{"id":541,"date":"2018-04-16T21:39:32","date_gmt":"2018-04-16T19:39:32","guid":{"rendered":"https:\/\/ilg.usc.gal\/PaLeGa\/?page_id=541"},"modified":"2026-02-02T20:00:31","modified_gmt":"2026-02-02T19:00:31","slug":"materiais-dos-centros-participantes","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ilg.usc.gal\/palega\/?page_id=541","title":{"rendered":""},"content":{"rendered":"

Nesta secci\u00f3n iranse incorporando os materiais elaborados polos centros durante a s\u00faa participaci\u00f3n no programa, as\u00ed como algunhas das gravaci\u00f3ns e imaxes obtidas durante a realizaci\u00f3n das entrevistas. O l\u00e9xico recollido<\/span>\u00a0polo alumnado pasar\u00e1 a integrar a base de datos do <\/span>Tesouro do l\u00e9xico patrimonial galego e portugu\u00e9s<\/i><\/span><\/a>,<\/span> onde ir\u00e1 identificado co nome do centro correspondente.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

ano lectivo 2024\/2025<\/h5>\n
IES A basella (vilanova de arousa)<\/h5>\n

O alumnado recolleu l\u00e9xico relacionado co mar e co vi\u00f1o e a vendima. O resultado do traballo realizado ao longo do ano lectivo p\u00f3dese consultar na p\u00e1xina web Da t\u00faa boqui\u00f1a, unha fala<\/a>, onde se pode descargar o glosario co l\u00e9xico recollido.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

IES A illa de arousa (A illa de arousa)<\/h5>\n

Este centro traballou arredor do l\u00e9xico do mar e, como parte do proxecto, realizou unha visita \u00e1 Confrar\u00eda de Pescadores e montou a exposici\u00f3n Marexadas<\/a> no auditorio da Illa. O alumnado traballou na materia de Expresi\u00f3n Art\u00edstica con fotograf\u00edas antigas da s\u00faa zona relacionadas co mar e transformounas mediante o uso da t\u00e9cnica art\u00edstica do collage.<\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

ano lectivo 2023\/2024<\/h5>\n
CIFP portovello (ourense)<\/h5>\n

Na primeira fase do proxecto o alumnado puido co\u00f1ecer e valorar o Centro de Interpretaci\u00f3n do Xogo Popular e Tradicional<\/a>, creado polo propio CIFP. Tras investigar sobre os xogos tradicionais e o l\u00e9xico relacionado, puxeron en marcha as PortOlimp\u00edadas<\/a>. Despois de seleccionar os xogos populares para competir en tres fases eliminatorias, informouse a toda a comunidade educativa sobre o desenvolvemento das olimp\u00edadas e organiz\u00e1ronse competici\u00f3ns no patio por equipos.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

cpi castro baxoi (mi\u00f1o)<\/h5>\n

O alumnado entrou en contacto co mundo dos mu\u00ed\u00f1os e o seu funcionamento grazas, principalmente, ao que lle contaron os seus av\u00f3s e avoas. Ao final do ano lectivo, en colaboraci\u00f3n co Departamento de Educaci\u00f3n F\u00edsica, realizaron unha andaina pola senda dos mu\u00ed\u00f1os da fraga do Xar\u00edo en Mi\u00f1o, con construci\u00f3ns do s\u00e9culo XVII.<\/p>\n

\"\"<\/a>\u00a0 \u00a0 \"\"<\/a><\/p>\n

cpR pluriling\u00fce guillelme brown (o pereiro de aguiar)<\/h5>\n

Este centro adentrouse no mundo dos oficios tradicionais de Portugal e da provincia de Ourense, documentando as pr\u00e1cticas, t\u00e9cnicas e o vocabulario espec\u00edfico utilizado en diversos labores artesanais. O alumnado realizou unha serie de visitas a artes\u00e1ns e profesionais de varios oficios tradicionais, o que lle permitiu rexistrar o l\u00e9xico empregado no seu traballo diario. Entre estas visitas destacaron as realizadas \u00e1 alfarer\u00eda de Ni\u00f1odaguia e a un taller dun zapateiro en Vilanova dos Infantes. O produto final foi un libro en que recompilaron toda a informaci\u00f3n recollida.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

