| 1200 | FX III, 5/ 699, col. a | Onde agora entendemos de desfazer aquel pecado escumungado que fazen os barones unos con outros, et de tanto deuen seer mays tormentados os que se ensuzan en tal maneira, canto eles pecan mays contra deus et contra camdat. | [+] |
| 1200 | FX III, 5/ 703, col. a | Mays el iuyz non deue ningun ome tormentar en ascuso si non ante omes muchos ; mays todauia non deue penar ante que el fecho sea prouado por algunas prouas, o ante que aquel que lo acusa meta so corpo a atal pena como aquel que es acusado deue recebir et sil poder seer prouado, et assi deue seer tormento. | [+] |
| 1200 | FX III, 5/ 703, col. a | Et se el furto non for tal por que deua seer en seruidumbre , finque por libre et todauia faga la emenda. | [+] |
| 1200 | FX III, 5/ 703, col. a | Et se anbos fezeren tal cosa porque deuan seer escabezados, anbos prendan morte densuno. | [+] |
| 1200 | FX III, 5/ 707, col. b | Et se for ome de menor guysa el que furtou lo scripto o el que lo corrompio depoys que lo manifestare ant el iuyz, deue seer seruo daquel cuio era lo scripto. | [+] |
| 1200 | FX III, 5/ 707, col. b | Quem mostra falso scripto o falsas leteras ou falso mandado del rey non lo sabendo, non deue seer tenudo por falso; se poder mostrar aquel quegelo dio , mostrelo et aquel deue recebir a pena que es de suso dicha que deuem auer os que fazen falsos scriptos. | [+] |
| 1200 | FX III, 5/ 707, col. b | Et el scripto primero deue seer firme, et el otro que foy feyto despoys por engano non uala nada. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Macar ome per folia || aginna caer || pod ' en pecado, || do ben de Santa Maria || non dev ' a seer || desasperado. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Todo logar mui ben pode | seer defendudo || o que a Santa Maria | á por [seu] escudo. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Pois [que] Deus quis da Virgen Fillo || seer por nos pecadores salvar, || porende non me maravillo || se lle pesa de quen lle faz pesar. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Por que ajan de seer || seus miragres [mais] sabudos || da Virgen, deles fazer || vai ant ' omes descreudos. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Gran dereit ' é de seer || seu miragre mui fremoso || da Virgen, de que naçer || quis por nos Deus grorioso. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Esta .LXII[I]. é como Santa Maria sacou de vergon[n]a a un cavaleiro que ouver ' a seer na lid[e] de Sant ' Estevan de Gromaz, de que non pod ' y seer polas suas tres mis[s]as que oyu. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | En tamanna coita non pode seer || om ' a que a Virgen non poss ' acorrer. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Esta .C.XXXVII. é como Santa Maria fez seer casto a un cavaleiro que soya seer mui luxorioso. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Tantas nos mostra a Virgen | de merçees e d ' amores, || que per ren nunca devemos | seer maos pecadores. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Non soffre Santa Maria | de seeren perdidosos || os que as sa[s] romarias | son de fazer desejosos. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Como deve dos crischãos | seer a Virgen onrrada, || outrossi ar deve deles | seer en todo guardada. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Como poden per sas culpas | os omes seer contreitos, || assi poden pela Virgen | depois seer sãos feitos. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Santa Maria grandes faz || miragres e saborosos, || e guarda aos que lle praz || de seeren perdid[os]os. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Quena festa e o dia || da mui Groriosa || quiser guardar todavia, || seer -ll -á piadosa. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Aquele que en[a] Virgen | carne por seer veudo || Fillou, ja per ren non pode | seer nenllur ascondudo. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Razon an de seeren | seus miragres contados || da Sennor que ampara | [a]os desamparados. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Como soffre mui gran coita | o om ' e[n] çego seer, || assi faz gran piadade | a Virgen en ll ' acorrer. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Non é mui gran maravilla | seerem obedientes || os angeos aa Madre | daquel cujos son sergentes. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Esta .CCC.VI. é como Santa Maria fez converter un erege en Roma que dizia que Santa Maria non podia seer virgen e aver fillo. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Muito per dev ' a Reyn[n]a || dos Çeos seer loada || de nos, ca no mundo nada || foi [ben] come fror d ' espin[n]a. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Tant ' aos pecadores | a Virgen val de grado, || per que seu santo nome | dev ' a seer mui loado. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | Muito per é gran dereito | de castigado seer || quem s ' atrev ' ao da Virgen | pera furtar contanger. | [+] |
| 1264 | CSMp Pauta/ 39 | O que a Santa Maria | serviço fezer de grado, || na mui gran coita que aja | seer -ll -á gualardõado. | [+] |
| 1264 | CSMr B/ 278 | [Como Santa Maria sacou de vergonna a un cavaleiro que o[u]ver ' a seer ena lide en Sant Estevan de Gromaz, de que non pod ' y seer polas suas tres missas que oyu; começa assi:] | [+] |
| 1264 | CSMr B/ 491 | [Como Santa Maria fez seer casto a un cavaleiro que soya seer muy luxurioso.] | [+] |
| 1264 | CSMr B/ 144 | [[C]omo Santa Maria fez converter un erege en Roma que dizia que Santa Maria non podia seer virgen e aver fillo.] | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | E sobre todo dixo, que en qualquier edad que sea (el) ome, ha menester (ayuda: ca si fuer niño, ha menester) amigo(s) que lo crie(n,) e lo guarden que non faga, nin aprenda cosa este mundo sen amigos macar seia auondado de todolos (outros) bees que en el son. (ca) quanto os homees son mays onrrados e mays poderosos e mays rricos. tanto an mays mester os amigos e esto por duas rrazoes. a premeyra (he) porque eles non poderian auer (nehun) proueyt o das rrequezas sse non husasen delas e tal huso deue seer en fazer ben. e ho ben feyto deue seer dado os amigos. e por ende os amigos non poden husar das rrequezas que ouueren macar car seian auondados dellas. a ssegunda rrazon he que porlos amigos sse gardan e sse acresçentan as rrequezas e as onrras que os homees an ca doutra guysa sen amigos non poderian durar porque quanto mays onrrado e mays poderoso e o omee peor golpe rreçebe se (lle) falleçe ajuda de amingos que os acorran en sua pobreça e os estorçan (t)odos perigros quelles aquaçeren. e sobre todo disso que en qual quer hedade que seia omee a mester amingo que o cria e o garde que non faça nen aprenda cousa quelle este mal. | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | III. como se (pode) aproueytar homee do consello do amigo e qual homee deue seer escullido para esto. | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | Folgança e seguramento muy grande an os homees quando sse concellan con (seus) amingos e por ende disso hun sabio que ouo nome talio que (en) nehua cousa (non pode) homee auer amingo a quen podesse dizer (seguramente) sua voentade assi como assi meesmo. e disso en outro lugar. deliura con teu amingo todalas cousas que ouueres (a fazer). primeyramente sabe quen he el. porque moytos (omees) que pareçen amingos de fora. e son falagueyros de parauua que an a uoentade contraria do que demostran. e como quer que estes (ataes) afalagan a omee (e) por mays seer amados. | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | Et amizdade de natura he a que o padre e a madre han a seus fillos e o marido aa moller. e esta non tan soamente a enlos omees que an rrazon en si. mays aynda todalas outras animalias que an poder de engendrar. por cadahun deles a(n) naturalmente amizdade de con seu conpanneyro e conlos fillos que naçen deles. e amizdade an outrossi segundo natura aque les que son naturaes de hua terra de maneyrra que quando sse achan en outro lugar estranno an (plazer) huns con outros e aiudançe enlas cousas quelles son mester ben assy como sse fossen amigos de longo tempo. a segunda maneyra de amizdade he mays noble que a premeyra. porque pode seer entre todos omees que aian bondade en si e por ende e mellor que a outra que esta naçe de bondade tan soamente. e a outra de deuedo de natura. e a en si todolos bees de que falamos en las leys deste tidoo. a terceyra maneyra por placer que espera del auer, (luego que lo aya, o le desfallezca la pro, o el plazer que espera auer del amigo), desatase porende la amistad que era entre ellos, porque no auia rayz de bondad. | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | V. como deve seer gardada a amizdade entrelos amigos. | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | Tres guardas deuen auer os amigos en si. porque a amizdade (de) entreles non se possa mudar. a premeyra he que sempre deuen seer leales hu hun ao outro en seus coraçoes e sobre esto disso talio que o firmamento e o (començo dos amigos) e a boa fe que o home a a seu amingo (ca) nehun amor non pode seer firme. se y non a (boa) fe. porque loca cousa seria e sen rrazon (de) demandar lealdade o hun amigo o outro. se el nola ouuesse en si. e sobresto dissso aristotiles que firme deue seer a uoentade do amigo. e non sse deue mouer. a creer nehua cousa creer ninguna cosa mala que digan de su amigo, que ha prouado de luengo tiempo, por leal, e por bueno. | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | Respondeo e disso que sse uerdade era que seu amigo dissera mal (del). que (teme) que sse mouera a dizerlo por algun ben e non por seu mal. a ssegunda guarda deuen (auer) os amigos enlas parauuas. gardandosse de non dizer cousa de seu amigo de que podesse seer enfamado (ou quelle) pode(sse) uiir mal por ende. pero disso salamon en ecclesiastico. quen desonra seu amigo de parauua destalla a amizdade que auia con el. outrossi non (se) deue rretraher nen posfaçer o hun ao outro. os seruiços e as aiudas que sse fezeren. e por ende disso talio que omees de maa uoentade son aqueles que rretrayen como en maneyra de afronto os bees e os plazeres que fezeron a seus amingos ca esto(nçe) non conuen a eles mays os que os rreçeben. | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | (E) otros Sabios dixeron que de - como o faria por ssi meesmo. (ca) assi como disso sant augustino en la amizdade. non ha hun grado mays alto que o outro (e) sempre deue seer ygoal(mente) entrelos amigos. outrossi disso talio que quando o amingo uen algua boa andança ou grande onrra que dos bees que sse siguen dela deue (dar) parte a seus amigos. | [+] |
| 1275 | CPb 1/ 6 | Verdadeyramente e sen enganno nehun deue omee amar a seu amigo. pero enla quantidade do amor foy (departido) entrelos sabios. ca os huns disseron que omee deue amar a seu amigo quanto o outro ama a el. e sobre esto disso talio que esta non era amizdade con benõquerença mays era como (en) maneyra de merca. outros y ouo que disseron (que) deue homee amar a seu amigo quanto el ama (assi meesmo). e estos outrossy non disseron ben. porque pode seer que o amigo non sse sabe amar. ou non quere(n) ou pode(n) e por ende non seria conplida (a) amizdade que desta guysa ouuesse omee con seu amingo. | [+] |
| 1290 | FD I, 2, 3/ 124 | Porende uos quero dicer deſteſ perſoneyros que som dichos em latim procuratores , et quem pode ſeer perſoneyro, ou en que preytos, et como ſe compre ſeu offiçio. | [+] |
| 1290 | FD I, 2, 3/ 125 | Outroſy ſe algum demanda seus parentes por ſeruidue pode ſeer perſoneyro tam bem en demandar como en defender por liurandade de ſeus parentes ſeruos. | [+] |
| 1290 | FD I, 2, 3/ 125 | Cada una destas perſoas poden ſéér perſoeyro por qualquer deſtas outras dando bóó fiador que el fara auer por firme et por eſtauel quanto en aquel preyto façer ou raçoar daquel por que ſſe fecer perſoneyro, ca en outra guiſſa non pode ſeer recebudo. | [+] |
| 1290 | FD I, 2, 3/ 126 | Lee VIJ Quando algum diz que e perſoeyro doutro e o demoſtra por algũas certedues que o recebeu ou que a por que ſeer perſoeyro aſſy como ſe o demoſtrar por algua teſtemoia ou por carta que non aya ſeelo outentico deue a ſéér recebudo dando tal fiador como sobredicto e ena léé que começa: "macar que e dicto". | [+] |
| 1290 | FD I, 2, 3/ 126 | E deue ſeer recebudo a ello ſe der fiador que ſegira el preyto et pagara todo o que for iulgado, pero que o non aya por firme nen por eſtauil aquel por que el defende, e atal fiadoria e dicta en latim iudicatum ſolui . | [+] |
| 1290 | FD I, 2, 3/ 126 | Léé JXa En todo llos preytos podem ſeer dados penſoeyros ſe non forem preytos cumunales; et preytos criminalles ſom aquelles todos por que algum e demandado ou acuſado por morte ou por pea alguna de ſeu corpo. | [+] |
| 1290 | FD I, 2, 3/ 126 | Arçebiſpo ou biſpo ou outro qual quer clerigo que miſa cante non deue ſéér apraceado mentre que dixer miſſa nen ermitan nen monge neuno, que por onra de ſua religion non poden ſayr de ſous lugares en que som; mays prelados et ſous mayores deuem ſeer apraceados et complir dereyto por ellos . | [+] |
| 1290 | FD I, 2, 3/ 127 | Mays aqueſte que acuſſa ſou yrmao ſobre tal razon como sobredicto e, deue a ſſeer deytado da terra, ſe non ſe quiſer acuſar de feyto que caeſe en dano do rey ou de ſua penſoa ou de ſous fillos ou de ſua muller ou de todo o reyno cumunalmente, ca en taes feytos ben deue a ſeer acuſado. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 27 | Et os d ' Allaua souberõno et ouuerõ grã medo del rey pollo que aujã feyto et acordaronsse de sse meter en suas mãos et en seu poder et sua messura, et pidindolle mercee et prometendolle de lle nũca errar, mays que llj seeriam lea[a]s uasalos daqui endeant[e]. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 30 | Aqui diz a estoria, ontre todaslas bõas obras que el fez que foy esta hũa: cõ grandes thesourros que llj leyxara seu padre el rrey dom Ordono (et) osmou que o melor que delles podia fazer [seeria] despendelos en fazer seruiço a Deus. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 39 | Amjgos, querouos dizer como seeremos bẽ andãtes. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 43 | Et se algũu o souber departir mellor ou o diser mays cõ uerdade, deuele seer cabudu, ca nos dizemos o que achamos per latĩjns en liuros antigos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 47 | Enos xxj ano morreu o nobre cauallevro dom Bernaldo del Carpyo, assi com̃o cõta dom Lucas de Tuy; ca pode seer, que foy este Bernaldo a França, segundo o auemos dito susu na estorja, et depoys que se tornou a Espana. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 49 | Et desy começou a ffazer toruões et relanpos tam grãdes que, quantos auja en Cordoua, coydarõ a seer mortos, tam grande foy o medo que ouverõ. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 55 | Mays Loys, seu jrrmão, que era rrey de Gerrmanya, vẽo logo sobre elle com muy grãde oste et gerreoo por que tomara el soo o enperio, que auja de seer de seu sobrino, ssem llo dizer ante. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 60 | Andados xla et dous anos do rreynado deste rrey dom Affonso, o Magno, -et foy na era de ixe cẽtos et xvj ãnos; et andaua outrosi o ano da encarnaçõ do Senor en oytoçẽtos lxx et oyto; et o enperio de Carlos en Vo -en este ano, quando el rrey dom Affonso vio as cartas do papa, prouguelle muy de curaçõ et pos logo dia en que sse juntassem os rricos homẽes et os outros fillos dalgo et os bispos, [et] fezello a saber et aprazouos para seerẽ y aquelle dia para consagrar a jgleia de Santiago. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 73 | Et tãto foy el adeant[e] cõtra a çidade de Cordoua, que podera chegar a ela quanto seeria andadura dũu meyo dia. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 76 | Et, segũdo diz dõ Lucas de Tuy, este Layo Caluo nõ querria seer juyz nẽ seer a julgar; mays pero, por que os omẽes bõos [o] tĩjnan por ben, que o tomou. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 76 | Mays, poys que foy juyz, nõ ussaua de seer a julgar nẽ a dar juyzo, mays usaua mays d ' armas et de cauallaria. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 88 | Demays os mouros son muytos et muy ben guisados, et nos somos poucos et muy mĩguados d ' armas; et se, per nosos pecados, nos vençẽ seeremos todos mortos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 90 | Pero digoche tãto que seeras duas vezes preso. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 90 | Et quanto che eu agora digo ten por certo que assi seera. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 90 | Et ante de tercar dia seeras en muy grã coyta, ca ue[e]ras toda tua gente muy espantada por hũ sino que veerã muy forte, et nõ auera y tan esforçado que desmayado nõ seia. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 92 | Amjgos, nõ facades assi, nẽ queyrades en pouco gãanar mao prez para senpre, nẽ desmayedes sen feridas, nẽ demostredes en uos couardia, ca departiruos quero eu o que mostra este sino et o que quer seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 92 | Et uos nõ deuedes auer medo por isto, ca eu este dia cobijçaua a veer et seer en tal afronta cõ Almõçor en cãpo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 96 | Et en aquel dia, assi com̃o cõta a estorja, escureçeu o ssol et duroulle ha escureza quanto podia seer hũa ora. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 97 | Et rrogouos, com̃o vassallos bõos et leaes, que os cometamos et que os nõ douidemos nẽ lles mostremos nẽhũa couardia; ca en duuidarmos y por muytas jentes que elles seiã, seernos ya grã maaestãça; ca en lide nõ son todos os homes yguaes, et por çem lãças bõas sse vençe a fazenda quando Deus quer; | [+] |
| 1295 | TC 1/ 97 | [et] mays uallen Ç caualleyros todos dũu curaçõ ca CICCos dos outros; a y bõos et maos, que nõ pode y al sseer, et as vezes ansse de vẽzer os boos pollos maos, et esto he coussa que acaeçe muytas vezes. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 99 | Mandou estõçe o conde Ffernan Gonçaluez mouer toda sua gẽte contra os nauarros, et entroulles polla terra adeante, quanto podera seer hũa jorna da. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 100 | Et outrosi de Carlos, o enperador, et doutros muytos barões bõos, que pollos seus feyctos grãdes et bõos que fezerõ seerã enmẽtados et cõtados ata a ffin do mũdo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 105 | Et fays de todo teu poboo tres azes, et entraras tu ẽna hũa conos meos de parte d ' ourient[e], et seerey eu y cõtigo en aquella aaz. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 105 | Et a segunda aaz mandaa entrar de parte d ' ouçient[e] et en aquella aaz sseera Santiago. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 105 | Senor, sen guissa fazedes et grã mal, et sse y tomardes algũu ero seera cõ muy grã dereyto. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 105 | Onde uos pedimos merçee que nos nõ façades seer traydores, ca nũca o forõ nossos padres nẽ nossos parentes, nẽ ouue no mũdo mays leaes ca aquelles onde nos vijmos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 108 | Et o conde, quando sse leuãtou, uiu todo seu poboo aleuantado daquela visom que uir[ã], ca tijnã que era sinal de seerẽ vençudos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 111 | Que pode esto seer, onde creçe tamano poder ao cõde? | [+] |
| 1295 | TC 1/ 111 | Et elles entõ oyrõ o que o cõde dizia, mesurãdo o feycto en que estaua et estãdo en esto en que era, teuerõ que o mellor que poderia seer que aquelo era que o conde dizia. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 111 | Et poys que esto foy feycto, foysse logo o conde et as conpanas todas, onrradas et alegres, assy com̃o deue seer, et de com̃o cada hũu pode julgar de tal batalla. . . | [+] |
| 1295 | TC 1/ 123 | Et guareçeu daquela gordura et tor nou a seer delgado como outro ome que delgado [fos]se. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 126 | Et, Senor, teño que, se te fige pesar, que bem deues seer uĩgado de mj̃. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 130 | O conde normãdo, quando foy fora do castello, nõ quiso deytar en oluido o conde Fernan Gonçaluez et foisse logo para a jnfante dona Sancha, aquella de que o conde ouuera a seer marido et por que elle era preso. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 130 | Et o conde normando, quando a uio fremosa, que mays nõ poderia seer hũa dõzella, dissolle entõ en poridade que auia grã querela della, por que tijna que era dona sem ventura et de maa fada, mays que quantas auia en seu logar et en seu linagẽ, poys que os castelaaos auiã rrecebudo tã grã pesar por ella. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 130 | Et tu por ende es muy meoscabada [en]o teu prez, et seeras deostada por ende, quando o souber toda a gente, et esta culpa a ti a porrã. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 130 | Et, se tu podes[es] casar cõ este conde, todo o mũdo te terri[a] por bẽ auenturada, et seerias por senpre iamays onrrada dos d ' Espana; ca en uerdade nũca dona fezera tã boa caualgada com̃o tu farias en esto. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 138 | [Et, se me uos desemparardes], seeruos a para sempre rretraydo, como a omes que nõ fazem lealdade. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 138 | Et desy tornarõ todos, com̃o omes que auyã sabor de morrer ante que seer vẽçudos; et ferirõ muy rigeo ẽnos nauarros, et matarõ delles muytos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 146 | Mays algũus a y que, en lugar de seerẽ conselleyros, som loamineyros, et nõ querem consellar ao senor se nõ o que entendẽ que lle praz, et dizemllj que aquelo he o mellor. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 146 | Mays o que bem quer consellar ao senor deue primeyro a veer et pensar todo o feycto que he ou [a] que pode rrecudir ata a postremaria, et deue guardar en sy meesmo de nõ seer bandeyro, et nõ sse deue vençer por medo, nẽ por uergõca, nem por amizade, nẽ por grande amor, nẽ outrossy por gram desamor, nẽ por dar, nẽ por prometer, se consello dereyto quer dar a ssenor. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 146 | Todo esto uos digo, que nõ meoscabedes do bom prez que auedes; ca, se per algũa fala veerdes del descẽder, apenas pode seer que o nũca possades cobrar. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 146 | Et mays ual de seer morto ou preso que nõ fazer fevcto que depoys aiã aos parentes que retraer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 146 | Et bem a tres ãnos que nõ quisestes vijr a mjnas cortes, et demays alçastesuos cõno condado, et deuedes seer rretado por ende. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 152 | Quando el rey dom Sancho soube que era ydo o conde et com̃o o sacara a condessa, pesoulle assy com̃o se ouuesse perdudo o rreyno; pero nõ quiso seer errado contra a condessa. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 153 | Mays, quando o conde et el veerõ aa conta, acharõ que tãto era ia poiado o auer, avendo aa seer dobrado cada dia, segũdo a postura, que quantos omes a en Espana nõno poderiã pagar; ca muyto era ia creçudo sem guisa. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 166 | Et aquela sua madrasta metia muyto mal ontre (et) ela et seu padre, et queria ante seer morta ca uiuer aquela uida que uyuya, et [andaua] catãdo carreyra per hu seysse daquela prema de seu padre. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 166 | Agora soo eu para seer vosso senor, ca sõo uĩgado; ca nõ mentre estaua desonrrado. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 166 | Et esta condesa dõna Sancha começou logo da primeyra a seer muy bõa moller et a tẽersse con Deus et seer amjga de seu marido et fazer bõas obras. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 166 | Et este conde Garçia Fernandez ouue mays onrrados vassalos ca o conde Fernan Gonçaluez, seu padre; ca no seu tempo chegou a caualaria de Castela a seer des quinẽtos ata vj çentos caualeyros fillos dalgo, que ante nõ soyã de seer mays de trezentos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 171 | Et, seendo el aynda nino de pouca ydade et de pouco entendemento, começou a asanar os condes de Galiza, per suas palauras nõ cordas et por seus feyctos desguisados, et de seerlles brauo(s) et esquiuo(s), nõ sse querendo guiar per [consello de] sua madre nẽ de sua tia, a mũia. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 175 | Ca os jnfantes se apartarã a hũu lugar, con sua cõpaña -et podiã seer per todos CCos caualeyros - Mays empero tã bem o fezerõ o conde et Gonçaluo Gosteez que, daquela uez, nõ ouue y mays mal. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 187 | Monõ Salido tornousse para sse yr a Salas et, yndo assy pelo camjño, coydou ontre sy com̃o fazia mal en leixar daquela guisa seus criados por medo da morte, et mayormente seendo ia vello et de grande ydade, que o nõ deuya de fazer por nẽhũa maneyra, ca mays guisado era de yr elle hu quer que morte podesse prender ca aquelles que erã aynda mãçebos para viuer; et, poys que elles nõ temjã morte et tã en pouco a (a) tijnã, que mays pouco a deuya el de temer; et demays que, se elles morressẽ ẽna fazeda et Rroy Valasquez aa terra tornasse, que llj faria muyto mal por elles et que o mataria; et que sempre aueriã que dizer del, se el tal cousa fezesse com̃o esta; et demays aynda que, se elles ala morressẽ, que coydariã os omes que el que llj basteçera a morte et per seu consello veera aquel feycto, et seria muy maa fama esta para el (et leixar) de seer onrrado na mãçebia et desonrrado na viliçe. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 189 | Ysto que quer seer? | [+] |
