>Irix<\/em>-, <em>Grix<\/em>&#8211; ou <em>Igrex<\/em>-.<\/p>\n<p>Pero como a cantidade de nomes de lugar en Galicia \u00e9 sorprendente, debido \u00e1 gran dispersi\u00f3n da poboaci\u00f3n, por iso sempre imos destacar en top\u00f3nimos de calquera campo l\u00e9xico. N\u00f3tese, por exemplo, que temos m\u00e1is de 460 localidades que conte\u00f1en a palabra <em>outeiro <\/em>ou case 500 que empezan pola ra\u00edz <em>Font<\/em>-.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O portal Galicia Ciencia recolle no artigo &#8220;A sant\u00edsima toponimia de Galicia&#8221; o mapa que ilustra esta entrada e que publica a web polaca BIQDATA. Nel repres\u00e9ntanse\u00a0os lugares de Europa que conte\u00f1en o concepto &#8220;santo&#8221; no seu nome. Galicia destaca nunha intensa mancha vermella e por iso no artigo se nos sinala como o lugar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3351","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria"],"acf":[],"mb":[],"mfb_rest_fields":["title"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3351"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3351\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3351"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3351"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3351"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}