<\/h5>\n
ies pedregal de irimia (meira)<\/h5>\n

Este centro traballou sobre a sega e a malla para o que entrou en contacto con persoas co\u00f1ecedoras do proceso de recolecci\u00f3n e tratamento dos cereais de xeito tradicional, como tres membros da directiva da Asociaci\u00f3n de Amigos da Malla (Meira), que lles deron unha charla, ou as persoas usuarias do Centro de Atenci\u00f3n a Maiores. Tam\u00e9n viron un documental sobre os segadores galegos en Castela. Ademais da recolla l\u00e9xica, recompilaron refr\u00e1ns e cantigas e elaboraron un artigo para a revista do centro e carteis propagand\u00edsticos das tarefas da sega e a malla.<\/p>\n

\"\"\u00a0 <\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

ies fernando blanco (cee)<\/h5>\n

Neste centro levaron a cabo o proxecto Festilingua<\/em>, encami\u00f1ado \u00e1 realizaci\u00f3n dun percorrido polas principais celebraci\u00f3ns da contorna do IES Fernando Blanco que se desenvolveron ao longo do curso acad\u00e9mico. Por exemplo, celebraron o Festilingua do Magosto, momento en que alumnado tivo a oportunidade de investigar e co\u00f1ecer diferentes xeitos de celebrar o magosto ou de chamarlle \u00e1s casta\u00f1as.<\/p>\n

ies pluriling\u00fce fontem albei (A fonsagrada)<\/h5>\n

Neste centro elaboraron un caderno de recolla de l\u00e9xico<\/a> que depositaron en varios puntos da vila da Fonsagrada para que as persoas que o desexasen, sobre todo as de m\u00e1is idade, puidesen achegar as s\u00faas palabras e tam\u00e9n crearon un formulario<\/a> de recollida en li\u00f1a. Para fomentar a cesi\u00f3n de palabras por parte da veci\u00f1anza, elaboraron diversos v\u00eddeos nas redes sociais baixo o cancelo #NaFonsagradadicimosas\u00ed. Co l\u00e9xico recollido crearon pasatempos, que distribu\u00edron en formato libro ou mantel de mesa polos bares e restaurantes da vila, e diversos xogos de mesa. Tam\u00e9n foron difundindo as palabras rexistradas nas stories do Instagram baixo o t\u00edtulo “A palabra do d\u00eda<\/a>“. Por \u00faltimo, realizaron unha visita ao Instituto da Lingua Galega en que puideron falar co lexic\u00f3grafo fonsagradino Ant\u00f3n Santamarina.<\/p>\n

Todo este traballo, que levaba por t\u00edtulo A memoria das palabras,<\/em> foi reco\u00f1ecido co Primeiro premio de innovaci\u00f3n educativa en dinamizaci\u00f3n ling\u00fc\u00edstica<\/a> na convocatoria 2023\/2024 da Secretar\u00eda Xeral da Lingua e a Direcci\u00f3n Xeral de Ordenaci\u00f3n e Innovaci\u00f3n Educativa. P\u00f3dese ler a descrici\u00f3n deste proxecto nun artigo<\/a> da autor\u00eda de Noemi Basanta, coordinadora do traballo, no n.\u00ba 87 da revista EDUGA<\/em>.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

<\/h5>\n
ano lectivo 2022\/2023<\/h5>\n
CPI pluriling\u00fce dr. l\u00f3pez su\u00e1rez (o savi\u00f1ao)<\/h5>\n