| 1295 | TC 1/ 191 | Et forõ os mouros que y morrerõ mays de mil, et os cristãos poderiã seer CC; et nõ ficarõ y delles mays dos sete jnfantes soos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 195 | Et comecarõ con elles hũa fazenda tã forte et tã aspera que nũca ome de mellor oyu, com̃o por seer de tã poucos caualeyros com̃o os cristãos erã. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 217 | Mays, ante que sse el partisse de terra de Sanctiago, foy ferido el con toda sua cõpana de malamento de Deus; et, polo pecado do atreuemento et das suzidades que el fazia ẽna jgleia de Sanctiago, caeu en el hũa das mays suzi(d)a(de)s enfermidade[s] que poderia seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 226 | Et logo aa ora ferio o angeo de Nostro Senor Deus, de que el coydou a seer morto de todo en todo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 244 | Mays esto non podo seer tã en puridade que o nõ ouuo logo a saber Ysem. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 254 | Et entrou logo ontre os mays altos omes de sua oste hũu tã gram desacordo et tã grã boliço que nõ poderia mayor seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 262 | Et assi acaeçeu que hũu dia, andando desarmado pela grã caentura que fazia, catando o muro do castelo per hu era mays fraco et per u se perderia mays agiña, ouuo assi de seer que, allj andando, que llj tirarõ hũa seeta, de que foy mal ferido ontre as espadoas. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 263 | Et ouue grã sabor de uisitar os moesteiros et os santuarios d ' omes boos (et) d ' ordim, et de seer tal contra elles com̃o padre piadoso deue a seer a fillos, et outrosi en defender os pobres et os mj̃guados et de fazerllis algo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 281 | A rreyna mesurou en ello et teuo que poderia seer aquillo que o caualleyro dizia, et nõ deu o caualo ao fillo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 281 | Mays o jnfant[e] dõ Fernando nõ se pagaua de seer en tal razõ de tal miscra contra sua madre, et disso ao yrmão que el nõ seria en tal miscra contra sua madre, mays que consentiria quequer que el dissese et que se calaria. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 294 | Et conteçeo asy per, prazer de Deus, ca en outra guisa nõ poderia seer, que morreo el rrey dõ Pedro, cõ os arãgoeses, en aquella batalla, ca elles soos lidauã muy esforçadamente, et ficarõ eno campo ena lide. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 296 | Et aquellas yslas som aquellas que agora dizẽ Mayorgas et Menorgas; et esto quer seer de mayores et de menores, [ca] a hũa ysla he mayor et a outra meor. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 300 | Enpos ysto o jnfant[e] dõ Garçia, que auja a seer rrey de Nauarra, porque era mayor et segũdo a partiçõ que fezera el rrey dõ Sancho ontre elles, -et era el yrmão deste rrey dõ Fernando que casou cona yrmaã deste rrey dõ Bermudo - foy en rromaria a Rroma aa casa de San Pedro et de San Paullo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 307 | Et tã grand[e] foy o medo que os mouros ouuerõ del que coydarõ del seer conqueridos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 307 | Et fezollis tomar armas et mostrar a lidar et a conbater et seer caçadores. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 310 | Et, senor, rogouos et peço por merçee que me dedes por marido a este Rrodrigo, de que me terrey por muy bẽ casada et por muy onrrada; ca sõo çerta que a sua fazenda a de seer en mayor estado que de nẽhũu ome de uoso senorio. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 314 | Mays agora leixa a estoria a falar del por contar com̃o os reys forõ ao prazo a que auja de seer a lide. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 325 | Et o bispo, outro dia manaa, chamou os clerigos da çidade et quantos leygos y auia, et disolles o que vira, et o dia et a ora en que Coinbra auia a seer gaanada. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 335 | Seruos de Deus, nõ he sua uoentade que leuedes daqui os corpos das sanctas uirgees Santa Justa et Sancta Rrufina, ca esta çidade a de seer conquerida dos cristãos et quer(ẽ) que fiqu[ẽ] y por consolamento da fe catolicha. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 337 | Mal dia vos naçestes en España, se, ẽno uoso tempo a de seer metuda a tributo, (a)o que nũca vj ata agora. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 350 | Com̃o el rrey dõ Sancho andaua por cobrar os reynos de seus yrmãosvConta a estoria que, andando el rrey dom Sancho per Castela ẽno primeyro ãno do seu rreynado, -quando andaua o ãno da encarnaçõ en mĩll et sateenta et tres ãnos - rreynãdo todos os rreys en seu senorio, segũdo a partiçõ que el rrey fezera, que deuia todo a seer del rrey dõ Sancho. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 350 | Onde conta o arçebispo don Rrodrigo que el rrey dõ Sancho, andando per seu senorio, parou mentes ẽno muy grã torto que lle fezera el rrey seu padre en lle partir os reynos que Deus en elle ajũtara, que deui[ã] seer seus, et que nõ auya ende se nõ a terca parte aynda nõ bem conplida. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 350 | Et nõno quiso conse[nti]r, ca dizia o arçebispo dõ Rrodrigo que assy com̃o o mayor nõ quer outro cõsigo no senorio, et os rreys d ' Espana vijndo do muy grã sangue dos godos, que acaesçeu muytas vegadas que se matarõ yrmanos sobre esta razõ, el rrey dõ Sancho, deçendo deste sangue, teue que lle seria muy graue et moy grã mĩgoa se nõ ajuntase os rreynos, ca se nõ tijna por pagado cõno que lle el rrey seu padre dera, mays tijna que todo deuia seer seu. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 354 | Bem sabedes com̃o el rrey meu padre partio os reynos que deuiã seer meus. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 356 | E el rrei don [Afonso], quando vio as cartas, marauillouse que poderia aquelo seer, pero ẽuioulle diser que verria y. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 368 | Et todo poderia seer y cõ plazer del rrey. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 371 | Merecia seer senor de grã terra. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 371 | Sen falla a de seer senor de Toledo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 377 | Et, senora, o conçello de Çamora seeruos a mandado et nõ uos desempar[ar]ã por coyta nẽ por perigoo que acaesca ata a morte, ante comerã, senora, os aueres que am, et os caualos et as muas et os fillos et as molleres que nũca dem Çamora, se nõ per uoso mãdado. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 379 | Et, quando chegarõ, ouuerõ todos grã lidiça cõ o Çide, mays bem foy tamano o pesar que ouuerõ os de Çamora, ca per elle coydauam seer desçercados. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 381 | Et algũuus dizẽ que a teue çercada sete ãnos; mays ysto nõ poderia seer, ca, segũdo nos achamos pela calonica, nõ rreynou el rrey mays de sete ãnos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 383 | Et eu, senor, venome para uos et, se [a] uosa merçee fosse, quero seer uosso vasallo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 397 | Se a y alguno(s) de uos que fosse en consello da morte del rrey dõ Sancho ou o soubese, diga(ll)o et nõ [o] negue, que ante quero eu et meus fillos yrnos a terra de mouros que nõ seer vẽçudos en cãpo et ficar por aleyuosos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 397 | Et dise que elle queria seer o primeyro et, se fosse uerdat o que dizia o caualeyro, "eu, quero morrer primeyro por nõ veer uosso pesar; et, se elle diz m[en]tira, vençelo ey et uos ficaredes saluos et onrrados". | [+] |
| 1295 | TC 1/ 409 | Et el rrey mouro, quando vio os caualeyros armados et a tenda çercada en deredor, ouue muy grã medo, et pregũtoulle a el rrey que queria aquello seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 438 | Et o Çide seyu de Saragoça quanto podia seer hũa jornada, et chegou a hũa villa a que diziã Pedra Alta, et ficarõ y suas tendas. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 446 | Et logo começou a seer muy esquiuo et muy brauo a seus vasalos et a seu poboo et a fazerlles moytos pesares et moytas forças, en guisa que todos coydauã sua morte et cobijçauãlla moyto, por que era muy mao et muy vil et sem bem nẽhũu. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 452 | Et [en] aquellas cortes ouue cõsello cõ todos os do rreyno; et departirõ todos, cõ grã pensamento de todos, rrazoando cõmo pela muy grã merçee de Deus fora ganada et cõquerida a çidade de Toledo et que, cona aguça del rrey era chegada a aquel tempo en que estaua; et com̃o era de leuar adeante o seu feyto para [seer] a vila dos cristiãos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 461 | Mays agora leixa a estoria a fallar desto et torna a contar qual foy o (o) caualeyro que lidou polo ofiçio toledão, que uençeu; que nõ deu[ẽ] seer oluidado[s] os boos que fazẽ bẽ. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 467 | Et este Yahia fezo todo seu poder per que el rrey dom Afonso ouuesse a villa, et el que lle aiudasse a gaanar Valença, que fora de seu padre et que deuya a seer sua. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 468 | Et sabi[ã] a andança maa que conteçera al rrey de Badallouço, que veera por seer rrey de Toledo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 473 | Et, poys que el rrey de Denja ouuo os castelos et el rrey de Ualença escapou ende mal desonrrado, por que don Aluar Fanges nõno ajudou com̃o deuera, os que tĩjnã os castellos por elle foronllj perdendo força et os da villa tãbẽ, en guisa que diziã que mays queriã seer del rrey de Denja ca nõ delle, ca nõ podiã conprir sua custa nẽ dos cristiãos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 489 | Et, estando y, envioulle dizer (envioulle dizer) el rrey d ' Aluarrazim que queria seer seu vasalo et que sse queria veer con el. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 490 | Et o Çide disellj que nõ poderia aquilo seer, que el llj desse consello nẽno ajudasse, seendo a villa del rrey dõ Afonso, seu senor; et que el rrey de Valença de sua mão a tĩjna et que el lla dera en que viuesse, et que por nj̃hũa guisa nõna poderia auer se lla el rrey nõ desse; mays que a gaanasse del rrey don Afonso et depoys que lla ajudaria a gãanar, senõ doutra maneyra que llj estaria muy mal. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 491 | [et] que de duas cousas aueri[ã] de fazer a hũa: ou seriã del rrey de Saragoça ou ficariã en desenparo de nõ seerẽ del rrey de Denja. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 493 | Et o conde vẽolle pela montana açerca do passo quanto podia seer hũa legua, en guisa que sse vijam hũus cõ outros. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 495 | Et por uerdade che dizemos que cras ẽna manaa seeremos contigo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 498 | Et, quando acordou, começou a contar a sua maa uentura dizendo que auja Deus yrado, por que queria yr contra o seu seruo; et, poys que asi era, que queria seer preso conos seus, ante ca nõ tornar a sua terra, et que se queria meter enas maos do Çide da boa uentura. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 501 | Et os da uila ouuerõ medo do Çide et del rrey, que llis passaria a mays do que soya et era sua uoentade de seer dos alaraues, ca tĩjn[ã] que nõ auj[ã] acorro senõ en elles. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 501 | Quando os de Ualença souberõ com̃o Ali Abunaya era senor de Murça et de Alarde, cobijçarõ seer seus, asi com̃o cobijça o doent[e] a saude. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 506 | Et Abeniafa envioullj sua resposta que o pã que o roubarã os alaraues, quando entra[r]ã ena villa; mais, se quisese seer a seu mãdado, que llo (nõ) mãdasse dizer et el guisaria quanto podesse que ouuesse seu amor, en guisa que entendesse que era bem ajudado. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 512 | Conta a estoria que, depoys que ouue uenjda a enposesta, que uẽeo conbater o arraual da Alcudia, et tã grã pressa llis deu que coydarõ seer entrados per força, et cõ grã coyta chamauã: - | [+] |
| 1295 | TC 1/ 513 | Et Abeniafa prouguellj muyto por esto et ouue sua fala cono alcayde de Xitiua et cõ[n]o (o) alcayde de Forocha et jurarõ cõ el de lle seer bõos et de seer a hũa uoz. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 513 | Et nõ quiso seer en ello o alcayde de Aliazira Jucar. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 518 | Et, desque estas nouas soube, o Çide foysse para (a) sua oste; et estauam en muy grã duda se atenderiã os alaraues ou se sse yriã, pero teue por bem de ficar y ata que visse que podesse aquello seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 532 | Et todo esto podia seer parauoa encuberta, ca dize a estoria que o Çide et ele que erã dhũu conselho en esta maneira: que o Çide que gaanasse Ualença et que lla desse por muy grande auer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 533 | Conta a estoria que o Çide enuiou mouer preitesia con hũu mouro alfaqui poderoso da uila, que auia nume Abiagid, que sse alcasse contra Abeniafa et que o matasse ou que llo dese presso, et que o faria seer senhor de Ualẽça et do rreyno de Denia. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 537 | Et eles prometerõllj que fariam quanto el mandasse(m) et de seer cõ ele en todo o que elle visse que era bem. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 537 | Et pos en seu coraçõ de seer omildoso et de fazer o que eles teuessem por bẽ. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 538 | Et nõ se ousaua nẽgũu a asentar cõ eles, a meos de seer tal que o mereçesse. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 539 | Meu amjgo, nõ sodes uos tal que merescades de seer cõ eles a comer, que ualẽ mais ca uos nẽ ca eu; mais quero que seiades comjgo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 540 | Meu amigo, nõ sodes uos atal que merescades de seer comjgo aa mesa daqui adeante; mais asentadeuos con dom Aluar Fanes et cõ Pero Uermudes et cõ estes caualeiros boos, ca os uossos feitos boos que oie fezestes uos fazẽ seer boo et cõpaneiro deles. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 546 | Eu sõo ome que nũca ouuj rreyno nẽ soo de linhaiẽ de rreis; pero, delo dia que esta vila vi, senpre me dela paguey et cobijçey a seer dela senhor. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 551 | Et que en esto demãdassem o que quisesem demãdar; que, quanto eno seu senhorio, ele queria seer senhor de todo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 557 | Et por seer mais çerto mãdou meter ẽ hũa nomjna quanta gente y auia. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 568 | Nõ sey guisa como podesse seer, ca todos fezerõ tãto bem que o nõ poderia ome contar. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 573 | Conta a estoria que, quando os condes de Carrõ virõ que a onra do Çide creçia cada dia, en seer rico et poderoso en vençer mouros et cristãos et todos quantos cõ el aujã gresgo, et com̃o era senor de Ualença; desque ysto ouuerõ osmado, ouuerõ seu consello que, se elles podesẽ auer suas fillas, que seriã muy bẽ casados delas; et por esta razõ seriã elles ricos et onrados. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 585 | Et uos seeredes de maa uentura, se uos nõ (qui) souberdes uingar da desonrra que uos a feito. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 596 | Aqui ficaredes, fillas do Çide, que nõ seria guisado de seer nossas parellas; et ueeremos com̃o uos uingara uosso padre, ca nos vingados somos da desonrra que nos fez en Ualença cono leõ. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 601 | Et cõ muy grã medo quiseram seer alongados ende. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 604 | Ben sabe Deus que da desonrra do Cide mj pesa muyto; et, quanto o mais ouço, tãto mj mais pesa ende; ca a y muytas rrazões por que [mj] deue a pesar: primeiramente polo meu, desi polo do Çide, desi polo de suas fillas; mais, pois que uiuas som, nõ e tãto o mal; ca, se foron desonrradas a torto elas, nõno mereçendo, podem seer uingadas a dereito, assi com̃o a mjña corte mandar. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 615 | Et el rrey disse: -Çide, tal sodes uos et tãta merçee uos fezo Deus ata o dia d ' oge que, se me quisesedes creer et seer mãdado, terria eu por bẽ que uos asentassedes comigo; ca quen reis uençe cõ rreis deue a seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 615 | Et por ende nõ sera guisado de seer, senõ aos uossos pees. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 617 | Et por onrrar mjnas fillas deyuos en guarda aos condes de Carrõ; mays uos non erades para elles, ca uos tragiã famjnẽtas et non uos fartauã das carnes que soyades seer çeuadas. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 623 | Et por esto as leixamos, que nõ erã de sangui para seer nossas parellas. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 623 | Poys que uos dizedes que as fillas do Çide nõ erã para seerẽ uossas parellas, por que mj pediades por merçee que uos casasse cõ ellas? | [+] |
| 1295 | TC 1/ 631 | Loado seia o nume de Deus, por que quiso que a desonrra que uos foy feyta, en razõ de uossas fillas, que uola quiso tornar en onra; ca ante erã molleres de fillos de condes et agora seram casadas cõ fillos de rreis, de que atenderã a seer reynas, que seram muy mellor casadas. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 634 | Senhor, Deus uos guij; et çerto seede de todo en todo que nos faremos de tal maneira, cona merçee de Deus et cona sua ajuda, que sem uergonça uaamos ante uos; et, se per nossos pecados nos a al de contecer, nũca pareceremos ante uos uiuos nẽ mortos; ca mortos podemos seer, mais nõ uençudos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 635 | Et nõ digades estas parauoas sobeias; mays punade en seer rigeos et por uos anparar, que cõ taes o(s) auedes que todo e mester quanto sabedes. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 652 | Et entõ mjna uoentade fora de seer cristão et ficar ala en terra dos cristãos; mays meu padre et mjna madre, com̃o erã ricos, quitaronme. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 652 | Et, senor, por esto quero seer cristão et creer ena sancta fe catholica. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 652 | Uedes aqui uosso alcayde, que quer seer crischão et nosso yrmão ena fe de Nostro Senor Ihesu Cristo; et rogouos que uos plaza ende et que façades guisar todalas cousas que som mester para esto. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 657 | Et por ende, como ysto a de seer, todo o leyxo ẽ mão do bispo et de don Aluar Fanes et de Pero Uermudez. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 674 | Et elle, quando o viu, foy muy marauillado que signa poderia seer aquela, ca en esse tẽpo nõ auya y ome boo que tal signa troixesse. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 674 | Et, quando tã poucos viu cõ ella, atendeu por ueer que poderia aquelo seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 692 | Et fezolles assy a menagem; mays, depoys que ende seyrõ da vila, nũca ia mays quiso seer seu vassalo, nẽ cole[l]os ena vila. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 694 | Et este falou cõ hũu mouro mançebo et dissellj com̃o auya a seer rrey dos mouros. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 713 | Et el rrey, per c[õ]sello do conde d[õ] Mono et dos outros condes et rricos omes, cobrou os lugares que llj auia tomado seu tio; ca, enpero au[i]am feyto menagem al rrey de Leõ por ellas, quando vijam al rrey, seu senor, logo llas dauã et o rreçebia muy bem, por que moytos delles lazerarõ depoys; mays elles, mays queriam seer lazerado(res)s, ca nõ seer desconoçudos a seu senor natural. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 715 | Et foy yrmaa de rrey Rriarte, que foy muy boo rrey et esforçado, que mays nõ poderia seer, et do duc de Bretana, et del rrey Johan Sẽ Terra. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 722 | Mays, depoys que o mouro viu que el rrey era tornado para sua terra, nõ quiso mays seer seu vasalo, et fezosse vasalo d[o] Muramalym, et fezo muy grã guerra al rrey dõ Fernando. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 726 | Et fezerõlle todas as cousas do m[ũ]do per que entenderõ que mays agina poderia seer são. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 734 | Conta a estoria que el rrey dõ Afonso, desque ouue poblada a vila d ' Amaya, teedo que Gascona que deuia a seer sua, asy com̃o fora outro tempo do senorio de Castela, que foy sobre ela cõ sua oste et çercou Bayona et correu a terra en rredor. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 735 | Et o jnfante dõ Fernando, que o avia muy a curaçõ, punaua quanto mays podia por chegar aa batalla, et coobijçaua muyto a seer en ela. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 745 | Padre senor, uos veeredes que seeredes aguardado de mj̃ com̃o nũca foy padre de fillo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 752 | Et a vyanda que y acharom nõ poderia seer contad[a]. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 758 | Este aprem[ou] aos que [o] coydauã a apremar, et fezeos todos seer seu[s] subgeytos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 759 | Pero a rreyna, temendo o que depoys auẽo, ante que llo metesse en poder, fezo jurar sobre os santos auangelios et sobrela cruz, os geollos ficados, que fosse amigo del rrey, enteyro et uerdadeyro, et leal vasalo et que o conssellasse sempre bem, et que acreçentasse sempre sua onrra et sua prol, catando dereytamente sua onrra, et que llj guardasse o corpo de dãno, et que nõ tollesse terra a nẽhũu rrico ome sẽ seer oydo sobre ello, et que mãteuesse dereytamente a terra et as çidades et os poboos a seus foros, [et] que nõ tomasse herdamento nẽ desse a nẽgũu sem mandado da rreyna, nẽ fezesse nẽhũu grã feyto sem ela. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 769 | Et elles que sse queriã vijr cõno jnfante, et dona Aldonca et dona Sancha for[õ]sse para el rrey, et diserõlle que nõ leixase yr o jnfante dom Fernando a Castela, ca el rrey era ia finado, et elle que tijna tempo para seer emperador. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 786 | Et el rrey auia de seer cõ elles março meyado, et avendo saude. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 793 | Et por uerdade assy era, mays el nõno queria seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 799 | Don Abehũc começou a mesurar a oste dos cristãos; et, poys bẽ ouue osmado et entendudo quanta gent[e] podia seer et quanta a pressa, et vio que se nõ poderi[ã] teer en cãpo nẽ se llj podi[ã] defender -ca sen falla asy pareçia a quen quer que hũu poder et o outro visse, saluo o poder de Deus que he grande, que acorre aos seus - (et) mãdou logo ficar suas tendas eno oliuar, ontre os cristãos et a uilla. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 799 | Mays per quantos seer poderiã en esta batalla per todos nõ passauã per mil os caualeyros, cõ toda [a] outra gente de caualo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 806 | Et enviaronllj dizer qual noyte auja a seer, et elle que esteuesse prestes cõ sua cõpana para acorrerllj, quando mester fosse. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 806 | Et el rrey dõ Fernando mãdou logo poer as cruzes ena mayor torre, [hu] o nume do falso Mafomade soya seer chamad[o] et gab[ad]o. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 806 | Et começ[ou] logo uoz de goyo et de alegria a soar et seer oyda enas tendas dos justos, esto he dos fiees de Cristo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 814 | Et por ende diz a estoria que roguemos a Deus por ela, que a guarde por longos tempos, et lle de a ueer as cousas que an de uĩjr et lle praza, et seer auondada de feytos de bẽ, ata que ell[a] de o bẽ auẽturado espirito ao seu redemidor. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 817 | Conta o arçebispo que esta rreyna dona Iohana era grande et fremosa mays que as outras donas, et tẽperada en bõos custumes, et por tal se prouou ante el rrey dõ Fernando, seu marido, et ante a uista dos omes por conprida enos seus bõos custumes, et seer amada a todos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 817 | Enpos esto o nobre rrey dõ Fernando tornou a Cordoua outra uez, cõ dõ Afonso et cõ dõ Fernando, seus fillos, que começauã entonçe a seer mancebos, et aujã sabor de seir et cometer grandes feytos com̃o el rrey dõ Fernando, seu padre, et com̃o fezerõ os rreys seus auoos. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 817 | Et os mouros que morauã y aynda, ueendo creçer o poder dos cristãos et que elles nõ podiã ali ficar, a meos de perder quanto aujã et os corpos; et, cõ todo esto, querendosse elles ficar en suas terras et en seus lugares, derõse al rrey dõ Fernando por viuer en paz et seerẽ enparados. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 822 | Et, quando forõ y açerca et virõ tã gran poder de mouros a derredor da pena, et com̃o estauã conbatendo tã de rrigeo, se forom en grã coyta ou se ouuerõ ende gran pesar, por que elles nõ estauã dentro para defẽdela, esto nõ me deue demandar nengũu; ca ouuerõ muy gran medo: o hũu, por que se perderia a pena naquel dia, que era chaue de toda essa terra; et o al, por que iazia y dentro a condesa, sua senora, et que a leuariã catiua os mouros, ela et as donas que erã y cõ ela; et por que uijã que de nẽhũa parte nõ podiã seer acorrudos que ante nõ fosse a pena perduda et ellas catiuas, nẽ elles nõ podiã entrar dentro que as defendessem, senõ se entrassẽ per meyo dos mouros; en tal guisa estaua çercada de grã gente de mouros et nõ ousauã de cometer d ' entrar dentro. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 822 | Façamos de nos tropel, et metamonos per meyo destes mouros, et prouaremos se podemos passar per elles et acorrer aa pena [et] a nossa senora; et bẽ fio por Deus que o acabaremos; ca, se o cometemos, nõ pode seer que alguus de nos nõ pass[ẽ] da outra parte. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 822 | Et da outra parte nos leuarã catiua a condessa, nossa senora, moller de nosso senor, cuios uasalos nos somos, et as donas fillas dalgo que con ela som; et seernos a grã quebranto et grã desonra, et seeremos por ende desonrrados et mẽos preçados. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 822 | Et, se agora nos acalçar a morte, uerranos cõ grande onra, et seernos a onrra[da et] cõ boa fama, fazendo dereyto et lealdad[e], o que todo om̃e bõo deue fazer; et, poys que tã pouca he a vida deste mũdo, por medo da morte nõ deuemos leixar perder tã nobre cousa com̃o he a pena de Martos, et que seia catiua a condessa et as donas; et, se uos a ysto acordades, se nõ de todos me espeço et quero yr conprir o que dixe et fazer muyto dereyto ata a morte. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 826 | Et esto destas razões todas sobredictas deuera seer contado ena estoria do dicto arçebispo et nõno foy. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 826 | Et esto uẽeo a seer pela morte do dicto Aluar Perez, rreçeando o dãno que pela ventura poderia vĩjr. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 827 | Passadas todalas razões das cousas que acaesçerõ eno feyto deste rrey dõ Fernando -de que a estoria conta depoys que a priiõ de Cordoua foy, et foy este rrey casado cõ a dicta rreyna dona Johana, ata este lugar que eno conto das razões do arçebispo dõ Rrodrigo deuerã seer contadas - poys ysto dicto e, começando enos seus feytos deste rrey dõ Fernando, leuãdo a estoria cabo adeant[e] dizemos: | [+] |
| 1295 | TC 1/ 827 | Depoys que este rey dõ Fernando tornou aa fronteyra, depoys da morte de dõ Aluar Perez, et foy chegado a Cordoua, segũdo departido he pelas dictas razões, começou (est) este rrey dõ Fernando de asesegar et de pobrar sua uila muy bẽ, et d ' estar y de morada [a]f[icad]amente -saluo quando seya algũas uezes en suas caualgadas et en suas conquistas fazer, que fezo muytas et boas dessa yda, as quaes seerã dictas per numes; desi tornouse logo para ala - et morou desta guisa asi aturadamente treze meses. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 832 | Et poderiã seer os que cõ el rey yam entõçe ata cinquaenta caualeyros et poucos mays de outros omes a caualo. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 840 | Et foy sempre vila de muy gran guerra et muy reçeada, et onde ui[jñ]a sempre muyto dano a cristãos et quantos enpeeçementos aujã a seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 850 | Et elle, receando o poder dos mouros, que era muy grande, et a oste nõ muy creçuda, ca nõ chegarã aynda as gentes nẽ os conçellos das villas, se muy poucos nõ, et seer guardado d ' erro [et] de sobreuenta, mandou fazer derredor do lugar u pousaua gran carcaua. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 851 | Et foyse a derredor do rayal por nõ seer conoçudo, ata que fo[y] en s[ua] pousada. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 851 | O rayal du estaua [a tenda d]el rrey soya seer hũu pouco [en] altura et per u elles yam era chão. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 851 | Como, dõ Garçia, por hũa cofya uos queredes tornar a atã gran perigoo? et nõ teẽdes que estades bem, quando tã sen dano uos partistes daquelles sete mouros et uos seerdes soo? | [+] |
| 1295 | TC 1/ 856 | Mays nõ foron muy sabedores; ca, poys que elles começarõ a mouer, os hũus per mar et os outros per terrẽo, tã denodados, fazendo grandes ruydos de tronpas et de atãbores et doutras cousas, os hũus das naues dos cristãos, que estauã cõ suas naues apparelladas et muy apercebudas todauja, receberõnos de tal guisa et forõ recudir cõ elles, os do mar aos outros do mar et [os] de terrẽo aos outros de terrẽo, de cada parte do rrio, que os fezerom seer arepesos do ardimento que fezerõ et do cometemento que teuerõ feyto(s). | [+] |
| 1295 | TC 1/ 869 | Et da outra parte, ontre a vila et a pontezela, estaua muy grã gentio de mouros: bẽ ata X mĩl poderiã seer. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 869 | Et dõ Lourenço se tornou cõ esta bõa andãça para la oste, dizendo ante todos perla praza que nũca auja achado (que) caualeyro que de ardimento o uençese, senõ Garçia Perez de Bargas, et que elle os fezera seer bõos aquel dia. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 871 | Ora podia seer de meyo dia, quando as naues mouerõ; et deçerõ hũa gran peça ajuso onde estauã, por que tomassem o [t]reyto mayor et uẽesẽ (mayor et vĩjnãse) mays rigeas. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 873 | Auendo el rrey don Fernando muy a uoentade de seer apoderado en essa Tiriana et de a conbater -ca muyto llj era enpeeçent[e] y ao seu feyto todo et llj enbargaua a conquista dessa cibdade de Seuilla sobre que estaua - et auendo muy a curaçõ por llj fazer caua, o jnfante dõ Afonso et seus yrmãos dõ Fradarique et dõ Anrique forõ pousar sobre Tiriana cabo do rrio. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 879 | Ena era de mĩll et cclxxxavj, quando andaua o ano da encarnaçõ do Senor en mĩll et ccxlviij, [con] engano et trayçõ, que he sempre enos mouros cabida et husada, Oriaz ouue seu cõsello cõ os mays onrados mouros de Seuilla -com̃o [en] romeria (et) estaua ali - et sobre este cõsello vẽeron ao jnfant[e] et disseronllj que llj dariã duas torres que elles tĩjnã, et que fosse el per seu corpo reçeberllas; et, desque elle daquellas fosse apoderado, que çerto fosse de o seer en toda a villa, et que se nõ deteuesse nẽ ponto, ca bõo tẽpo tĩjnã elles de o acabar. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 886 | Conprida era de todas cousas et de todas noblezas [que a] auondamento de conprida et de auõdada çidade pertẽeçia: cales et praças auja y departidas de todos mesteres, cada hũu sobre si; hũa cal auja y de los trapeyros et dos cambyadores; outra dos espeçieyros et das alaquimes dos meezinamentos que aujã mester os feridos et os doentes; outra dos carniçeyros et dos pescadores; et asi de cada mester, de quantos eno mũdo poderiam seer, auja y de cada hũus suas cales departidas, cada hũa per ordĩ conpassadas et apostas et bem oridinadas; asi quen (en) aquella oste vio, bem poderia dizer que nũca outra tã rica nẽ tã apostada uyo, que de mayor gente nẽ de mayor poder ca esta nõ fosse, nẽ tam conprida de todas nobrezas nẽ marauillas fosse. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 886 | De todas uiandas et de todas merchãdias era tã auondada, que nẽhũa rica çidade nõ podia seer mays. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 886 | Dez et seis meses teue çercada essa nobre çidad[e] de Seuilla esse bem auẽturado rrey dõ Fernando et nõ fazia sen razõ de fazer muyto por ela, ca he muy nobre çidad[e] et he a mellor çercada ca nẽhũa outra que aalen mar nẽ aaquen mar pode seer, que tã [chã]a esteuesse; os muros dela sõ altos et fortes sobeiamente et muy anchos; torres altas et bem departidas, grandes et feytas a muy gran lauor; por bem çercada terriã outra uilla da sua baruacãa tã solament[e]. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 886 | Se quer a Torre do Ouro com̃o esta fũdada eno mar et tã igualmẽte conposta et feyta a obra tã sotil et tã marauillosa, et de quanto ela custou al rrey que a mãdou fazer qual poderia seer aquel que poderia osmar nẽ saber quanto seria? | [+] |
| 1295 | TC 1/ 886 | Poys com̃o nõ pode seer muy boa et muy preçada cidade tã acabada et tã conprida et [u] tãtos auõdamentos de b[ẽe]s a, com̃o [en] est[a] som? | [+] |
| 1295 | TC 1/ 886 | Et, segũdo o proua a estoria, hũa foy essa das mayores et mays altas conquistas que eno mũdo todo foy visto nẽ feyta que se en tã pouca sazõ fezesse; poys per qual razõ pode seer de la el asi auer et en tã pouco tempo a gãanar, nõ pode ome entender y al, fora a merçee que foy do senor, cuio seruidor el era, que o quis y onrar et darllj uentura boa, porque tã nobre senorio et tã acabado ouuesse; o al, que he a frol dos acabamentos de todas onrras: a gran lealdade dos boos uasalos que auya, ca rrey que eno mũdo fosse nõnos ouue mellores nẽ taes de sua naturaleza, que sabemos ca per todas partes do mũdo ouuerõ sempre os castellãos prez desto sobre quantas outras gentes som, et mays seruidores de senor, et mays sabedores de todo afam. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 890 | Mays o que [lle] foy prometudo et outorgado ouue de seer, et al nõ, por que nõ pode estorçer do laço da morte, nẽ desuiarse della, a qual a todos he comunal et ygual a uoõtade et ordinamento de Deus; nõ a rey nẽ enperador nẽ ome da mayor alteza que seer pode, que aa morte possa fugir nẽ desuiala nẽ asconder; morte a todos he comunal, mays n[õ] a am en hũu igual todos; ca, pero todos passã, hũus a am mays forte ca outros: os huus am a morte esquiua et afrontada et a gran desonrra, et outros muy onrrada et cõ sazõ. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 890 | Mays este rrey tãto punou enos usos de todas bondades guisar et obrar sempre en toda sua vida, que nume conprido de todo o bõ prez gãanou en suas grandes conquistas fazer et en todos outros conpridos bẽes, quaes nẽ quantos ome cõtar nõ poderia: en herdar caualeyros, ricos omes, et ordĩjs, jgleias, et adaliles, et almogauares, et a todos quantos outros el sazõ auja de fazer merçee; en dar bõos foros et frãquezas et grandes liberdades; et seer muy justi çeyro et nõ mĩguar alj [u] deu[ia]. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 890 | Este foy rrey muy mesurado et cõprido de toda cortesia et de bõo entendemento, muy sabedor; et muy brauo et muy sanudo enos lugares hu cõueesse; muy leal [et] muy uerdadeyro en todalas cousas que uerdade et lealdade deuese seer guardada. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 893 | Et, quando uẽeo aa ora en que o sancto rrey de finar ouue, et foy conprido o termjno de sua vida, et que era chegada a ora da (sua) durauil, mays da antolãte que pouco dura, et ouue a leyxar este faleçedoyro mũdo que pouco dura et a yr ao da sancta claridade que nũca faleçe, fezo y uĩjr ante si a dõ Fillippe, seu fillo, que era esleyto de seer arçebispo d ' j de Seuilla, et outros bispos que y erã, et toda a outra clerizia. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 893 | -Fillo, rico ficas de terra et de muytos bõos uasallos, mays ca rrey que ena cristandade seia; puna en fazer bẽ et seer bõo, ca bẽ as cõ que. | [+] |
| 1295 | TC 1/ 896 | [O] onrado arçebispo cantou a grã missa et fezo seu sermõ muy grande et muy nobre, qual aa maneyra et aa razõ da sua vida et dos seus nobres feytos perteẽçia et deuia a seer feyto. | [+] |
| 1300 | LPr 1/ 107 | Esta cantiga fezeron quatro donzelas a Maraot d ' Irlanda, en tempo de Rei Artur, porque Maroot filhava todalas donzelas que achava en guarda dos cavaleiros, se as podia conquerer deles, e enviava -as pera Irlanda pera seeren sempre en servidon da terra. | [+] |
| 1300 | LPr 1/ 148 | Don Fernan Paez de Talamancos fez este cantar de mal dizer a ũu jograr que chamavan jograr Saco, e era mui mal feito; e por én trobou -lhi que máis guisad ' era de seer saco ca jograr | [+] |
| 1300 | LPr 1/ 153 | Esta cantiga fez como respondeu un escudeiro que non era ben fidalgo e queria seer cavaleiro, e el nono tiinha por dereito; e diss ' assi | [+] |
| 1300 | TPa XVIII/ 128 | Et a carta de tal peſſoarya deue ſeer feycta en eſta guiſa. | [+] |
| 1300 | TPb 26/ 104 | E esto, seeria como se alguo demandasse seruo ou caualo ou outra animalia. | [+] |
| 1300 | TPb 26/ 104 | Parandosse a Responder por ela en juyzo. ben daquela guisa como se esteuesse en aquel estado en que estaua quandolla começaron a demandar. ca enton o julgador deue yr porlo pleyto adeant. e non ha por que (passar) contra o demandado por Razon (daquela cousa) que(el) amostra a assazon que a ha gaanado por tempo E esto ha lugar non tam solamente ena cousa mouele que ha de seer mostrada en juyzo. mays aynda enas Rendas e enas froytas que dela sayren despoys que o pleyto (for) mouudo sobre ela. | [+] |
| 1300 | TPb 26/ 104 | Tal poderia seer a demanda que o demandador........ .......................... .......................... | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 125 | A premeyra he porque eles nõ poderian auer nehũ proueyto das rrequezas, sse nõ husasen delas, e tal huso deue seer en fazer ben, e ho ben feyto deue seer dado os amigos, e por ende os [que non an] amigos nõ poden husar das rrequezas que ouuerẽ, macar seian auondados dellas. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 126 | Lei .iija. com̃o se pode aproueytar homẽ do consello do amĩgo e qual homee deue seer escullido para esto. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 126 | E com̃o quer que estes ataes afalagan a omẽ, e por mays seer amados que amar, e sempre son danosos a aqueles que elles aman. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 126 | A segũda maneyra de amizdade he mays noble que a premeyra, porque pode seer entre todos omees que aian bondade en si, e por ende e mellor que a outra, que esta naçe de bondade tan soamente e a outra de deuedo de natura, e a en si todolos bẽs de que falamos en la leys deste titulo. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 127 | Ley .v. como deue seer gardada a amizdade entrelos amigos. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 127 | Tres guardas deuen auer los amigos en si porque deuen seer leales hu hũ ao outro en seus corações. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 127 | E sobresto disso Tulio que o firmamẽto e o començo dos amigos e a bõa fe que o home a a seu amĩgo, ca nehũ amor nõ pode seer firme se y nõ a bõa fe; porque loca cousa seria e sen rrazon de demandar lealdade o hũ amigo o outro se el nõ la ouuesse en si. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 127 | E sobresto disso Aristotiles que firme deue seer a uoentade do amigo, e non sse deue mouer a creer nehũa cousa maa que lle digã de seu amigo que a prouado de longo tẽpo por leal e por bon. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 127 | A ssegũda guarda deuen auer os amigos en las parauuas gardãdosse de non dizer cousa de seu amigo de que podesse seer enfamado ou que lle podesse uijr mal; por ende pero disso Salamon en Ecclesiastico: quen desonra seu amigo de parauua destalla a amizdade que auia con el; outrossi nõ se deue rretraher nẽ posfaçer o hũ ao outro os seruiços e as aiudas que sse fezeren. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 127 | A terçeyra garda he que omẽ deue ben obrar por seu amĩgo assi com̃o o faria por si meesmo, ca assi com̃o disso Sant Agustino en la amizdade non ha hũ grado mays alto que o outro, e sempre deue seer ygoalmente entre los amigos; outrossi desto Tulio que quando o amĩgo uen algũa boa andança ou grande onrra que dos beẽs que se siguen dela deue dar parte a seus amigos. | [+] |
