logo sli logo ilg DDGM - Dicionario de dicionarios do galego medieval

Dicionario de dicionarios do galego medieval

Corpus lexicográfico medieval da lingua galega


Está a procurar a palabra direito como lema no Dicionario de dicionarios do galego medieval.1 Rows
- Número de acepcións atopadas: 1.
- Distribución por dicionarios: CRÓNICA XERAL (1).

Se desexa realizar outra pescuda, pode calcar aquí.

R. Lorenzo (1977): La traducción gallega de la Crónica General y de la Crónica de Castilla. Vol. II (Glosario). Ourense: Instituto de Estudios Orensanos Padre Feijóo.
dereyto
dereyta
dereita
dereito
dereita
direito
dreito
adj. adj. 'derecho, justo, recto ' , del lat. vulg. DĒRĒCTUS, clás. DĪRĒCTUS (REW 2648). Formas: dereyto 148.41 "se consello - quer dar a ssenor", 640.5 (c. 437) "o golpe nõ foy - et nõno prendeu per carne", 661.17 "estaua o corpo tã - que se non reuoluia", 852.28 "et enderençou per seu camjno - " (en otros casos "a dereyto" ), en dereyto de 'frente a ' : 740.13,14 "albergarõ essa noyte - Calatraua", 745.27 "mandoa ficar a tenda - da del rrey". Adverbialmente en 392.32 "et jurẽ todos... que nos julguẽ - en este lugar", 630.16 "por que julgastes - com̃o rrey dereytureyro"; dereyta 372.13 "parouxillj - ", 464.12 "fez logo papa per - esleeçõ", 620.22 "nõ acharõ razõ - con que se podessem defender", 623.39 "den sentẽça a que for - ", 661.22 "com̃o tĩjna a espada tã - ", 667.6 "a mão - do altar", 668.19 "ena mão - ", 669.22 "aa maão - " (id. 673.61), 672.25,32 "a mão -", 808.73 "a cal mayor que uay - ", 809.118 "leixou C. a mão - ", 821.12-13 "coitar por yr - et igualmente pelas razões", 897.42 "peseuerar pela - carreyra", dereita 569.13 "a mao - ". Es la forma normal gall. desde el XIII (en port. se conoce dereito, dereita hasta el XVI, por lo menos): a. 1261 "como uay en dereyto ao Ryo" (Salazar 34.22); Miragres "et mãdou poer a sua mesa en dereito da de Tito" (41); Cr. Troyana "foyme dereyto a el rey C." (I, 119.28), "a sua mão dereyta" (I, 197.7), "que he bon consello et dereito" (I, 95.19); Gal. Estoria "do lynagem de dereito de Adam por lỹna dereyta de Caym" (14.21-22); D. Eduarte Ensinança "de tal andar dereito" (24 cap.); Soliloquio "as cousas dereitas e nõ as seestras" (26.24), "que julgas dereyto a igualdade" (60.5); Imitação Cristo "somete ao arbitrio e juizo da dereita rrazom" (p. 15.30); F. Lopes Cr. D. Pedro "se a rregra ha de seer dereita... nemhũa cousa dereita" (p. 89.59,60); a. 1434 "ena mao dereyta" (Ferro2 p. 26), etc. En port. desde el XIV se conoce la forma mod. direito: Graal "quem me agora chamar per meu direito nome" (194b, 672); Soliloquio "per a carreira direita... tornarei a ty que es caminho direito" (12.23,28). Véanse ambas formas en Morais. En gall. existe dialectalmente direito y popularmente la forma dreito, conocida ya desde el s. XIV: Cr. Troyana "desy foysse dreito a el Rey" (I, 93.17); a. 1474 "suas maos dreitas" (CDGH 73). En cast. desde el Cid.




Seminario de Lingüística Informática - Grupo TALG / Instituto da Lingua Galega, 2006-2022
O Dicionario de dicionarios do galego medieval é obra de Ernesto González Seoane (coord.), María Álvarez de la Granja e Ana Isabel Boullón Agrelo
Procesamento informático e versión para web: Xavier Gómez Guinovart

Powered by Debian    Powered by Apache    Powered by PHP    Powered by MySQL