O alumnado deste centro decidiu traballar sobre a vendima por ser unha tradici\u00f3n de grande arraigamento na Ribeira Sacra e por elaborarse vi\u00f1o na maior\u00eda das casas dos e das estudantes, o que lles permitiu entrevistar os seu familiares. Ademais, recolleron l\u00e9xico entre a xente que acud\u00eda \u00e1 feira que ten lugar ao p\u00e9 do CPI d\u00faas veces ao mes. Por \u00faltimo, aproveitaron unha sa\u00edda fotogr\u00e1fica do Departamento de M\u00fasica e Pl\u00e1stica para recoller l\u00e9xico nos lugares m\u00e1is afastados do Concello en que non rexistraran informaci\u00f3n.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"\"\"<\/a><\/p>\n

<\/h5>\n
cpi poeta ux\u00edo novoneyra (folgoso do courel)<\/h5>\n

O alumnado traballou sobre a apicultura, xa que no Courel hai unha importante tradici\u00f3n ap\u00edcola. De feito, un veci\u00f1o da zona, experto apicultor e carpinteiro, encargouse de explicarlles no centro o funcionamento dunha colmea. Ademais da recolla de l\u00e9xico sobre o tema, os e as estudantes elaboraron a s\u00faa propia colmea en colaboraci\u00f3n do Departamento de Tecnolox\u00eda.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

ies pluriling\u00fce fontem albei (A fonsagrada)<\/h5>\n

Neste centro elaboraron cadernos<\/a> que foron repartidos por distintos puntos da Fonsagrada para recoller as palabras da xente do Concello. Para fomentar a cesi\u00f3n de palabras por parte da veci\u00f1anza, crearon diversos v\u00eddeos<\/a> nas redes sociais baixo o cancelo #NaFonsagradadicimosas\u00ed. Ademais, participaron no II concurso do programa #D\u00edgochoEu cun gui\u00f3n<\/a> en que reivindicaban a variedade dialectal da Fonsagrada, co que conseguiron o 2.\u00ba premio entre os centros de ensino secundario de todo Galicia. Tam\u00e9n visitaron o Instituto da Lingua Galega, onde puideron falar co lexic\u00f3grafo fonsagradino Ant\u00f3n Santamarina.<\/p>\n

O l\u00e9xico rexistrado, que foi divulgado a trav\u00e9s de c\u00f3digos QR pola vila, pode consultarse nesta ligaz\u00f3n<\/a>.<\/p>\n

\"\"\u00a0 <\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

ano lectivo 2021\/2022<\/h5>\n
IES As Barxas (moa\u00f1a) e IES Mar\u00eda Soli\u00f1o (cangas)<\/h5>\n

Estes dous centros traballaron conxuntamente arredor dos oficios tradicionais do Morrazo. As actividades que realizaron ao longo do curso (infograf\u00eda sobre os peixes, mariscos e crust\u00e1ceos, entrevista a unha poxadora do peixe, escolla das dez palabras m\u00e1is bonitas do proxecto…) poden consultarse no seu blog<\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

IES Pluriling\u00fce Fontexer\u00eda (muros)<\/h5>\n

O alumnado recolleu l\u00e9xico relacionado co mar e realizou unha serie de actividades que lle permitiu co\u00f1ecer mellor a s\u00faa contorna: visitas \u00e1 lonxa, ao Mu\u00ed\u00f1o das Mareas, a diversas conserveiras, charla sobre embarcaci\u00f3ns tradicionais etc.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

IES de Vilalonga (sanxenxo)<\/h5>\n

Este centro traballou sobre o l\u00e9xico do mar e a vendima. Algunhas das gravaci\u00f3ns realizadas durante as entrevistas foron subidas \u00e1 plataforma da Radio na biblio<\/a> e ao blog A beira das palabras<\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

<\/h5>\n
ano lectivo 2020\/2021<\/h5>\n
IES Lagoa de Antela (xinzo de limia)<\/h5>\n

Neste centro traballaron sobre os xogos tradicionais, para o que realizaron un labor de busca de informaci\u00f3n antes de po\u00f1elos en pr\u00e1ctica no propio centro. Ademais, o alumnado de 4.\u00ba da ESO encargouse de presentarlle a din\u00e1mica dos distintos xogos ao alumnado dos cursos inferiores.<\/p>\n