| 1300 | CPa XXVII, 4/ 128 | Uerdadeyramente e sen enganno nehũ deue omee amar a seu amigo, pero en la quãtidade do amor foy departido entre los sabios; ca os hũs disseron que omẽ deue amar a seu amigo quanto o outro ama a el, e sobresto disso Tulio que esta nõ era amizdade con benquerença mays era com̃o en maneyra de merca outros y ouo que disseron que deue homẽ amar a seu amigo quanto el ama assi meesmo, e estos outrossy non disseron ben, porque pode seer que o amĩgo nõ sse sabe amar, ou non queren, ou non poden, e por ende non seria conplida a amizdade que desta guysa ouuesse omẽ cõ seu amĩgo. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 12 | Et cõmo quer que oystes que diso noso señor a Caym que máá seeria aterra onde el morase, pero que semellaua aquel lugar moy bõo aCaym, partyo ael de todas las outras terras de arredor, et ajuntoa et foya apartando toda via pera sy et pera os seus. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 12 | Et el foy oque primeyramẽte partio aterra por termynos; et aos omẽs que eram ajnda simplez et nõ sabyam njhũ mal, ensynaua os el amoytas sabedorias de artarias et de maldades; et por leuar [deles] entre seus pobõos [provou] os cõ esta mẽestria, et buscoulles os pesos et as mydidas de todas cousas que apeso ou amydida se podem vender ou dar; et nõ catandoas em Deus, nẽ em feyto de bõa alma, nẽ de bondade, mays pensando que [per] esto poderia moyto mays aver; et ensynaua aos seus seer soberueos, et ladrões, et jogadores aengano, et garções, de moytas molleres, et saber todos de moyto engano et de moyta rreuolta, et de todo outro máo costume. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 15 | Et pensou outrosy quando seeria bem deas trosquiar, et poso em que tempo trosquiassem os gãados et quando [desem] os fillos a suas madres a mamar, et outrosy que quando os partissem dellas queos asynassem todos cõ ferro de synal [per] que fossem[coñosçudos] os [hũus] dentre os outros, et todaslas outras cousas ordenou que pertẽesçiam agarda de gãados et aos gardadores delles. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 16 | Et Jabel, seu yrmão, quando [vyña] de seus gãados aapobla da villa et oya aJubal, seu yrmão, tãger aqueles estormẽtos avia delles grande sabor, et pensou que algũas alegrias de táes cõmo aquelas, que bõas seeriam pera toller tristeza aos seus pastores ẽnos montes onde andauã com os gãados, et quelles dariã algũ [solaz] et alegria por que sofressem mellor as (Moyto mal me [fezo] neste dia. ) lazeyras et tristeza que ally leuauã. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 17 | Outra agudeza et suteleza achamos que fezo ajnda este Jubal despoys desto, segundo oconta mẽestre Pedro ẽna Estoria Escolastica sobre este lugar: que aprendera este Jubal de seus mayores que disera Adam a seus mayores fillos et netos moytos, et grandes [cõpañas] quese faziã, et que contou cõmo profetando atodos, que omũdo avya de [auer] duas [fijns] et seer destroydo duas vezes. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 17 | Et que hũa fim avya a seer de agoa que cobriria toda aterra et mataria todas las cousas vjuas senõ moy poucas; et aoutra fim que sééria de fogo que destroyra todaslas cousas et nõ tã solamẽte as vjuas [mãys] ajnda as outras que nõ avjã almas viuas queymãdoas todas et nõ leyxando nj̃ngũa. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 22 | Sobre esto diz Josepho ẽno segundo capitolo, que Lamec era omẽ sabeo, et sabya as cousas de Deus sabeamẽte, et por que vya que el jazia su apẽna de Caym enque caera Caym por la morte de seu yrmão Abel et el por la de Caym, dizia esto asuas molleres; doendo se el do feyto que fezera, et ellas quese doessem ende asi cõmo el; oal que por lo medo de ellas seerẽ penadas porla morte del, seo [matasem], et ajnda ellas sete tãto mays que el por que matara aCaym, et que duldariã ellas delle fazer [njhũ] pesar, nẽ deo matar, nẽ ajnda sofrer [anjhũ] queo matase, et [escarmẽtaarlas] asy desta [guisa], et ajnda por lo deuedo que avya cõ ellas de gardar las que nõ caesem em tal morte nẽ em tal [pena], ca erã [maos] todos los seus, asy cõmo diz Josepho, et ho avemos nos dito. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 32 | Onde diz Moysem asy ẽno sexto capitolo do Genesis que começarã ja os omẽs acresçentarse et seer moytos por la terra em aquel tempo; et sabede que Moysem et os outros santos Padres et sabeos que desta estoria falam, que chamã em este lugar omẽs aos do lynagẽe de Caym que seyrõ todos mááos; et dizẽ fillos de Deus aos de Seth et de seu lynagẽe por que erã dereytureyros et rreligiosos, cõmo omẽs de ordem et de moy santa vida, et ajnda mays que nõ os padres da lyña. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 32 | "Et diz ajnda Jeronymo sobresta rrazon ẽna Glosa, et diz que estas palauras de Deus que querem dizer que anatura do omẽ era ensy tam flaca que nõ poderia despoys sofrer a Deus, et que oque aqui faziam de mal que aqui queria que o pagassem et padesçessem, et que lle lo nõ terria pera os penar onde durara a pena pera sempre, et que diso aquesto Deus por rrazõ do deluvyo que queria fazer enqueos mataria logo a todos por los maes que faziã, et que o faria com esta pena pasadiza et nõ cõ aquela que nũqua a de faleçer cõmo fezera ao diabro; et que des Noe endeante que nõ seeria a [a] vida do omẽ [mays] de çento et víj́nte ãnos. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 34 | Et Noe touo o castigo de seu padre pera seer dereyteyro et bõo, et amou sempre aDeus et touo toda via cõ El. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 34 | Et diz mẽestre Pedro que podo ser que destes [jncubos] jouverõ cõ aquelas molleres do linage de Caym, et que nasçerã ende gigantes taes cõmo aqueles que avemos dito, et toda vya máos os gigantes de hũa natura et da outra, ca desque estes nasçerõ et poderom, cresçerõ ẽna terra todos los máes que seer podem et poderiã; et derom se todos amal quantos ẽna terra avia asaluo ende Noe. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 34 | Destes males pesou moyto aDeus. et asanousse, et chamou estonçes a Noe queo temya et oamaua, et por queo achaua bõo et dereyteyro ontre todas aquelas [cõpañas], et escolleo ontre todos pera lle dizer sua voõtade do que queria fazer, et disolle que toda aterra que era danada cõ maes, et con pecados, et cõ nemygas quese faziam em ella; et por ende que avya voõtade de destruyr todaslas creaturas que en ella fezera, tam bem aos omẽs cõmo aas bestas et todas las outras cousas, et quea queria poblar de outros omẽs doutro lynage enque nõ ouvese estas maldades, et que aqueles de quea poblaria quelles myngoaria aavida, que nõ viuessem tantos ãnos cõmo viuerã os outros ata aqui, et mỹgoando cada dia, que verria atempo que toda [a mayor] vida do omẽ que seeria çento et vijnte ãnos. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 34 | Et que fossem as costaneyras da arca et as camaras que em ella faria bem fortes de maneyra que por força quese nõ doblase aarca [nẽse] amolasse em nẽgũ lugar, nẽ ha podessem quebrantar nẽ abater nẽ danar em nẽgũa maneyra as ondas do deluvio que seeriã moy grãdes ademays. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 44 | "Señor Deus verdadeyro et poderoso sobre todaslas cousas, pydo te merçede por la moy grande piedade et mesura que enty a, que poys queos máos son penados que nos nõ [percamos] de cabo nos et as outras anymalias, as quaes oteu ordenamẽto touo por bem deas saluar do deluvio et leyxarlas aavida; et rrogo te por [lo] estado dos que agora somos et seeram daqui adeante que tal destroymẽto cõmo este que nũca oenvies sobre elles; et aestes poucos que leyxaste por la tua bondade, et ajnda por ventura por que nõ achaste em elles tanta maldade, por que quiseses que ontre os outros pereçessemos que nos prometas este dom et nos faças esta merçede: que [nos nõ] mates mays cõ morte de deluvio. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 44 | Et señor, se doutra guysa ouver aséér, peor andantes seerã estes que os mortos; que aos mortos selles veẽo odeluvio foy adesora et virõ elles seu [pelygro] et sua morte, et tomarõna et nõ ouverõ mays de hũa pẽna; mays os que ficamos, se outra tal morte avemos de auer, ha pẽna doblada sééria, que agora vymos nos em estreytura de peligro de morte, et passamos por [ello] et [sofremosla]. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 46 | "Et disolle asy despoys desto, que frio et caentura, et agosto, et jnverno, et veraão, et noyte, et dia, et semear, et coller que sempre seeria et queria que fossem. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 46 | Et departe Gregorio ẽna Glosa sobre o [novemo] capitolo do Genesis, que outorgou Deus aos omẽs que despoys do deluvio que comessem carne, lo vno por la terra que nõ ficara tã plantada despoys das agoas, nẽ tã chãa cõmo era antes, nẽ seeriã os omẽs tã abondados de viandas, o al por que forom os omẽs daly endéante moy mays flacos que antes; et por esto despoys do deluvio comerõ os omẽs as carnes asy cõmo comyam antes as froytas et as eruas. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 46 | Et despoys desto asegurandoos que elles seeriam gardados de morte, et elles outrosy quese gardassem de fazerla, et disolles: | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 49 | "Maldito seja Canáám omoço; seruo seera dos seus yrmãos. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 50 | Da vida dos omẽs Sobre esto, por que diso noso señor Deus a Noe que seeria de aly adeante avida do omẽ çento et vijnte ãnos -et nẽgum nõ teña que ẽna palaura de Deus aja nẽgum erro nẽ ho a aquẽ bem aentender - et por que vyueo Noe despoys do deluvio trezẽtos et [cinquoeenta] ãnos, queremos nos dizẽr aqui oque achamos departido sobrelo. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 50 | Et achamos mays pera esto, et dizemos que por seer dito que nõ [vjua] o omẽ mays de çento et víj́nte ãnos que he cõ rrazõ et cõ [guisado], que otempo et as cousas tẽporaes que som flacas, et nos somos cada dia cansados, segundo ho ordenamẽto que Deus poso ẽnas naturas das cousas tẽporaes et falediças. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 55 | Et Nẽprot desque soubo moyto, et se queria tornar daly [a Armenya] pera as outras suas [compañas], descobrio se mays aYonyto et falou com el em rrazõ de rreynado; et disolle Yonyto [asy] cõmo profetando, que quatro rreynos se aviam agina aleuãtar ẽno mũdo por prinçipaes: ohũ por parte de ouriente et este seeria dos de Assyria; o outro de septẽtriom, et este he dos çitas; o outro de parte de medio dia, et este he o do Egipto; oquarto em ouçidente et seria este ho dos de Sytionya. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 57 | Nẽprot, osmãdo que se os podesse meter a fazer algũ lugar fortelezado que el seeria señor daquel lugar asy cõmo [mayor], et que se aseñorarya sobre todos por esta rrazõ, et disolles todo esto, et elles todos ajuntados em hũ ouverõ seu acordo et falarõ em ello. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 57 | "Et começarõ et labrarõ todos amoy grande pressa; et avyam feyto em ella de alto mj̃ll et seys çentas et treynta et tres pasadas, et em ancho avya tanto que, oquese paraua ẽna parede et a cataua[, ] bem lle semellaua que mays era ancha que alta, et era asua feytura moy marauyllosa, asy cõmoa contaremos ẽna estoria da [rreyña] Semyrramys, que foy señora dela despoys, et afortelezoa ella ajnda mays, et fezerõ pááços cubertos douro enque poserõ pedras preçiosas et outras cousas moytas que seeriã moy máás de créér. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 57 | Et segũdo cõta ojudio ẽno primeyro libro dos quinze do seu Libro Mayor queos chama y gigantes et diz que sua voõtade era de deytar os deus ende fora que som os aos angeos, et seer elles señores, pero sobre todo, se viesse odeluvyo queriã esta torre fazer por queos nõ alcançasse nẽ chegasse aelles nẽ podesse Deus cõ elles et quese podesem elles aly defender dEl, et esta era a sua grande loucura; que elles aprenderam de Noe queo outro deluvio pasado que pojara quinze couedos sobre omays alto mõte do mũdo, cõmo avemos ja dito, et que aquela torre quea coydauã elles fazer tã alta que omays que ella averia em alto sobre aqueles quinze couedos que nõ seeria em conta, segundo diz Josefo ẽno seysto capitolo; hu mostra aly Josefo que amultydue daquela gente que toda estaua prestes pera fazer os mãdados de Nẽprot, et teer por graue oseruyço de Deus, ca asy os avia enssynados et ensandentados Nẽprot ẽna loucura desto et em soberuea asy cõmo oel era em [descoñosçer] osseu Deus queos fezera; et dezialles que toda quanta bõa andança avyam que por seu syso lles [vjña], et nõ porlo bem fazer nẽ porla merçede de Deus, et se [rrequizas] et bẽes aviã quelles nõ arrequeçiam por la piedade de Deus, mays por la sua forteleza deles. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 74 | Mays ontre nos os [cristiaos] et os gentíj́s, que som ajnda y dos de Sem, et se [algũus] y outrosi ha ẽnos dos de Jafet, dizemos que deueria seer [amystança] et quese faz ajnda [cõmo] natural segundo os ditos de Noe, et sobre todo com odeuedo que avemos dito que diso Noe ẽno [novemo] capytolo da Biblia, que morasse Jafet ẽnas tendas de Sem, et semella que nõ deue aver omezio ontre nos et elles nẽ malquerença natural cõmo ontre nos et os mouros. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 103 | Et esto podo seer asi segũdo dizẽ [algũus], que este Nẽprot Saturno que foy [Nẽprot] ho de [Babilonja]; et que avendo seus fillos ja casados et ajuntados pera rreynar, por que oyo dizer de Europa cõmo era amellor et mays tẽperada terra do mũdo, et mays abondada de [mpytas] bõas cousas -que tal he Europa, et ontre moytas bõas terras quea em ella, cõmo aprouỹçia de [Guadalquiuir] he amellor de quantas ẽno mũdo som, asy cõmo diz Plinio ẽno terçeyro libro enque departe destas tres terras, cõuẽ asaber, Europa, Asia, Africa, et das prouynçias delas - et outrosi por que avia aprendido Nẽprot em terra de Edom de Yonyto, seu tyo, por la arte da astronomya, cõmo ontre - los quatro prinçipaes rreynos do mũdo avia de séér hũ ho de ouçidente, et que este vençeria aos outros tres, et seria señor deles, et duraria sempre despoys que começasse, et com sabor de rreynar el aly, et leyxar de sua geeraçõ [que] rreynasse y sempre, outrosy mudouse onome; et vẽeo aly aaquela terra, aJano, teẽdo que aquela terra aque Noe viera, et poblara et acabara em ella que este acabamẽto de Noe em aquel lugar que era cõmo synal de séér aquela terra começo et cabeça et [synal] de todo omũdo ata afim. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 106 | Outrosy ẽno tẽpo deste Seruc, vẽeo Evandro, rrey de Arcadia de Greçia, cõ os seus apoblar aterra de Rroma em aquel lugar; et el rrey Jano querendose gardar de nõ caer em outro tal feyto cõmo el rrey [do] Tibre, et de mays dizendo quese poblasse sua terra de bõos omẽs, que taes poblarõ Rroma, asi cõmo seerẽ rreys os mays segũdo aqui oydes, rreçebeo et outorgoulle pobla; et Euãdro fezo sua çidade em aquel mõte Palatyno. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 119 | Onde sobre esto diz ajnda Orosio, que forõ estes dous rreynos, ho de [Maçedonja] et ho de Cartago, rreçebidos por prinçipaes ontre estes outros dous, nõ por rrazõ de elles seerẽ erdeyros, mays por gardar seus dereytos ao postromeyro, que foy ho dos rromãos Et os nomẽs destes rreynos mayores et prinçipaes do mũdo, segundo diz Orosio, som estes sobre ditos cõmo avedes oydo: o de oriente em Babilonya o de ouçidente em Rroma, o de septẽtriom em Maçedonya o de medio dia em Cartago. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 141 | "Et partironse em esto aquela donde lle vynã tantas et bõas rrazões, et pensarõ em ello, et diserõ que [per] ventura poderia seer este moço odaquela estrella que paresçera deque falarã os estreleyros ael rrey Nemprot; pero doyasse Tare cõ todo esto da perda que tomara em suas ymages quelle seu fillo quebrãtara, et sobre todo quesse temja moyto, cõmo omẽ bõo et [apreçibido] das cousas que aviam de víj́nr, que por ventura ou [os] matariam aly os caldeos por ello, ou lles fariam grande dano et desonrra, cõmo contesteçeo despoys. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 149 | Et por mostrar os santos Padres queo feyto de Abraã, -que mostrou et nomeou primeyramẽte hum Deus sóó, criador de todaslas cousas, que el começou [creẽça] et maneyra de ley et acabou em ella -, et que ouvo parte em estes tres tẽpos, et por esto queo chamarõ primeyramẽte [Rram], que nõ semella nome cõprido, et da aentẽder otẽpo de ante da ley enque nõ avia cõplimẽto de créénça pera o omẽ séér saluo; et por quelle chamarõ despoys Abram quee nome mays cõplido quese entende otẽpo da ley enque ouvo mays cõplimẽto pera entrar omẽ em ley et em creẽça [por que viese despoys mellor aa creẽça]et abõo camyno que avia de víj́nr pera séér saluo; et por lo nome terçeyro quelle diserõ despoys Abráám, quee nome cõplido de todo, danos [aentẽder] otẽpo de despoys da ley, ou otẽpo de graçia quee esse méésmo em quea todo cõplimẽto de ley et de fe, et enque fezo noso señor Deus Ihesu [Cristo] ao [vmanal] lynage graçia de [seer] saluo todo aquel que cõplidamẽte em El créér et gardar asua ley. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 165 | "Por nos agora fazer por pouco tẽpo que esto pode durar, quanto nos podermos por el seera nossa onrra, que fillo de nosso señor natural he, et outrosy podemos aver del fillo erdeyro que el avera et que seera nosso señor natural, et seo nõ sofremos et ho nõ [asperarmos], et ajnda ajudarlo pera ello esto sééria grãde maldade nosa, et grande [mj̃goa]; et vasalos mesurados et leaes bem deuem sofrer aseu rrey et aseu señor natural vida de hũ omẽ ajnda que máo fosse et que viuesse mays queos que agora aqui estamos; et avyda [do] omẽ pouca he et pouco dura et abõa obra et bõa estança moyto, et nẽbra et fica ẽnos que veem despoys; et mays lygeyra cousa he pera nos et mellor et mays onrra de estar et asperar, asy cõmo sem señor vida de hũ rrey que nõ desfazer nosso señorio natural. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 167 | Et ata esta sazõ morara Abraã em terra de Caldea et de Messopotamya, et estudiara y ẽnos saberes da arte aresmetica, quee osaber do cõto [et] da geometria que mostra osaber de mesurar et medyr as cousas do çeo; et era Abráám moy sabeo destes saberes et doutros, mays que todos los outros mééstres que avia ontre todos os caldeos; et por estes saberes vẽeo el aconosçer que cousa era Deus et fazerlle as cousas que ael praziam et nẽgum nõ pode aDeus conosçer senõ for sabedor ou se sse nõ [traballar] deo seer. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 167 | Sobre esta rrazõ diz omoy sabio Aristotele que semellar omẽ aDeus que nõ he al [senõ] saber as cousas complidamẽte, et obrar bem, et por esto vem ho omẽ aseer com Deus rraçoeyro et herdeyro em aquela sua gloria que nũca ha de falesçer. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 170 | "Abraam, sal fora [de] tua terra, et de teu parẽteesco, et de casa de teu padre, et vem aaterra quete eu mostrarey, et fazer te ey cresçer em grãde gente, et beyzer, te ey et farey [crescer] oteu nome, et séér grande atua nomeada; et seeras tu bendito, et bendizerey eu aos que [te] [bendiserẽ], et maldirey aos que te [maldiserẽ]; et eu farey que do teu lyñage saya [per] quẽ seram benditas todas as generações da terra. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 170 | "Abraã em sua tristeza que avia quanta quer que era, cõmo oque saya dos lugares enque moraua et avia [coñosçidos], et viasse em terra estraya et el estrayo et [provolle] moyto cõ as palauras, et cõforto de noso señor Deus et cõ aquela promessa tam grande quelle daria aquela terra, et sobre todo quando obendiso et lle diso que de seu lyñage sayria por que seeriam benditas todas las gentes. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 180 | "[oobyspo] Acoreo, tu eras moy nobre varõ auçião et dado asantydades et mostras et provao atua ydade et moy bem entendo quete amã os deus, [rrogote] eu et pydote que tu quenos digas et nos departas os começos da gente do Egyto, et os ensynamẽtos das poblas daqui; et outrosi os costumes das vosas orações et as feyturas et as maneyras dos vosos deus, et todo aquelo que esta estoriado por seus entallamẽtos ẽnas entradas dos vosos tẽplos vellos, et dynos esto et demostra nos todo oque he et os deus que [mays] querem seer conosçidos dos omẽs et onrrados deles. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 181 | Mays eu penso que en dizer de todoslos deus, et de todoslos çelestiaes corpos et contar los todos, que sera [esto] obra que aplazera aDeus ou ao menos que deue plazer aos quea oyrem; et as santas leys em [ellas] seerẽ mostradas aos pobõos de qual quer cousa que ellas sejã [teño] que moy bem he et deue de plazer atodos aqueles queo oyrem. " | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 183 | Graue cousa seeria, que asio manda a natura poderosa, et desta [guisa] he mester ao mũdo que corra o Nylo. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 199 | De cõmo se entendem estas palauras que Deus diso ha Abráám. Ẽno que Deus diso aAbráám primeyramẽte queos do seu lynage seeriam pelygrinos et estrayos em terras alleas, esto foy verdadeyra palaura, por que elles forõ sempre pelygrinos et estrayos, andando porlas terras alleas, de hũa em outra, ata que tornarom aaquela que Deus prometeo aAbraã et aelles por herdade. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 200 | "Poys que Deus me fezo [manyña] et nõ quer que eu aja fillo, toma tu esta myna [mãçeba] et pode seer de averes fillos della et eu [rreçeberlos] ey por meus. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 200 | "Et prougo desto aAbraã et outorgoo, et Sarra doulle aquela sua serua, et el tomoa, et jougo cõ ella, et foy logo prenada del; et Agar quando sentyo que era prene começou aseer louçáá et adespreçar aSarra, et [desdeñar] asua palaura. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 200 | Et deste Ysmael vierom outrosy os barbaros gazules, et genetes, et todas las maneyras de alaraues daqueles que moram [em] tẽdas et nõ querem morar em casas; et segundo diserõ [algũus] daly sayo [olyñage] de Mafoma, donde veẽ os mouros que am nome [agarenos], et am este nome por Agar, que foy madre de Ysmael; et ajnda [profetyzou] Metodio do lynage de Ysmael et diso que sayriam hũa vez et conqueririã amayor parte da terra et séériam dela [senores] hũ grande tẽpo, et que matariam os saçerdotes ẽnas [igleias] et ẽnos santuarios, et que aly se deytariam cõ suas molleres et atariã os cabestros das bẽstas aos sepulcros dos santos, et os altares preueles delas, et esto contesçeria [porlos] pecados et maldades dos [cristiaos] que em aquela sazõ seeriã. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 202 | "Eu [sõo] de çento ãnos et Sarra, [myña] moller de noveenta, et esto ¿cõmo pode seer que ajamos ja fillo, que passado avemos ho tẽpo de fazerlo segundo anatura o da? | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 205 | "Et esto dezia noso Señor por que agẽte de Sodoma et de Gomorra erã tã abondados de todaas cousas que poderiã séér pera omẽ se deleytar, et viçoso seer, segũdo diz Paulo Orosio, que çresçeo em elles soberuea de fazer luxuria ensi méésmos moy desonesta cõtra ley et contra natura. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 208 | Sobresto rrazõa et diz mẽestre Pedro que algũ bem he et prol perao omẽ em nõ seer pecador ajnda que nõ he santo, cõmo diz outrosi queo omẽ que nõ pode seer rrey que boa cousa he pera el et bem esta se rrico he; et oque nõ he santo pero se sem pecado he, moy bem esta. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 209 | Conta Paulo Orosio ẽno terçeyro capitolo do primeyro libro do lugar onde eram estas çinque çidades et diz asi: et ẽna fronteyra [de] terra de Arabia et de terra de Palestina, aly hu os mõtes daquelas terras se abayxam das altezas ao chão et ao pe daqueles montes diz quese fazẽ [hũus] campos moyto grandes, et chãos et de moy grandes anchuras; et diz que avia esta terra acaentura et oatẽperamẽto do sol, nem mays nẽ menos, senõ cõmo aterra avia mester pera seer moy plantadia. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 212 | Sobre esta rrazõ conta hũ autor em hũ libro que cõposo das estorias da nossa ley et das falas dos gentíj́s -et trage as estorias cõtra as falas et palauras, cõmo desputam as hũas contra as outras, et vencem as estorias aas fablielas ou falas; et olibro ha nome Teos que diz ogrego por Deus, et dolus que diz olatym por engano: et quer esto seer tanto cõmo libro ou rrazões que falam de Deus et dos enganos dos ydolos dos gentíj́s - et diz que asi foy da moller de Loth et asylle contesçeo cõmo aqui he contado, onde diz desto este latim por seus verssos: | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 212 | Em este lugar fala Jeronjmo se ouvo pecado [en] este feyto ou nõ; et diz que bem podem seer escusadas cõ rrazõ as fillas de Loth do que pecarõ cõ seu padre por que o fezerõ abõa [entençom] por rrecobrar olynage dos omẽs, que coydauã que era perdido se ellas esto nõ fezesem, cõmo ofora ẽno deluvio senõ por los da arca. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 219 | Et Sarra parou mentes ao trebello et entendeo ẽnos feytos do trebello que depois de dias de Abraã, queo [mayor] de dias que asoberuearia por ventura ao menor, et querria seer señor sobre el. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 219 | Et dizem os judios que Ysmael fazia ymages de barro, et outros dizẽ que monecas, et pode seer queo fezo todo, et que traballaua deas fazer adorar aYsaac, et Ysaac por queo nõ queria fazer, feriao Ysmael, et faziao chorar; et pesou aSarra destas cousas que via, et diso aAbraã: | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 225 | Da morada de Abraã em Bersabee Plantou logo aly Abráám hũ montezillo, et estouo aly moytos dias, et labrou asy cõmo diz mẽestre Pedro, mays nõ por morada, ca segũdo diz Esteuoo sobre os feytos dos apostolos nõ tomou aly Abraã herdade nẽ quanto seeria espaçio de hum pe. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 225 | Et seera omõte da casa do señor ẽna altura dos mõtes et aaquel monte correrã todaslas gentes. