{"id":3393,"date":"2021-05-26T13:03:00","date_gmt":"2021-05-26T11:03:00","guid":{"rendered":"http:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/2025\/02\/28\/nome-do-mes-nome-do-ano-xela\/"},"modified":"2025-03-02T17:14:23","modified_gmt":"2025-03-02T16:14:23","slug":"nome-do-mes-nome-do-ano-xela","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/nome-do-mes-nome-do-ano-xela\/","title":{"rendered":"Nome do mes, nome do ano: Xela"},"content":{"rendered":"<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-1901\" src=\"http:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/Xela_interactiva-3-nomes-en-galego.jpg\" alt=\"\" width=\"545\" height=\"363\" \/>Xela<\/em> \u00e9 o hipocor\u00edstico de <em>Anxela<\/em> (e non <em>\u00c1nxela<\/em>), forma tradicional galega do nome, datado en Galicia polo menos desde o s\u00e9culo XVI.<\/p>\n<p>Para o nome, proveniente do feminino do lat. ANGELUM esperariamos unha forma esdr\u00faxula parella \u00e1 do portugu\u00e9s <em>\u00c2ngelo\/\u00c2ngela<\/em>\u00a0pero, quizais pola frecuencia no galego do antigo sufixo diminutivo &#8211;<em>elo<\/em>\/-<em>ela<\/em>, o nome sufriu un desprazamento acentual, que non sabemos cando se produciu pero que xa estaba consolidado na segunda metade do s\u00e9culo XIX, como confirman estes versos de A\u00f1\u00f3n e Rosal\u00eda.<\/p>\n<blockquote><p><em>Con que sol\u00e1s fac\u00eda varios ramos \/\u00a0<\/em><em>de froli\u00f1as do monte para <strong>Anx\u00e9la<\/strong>! \/\u00a0<\/em><em>(este era o nome <strong>dela<\/strong>) \/\u00a0<\/em><em>na cabeza po\u00f1\u00edal(l)as en roda\u2026 \/\u00a0<\/em><em>Oi, era un gusto m\u00e1is graciosa <strong>vela<\/strong> \/\u00a0<\/em><em>q\u2019unha novia no d\u00eda da s\u00faa boda<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\">A\u00f1\u00f3n, 1845. \u201cRecordos da Infancia \/ \u00c9gloga\u201d<\/p>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: left;\"><em>Beb\u00eda no seu peito o paxari\u00f1o, \/\u00a0<\/em><em>tan branco relumbraba! \/\u00a0<\/em><em>I olor, color, sabor, que eu ben sab\u00eda \/\u00a0<\/em><em>o que sab\u00eda <strong>Anxela<\/strong>, \/\u00a0<\/em><em>anque n&#8217;inda a cheirala me astrev\u00eda&#8230; \/\u00a0<\/em><em>Todo \u00f3s meus ollos era santo <strong>nela<\/strong>!<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p style=\"text-align: right;\">Rosal\u00eda de Castro, 1880. \u201cPor que?\u201d (<em>Follas Novas<\/em>)<\/p>\n<p><em>Anxela<\/em> e <em>Xela<\/em> son formas propias e exclusivas e as recomendadas no galego moderno; a variante <em>\u00c1nxela<\/em> \u00e9 etimol\u00f3xica e harm\u00f3nica co portugu\u00e9s e o castel\u00e1n e recuperouse recentemente.<\/p>\n<p><strong>Xela Arias<\/strong> foi a autora homenaxeada nas celebraci\u00f3ns das Letras Galegas deste ano 2021. Rexistr\u00e1rona \u00f3 nacer como Mar\u00eda de los \u00c1ngeles, nunha \u00e9poca en que aqu\u00ed non se pod\u00edan po\u00f1er nomes en linguas distintas do castel\u00e1n. Ela optou por\u00a0<a href=\"http:\/\/primaveradasletras.gal\/os-nomes-en-galego\/\">galeguizar<\/a>\u00a0o seu nome en 1994.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">[Imaxe tomada da web da RAG, da secci\u00f3n <em>Primavera das Letras<\/em> dedicada a Xela Arias]. LM.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xela \u00e9 o hipocor\u00edstico de Anxela (e non \u00c1nxela), forma tradicional galega do nome, datado en Galicia polo menos desde o s\u00e9culo XVI. Para o nome, proveniente do feminino do lat. ANGELUM esperariamos unha forma esdr\u00faxula parella \u00e1 do portugu\u00e9s \u00c2ngelo\/\u00c2ngela\u00a0pero, quizais pola frecuencia no galego do antigo sufixo diminutivo &#8211;elo\/-ela, o nome sufriu un [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3393","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sen-categoria"],"acf":[],"mb":[],"mfb_rest_fields":["title"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3393"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3393\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ilg.usc.gal\/agon\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}