IES Marqu\u00e9s de Sargadelos<\/h5>\n

O alumnado recolleu l\u00e9xico relacionado cos oficios tradicionais e co\u00f1eceu o traballo desenvolto por alg\u00fans artes\u00e1ns e artes\u00e1s dedicados \u00e1 cester\u00eda<\/a>, \u00e1 cer\u00e1mica<\/a> e \u00e1 elaboraci\u00f3n de zocos.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

<\/h5>\n
ano lectivo 2019\/2020<\/h5>\n
IES de Ponte Caldelas (ponte caldelas)<\/h5>\n

Neste centro elaboraron a p\u00e1xina web Patromoni… ando<\/a>,<\/em> onde se recolle o traballo que realizaron arredor do patrimonio material e inmaterial desde distintas \u00e1reas. Na secci\u00f3n L\u00e9xico Recollido<\/a> p\u00f3dense consultar todas as palabras rexistradas polo alumnado.<\/p>\n

Este proxecto levou o primeiro premio de Innovaci\u00f3n Educativa do organismo Escola Viva.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

CPI Pluriling\u00fce de Vedra (vedra)<\/h5>\n

O alumnado de Vedra traballou sobre o l\u00e9xico da madeira e a carpinter\u00eda, que puideron co\u00f1ecer da man dalg\u00fans carpinteiros que lle falaron sobre o seu oficio nun obradoiro realizado no centro e en visitas aos seus lugares de traballo. Ademais, o l\u00e9xico foi incorporado \u00e1 aplicaci\u00f3n B\u00f3tame un capio<\/a>, desenvolta no anterior ano lectivo.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

IES Universidade Laboral (culleredo)<\/h5>\n

Na Universidade Laboral elaboraron un mapa de palabras e un dicionario<\/a> con todas as formas relacionadas co mar, o pan, a costura e os xogos recollidas polo alumnado, procedente de distintos concellos de Galicia.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

ano lectivo 2018\/2019<\/h5>\n
IES GREGORIO FERN\u00e1NDEZ (sarria)<\/h5>\n

O alumnado deste centro traballou arredor das plantas medicinais, das medidas e do traballo e as relaci\u00f3ns laborais. No seu blog A lingua \u00e9 vida<\/a> encontraredes un glosario<\/a> biling\u00fce galego-franc\u00e9s de plantas medicinais, as\u00ed como fotograf\u00edas das plantas coas que traballaron e varias gravaci\u00f3ns, ademais das enquisas empregadas.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

CPI Pluriling\u00fce de vedra (vedra)<\/h5>\n

Neste centro crearon unha aplicaci\u00f3n que leva por nome B\u00f3tame un capio<\/a>, onde van introducindo vocabulario propio da zona, en moitos casos desco\u00f1ecido polo alumnado, para que este non se perda e posibilitar a s\u00faa consulta.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Noticia na prensa: https:\/\/www.elcorreogallego.es\/area-de-compostela\/ecg\/botame-un-capio-nova-app-recuperar-lexico-da-ulla\/idEdicion-2019-06-16\/idNoticia-1188936<\/a><\/p>\n

ies francisco davi\u00f1a rey (monforte de lemos)<\/h5>\n

O alumnado participante recolleu ao longo do curso o l\u00e9xico relacionado co pan, xunto a refr\u00e1ns, cantigas e diversas cuesti\u00f3ns etnogr\u00e1ficas arredor desta tem\u00e1tica. Podedes consultar todo o que andaron a facer no seu blog O forno da fala<\/a>.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

IES MAXIMINO ROMERO DE LEMA (BAIO, ZAS)<\/h5>\n

Neste centro traballaron o l\u00e9xico relacionado con distintos campos sem\u00e1nticos (xogos e xoguetes tradicionais, o pan, os embutidos…). No seu blog<\/a> podemos encontrar este v\u00eddeo realizado polo alumnado do ciclo de Imaxe e Son.<\/p>\n