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 225 | Jeronymo diz ẽna Glosa que quando este sacrifiçio foy que moraua Abraã em Geraris, et outros dizem que ontre Betel et [Hay], açerca orrobre de Mãbre; mays mostram ajnda estes et mẽstre Pedro que esto seeria erro por que de Mãbre ha Iherusalem nõ ha hũa jornada complida, et de Geraris do poço de Bersabee ha y tres. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 225 | "Padre, grande sem rrazõ seeria se eu nõ obedisçesse ao queme tu [mãdases] fazer; et grande dereyto fora que nõ fosse eu nasçido, se ojuyzo de Deus et oteu [desprecasse], et se eu fosse desobediente aa vóóntade de Deus et áátua et ao mandado de ambos. " | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 227 | Mays segundo [dizem] os santos Padres entẽdese por Abraã apersona de Deus padre, et por Ysáác apersona de Deus fillo -et este he [nosso] Señor Ihesu [Cristo] quee señor comunal atodos, de prinçepes, et de prelados, et de pobóós que nõ era cabrõ se quer quee ocarneyro mellor [oferenda] et mays lynpa, et téémos que pertéésçe mays aapersona do fillo de Deus ocarneyro que nõ [ocabrõ] por quee oferenda mellor et mays lympa, et nos dizemos cõ Moysem et cõ Aquila et cõ Symaco [asi] cõmo elles diserõ em pos esto: estaua hũ carneyro preso dos cornos em hũa rrede dizemos que foy carneyro et aduzido aly doutra parte et criado de novo, cõmo diz Rrabano, et dizemos queo nõ estorua aquela rrazõ que Deus nõ criou nẽgũa cousa [despois] dos seis dias, ca em criar Deus [este] carneyro nõ era criar cousa de novo, et téémos que criar cousa de novo seeria se criase algũa anymalia ou cousa doutra feytura que nõ as que forõ criadas, et feytas em aqueles seys [dias], mays ocarneyro ẽnas obras dos seys dias he, et foy feyto en oseysto dia enqueo foy ho omẽ, et por que dizemos que este carneyro que de novo foy criado et tragido aly doutra parte. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 227 | Et Ysáác [seera] de longa vida et sempre Eu averey coydado de ty et del et [do voso] lynage, et nũca em mj́ sééredes enganados, et todaslas gentes da terra serã benditas por lo teu [lyñage], por que obedisçiste áámyna palaura et compliste omeu mãdado. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 234 | Estonçes Eliezer catou aquelas moças todas et paresçeolle Rrebeca [entre] todas mays limpa et mays aposta et onesta em seu gesto et sem toda guarrideçe que as outras pera seer bõa moller, et que tal cõmo aquela seeria pera seu señor, et leyxou todaslas outras et veẽo aaquela et disolle: | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 235 | "Señor, pidote merçed que se ontre as vyrgéés que oje aqui sayram por agoa vier aquela quea de séér moller de meu señor Ysáác, fillo de meu señor Abraã, que tu me demostres qual he por este signal: que eu pezca agoa atodas pera mj́ et pera meus camelos, et nẽgũa quema nõ de senõ aquela que ouver aseer moller de meu señor Ysáác. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 237 | "Et ella estonçes desçendeose logo do camelo, segundo diz mẽestre Pedro et outros com el, et alçou omãto et cobrio acabeça com vergonça de Ysaac que avia aseer seu marido. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 254 | Mercurio nõs [detouo] pouco nẽ moyto ao mãdado do padre, et tomou hũa cobertura ẽna cabeça et poderia seer soonbreyro, et alas ẽnos pees, et hũa virga ẽna mão, et foyse pera onde estaua Argo; et hũa peça ante que ael chegasse leyxou as alas et osoõbreyro et leuou apertega ẽna mão, et tomou antesy hũa mãada de cabras, que dizẽ que fezo por seu encãtamẽto, ca era Mercurio moy sabio ẽno triuio et ẽno quadrunyo. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 254 | "Tu pastor qual quer que tues, podes seer comygo em esta pẽna alta, et bem véés tu que em nẽgũ lugar nõ acharas mellor pasco, et alende desto esta aqui moy bõa soõbra pera pastores et lugar moyto nobre. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 256 | Et fezose oque antes fora, et tyrarõselle as sedas et os cabelos de todo ocorpo dondeos nõ deuya aaver seendo em natura de moller, et [desfezerõselle] os cornos et tornarõselle os ollos, et aboca, et os beyços, et os ombros, et as mãos, todo fremoso, tal cõmo deuja seer de [dõna] et jnfanta filla de rrey; et as vnllas do pe que erã antes duas, tornarõse em çinque cõmo eram dantes ẽnas mãos et ẽnos pees. | [+] |
| 1300 | XH I, 0/ 283 | "Eu sõo oDeus de Abraã et de Ysáác, teu padre, et esta terra enque tu dormes Eu darla ey aty et ao teu lyñagéé, et oteu lyñage seera tam grande et tanto cõmo opoluo da terra, et [tẽera] todas las quatro partes do [mũdo], et em ty et [em] el seeram benditos todoslos lyñagéés da terra, et Eu te gardarey [per] onde quer que fores, et tornarte ey aesta terra et nõ te leyxarey daqui yr que nom acabe enty et ẽnos teus todo oque dito he. | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 28 | Ca, segundo disso Sant Agustiño, el obispo que nõ es castigado mas lle devẽ dizer "Can" que outra guisa, ca se nõ morde ou deve dizer que nõ es obispo; porque nõ a en el mũdo tan mal prelado como por seer lesongero e por medo de los omes lo dexa de castigar, ca el que es posto para esto e nõ lo faze, nõ pode seer culpa, porque semella que lo consinte e lo tiene por bien . | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 28 | Et por esto diz el dereyto antigo que los fazedores del mal e dos que lo consentẽ a fazer egualmente devẽ seer penados; et desto avemos enxẽplo en la vella ley que Hely sacerdote, porque nõ quiso castigar seus fillos de las maldades que faziã, que morrio por ende mala morte. | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 29 | Nenbrado deve seer e aperçebudo el obispo ou qualquer de los outros prelados sobredictos que si en sus paravlas dixerẽ alguna sobejana por rrazõ de malquerença que queyran a alguũ ome, assi como mal tragendolo e denostandolo , quel rruegue e quel demande perdon. | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 29 | Pero este yerro atal mas de ligero deve seer perdonado al prelado que a outro ome, ca apenas se pode gardar el que a de governar conpãna e de castigarla que nõ faga ou nõ diga aas vegadas algũa cousa ademas. | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 29 | Et esto seeria quando el prelado dexasse de fazer boa vida, ou demandar a los outros que lla fezessẽ o de dizer ou de fazer la verdade que es enla justiça e en el ensinnamento de la fe , por medo descãdalo e porque los omes nõ sse escandalizasse. | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 29 | Et esto seeria quando el prelado entendesse que deve amãssar la obra de la justiza por desviar escãdalo, acaesçendo sobre que cousa en que poda fazer merçed ; mays esto nõ a de fazer muy ligeyramente e a mẽos de saber se aquellos que fezerõ el feyto porque quer fa[zer] la justiça son poderosos ou muitos, assi como X arriba; ca entonçe ben la pode dexar por medo descandalo, pero nõ en todos: ca en todas guisas escarmento deve fazer en alguũs de aquellos que forõ comẽçadores ou mayorales en aquel feyto. | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 29 | Esso miismo deve fazer contra aquellos que fezerẽ alguu pecado e lo quiserẽ muyto husar; ca estas cousas devẽ seer muyt castigadas, porque los outros nõ tomen ende enxẽplo para fazerlas. | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 32 | Ca estas paravlas disso Nostro Señor en el Evãgelio : que aquel que escandalizasse uno solo destes menores que en El creer, quel deve seer atada una mola al cuello e echalo en el fondo de la mar . | [+] |
| 1301 | PP V, 48/ 32 | E por esto devẽ querer que los omes lo sepã , ca en seer os omes de boa vida encubertamente nõ fazeẽ prol senõ a ssi miismos , e en seerẽ de boa fama aproveytã a ssi e aos outros. | [+] |
| 1325 | TPc II, 19/ 35 | Et esto a lugar nõ tam solamente na cousa movil que a de seer mostrada en juizo, mays aynda ennas rendas e ennos fruytos que dela seyssem depoys que o preito fosse movydo sobrella. | [+] |
| 1325 | TPc II, 19/ 36 | Tal poderia seer a demanda que o demandador faria en rrazõ de algũa cousa movil que la mostrassẽ en juizo que seeria mayor la perda que el rreceberia por rrazõ della se nõ paresçesse, que nõ valiira aquello que demãdara. | [+] |
| 1325 | TPc II, 19/ 36 | Et esto seeria assi como se alguũ demãdasse a outro que lle mostrasse servo que diz el demãdador que era seu porque quer ganar por el algun herdamento [ou outra cousa que era dada a aquel] servo ou mãdada et nõ lo quisesse fazer poys que o julgador llo mandasse; ca se por esta rrazõ porque lle nõ fuy mostrado o servo perde o herdamento ou alguno outro dereyto que poderia gaãnar por el. | [+] |
| 1325 | TPc II, 19/ 37 | Esso meesmo dizemos que deve fazer se a demãdasse por rrazõ que outro gela ouvesse enpennada et nõ na tovese en seu poder ou doutra maneyra qualquer porque tovesse que deve seer entregado della. | [+] |
| 1325 | TPc II, 19/ 37 | A primeyra porque quando soubesse[n] certamente a rrazõ porque e sua que ponẽ dola que sua demãda mays de ligeyro pode poys provar, e outrossi m[ays] en certo pode seer dado juizo sobrela. | [+] |
| 1325 | TPc II, 19/ 38 | Et outrossi nõ faz graza de nov [...] al demandado, maguer nõ sea sinalada cada una d[e]llas, poys porque tal demãda pode aver certo entẽdem[en]to para rresponder sobre beẽs de alguũ que devessẽ herda[r] todos o alguna partida foão que lle perteesçe porque es seu herdeyro e dizendo assi nõ a porque nomear cada hũa cousa daquelles beẽs senaladamente; esso miismo seeria se demãdasse conta dos beẽs de alguũ orfão ou outro ome que el demãdado ouvesse teudo en garda ou de conpanna ou de mayordomadigo ou en rrazõ de gaanza ou de perda ou de daños ou de meoscabos que fossẽ feytos en algũa destas cousas sobredictas. | [+] |
| 1348 | OA 45/ 28 | Se alguũ fidalgo tomar algũa cousa por força como pode seer desaf[i]ado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 12 | Et que ajudemos eu et tu a el rrey que bẽ o podemos fazer et seera moy grãde onrra para nos et demays, que nos dara el moy grande aver por ello et vaamos -nos para el ' Por esto, Neptuno teuo o por bem. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 12 | Et Feuo et Neptuno, para seer çertos de seu traballo, demãdarõ bõo fiador et bõo rrecado de bõos pyñores a el rrey et el rrey nomeou a Jnfanta Anssiona, sua filla, cõmo en arrafẽes do feyto que se -lles de aquelo errase, que [llela] dese para a matar ou fazer d ' ela o que quisesem. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 13 | Et Leomedõ, pensando que se lle dese os caualos seeria a el grãde mj̃gua et a sua çibdade para ella et para sy, et negou lle a postura et nõ ll ' os quiso dar. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 15 | Ca onde quer que aquel coyro de aquel carneyro seuesse, en aquel lugar seeria a cabeça do rreyno. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 15 | Et despoys (que) ouverõ passado quanto podia seer a meatade do mar, a moça, cõmo era flaca cõmo moller et outrosi nõ avia a que [se ateer] ẽno carneyro et ya en pus seu yrmaão, et cansou et cayo ẽno mar, et morreu y. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 16 | Et fezo o viuer o mays que el podo de guisa que nõ ficou por cousa de quanto el ouvese mester para seer mãteudo et gardado o carneyro. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 18 | Et pensou de traballar, et dizer, et mostrar camjño a seu sobriño Jaason que lle seeria grande onrra et moyta sua prol et preço em gaañar aquela lãa do carneyro. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 18 | Et enviou por el, et diso lle toda sua rrazõ da pel do carnero encantado Et que a fose gaañar que lle seeria grande onrra et prol et preço. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 18 | Et poder lles ya seer mayor vergonça leyxar o por que yam que o bõo avijmẽto de aly. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 21 | Et se este for meu marido, eu seerey bẽ aventurada, et dita amada dos deus. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 21 | Et asy que diz aqui o autor que quen a vise que nõ porria culpa a a namorada em seer tam pagada et tam namorada de tal õme. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 23 | Et desçẽdeo en aquel cãpo a que dizẽ de Mares, donde avia de seer aquel feyto. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 27 | Et demudou se lle o coraçõ cõ dolor del, et quiso chorar, pero encubrio se o mays que podo et nõ descobrio nada de sua voõtade Et diso: ' o marido, ¿que nemjga te agora [sayo] da boca, se eu nõ ey poder de trasmudar o espaçio da tua vida a uyda de algũ outro? nõ ho leyxa seer Elychem nõ quer, ca he a señora dos encãtamẽtos nẽ tu, nõ demãdas bem ca eu prouarey por la mjña arte de dar longa ydade a meu sogro, et tornar lo ey mãçebo. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 30 | Et foy aquela erua d ' aqui [Enjlaco Emlaco?] ouvo et se a comese qual quer por doente que fose, logo seeria saão, et ajnda logo andaria por donde quisese se ll ' a metesem ẽna boca et andaua por lo solo quando et cada que queria et nũqua morria. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 30 | Et depoys que ouvo estes aprazentados et os debedos a elles pagados por seus sacrifiçios et suas palauras moytas que diso grande peça, mãdou aduzer o corpo de Eson, que era atam vello que mays nõ podia seer corpo de õme. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 30 | Et tirou se lle o color amarelo, et achaarõ se lle as rrugas et tornou logo mãçebo et esforçarõ se lle os nẽbros, et tornou se mançebo et carrou çe toda a chaga, et rresurgeu Eson et espertou et leuãtou se logo cõmo õme mãçebo de ydade a que mellor seer podia. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 33 | Et por esto ta solamẽte deuera de aver tua carta et seer çerta do teu feyto et da tua fazenda por ella ante que por outro. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 46 | Et foy se por sua terra et enviou seus priuados et seus sacrifiçios por todo o rreyno et por suas viandas buscar por las vezĩdades, et acarretar moy grande abondança de todas aquelas cousas que mester seriã para aquel cõvite, por seer el mays abastado et cõplido que seer podese et enviou por moytas rroupas preçadas para os estrados, et purpuras para cobrir as paredes et o teyto do palaçio et onrrar -lo moyto. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 46 | Et outrosy joglares et joglaresas, et de maneyras de jogos et de solazes, quantos por toda a terra podesen seer achados, todos forõ aly ajuntados. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 46 | Et por la onrra del, foy este RRey Tãtalo rreçebido a as mesas dos dioses et seer con elles a comer, et elles (a) rreçeber seu cõvite et seer seus ospedes. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 46 | Et teuo se por mays desonrrada que antes en ella nõ seer en tal cõvite et seer menos de tal ajũtamento tã grãde et tã noble. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 46 | Et des que forõ parãdo mẽtes et considerando et osmando cõmo a maçãa era fremosa, cobiçou a cada hũa para sy; ca cõmo quer que grãde gaãça nõ jazia y, pero pois que a descordia entrou entre aquelas deesas et virõ que se nõ podiam avij̃r, rrazoarom entre sy cõmo seeria d ' aquela maçãa. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 46 | Et por esta rrazõ que deue seer a maçãa julgada a mj̃ por mjña ' Et diso Palas asy: ' [señor] RRey Jupiter, eu sõo señora dos saberes lyberaes et da natura das azeytunas et de toda las naturas de sabedorias et mẽ(e)strias de lauor de liño et de lãa. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 50 | Ca segũdo [o] gisamento que lles el via trager et de cõmo pareçiam, entendeu el moy bem que taes cõmo ellas que poderiam seer das mayores et mays nobles et onrradas donas que ẽno mũdo ouvese. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 50 | Et logo cõmo chegarõ as deesas, et Mercurio cõ ellas, forõ todos [seer] [0] Et [demãdou] lles Paris que era aquelo que queriam; et rrespondeu Mercurio logo que a pleito vjñã ant el, et teuerõ por ben de dar [o] avãtage a Juno de dizer primeyramẽt. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 50 | Et fezerõn o por rrazõ de jũtar fremosura a fremosura, en que podes entender asaz quan fremosa sõo eu et teño que deues para mj̃ julgar a maçãa onde te digo que se a tu a mj̃ das, que te acharas ben d ' elo et naçer te a ende tãto ben et tãta onrra que nũca seeras myngoado de nẽgũa cousa que mester ouveres. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 50 | Et se al julgares, seerey querelosa de ty et averey ende grã pesar ' | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 52 | Et mostrã me a mj̃ estes dous nomẽes esto, ca o que me dizẽ Palas, sõo deesa de batalla, et corro mõte et caço Et quando d ' alo veño, tã fremosa me paro que nẽgũa d ' elas nõ ygoaria comygo en paresçer ben onde teño que por todas estas cousas, ou por qual quer d ' elas, que deuo eu de aver a maçãa demays tu, Paris, deues valer por armas et por caualaria; et de cõmo sõo eu mẽestra et deesa, que te ey de gardar et ajudar en elo para seer tu ben andante et se quiseres, oje me podes gaañar para senpre. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 52 | Et por mostrar cõmo pareçeria mellor que as outras en quaes -quer cousas, diz que poso alcofor ẽnos ollos, et que tyngeu as [sobrõçellas], et cõposo se de seus afeytos et quando ouvo a falar, catou contra Paris, fazendo moy aposto gesto et synaes cõ os ollos; et esto por tal que Paris lle parase mẽtes et catase para ela et mesurase ontre ella et as outras qual meresçia de seer julgada por mays fremosa. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 54 | Et cõmoquer que el RRey Priamo avia oydo del por outros juyzos que avia dados, oyu de aquela vez moy mays; ca toda a terra falaua de aquel pleito das deesas et [do] juyzo que Paris y dera, [0] tanto que el rrey et seus fillos falarom em aquel feyto. et em pos esto apartou se el RRey Priamo com a [rreyña] Ecuba et falarom anbos em feyto de Paris, et departirom d ' esta gisa sobre ello: rrecontarõ logo o soño que a rreyna soñara, que aquel que ella parise em cõmo por el aviã de seer destroydos elles et Troya et todo o seu rreyno; et em cõmo por esta rrazõ o mãdaram matar et leuar aos montes por tal que se perdese ala et que nũca mays viuese; et outrosy em cõmo foy a criatura deytada, et cõmo foy sua ventura de nõ morrer nẽ peresçer em lugar tam ermo et tam despoblado. et sobre esta rrazom de -partirom et ouverõ grã peça de dia seu consello et seu acordo et diserom que poys que todos de aqueste jnfante falauã et elles meesmos o [aviam] oydo, que aquel pastor que dera aquel juyzo entre aquelas tres deesas que aquel era seu fillo, et que fora achado en aquelas mõtañas tam hermas onde elles ambos o mãdaram deytar por tal que morrese ende, et que nõ seria nada o que soñara a RReyna Ecuba; et agora poys que todos los pouoos dizem que el que he moyto noble et moy grande et moy fremoso et moy ensynado et moy sysudo et de moy bõas [mañas] et moy escolledor et julgador de dereyto,, tanto que bem semellaua fillo de rrey et de liñagẽe de rreys en todos seus actos; et poys que asy era que nõ aviam por que nõ enviar por el et rreçeberlo por fillo, ca a aquelo do soño da [rreyña] a que elles aviã medo moy grande diserom asy que aquel feyto do soño se de suso era ordenado et fondado et estabelesçido de asy seer et de se complir, que nõ era outro señor ẽno mũdo que o podese estraeçer nẽ desviar [senõ] aquel que o estabelesçera. et se desviado ouvese de seer por algũa gisa que aquel jnfante que morrera et nõ viuera mays, que se acomendase(n) a deus et que rreçebese(n) seu fillo; et deus que fezese de lo todo o que quisese. et des que el rrey et a rreyña ouverom este consello et acordo entre sy anbos et dous, librarõ em esta gisa; chamarõ a Ector et a todos los outros seus fillos, et contaron [lles] todas as rrazões que aviã avidas; et diserõ lles que se a elles provese et o nõ tomasen por nojo, que enviarian por seu yrmaão Paris et que o rreçeberiã por fillo. en conçello virõ os jnfantes que aquel avia de herdar et que nõ perdiam y nada, nẽ aos outros nõ lles enpeesçia nem fazia nẽgũ dãno o rreçebemẽto de Paris et todos se acharon en acordo que enviasem por el; et enviarõ logo por seus caualeyros el rrey et a rreyña, et deron lles suas cartas, et mandarõ lles que fosem por el et que o adusesem o pastor Paris, despoys que ouvo dada a sentença da maçãa ontre as tres deesas, segũdo que de suso ja avedes oydo, ficou em garda de seus gãados en çima de aquestes mõtes et vales de Astra, et fazia todas las cousas asy cõmo ante que dese aquela sentença. et acontesçeu em todo esto que dormyndo aly Paris hũa noyte ẽno meesmo lugar onde dera aquel juyzo, et veẽo a el em soños a deessa Venus, et diso lle em cõmo lle avia de acontesçer et de cõmo avia a seer rreçebydo moy çedo por fillo del Rey Pryamus et da Reyna Ecuba, et ajnda mays lle diso et o çertificou que Ector et todos los outros seus yrmaãos o rreçebiam et tomauã por yrmaão. ' Et tu yras ' -diso a deesa Juno -, ' et seeras moy bem rreçebydo. et despoys que fores ẽna graça et ẽna merçede de teu padre et de tua madre et de todos teus yrmaãos, tu me averas mester por vengança da desonrra que fezerom et foy feyta a teus parentes et estonçe te darey eu a ty a dõna que te promety, et esta he a mays fremosa criatura de que tu em todo o mundo oyste falar nem viste com os teus ollos; et quer seja casada quer outra qual quer, atal te darey eu a ty ' et ditas estas palauras, desapa resçeu Venus et foy se et Paris despertou do [sono en] que jazia et foy moyto alegre com el, et rretouo o em seu coraçom, et em [sua] voontade. et despoys de aquesto, [chegarom] os cavalevros del RRey Priamo et da RReyña Ecuba, sua moller, et de Ector et dos outros seus fillos; et el rreçebeu os moy bem et moy ensynadamẽte. et despoys d ' esto falarom elles [con] el et diserõ le o mandado a que [vjnã]: cõmo el RRey Priamo et a [rreyña] Ecuba oyram dizer que [aquel] pastor Paris seu fillo era, aquel que acharã ẽno monte et outrosi oya el que el RRey Priamo que era seu padre et a RReyña Ecuba sua madre et el rrespondeu a aqueles caualeyros que [vjnã] a el con aquel mãdado et diso lles asy: ' RRogo vos agora moyto cõmo vos sodes cavaleyros, fillos d ' algo et avedes dereyto et ben, que uos me desenganedes et me digades a verdade por que vijndes; ca nõ queria eu agora que me leuasedes [en] rrazõ de fillo del rrey, et depoys que ficase escarnjdo et perdese meu lugar que teño, et desi que ouvese de buscar outro por donde viuese et guareçese cavaleyros, eu esto vos rrogo que o nõ queyrades fazer ' et elles estonçe çertificarõ -n o por las cartas que tragiã, et lle mostrarom logo et outrosi por suas palauras et por seu menagẽe, dizendo que asy era. et Paris, poys que foy çerto et firme que asy era cõmo diziam os mãdadeyros, gisou se cõmo se fose cõ elles et enviou logo por seu amo em aquel lugar donde gardaua aqueles gaandos de el RRey Adymalet, a dizer -lle o ffeyto cõmo era et a rrazon cõmo estaua, et que lle enviaua rrogar que viesse logo aly, que moyto lle fazia mester et o pastor veẽo et falarõ anbos em rrazom d ' aquel feyto que lle el rrey et a [rreyña] enviaram dizer; et plouvo moyto d ' elo ao pastor et de quanto lle Paris d ' esto diso. et Paris preguntou moyto aficadamente a seu amo, o pastor, conjurandoo que lle disese cõmo ou [cal] maneyra o achara, cõmo quer que ll ' o avia dito algũas vegadas; et o pastor diso lle a verdade et fezo o çerto d ' elo. et en pos esto acordarõ anbos cõmo fezesem et Paris, pẽsando en seu coraçõ se lle fose menester para aquelo algũa prova ante el rrey et ante a rreyna et seus fyllos, et rrogou ao pastor, seu amo, moy fortemẽte que fose cõ el; et el outorgou ll ' o moy de grado et prouvo lle moyto. et Paris dou estonçe moy bõa conta de seus gãados a seu amo, et de toda las outras cousas que del teuera et ouvera et poserom aly todas las cousas por moy bõo [rrecado] Paris et o pastor, seu amo, que o criara et fezerõ moytos plazeres a aqueles caualeyros que vieram por Paris et dou aly o pastor a Paris, seu criado, moytas vacas et outros moytos gãados que leuasem cõ el, que ouvese que comese et que dese a quen quisese et leyxado aly todo o seu en rrecado,forõ sua carreyra et tragia cõsigo Paris, por onde andaua, hũa dõna moy filla d ' algo que avia nome Oenone; el [leuoa] (consigo) | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 57 | Et Jaason nõ quiso seer trope. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 62 | Et diso lle asy: ' Aquesta ymagẽe que tu agora aqui vees he de Jupiter, aquel que he deus de todos los outros dioses, en cujo poder som todas las cousas, et am de seer para sempre ja mays. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 62 | Et eu [te seerey] amyga moy leal et moller verdadeyra en quanto eu viua se me tu gardares esto. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 62 | Et seede çerto que [seerey] vn dos primeyros. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 69 | Et non seu ẽno mũdo quẽ podese contar tanta et [bõa] terra como vos avedes conquista et [destroyda] por vosa forte arte, et quantas batallas vençestes, et quantos feytos estrayos avedes [começados], et nũqua d ' eles fostes vençidos, nẽ seeredes se deus quiser. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 69 | Et se o asy fezermos, sempre seeremos rricos en quanto viuamos et toda nosa [gẽaraçõ] et sempre Greçia mays valera. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 70 | Et este seera ben estar ante as naves. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 72 | Et fezo d ' eles hũa moy grãde aaz et moy apostada. des -de esa ora pareçeu o torneo seer moy formoso, ca y avia moytas justas ante que se a batalla partise. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 72 | Ca segundo a estoria cõta, nũqua foy ante nẽ depoys feyto nẽ seera ja mays que tã alto mõtase que por aquela ocasion foy a gerra começada que depoys durou longo tẽpo en que morrerõ moytos altos rreys et grandes [senores] . Et foy [sempre] ẽno começo et no medeo et na fyn maa et peligrosa [senores], agora se começa outra cousa en que en pouco tẽpo sera vengada cõmo vos eu cõtarey. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 85 | Et esto seera a ty grande onrra, et averas mellor vida que estar aqui con aquestas jnfantas ascondido et ençarrado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 85 | Et moyto mellor seerya a ty seer morto que estar asi [ascondido]. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 86 | Et dizẽ que nõ pode seer vençida Troya nẽ destroyda a menos que Achilles y nõ seja. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 91 | Et tãtos erã et tã bõos que se elles porto podesen tomar ẽna vila de Troya, que seeria moy graue cousa de os poer d ' y fora; ca ante seriã y quebrãtadas moytas lanças et moytas espadas, et moytos caualeyros abatidos dos caualos a terra, et outros grãdes [senores] seriã y mortos et presos ante que se podese fazer | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 95 | Das feyturas de Nastor Nastor era longo et lado, et deuya seer moy valente segũdo suas feyturas. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 95 | Et era moy leterado et de grãde pletesia, et tã cortes que [negũ] õme nõ podia seer mays | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 100 | Das feyturas de Polyçena O moy noble et moy fremoso paresçer que avia Poliçena, esto nõ -n o poderia contar ja nẽgũ en hũ ãno nẽ [per] mj̃ nõ [poderiã] seer ditas nẽ contadas suas beldades. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 100 | Et estauã lle tam bem panos que nõ podiã mellor. ella nõ tragia as espaldas curuas mays moy dereytas et mesuradas et de moy bõo talle, nẽ moy anchas nẽ moy estreytas. ella avia tal corpo (et) os seus peytos [erã] tã blancos que mays nõ podiã seer. ella avia os braços longos et as mãos moy fremosas et os dedos longos et ben feytos. en pero digo vos tãto que cõmo quer que era moy fremosa (que era) tam alegre que moytas vezes paresçia sandia, ca tã leda era et tãto era en ella o plazer do coraçõ et en tal guisa que todo õme se pagaua de falar cõ [ella] por que se rrazoaua tam bem, que a todos [aplazia] quanto ella dezia et todos se maravillauã de sua fremosura. et quando algũ saya a rreçeberla, fazia ella tã bõo cõtenẽte que nõ a ẽno mũdo õme que ende nõ fose moy pagado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 101 | Et tam grãde oste nũca foy feyta nẽ seera ja mays cõmo esta foy. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 103 | Et sabede que nũca tã grãde asuada foy ajuntada ẽno mũdo nẽ seera ja mays. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 103 | Et ajnda nõ podo seer sabido quantos y eram ajuntados et Agamenõ lles diso asy: ' [senores], vos sodes aqui moy grã caualaria et moy bõa. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 103 | Et somos aqui todos ajuntados por tomar ende vengança por que esto nũca posa seer mays rretraydo nẽ posfaçado aos que depoys de nos vierem. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 104 | Et yras cõ elles a Troya ca tu es de bõo siso et cõsellar los as bem, et o teu cõsello seer lles ha moy bõo. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 104 | Et por nẽgũa cousa nõ os leyxes partir de Troya, depoys que açercarẽ, fasta que seja tomada et toda sua gente destroyda por gra(n)de crueza ca todo asy cõven de vij̃r, et nõ pode seer al ca asi plaz aos dioses ' | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 105 | Et ouverõ ambos moy grã plazer que mayor nõ podia seer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 105 | Mays bem creede que d ' este feyto eu seerey moy pusfaçado et moy rretraydo dos troyanos et me porrã gran culpa et me desamarã mortalmẽt por ende. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 108 | Et por ende deue seer escollido o cõsello que entre nos for dado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 108 | Et (deue) outrosy seer sabido por todo o mũdo cõmo se este feyto começa, et quẽ tem dereyto ou torto ca vos moy bem sabedes, des que este feyto foy começado, que moytos caualleyros et outras moytas cõpañas som mortos. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 108 | Et bem pode seer de vos dizer tanto por que averey de seer enfamado pero toda via entendede que a aquel a que eu ouvese de dar cõsello, sabede que em toda gissa et cousa que eu entendese que era proveytoso et dereyto, por amygo nẽ por [eamjgo], nõ leyxaria de dizer et consellar todo aquelo que es rrazõ bõa et dereyto ' | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 109 | Et as selas et os freos eram tam nobles et tã rricos que adur poderiã seer complados por aver. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 112 | Et pese ende a quẽ quiser ou lle plaga Ca vos nõ avedes taes muros nẽ tan fortes onde de nos posades seer Seguro. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 116 | Et rrogou lle Talefus que o leyxase yr consigo, ca moyto de grado queria seer em çercar Troya asy cõmo os outros et outrosy ẽnos torneos que se ende faziã. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 119 | Ca os gregos erã taes caualeyros et tã fortes et tã orgullosos et tã ardidos et de tã grã prez que se os troyanos nõ fosen bem armados et castigados ou nõ ouvesen medo ao prinçipe que aviã, tã sandiamente poderiã seyr que moyto agiña [poderã] seer mortos ou perdidos mays ordenarõ todos asi sua fazenda et fezerõn a tã bẽ que nõ podyã mellor mays ben vos digo que de hũa cousa os troyanos nõ aviã asperança nẽ sospeyta que fosen cõbatudos ẽnos muros. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 120 | Et por ende que nõ deuja seer culpado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 120 | Et rrogarõ lle todos en plaça que lle prouvese de seer [senpre] en seu cõsello, ca era de moy bõo entẽdemẽto et que os cõsellaria senpre bem | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 122 | Et tãtos ficarõ aly mortos v se ajutarõ [da] hũa parte et da outra, que por nẽgũa cousa que fose nõ poderiã seer osmados quando el RRey [Protesalão], que sofreu moytas coytas et rreçebeu moytos colpes et fezera moy bem aquel dia, vyu jazer ẽna rrybeyra arredor de si moyta de sua gẽte morta, et pesou lle moyto d ' ela. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 128 | Cõmo os gregos armarõ suas tendas, et do que lles acaesçeu aquela noyte Non me quero eu aqui deteer por cõtar as feyturas das tendas que ouverõ Achilles et [Menalão] et Vlixas nẽ os outros rreys que y andauã, ca esto seeria moy grã maravilla de cõtar. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 128 | Et tomarõ tã grãdes cãpos que [mão] seeria de contar. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 128 | Et [nõ] poderõ aver aquela noyte nẽhũ viço nẽ outro bem Ca moyto lles era mester de tẽer buscados os soly(r)giaães para o dia que lles chegou en que moytos forõ chagados et moytas donzelas (seerã) orfãas et moytas donas veuvas onde al nõ poder seer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 129 | Ca era hũa cousa tã formosa de veer que qual quer que a vise que lle semellaua que se poderia moy ben defender aquela villa Eutor era prinçipe et señor de todo et bem o deuya seer de rrazõ ca en el jazia tãto bem et tãto entẽdemẽto que se todo o mũdo fose en seu poder, el o mereçia et o saberia ben rreger. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 129 | Et os garnymẽtos que tragia erã tã rricos que nõ podiã seer mays. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 129 | Et por seer mays preçado avia as [rrodas] pregadas cõ chapas d ' ouro ben feytas et ben obladas [en deredor] cõ belmazes. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 129 | Et des oy [mays] tẽpo he de lidarmos et de juntar cõ elles ' Eutor lle respondeu: ' por çerto vos dizedes grã verdade mays se o elles fezerẽ, seede çerto que ante averã estoruo de dez mjll caualeyros que eu enviey deante Et sabede que elles son taes que ante poderiamos nos sayr que elles fosem vençidos nẽ ençarrados [aqua] Et des oy mays ydeuos que eu logo seerey cõ uosco mays por nẽhũa cousa que seja nõ uos jũtedes a aqueles da ostee ata que eu seja fora cõ todos los meus. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 134 | Outrosi nõ sayo y a gente de Alisonya et estes todos forõ os que nõ sayrõ nẽ se partirõ aquel dia da villa, por que todos acordarõ et teuerõ por bem que nõ fosẽ todos de cõsũu para [aquela] grã batalla por nõ seerẽ todos em hũ dia cãsados. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 135 | Et as azes [per] todas forõ XXVI et forõ as mellores et mays temjdas que en todo o mũdo nũca forõ nẽ poderiã seer ca aly en esta az forõ tantos caualeyros armados, et tãtas as seetas tendidas, et tãtos os caualos de bõo prez, et tãtas as armas preçadas que seeria graue cousa de cõtar ¿que uos [direy]? nũca foy õme que en nẽgũ lugar podese veer tãtos [omes] ajũtados em hũ lugar pero ben vos digo sen mẽtira que o mays preçado et ardido d ' eles que se aly vio que ouvo grã pauor ẽno seu coraçõ | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 137 | Et aly poderia õme veer moy forte torneo ẽn o qual quebrãtauã moytos escudos et moytos elmos, et rrõpiã moytas lorigas, et cayã moytos caualeyros mortos et chagados que nõ poderiã seer osmados. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 137 | Et pesou lle por que lle tollerã sua presa pero nõ poderia seer õme no mũdo que mays fezese por lo defender, mays nõ lle valeu. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 137 | Et tãtos forõ y mortos, gregos et [troyanos], de aquela vez que seeria longa cousa de contar et os de Pira se ajudauã moy ben. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 137 | Et vos ben sabedes en cõmo party bem sempre cõ uosco mjña terra et meu aver et des lo dia que comygo viuestes nũca vos promety nẽgũa cousa que uos nõ atendese Et agora vos rrogo, por deus, que me dedes galardon, et que feyrades aqueles que aly veẽ que son nosos eamygos mortaes de tal guisa que me dedes vingãça do mal et desonrra que d ' elles teño rreçebido ca eu ante queria seer morto et desnẽbrado que nẽgũ de nos seer pusfaçado de cobardia ante quantos rreys et prinçepes et cõdes et duques (que) aqui son ajũtados et quando este estrayos que son [comygo] me ajudan tan sen arte, teño que moyto mays o deuedes vos fazer que sodes meus naturaes. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 137 | Et por ende deuemos nos a seer dos bõos os mellores. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 137 | Et de mj̃ vos faço çerto que me nõ saque afora hũ pee, ajnda que soubese seer espedaçado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 137 | Et dar vos ey por ello galardõ se vos en lugar achar que o posa fazer ' entramẽte Menalao leuaua preso a Polidamas que Ajas Talamõ leuaua moy mal chagado et el o prendera de tal guisa que nõ podia seer liure se ajuda nõ ouvese, ca el perdera ja a espada; et o elmo que era todo rroto et amolado lle caera todo sobre los ollos. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 145 | Et depois que todo esto foy feyto, volueo se a batalla tã [mãa] et tã braua [ontre] gregos et troyanos que hũa grã maravilla seeria de contar ca se [começarõ] a dar a mãtenẽt tã grãdes feridas das espadas que en pouca [de] ora ficarõ y moytos mortos et mal chagados. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 148 | Et era tã grande de corpo que mayor nõ podia seer de estado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 182 | Et fazedes guisado, ca fostes entr eles criada mays por esto nõ deuedes de seer sospeytosa ca moytas vezes oy falar de moytos que nũca se virã nẽ se coñosçiã, que se depoys quiserõ grã ben. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 182 | Et nõ he sen rrazõ ca nõ sey ẽno mũdo õme que a vosa lealdade veja que nõ aja grã talent de vos seruyr et de uos chamar señora et seer voso. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 182 | Ca vos sodes a primeyra a que eu tal rrogo rrogey et seeredes a postromeyra Et deus nũca querra que eu outra ame em mjña vida. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 183 | Et eu nõ queria por vos seer enganada se se pode fazer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 184 | Et de -mays ajudades a elles por seer deserdado et deytado fora d ' onde senpre fostes señor. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 184 | Et moyto me faço maravillada cõmo pode o voso coraçõ esto sofrer et seer ajudador en tal obra. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 185 | Cõmo Colcas rrespõdeu rrespon a sua filla Depois que Breçayda ouvo sua rrazõ acabada, seu padre lle rrespondeu asi: ' filla, eu nõ querria por nẽgũa cousa que esta ventura mjña fose, ca nõ poderia seer que eu ende nõ fose culpado et moy desdito mays eu por nẽgũa guisa nõn o posso leyxar, ca nõ ouso asañar os dioses nẽ ouso cõtradizer a a sua voõtade, ca me poderia ende vij̃r gran mal tã solamẽte por me partir ende. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 185 | Et por esto nõ deuo de seer malquisto nẽ posfaçado de nẽgũ; ca se por la mjña voõtade fose, este feyto de outra guisa se põeria. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 185 | Et se eu tã louco quisese seer que fezese cousa que aos deus nõ plougese ou lles quisese seer contrario, nõ dulto que elles de mj̃ nõ tomasen vingança. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 185 | Et demays que eu [sõo] ben çerto en todo que ey de veer os troyanos destroydos et cõfondidos et por ende mays val goaresçer aca, ca peresçer alla cõ elles; ca sen dulta an de seer vẽçidos et presos et destroydos para sempre. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 185 | Et poys que uos comygo teño, Ja nõ ey que temer ' estonçe chegauã se os da oeste para veer a Breçayda et catauã -n a moyto et maravilauã se da sua fremosura et Diomedes foy cõ ella fasta que deçẽderõ em hum tẽdillon moy rrico que fora del RRey Faraõ, o que morreu ẽno mar RRubio quando ya pos los judeus et dera ll ' o hum seu cuñado por lle demostrar por el a fegura do mũdo et de todas las cousas estrayas et maravillosas que ẽno mũdo son, et cõmo et por qual rrazõ o mar he alto, et o mũdo onde esta et quen o sofre, et cõmo sayẽ os ventos, et cõmo chouẽ as nu(u)es, et as estrelas cõmo se mouẽ ẽno çeo et a [uirtude] d ' elas, et outras cousas moytas que seeriã grã maravilla de contar. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 191 | Et mays te digo; nõ era Troylos vilão que fose asi rroubado nẽ perdido nẽ prendido de nẽgũ ca ben sey que ẽno mũdo nõ ha mellor caualeyro que el et seguramẽte que el querra seer ben entregado d ' esta prenda. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 194 | [Et tãtas erã y as maravillas que seeria grande detẽeça de as cõtar todas et outrosy enfadamẽto de as oyr.] | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 194 | [Et as duas de aquestas ymagẽes erã a feguras de donzelas, et erã tan fremosas et tã ben feytas que mellor nõ poderiã seer, et semellauã angeos, tã fremosas erã.] | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 194 | [Et hũa das donzelas que mellor paresçia tyña hũ espello d ' ouro ẽna mãao, tã fermoso que ẽno mũdo nõ ha cousa que mays clara podese seer.] | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 196 | Et esta ymagẽe nũca quedaua de fazer [algua] cousa en que ouvesen plazer et solaz aqueles que ẽna camara estauã mays sobre todas estas cousas diziã que o das flores era (de) tã grã nobleza et tamaña apostura que nõ poderia seer mays. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 197 | Et de aquelas espeçias saya hũ olor tã saboroso que ẽno mũdo nõ ha cousa que o rreçebese que nũca podese seer enganado de [mãa] voõtade nẽ de maao coraçõ que en sy ouvese. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 198 | Et outros diziã que era bẽ et [tynã] al en seus corações; ca de grado queriã seer en suas terras, d ' onde erã moy alongados, se o podesen fazer sen vergonça mays pero nẽgũ nõ se queria yr ante desejauã todos de acabar o que aviã começado Et Achilles nõ quedaua de ameaçar a Ector, ao qual queria moy mal de coraçõ. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 198 | Et Diomedes asy fazia enpero nõ era bõo syso, ca moyto agiña podera seer de se contẽtar ella do que lle el disera et de fazer o que lle demandaua | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 199 | Et a aquela sazõ ella amaua a Troylus mays ca outro caualeyro nẽgũ Et de grado ll ' o disera, mays avia grãde rreçeo et medo de seer Por ende pusfaçada dos da oste. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 199 | Et seendo Diomedes falando con ella, diso lle ella asy em rrijndo: ' Señor, por la crueldade grande sen mesura moytos som myngoados do que am et por que o gastarõ sen descreçõ, tornã a pobreza et a seer mẽgoados esto vos digo por este caualo que me no outro dia [destes] ca se o teuerades cõ uosco, quando ho [cavaleyro] troyano vos descavalgou do voso sem voso grado, et vos lo tomou cõmo moy nobre et ardido et valent que [el] he, nõ forades mj̃goado de caualo cõmo fostes et fora vos y bõo. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 275 | Do doo que Paris et Polidamas faziam por Troylus [Óno] mũdo nõ viue õme que contar podese a coyta et o pesar que Paris avia por Troylo, seu yrmão, ca moy de grado quisera ante seer morto que viuo. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 276 | Et começou de pensar en que maneyra poderia seer vengada de Achilles, que lle seus fillos avia mortos. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 276 | Et tu ja ben vees que a [myña] vida nõ pode seer moyta mays hũa cousa te rrogo et te pido por la myña bendiçõ: que confortes a mjña alma et a de teu padre, et susteñas a [mjña] vida, et alyuyes o meu pesar, et confortes a mjña vida et o meu coraçon et rrogo te que outorgues o meu rrogo. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 281 | Et sen dulta eu ey tã grã coyta que mayor nõ pode seer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 283 | Cõmo Agamenõ enviou [pedir] o corpo de Achilles Sabede que era voõtade de Paris de deytar o corpo de Achilles a caes et a buyteres et a coruos, por tal que nõ ouvese sepultura ca sobejamẽte lle queria mal et nõ fazia sen rrazõ et os de Troya vierõ veer cõmo jazia despedaçado et faziã sobr el tam grãde alegria et plazer que o nõ poderiã contar ca coydauã que poys el era morto, que os gregos por nẽgũa maneyra ja lles nõ podiã enpeeçer Et todos andauã [tã] ledos que mays nõ podia seer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 284 | Et sabede que outra pedra nẽ pintura nẽgũa nõ foy y posta ca nõ ha ẽno mũdo pintor que bem pintase laço nẽ flor nẽ vide nẽ ave nẽ besta nẽ outra cousa cõmo este marmore era pyntado Eno mũdo nõ foy debuxadura nẽ obra que en pỹtar podese seer laurada que aly nõ fose quantas vezes a mollauã ẽno dia, tantas vezes esclareçia que era grande maravilla. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 284 | Et asy foy por çerto, ca Poliçena ouvo tam grande pesar et tristura que mays grande nõ poderia ẽno mũdo seer em guisa que se ella ousara, ou lle nõ fora rretraydo, ela fezera tã grã doo que fora grande maravilla et asañou se moyto contra sua madre por que o fezera matar. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 285 | Et Agamenõ, que era prinçipe et caudillo, falou primeyramẽte, et diso asi: ' Amygos et [senores], bem entendo eu que nõ ha ẽna oste grãde nẽ pequeno que nõ aja grã pesar por la morte de Achilles, ca moyto avemos menos -cabado por el, tanto que nõ he marauylla de seermos ende desconfortados et tristes mays agora tomade bõo consello. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 288 | Et o doo que sobre el faziã troyanos era tã maravilloso et tã grãde que esto seeria hũa gran maravilla de contar. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 288 | Et nõ pode seer que eu viua despoys de vosa morte ca se o eu fezese, seria a mays aleyuosa et a mays desleal que nũca ẽno mũdo nasçeu. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 288 | ¡Ay, deus! que mellor fora a meu padre nũca eu seer nada, et a myña madre que nũca viese viua a este mũdo que asi por mj̃ he destroydo et ermo ! ¡ o deus ! ¡que maa ventura veẽo ao mũdo aquel dia que eu nasçi sobre terra! ca aquel dia lançou deus ẽno mũdo plaga et gerra mortal. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 288 | Et vos, [rreyña] Ecuba, ¿que coydades a fazer? ca ja -mays nũca de mj̃ poderiades seer vengada ca por mj̃ perdestes os vosos fillos que erã moy ardidos et moy louçãos et moy ensinados ca ẽno mũdo nõ avia caualeyros mellores nẽ mays preçados nẽ mays granados nẽ de mellor [talente] que elles ca erã omjldosos para os seus amygos, et orgullosos et fortes contra os enamygos, et en todo bem mellores dos mellores. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 288 | Et o mal et o quebrãto ẽno meu corpo deuja seer ca nõ em outro. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 291 | [Et demays as carcauas eram moyto altas et moy fondas et as barbacãs tam bem labradas et tam bem apostadas que, cõ pouca defensa que ouvesen, moy pouca cõpaña se poderia defender dentro tam bem que fasta mjll ãnos nõ temyã seer entrados, aynda que os çercados teuesem, moormẽte que ẽna çidade avia moytos bõos caualeyros que a defendiã moy bem.] | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 295 | Et sabede que me pesa por que Ector nõ achey viuo et senpre ende averey pesar, ca por quanta bondade del oy, mays lo amaua que outra cousa et mays esta perda ja nũca pode seer coblada. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 296 | Et o çirco del et o [nasol ?] era todo chẽo de esmaltes et de pedras preçiosas que dauam de ssy tam grande claridade que mayor nõ poderia seer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 338 | Et seer lles ey piadoso, et acorrer lles ey a todas suas coytas. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 340 | Et bem vos digo que a villa foy tã bem apostada et tam forte que por nẽ(n)hũa maneyra nõ podia seer cõquista, nẽ temja gerra de lugar que ẽno mũdo fose et dizia lle Colchera Menalã. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 340 | Por ende mellor cousa ẽno mũdo nõ pode seer para se bem [avij̃r] o õme estrayo cõ aqueles cõ [que] a de fazer que lles dar ou prestar do seu. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 342 | Et Vlixas as escripueu tã bẽ que se gardou, en tal maneyra que nũca poderõ seer conoçidas por falsas. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 342 | Et a moytos pesou de el asy seer acusado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 346 | Et [faziã] tã grã doo por seu [senor] que mayor nõ podiã Et quando y chegarõ, tomou aquel donzel que era seu natural, et [doo] a el RRey Ydomenes que o criase et o gardase de mal fasta que fose caualeyro et que podese seer entrego en aquel rreyno, ca seu era de dereyto. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 348 | Et hũus diziã que cõmo quer que fezera rrazõ [em] vengar a seu padre, que fezera mal em matar sua madre ca nõ ha ẽno mũdo rrazon por que nẽgũ õme -a torto nẽ a dereyto -, deua matar sua madre et por que el tal cousa fezera, nõ era guisado nẽ rrazõ de rreynar, mays deuja seer deserdado do rreyno por que fezera tal crueldade. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 349 | Et [çercaraa] de hũ muro moy alto et moy forte et contou [cõmo] hũa serpe lle matara a [Cauapus], hũ seu marineyro, [aly] onde primeyramẽt quisera aportar et por ende foron [coytados] et perdidos et moy mỹgoados et demays [cõtou] cõmo depoys d ' esto nõ quisera aly mays estar en aquel porto, ca logo ouvo moy [bõo] vento et aportarõ en Miçenas cõ grã plazer, ca [aquela] era sua terra des oy mays pode Menalao folgar et seer quito de gerra et de traballo | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 350 | [Cõmo] Orestes casou cõ Hermjona, filla de Menalao Poys que Menelao veu que Orestes avia seu rreyno en paz, meteu a el rrey de Cleta por rrogador que posese ontre elles grãde amor et el asi o fezo et des aly en deante senpre se amarõ moyto et por seer y amor mays firme, Menalao lle dou a Yrmjona, sua filla et de Elena, por moller esta Ermyona nasçeu dous ãnos de ante que Elena fose rroubada. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 350 | Et era fremosa et ensinada a sobre guisa et cõ esta foy Orestes casado et fezerõ lle as bodas tã rricas et tã onrradas que mays nõ poderiã seer | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 350 | Et se se d ' elles [per] seu engano nõ escapara et partira, nõ ha ouro que o gardar podera de nõ seer enforcado. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 352 | Et ella lle dou moy bem a entender o que sabia ca sabede que el ante quisera seer morto que viuo mays de hũa cousa lle era bem: que ella era a mays fremosa dona que el ẽno mũdo vira de -mays era tã pagadoyra et de tam bõo donayro et de tã bõo talente Et tanto se fazia amar que aquel que a amaua estaua çerqua de morte. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 357 | Et quando os da vila et os do rreyno de arredor [souberom] que seu señor et rrey natural viera con paz et cõ soude et que era viuo, ouverom ende tam grande alegria et tã grande goyo et plazer que nõ poderia ẽno mũdo mayor nem mays grande seer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 362 | Et moytas vezes uos desejey veer et de seer logo morta. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 362 | Et a coyta et o dolor et o pesar grãde que rreçeby por la morte de uoso padre, et por vos asperaua de seer d ' ela cõfortada Et agora veerey moy mao cõforto se vyr matar a meu padre et a meus fillos. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 366 | Et nẽgũ õme nõ veu moços de tã grande entẽdemẽto nẽ cõplidos de tãto ben et nõ se deue nẽgũ de maravillar, ca todos [omes] de bõo lugar -et moormente aqueles que erã fillos de rreys - , senpre deuẽ a seer bõos. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 367 | Et el ja quanto chegaua se a [mj̃], et diso me asi: ' Sabe por çerto, Vlixas, que este ajũtamẽto que tu desejas onde as tã grã sabor ha de seer por teu mal et por teu grã dãno. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 367 | Et esto te vỹnra de longe, et al nõ pode seer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 367 | Et eu nõ lle pregũtey que queria synificar mays pero quando se partyo de mj̃, diso me cõ suspiros et cõ dolor que moyto mal avia en este synal que era demostrãça que nos cõvyña de seer perdidos en guisa que seriamos en -amygos mortaes et eu despereç(er)ia por el, et nõ nos podiamos partyr se -nõ de morte. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 368 | Et en derredor, andameos et arcas por que o lugar podese seer mellor defendido. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 370 | Et se se vn pouco (nõ acostara, logo aquela ora fora) morto mays (Telogomus foy tan coytado d ' aquel colpe et ouvo tã grã pauor que logo coydou a seer morto.) | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 370 | Et see çerto que grande sandeçe cometiste en me asy vij̃r matar, ca nõ poderia outra cousa seer. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 372 | Et por tanto avia grande medo et pauor que llo matariã por el mays despoys que o veu, ouvo cõ el tã grã plazer et alegria que mays nõ poderia seer mays sabed que en quanto a RReyña Çirtes vyueo, nũca depoys perdeu pesar por la morte de Vlixas. | [+] |
| 1350 | HT Miniaturas/ 373 | Outros moytos prinçipes da hũa parte et da outra morrerõ y que nõ son aqui contados nẽ quẽ os matou, ca seeria hũa longa cousa de cõtar mays por que estes erã moy nomea(dos) | [+] |
| 1350 | SP 26/ 129 | Torto ou desonrra pode seer feita a todo home ou moller de qualquer ydade que seja pero..louco ou desmemoriado...os que os teuesen en garda poden demandar emenda do torto que lles foy (posto). | [+] |
| 1350 | SP 26/ 129 | Enton non poderia o senor demandar emenda por eles. e pode seer demandada ellos. | [+] |
| 1350 | SP 26/ 129 | LEY XI(que pena mereçen os que penoran ou entran bees dalguo doõente sen mandado do julgador) Coytados estan(do) alguos homes a as vegadas de enfirmidade de que morren e jazendo asi (viuos) outros atreuudamente (van) a suas casas (a entralles) todo o que an ou algua partida delo sen mandamento del Rey julgador do lugar dizendo son seus deuedores. e aqueles contra quen he feyto este torto Reçeben desonrra con daño ou os que o fazen mostranse por tortiçeiras e por desmesurados. ca pero (en verdade fosse) deuedor doutro e que jouuesse asi dante. con todo eso non deue seer desta maneira penorado nen agrauado por (los que deuer en)...................... ......................... tal rrazon. e por ende mandamos que ne alguo sen mandamento del Rey..... ......................(he que era en uerdade seu deuedor) (perga) por ende Judgador, prendare, o entrare los bienes de alguno, en la manera que sobredicha es, (que si era en verdad su debdor que) pierda por ende el debdo que auia contra el, e peche a sus herederos otro tanto, quanto era aquello que deuia auer, e pierda demas desto la tercia parte de lo que ouiere, (o) sea de la Camara del Rey, e aun finque el (por ende) enfamado para siempre. | [+] |
| 1350 | SP 26/ 129 | LEY XV (como poden demandar emenda a o señor da desonrra que o seruo fezese a outro) Maneiras y ha de desonrra que reçeben........... poden demandar demandar emenda nen lles deue seer feita. pero lla demanden. (e) esto seeria como se haun caualeiro que esteuese en este ou en outro lugar hu ouuese de lidar derramase contra mandamento de cabedel ou fezese cobardia ou outra................. que se tornase............ caualeria.........por tal erro como este o señor da caualeria lle mandase fazer desonrra ........................... (de castigo) ou de escarmento asi como se lle mandase quebrantar as armas ou toller ............................ ......................a cola ao | [+] |
| 1370 | CT 1/ 215 | Et aýnda gran pouco siso faría, se eu sen uós aló fosse, et assý seería sen falla, ca, sse eu sen uós tal guerra começasse, grã dãno se me ende segiría. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 215 | Et en aquesto nõ poñades dulta et seede çerto que seerey eu hũ dos primeyros. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 217 | Et nũca delles fostes maltreytos nẽ seeredes, se Deus quiser. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 218 | Et esta seerá ben de estar ante as naos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 221 | Des essa ora podo o t[o]rneo seer moy fremoso, ca y auerýa moytas justas ante que sse a batalla parta. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 221 | Et açercousse alý et, quando ueu seu señor en terra, ouuo hũa tã gran coyta et tã grã pesar que ouuera de seer morto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 221 | Et quando Çésar ueu assý a Sseguradón chagado, ouuo tã grã coyta que por pouco nõ perdeu o ssyso; et ante quisera seer morto que ende nõ prender vengança. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 221 | Et desto uos contaría moyto, mays aduro seería criúdo cõmo aquel caualo foy criado et [en] qual preço o derõ a Ércoles. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 229 | ¡Ay, terra de Troya, auõdada de todo ben et que soýas seer ben seruida per mar et per terra, cõmo es agora destroýda et astragada! | [+] |
| 1370 | CT 1/ 229 | Et sse Deus quiser, ante que moyra, auerey cõtra elles tã andãça que seerey vengado de quanto mal ey rreçebudo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 232 | Tãta era a nobreza daquela pousada que seería longa estoria de cõtar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 234 | Agora diz o cõto que, depoys que el rrey Príamos acabou ben suas obras, et veu Troya ben pobrada, et tal que nõ temj́a nehũa cousa, ante deuj́a el por ela seer timudo, penssou que era tẽpo et sazõ de prender vengãça da desonrra que auj́a rreçebuda dos gregos, de seu padre, que lle matarõ, et de sua caualaría de Troya, et porque lle tĩjnã presa sua yrmãa Anssýona, que se lle nõ podía oluidar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 234 | Et ben sabedes que he grã desonrra, yrmãa de rrey seer barragãa doutro rrey. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 234 | Et uós jde assý per toda Greçia, et dizede assý aos rreys de y que me enuíjn mj̃a yrmãa Anssýona et que lles perdoarey quanto mal et quanto torto me fezeron, et quantos caualeyros me matarõ, et meus yrmãos et mj̃as yrmãas et meu padre et mj̃a madre, quen me an mortos, et nũca lles y mays falarey, et nõ lles quero y mays falar, nẽ lles quero al demãdar, Mays ey grã pesar por seer mj̃a yrmãa barregãa de njhũ, et rrógouos que façades todo uosso poder en cobrarla. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 236 | Et uirõ seer el rrey aa soõbra de hũ maçãal, en hũ moy rrico pãno que tijña por estrado sóbrela erua. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 236 | El rrey Príamos uos envía rrogar per mj̃ que lle enviedes sua yrmãa Anssýona que tẽedes en prigõ et por uossa serua, ca lle nõ semella bon pleito que uós tal moller et de tã alto sange cõmo dona Anssýona, que a uós teñades por uossa barregãa; demays, seer yrmãa de rrey Príamos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 236 | Et por ende uos envía rrogar que lla dedes, ca, se lla derdes, agiña poderá seer ben casada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 240 | Depoys que el rrey Nástor ouuo sua rrazõ acabada, Antenor nõ foy seguro de sua vida, et de grado quería ja sseer fora dos muros de Pira. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 240 | Et ben uos digo que, a meu coydar, graue seería a todo home de os fazer tornar alý onde saýan. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 240 | Mays de tãto sõo çerto que todos a seu grado quería seer en sua terra. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 240 | Et aýnda mays me dysso que soubesse que ja mays nõ seería uosso amigo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 241 | Et eu nõ ssey que uos diga, ca todo o entẽdedes, mays a mj̃ semella que nos ualería mays de nós seer todos mortos, ante que sofrer tal torto et tal onta, qual delles tẽemos rreçebudo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 241 | Et se nós esto fazemos assý, seeremos ledos et sãos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 243 | Mays fe que eu deuo a Deus, o que mao quiser seer, mao siso fará de uiuer cõmjgo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 243 | Et ben nos deuemos esforçar por prender uẽgança delles et da desonrra que auemos rreçebuda, et áqueuos aquí a mj̃, que seerey o primeyro. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 243 | Et por ende seernos ha grã uẽgança de mal que rreçebemos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 243 | Et tódoslos outros que adusserẽ en sua ajuda, per mar ou per terra, outros taes seerã Desý elles an señorío en Asya, qual uos agora dyrey. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 243 | Et se nõ tomamos outro conssello en esto que queremos começar, nosso começo será depoys enpeçado, et rrepentirnos emos ende, quando o rrepĩtimento nos nõ terrá prol, ca toste seeremos maltrahudos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 246 | Et por esto seería ben que Pares nõ faça esta passaien, ca eu uos faço bon pleito que, sse alá passa, que per uosso grado mao seerá. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 247 | Et tãto aio eu aprendudo dos prouerbios et dos agoyros que fazẽ ao home seer couardo, et fázẽlle tomar medo da cousa en que nõ ha pauor. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 248 | Et creede que nõ seerá al feyto, senõ quanto uós cõssellardes et quanto por ben teuerdes, ca moy grã dereyto he de dar cõssello a aquel que o demãda, et aquel que o demãda de lle nõ seýr de mãdado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 249 | Rrey, para mentes ẽno que te quero dizer, ca eu nõ te quero encobryr nehũa cousa do que eu sábea, aýnda que te pese ou a quenquer, ca faría grã maldade et nõ seería leaal. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 249 | Poys sabede, señor, que, se a ende el adusser, aquesta propheçía seerá cõprida, onde al nõ pode seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 250 | Et ouuo rresposta dos déoses que, sse Pares fosse a Greçia et d ' ende adussesse moller, toda Troya et todo o rreyno seería perdido et destroýdo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 250 | Et Pares será uosso señor et el seerá o que demãdará a desonrra. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 252 | Et se lla derẽ, tomarla ha, et se lla nõ quiserẽ dar, moyto agiña poderá seer que uerrá grã dano a toda Greçia. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 254 | Et por ende a mj̃ semella que seería ben de rreçeberẽ de nós dãno, ante que sse ende preçeban. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 254 | Et per tal gisa seerã elles de nós maltreytos et saberã a que vẽemos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 256 | Et os de Elena os trouxerõ tã mal en pouca de ora que per pouco ouueran todos a sseer desbaratados en aquel passo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Et fézolle sañudo senbrãt, et díssolle assý: -¿Que seerá esto, dona? | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Moy toste poderá seer que uos uerrá ende dãno et perda. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Et nõ ha ẽno mũdo home que uos assý ueia fazer doo que sse ende moyto nõ sinta, et ja mays nũca poderá seer ledo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Et uós seeredes aquí moy seruidas et moy onrradas et moy temudas de nós. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Et aýnde sse algũa de uós ouuer amjgo, nũca lle seerá tollido, d ' aquí llo outorgamos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Et toda Troya seerá en seu poder, et ela seerá senpre señora deste rreyno a ssua voõtade. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Et, por Deus, donas, nõ choredes, nẽ façades tal doo, ca todo assý seerá cõmo uos eu digo, que nõ faleçerá ende nada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Et ben uos juro que ja por senpre, mẽtre que eu viua, uos seerey leal esposo et amjgo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 258 | Et eu nõ quero cousa sen uós, et toda mj̃a força seerá en uos seruir, et ja mays desto uos nõ ey de falesçer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 261 | Et prometeulle que ela seería señora do rreyno et de quanto en el auj́a. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 262 | Sabede que de todos era seruida et amada, que nõ podía seer mays, senõ de Casandra, ca esta fazía moy grã doo porlo que auj́a adeujñado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 262 | Et ja mays nõ seerá cobrada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 262 | ¡Ay, Deus! ¿quen poderá sofrer o grã doo, quando hũa vir a outra seer coytada et chorosa et doorida? | [+] |
| 1370 | CT 1/ 270 | Et graue seería de achar quẽ cõ el quisesse auer cõpaña, ca era tã mao de seruir que o nõ podíã sofrer os que cõ el veuj́ã, pero que lle sofríã por ualer mays, ca os homes sofrẽ grãdes coytas por chegar a grãdes estados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 270 | Nástor era longo et anch[o], et deuj́a seer moy ualẽt segundo suas feyturas, et auj́a o nariz curuo, et era tã ben rrazoado et falaua tã ben que lle nõ acharíã seu jgual. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 271 | Et era moy leterado et de grã gisa et tã cortés que nehũ home nõ podería seer mays. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 275 | Sabede que dos de Troya nõ auj́a y mellor caualleyro nẽ mays vrgulloso, senõ Éytor, seu yrmão, que foy segurament señor de armas sobre tódoslos do mũdo, segundo Dayres afirma, que ueu todo et que nũca mẽteu de nehũa cousa que dissesse; ca el diz que Éytor foy frol de tódoslos caualeyros et seu yrmão Troylos que lle teuo moy ben lealdade et hyrmãdade, en seer moy bon caualeyro et moy paação et moy cortés en proheza, et outrossý en seer moy grãado sobre todos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 277 | Andrómaca foy moy ben tallada et tã brãca que dona nẽ donzela nõ podería seer mays. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 278 | Do moy fremoso pareçer que auj́a Polýçena, esto nõno podería home cõtar en hũ ãno, nẽ ja por mj̃ podería seer dito nẽ cõtado a medade de sua beldade, pero que dyrey o que ende aprendj́ per Dayres. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 278 | Et ela auj́a o corpo et os peytos tã brãcos que nõ poderíã seer mays. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 278 | Et ela ouuo senpre moy grã prez de proeza et de cortesía et de moy grã nobreza et de ualor et de fremosura, ca tã fremosa foy que, se tódaslas donas et donzelas do mũdo que son fremosas (et) se pintassen en hũ et seu bon pareçer fosse todo juntado en hũ, todo aque[l] bon pareçer nõ sería tãto cõmo Políçena soa auj́a, nen todo o seu prez nõ seería tamaño cõmo o de Políçena. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 279 | Et tã grãde hoste nũca foy feyta, nẽ seerá ja mays cõmo esta foy. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 281 | Et fezo alý sua fala cõ elles todos, et cõtarõ seus caualeyros quantos tragía cada hũ, et nõ podo seer sabudo quantos y erã ajuntados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 281 | Et somos aquí todos juntados por tomar ende uẽgança. por que nũca esto mays possa seer rretrahudo, nẽ rreferido, aos que depoys de nós vẽerẽ; que, quanto aos que ante que nós forõ, ben sabemos, grado a Deus, que nũca lles fezerõ nehũa cousa que sse lles tornasse en desonrra, nẽ aos que deles vẽerõ. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 284 | Et jrás cõ elles a Troya, que tu es sisudo, et cõssellarlos ás ben, et o teu cõssello lles seerá bõo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 284 | Et por njhũa cousa nõnos leixes partir de Troya, desque a cercarẽ, ata que nõ seia tomada et ata que toda sua gẽt nõ seia destroýda per grã crueza, ca todo assý cõuẽ de vĩjr, que nõ pode al seer, que praze assý aos deuses. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 285 | Mays ben creede que deste feyto seerey eu moy posfaçado, et me seerá moy retrahudo dos troyãos, et me deytarã grã culpa, et me desamarã por ende mortalment, et marauillarsse an quando oýrẽ dizer que eu uou cõuosco. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 288 | Et esto nõ digo eu porque Troya se nos defenda longament, mays porque será ben de auermos senpre ben et mesura en nosso feyto, et de nõ fazermos nehũa cousa sen aquesto; ca, se fezesemos algũa cousa sen rrazõ et por soberuja, seería grã mal et pouco rrecado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 288 | Et por ende deue a seer escolleyto o conssello que entre nós for dado, et deue outrossý seer sabudo per todo o mũdo cõmo sse este feyto começa, et quen ten dereyto ou torto, ca uós ben sabedes, desque este feyto foy começado, que ja por ende morrerõ moytos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 288 | Et se o assý fezermos, depoys que tódoslos ouuermos mortos et catiuados et presos, nosso prez seerá dobrado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 288 | Et se noslo nõ desfezer, o torto todo seerá seu et o dereyto nosso. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 288 | Et pode seer que uos dyrei tãto per que auerey de seer enfamado, pero todavía ao que eu ouuesse de dar cõssello, sabede que, en toda cousa que eu entẽdesse que dezía dereyto, por amjgo nẽ por emĩjgo, nõno leixaría de dizer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 291 | Et as selas et os frẽos erã tã rricos que adur poderíã seer cõprados per auer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 291 | Et forõ descaualgar aa porta do paaço hu el rrey Príamos sij́a cõ todos seus fillos et cõ moytos rreys et duques et prínçepes, que seeríã longos de cõtar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 293 | Et eu nõ farey por nehũa maneyra esto que me elles envíã dizer, ca por senpre me seería rretrahudo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 294 | Bon rrey, nõ podedes seýr de saña, se per aquí quiserdes segyr; que, ante que aqueste mes seia cõprido, serã aquí cõuosco çen mill caualleyros moy ben armados et sobre moy bõos caualos, et pese ende a quen quiser ou lle praza, que uós nõ auedes taes muros, nẽ tã fortes, onde [de] nós possades seer seguro. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 295 | Et eu podería agora dizer tal folía per que seería preso ou morto; ca, sen falla, se por uós nõ fosse, grã pesar et onta lles uerría da sandiçe que an dita. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 295 | Et hũa cousa creede por uerdade, que uos coñosco moy ben et que ey moy grã sabor de uos poder achar en lugar hu uos eu podesse dar galardón do bõo acollemento que nos aquí fezestes, que uós auedes dita hũa tal palaura que uos seerá rretrahuda de moytos altos senores. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 295 | Et, sen falla, se o uós fazer quiserdes, de mj̃ uos faço çerto que, aýnda que eu coydasse seer morto ou preso, que eu me yría chegando a uós quanto eu mays podesse, et coydaría de uós a tomar vengãça. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 295 | O prínçepe que taes tres uassalos ouuesse cõsygo, moyto deuería seer loado et alegre en sua voõtade, ca nõ podería estar sen mao consselleyro. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 299 | Esto feyto, Achiles tornousse pera a oste, et rrogoulle Tálafus que o leixasse yr cõssygo, que moy de grado quería seer en çercar Troya, assý cõmo os outros, et outrossý ẽnos torneos que sse y faríã. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 303 | Et, sen falla, lles era mester de os arrenjar et de os castigar ben, ca os gregos erã taes caualeyros et tã fortes et tã orgullosos et tã ardidos et de tã grã prez que, se os troyãos nõ fossen ben armados et castigados ou nõ ouuessen medo ao prínçepe que auj́ã, tã sandiament poderíã seýr que moyto agiña poderíã todos seer mortos ou perdidos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 304 | Mays tãto que fora são que sse coytara de andar o mays que podera, et por ende que nõ deuj́a seer culpado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 304 | Et rrogárõlle todos en praça que lle prouuesse de seer senpre en seu cõssello, ca era de bon entẽdemento et que os cõssellaría senpre ben. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 308 | Et tãtos ficarõ mortos alý hu sse ajuntarõ, da hũa parte et da outra, que por nehũa cousa que fosse nõ podíã seer osmados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 315 | Mays elles todos, poys que deçerõ das naues, estenderõ suas tẽdas et tomarõ tã grãdes canpos que grã cousa seería de cõtar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 315 | Mays tãto ouueron que fazer essa noyte en soterrar seus mortos et buscar m[a]estres pera seus chagados que nõ poderõ a ssy meesmos fazersse nehũ ben nẽ uiço essa noyte, ca moyto lles era mester de tẽerẽ aperçebudos os solyrgiães, ca lles chegará o día que lles chegou en que moytos seerã chagados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 315 | Outrossý moytas donzelas seerã órfãas et moytas donas veúuas, onde al nõ pode seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 316 | Éytor era prínçepe et señor de todo, et bẽno deuj́a seer de rrazõ, que en el jazía tãto ben et tãto entẽdemento que, se o mũdo todo fosse en seu poder, el o meresçería et o sabería ben rreger. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 317 | Et os gornimentos que tragía erã tã rricos que nõ poderíã seer mays, et el et suas cõpañas tragíã caualos de tã grã preço que o peor deles ualía dez dos outros. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 317 | Et por seer mays preçado auj́a as rrodas todas pregadas en derredor de belmazes, cõ chapas d ' ouro ben feytas et ben obradas. et auj́a o eixo et o pontil et todo o al de marfil. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 317 | Et sabede que esta aaz foy moy grãde, et seerá moy dultada, et que sse defenderá moy ben. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 322 | Fillo, assý ueia eu prazer dos troyãos, que eu fío en tj tãto que ben creo que per tj seerá mjña saña acabada et uẽgada mj̃a desonrra. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 324 | Et estes todos forõ os que nõ seýrõ d ' y, nẽ sse partiron da vila, ca todos acordarõ et toueron por ben que nõ fossen todos de cõssún ẽna grã batalla por nõ seerẽ todos en hũ día cãssados et maltreytos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 325 | Et as azes forõ per todas vij̃t et seys azes, et forõ as mellores et mays temjdas et mays dultadas que ẽno mũdo poderõ seer, ca alý forõ tãtos os caualeyros armados et tãtaslas synas tẽdidas et tãtos os caualos de grã preço et tãtaslas armas preçadas que sería longa cousa de cõtar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Et caýan y tãtos caualeyros mortos et chagados que nõ poderíã seer osmados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Mays logo en ponto começou de penssar en al, ca ueu que aqueixauã moyto a sseu señor et que, sse de outra gisa nõ ouuesse acorro, lygeyrament podería seer morto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Et o duque preçado de Atenãs foy ju[s]tar cõ Troylos, et deulle hũa tã grã ferida que o derribou do caualo, et c[a]eu en tal lugar que nõ podía seer acorrudo dos seus. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Mays enpero nehũ home nõ podera seer mays brauo nẽ mays duro pera o defender do que el foy, mays nõ lle ualeo nehũa cousa, ca, mal seu grado, lle fezeron estes que sobisse Troylos en seu caualo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Et des agora podería seer o torneo mays creçudo et mays danoso. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Agora uos rrogo, por Deus, que me dedes ende galardón et que feyrades aquelles que alý vẽen, que son nossos jmĩjgos mortaes, de tal gisa que me dedes uẽgança et onrra do mal et da desonrra que delles teño rreçebida, ca eu quería ante seer morto ou desnẽbrado que hũ de nós fosse posfaçado de couardía ante quantos rreys et prínçepes et cõdes et duques de grã prez que aquí son juntados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Et por ende deuemos nós a sseer dos moy bõos os mellores, et dos que y mellor fezeren, nós deuemos a fazer mellor que elles. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Quando el ueu morto o duque Merẽ de Bes, pesoulle moyto, et foy tã desconfortado que n[ũ]ca o mays coydou seer en toda sua uida, ca o amaua moyto de coraçõ et ferament o preçaua. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Et teuérono ontre ssy tã apressurado que aduro podo seer acorrido dos seus. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Mays agora se começará o torneo orgulloso et que seerá moy brauo et en que auerá moytos colpes et moytas lanças quebradas, ca logo en aquelas oras sobreuẽo alý Ajas Talamõ, que era hũ rrey de grã prez et de moy grã brío. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 328 | Et, sen falla, el o prendera de tal gisa que nõ podera seer liure, se ajuda nõ ouuesse, ca el perdera y ja a espada et o elmo, que era todo rroto et amolado, que lle caera sóbrelos ollos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 342 | Et deulle cõ hũa saeta et chagoo moy mal, pero nõ mortalment, ca a chaga nõ foy tã grãde que ante de hũ mes nõ possa seer ben são. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 344 | Et era tã grãde de corpo que mayor nõ podía seer de estado, et semellaua hũa forte cousa a quenquer que o vij́a. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 347 | Señores, ¿esto que seerá? | [+] |
| 1370 | CT 1/ 347 | Et veedes aquela aaz que alý está cõmo sse abala et se uay fazẽdo afora, et de gisa os an maltreytos que adur poderíã seer alegres, cõmo oje forõ ẽno começo, ca eu nõ dulto, se aqueste pleito assý uay, que nossa onrra et nosso prez ẽna çima nõ mẽoscabe et que oie en este día nõ rreçebamos grãde onta et grã pesar dos troyãos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 347 | Et se nos ben ajudarmos, mal seu grado os faremos enbarrar tras tódaslas barreyras, ca nossa força yrá creçendo et vĩjrnos ha grãde acorro tódoslos da oste, que seerã çẽ mill caualeyros et mays. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 348 | Et erã os mellores que podíã seer achados en tódaslas partes de Éufrates. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 348 | Et alý começou a batalla de engrossar et o torneo a sseer moy mortal, mays pero os troyãos ýan ja pera mal, ca os gregos os feríã tã brauament que, per força, os fazíã caer de rrostro en meo do cãpo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 352 | Et eu nõ sey qual seerá ende a çima nẽ a que punto uerrá. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 352 | Et se nos agora uẽçerẽ, podernos ha ende creçer hũa forte auẽtura, ca d ' ende adeãt nõ dultarã de nós et tẽernos an en pouco ou en nada, et seerá toda sua força logo dobrada cõtra nós. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 352 | Et dígouos, sen mẽtir, que me adeujña o coraçõ que seerã desbaratados et descõpostos daquesta batalla. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 352 | Et chegou y logo Rredomecus et, quando o ueu estar en terra, tomoo perlo uisal do elmo porlo prender, mays nõ podo, que el rrey Toas tirou sua espada et deulle hũa tã grã ferida perlos peytos que o chagou tã mal que ata grã peça nõ seerá são. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 355 | Sabede que moytos bõos caualeyros forõ y mortos et malchagados aquela uez, et peões outrossý tãtos mortos que nõ podíã seer cõtados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 356 | Et se os nós agora d ' aquí fezermos partir, pera senpre seerã oõtados, en tal maneyra que nũca ja mays tornarã, nẽ sse poderã defender cõtra nós, nẽ mãtẽer en canpo nẽ en praça. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 357 | Et Talamõ, cõ grã despeyto que ouuo, tirou logo sua espada, moy ben tallãt et de moy grã preço, et leixousse correr a el, et comecoulle a dar cõ ela moy grãdes feridas; et chagoo entõ tã mal que por dous meses nõ podería seer são, por bõo meestre que ouuesse. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 357 | Et aquel día forõ os gregos tã maltreytos que, sen falla, a guerra d ' ontre elles ouuera fin pera senpre, se a uẽtura o nõ estoruara, ca Troya senpre gerreou, et o que ha de seer nõ ha cousa que o possa partir. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 361 | Et seerá grã marauilla se nũca lles tã ben for cõmo lles estonçe foy, ca, se os a uẽtura ajudara, o sseu grãde afán que elles auj́ã passado estonçe ouuera boa fin et forã senpre por esto quitos de quando mal et de quanto peligro depoys ouueron. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 361 | Mays a ventura, que lles foy senpre dura et forte et os gerreaua fortemẽt, enbargou estonçe o sseu ardimento grãde et o sseu moy bon consello, ca sabede que ẽno mũdo nõ ha syso nẽ força nẽ poder que possa partir aquelo que en toda gisa ha de seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 363 | Et moytos auj́a y que chorarõ cõ grãde alegría, et rrogauã moyto a Deus que acreçẽtasse senpre ben sua onrra et o gardasse de mal, ca el era aquel en que auj́ã asperança de seer per el uẽgados et desçerquados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 364 | Et tã grãde era y o chanto et o doo que mayor nõ podería seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 365 | Mays ja en quanto uiua nũca seerey ledo ata que uosa morte uj̃ge, nẽ auerey alegría nẽ prazer, ca ben çerto sõo que ẽno mũdo nõ auj́a cousa que uós mays amassedes que a mj̃. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 365 | Et sabede que, sse eu agora a Éytor achasse, que seería a mj̃a morte ou a ssua, ca mal me ha lastimado et quebrãtado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 366 | ¡Ay, meus amjgos et meu[s] naturaes, que uẽtura tã dura et tã forte está gardada pera uós et que tantas lágrimas por uós an de seer choradas, se ficar algũ do uosso lyñagẽ que esto possa fazer! | [+] |
| 1370 | CT 1/ 367 | Amjgos et senores, fáçome marauillado que pode esto seer, de tã grãdes señores et de tã grã poder cõmo sodes querer tomar hũ caualeyro mays baixo de lyñagẽ et de syso et de poder que he cada hũ de uós, et cõsentides que el aia señorío et poder sobre nós. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 367 | Et esto nõ teño eu por syso et, se nós por elo mays ualemos, nõno entẽdo eu; ca, segũdo rrazõ, tal deuj́a de seer o señor de tãtas et taes cõpañas que aquí son ajuntadas que os soubesse enderẽçar et correger, et podesse sofrer afán et traballos et mãtẽer et gardar tal oste cõmo esta, et outrossý que podesse dar cõssello proueytoso et dereyto quando acaesçesse. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 367 | Et mays uos digo: sey mellor fazer toda cousa que pertẽesçe a home que he pera moyto et pera seer mellor ẽno tenpo da pressa, quando conpre. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 369 | Moyto deuemos a sseer pauorosas et coytosas, ca ueemos estar todas nossas uidas et nossa soúde et todo nosso ben et toda nossa alegría en tã grã balança, que cada hũa de nós deue a temer que seremos perdidas per morte das cousas do mũdo que mays amamos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 369 | Et leixarõ correr os caualos a ssy, et dérõsse tã grãdes feridas per çima dos escudos que tragíã que ja tã fortes nõ poderõ (nõ poderõ) seer que lles a forteleza podesse prestar, et passarõ as lanças da outra parte ata que enpeçarõ ẽnas lorigas moy bõas que tragíã. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 369 | Et por seer mays coñosçudo tragía hũ pendón laurado a sseus synaes. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 369 | Pares, seu yrmão, andaua da outra parte tã sañudo et tã brauo que ẽno mũdo nõ podía seer mays, et per hu el chegaua moytos ficauã y mortos et malchagados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 375 | Et grã falimento nosso seería sse aquela onrra que nos elles leixarõ por herdade mj̃gasse en nosso tenpo ou se a per nós perdessemos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 375 | Et dizeruos ey qual: elles an por caudillo hũ caualeyro a que dizẽ Éytor, et he o mays forte et o mays brauo de que eu nũca oý falar, ca el he esquiuo et mortal a sobregisa, ca nõ ha y tal que ende aontado nõ seia, et o día d ' oie nos ha mortos tres rreys per suas mãos, que cada hũ delles meresçía seer caudillo de tal oste cõmo esta. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 377 | Por ende nõ dultedes que eu nõ faça y todo meu poder, ca sse nõ pode partir en nehũa gisa de nõ seer a mj̃a morte ou a ssua, ca tã grãde he o despeyto et a ssaña que del ey que todo meu coydado et mj̃a fazẽda he tornada sobre este feyto, et meu penssar nõ he al senõ en catar tenpo ou lugar hu podesse tomar uẽgança do grã mal que me ha feyto; ca el seia ben çerto que meu penssar et meu poder nũca seerá en outra cousa senõ en catar maneyra per que o traga a morte, se eu poder. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 378 | Et quen uisse quantos elmos et quantos escudos et quantos pendões et quantas synas et quantos caualeyros de lynagẽ, fardidos et esforçados, et quantas bõas cõpañas tragíã, ben armadas et ben apostadas, por grã marauilla terríã onde tãta gente podería seýr nẽ seer juntada, ou qual seería a força ou o poder que os podería cõtrariar ou se lles defender. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 379 | Et cada hũ destes caualeyros que de suso ey ditos, jurauã perla fe que auj́ã que aquel día faríã cousas per suas mãos que senpre seeríã nẽbradas et gãañaríã prez de caualaría. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 384 | Et tã grã despeyto ouuo de cõmo Pares o ferira que quisera seer morto, et nũca auerá folgança ata que ende uẽgado seia. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 388 | Et el rrey Toas seia moy ben gardado, que d ' aquí a hũ mes ben podemos saber o cõssello que nos sobre este feyto será proueytoso; ca tẽpo nos fica pera tomar por el algo, se nos prouuer, ou pera o enforquar, ou espedaçar, ou pera lle dar qual morte quisermos, ou pera fazer del o que se nos antollar, ca nós nõ sabemos o que a uẽtura ha de fazer, nẽ o que ha de acõteçer ẽna batalla, ca lygeyra cousa he de hũ caualeyro seer preso. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 388 | Veede uós se he mellor, se por auẽtura algũ de nós acõteçer de seer preso ou rretiúdo, moy de grado o darã por este. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 389 | Et por ende fazede moy ben gardar uossa uila de toda parte et nõ uos leixedes desherdar en uossos días, et uosso ben et uossa onrra et uossa prol seerá en uós, et senpre os que de uós uẽerẽ serã onrrados et amados dos rreys que depoys de nós an de rreynar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 389 | Et se por auẽtura nós formos abaixados, os uossos ualrrã por ende menos et a culpa seerá en uós. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 390 | Et poys nós acó dentro tẽemos nossos corpos et nossas uidas et nossos thesouros et todo tẽemos metido en auẽtura, por ende nosso seerá o coydado de nos defender. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 392 | Demays erã moy descõfortados et auj́ã moy grã doo por el rrey Toas, que era preso; et, sen falla, ben coydauã que nõ podería seer liure de aquela prijón sen perder a cabeça. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 393 | Et ante que sse esta batalla parta, ante seerá sua morte ben uingada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 393 | Et os gritos et as uozes erã tã grades, et a uolta das feridas et das espadas, que esto seería hũa grã marauilla de cõtar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 393 | Et esto ben pareçerá ante que a noyte ueña, ca assý seerá porlas justas que farã. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 393 | Et elles auerã grã cõforto, porque seerã uẽgados porla uossa morte. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 393 | Sen falla, caualeyro, ante que eu pus eles uaa, ante uós et outros trijnta taes cõmo uós seeredes da cõpaña destes que son mortos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 393 | Estonçe el rrey Çedios disso cõtra Éytor moy sañudament: -¡Ay, cã mao rrauioso! Çerto, nõ seerá mays uossa uida, et aquí morreredes agora, et tomarey uĩgança da morte de meu yrmão, et cõpraredes agora moy carament o que nos auedes feyto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 400 | Et quando o ueu, pesoulle moyto cõ el, pero nõ soubo que fazer, ca auj́a grã uergonça de sse tornar et fogir; ca, sen falla, grã uergonça seería a home de tã grã gisa de tornar as costas et sse uoluer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 403 | Et Diomedes deue deste feyto a auer grã prez et déuelle de seer moy gradesçudo do moy grã feyto que oie cometeu, et cõmo foy ualẽt et fardido. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 403 | Et agora seernos ýa grã força et grã rrecobramento, sse o ouuessemos por Antenor cobrado, et fazernos edes en esto moy grãde ajuda. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 405 | Mays ora sse chega o tenpo en que as fortes profeçías de Casandra et as auẽturas esquiuas et perigoosas serã cõplidas, ca esta profeçía cada día creçe et nõ mj̃ga en nehũa cousa, et he tã crua et tã mortal que ẽno mũdo nũca tal foy, nẽ ha de seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 414 | Et ben pode seer que nõ seerá tã çedo cõmo eu quería. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 414 | ¡A[y], Deus, que grã ben seería que sse fezesse assý cõmo eu digo, que por nós anbos ou por cada hũ de nós escapassen de morte quantos an de peresçer en esta guerra! | [+] |
| 1370 | CT 1/ 415 | Et disso assý: -Çerto, en quanto eu viua, senpre serey aontado, sse esto por mj̃ ficar, ca me seería desonrra pera tódoslos días de mj̃a uida. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 419 | Et rrogoulle moy de coraçõ que nõ oluidasse o sseu amor, et ela ja, enmẽtre ẽno mũdo uiuesse, nõ acharía outro amor, nẽ seería amjga doutro, et que en nehũ tenpo nũca outro dela podería auer plazer nẽ solaz. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 420 | Mays quanto por esto nõ deuedes a seer sospeyta, ca moytas uezes oý falar de moytos que nũca sse uirã, nẽ se coñosçerã, que sse depoys quiserõ grã ben. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 420 | Et eu ben entẽdo que moy preçado deue seer aquel que meresçer deue o uosso amor. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 421 | Et eu nõ quería, sse podesse, seer por uós enganada, ca eu leixey moy bõo amjgo et leal et nũca ja, en quanto uiua, outro tal poderey cobrar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 422 | Padre, señor, uós fezestes cousa moy maa et moy desagisada a marauilla et que uos en todo tenpo será rretraúda et posfaçado, ca uós leixastes os uossos amjgos et as uossas grãdes rriquezas que aujades en Troya et vẽéstesuos pera uossos ẽemjgos mortaes, que astragã et arroubã a terra onde sodes natural; et, demays, ajudádelos pera seer ende deytado et deserdado aquel que senpre ende foy señor. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 422 | Et fáçome marauillada en cõmo uosso coraçõ pode sofrer en seer ajudador en tal obra, ou que he do uosso syso que as gentes dizẽ que auedes. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 422 | Et o que morre cõ mao preço deste mũdo, ẽno outro seerá aontado et escarnido ẽno jnferno cõ grã dereyto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 424 | Eu nõ quería por nehũa maneyra que esta auẽtura mj̃a fosse, ca nõ podería seer que eu ende nõ fosse moy culpado et moy desdito; may[s] eu por nehũa gisa nõ a posso leixar, que nõ posso assañar os dioses. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 424 | Et por esto nõ deuo seer desamado nẽ posfaçado de nehũ, ca, se porla mj̃a voõtade fosse, este feyto doutra gisa se faría. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 424 | Et sse eu tã louco quisesse seer que fezesse cousa que aos dioses nõ prouuesse, ou lles quisesse seer cõtrario, nõ dulto que elles nõ prenderíã de mj̃ uĩgança. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 424 | Et por ende mays me ual guareçer acá que pereçer acó cõ elles; ca, sen falla, an de seer uẽçudos et presos et destroýdos pera senpre, que nõ poden esto estraeçer, nẽ lles pode moyto tardar, ca os dioses o an prometido. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 431 | Et mays che digo: nõ era Troylos uilão pera seer assý rroubado nẽ poñorado de nehũ, ca ben sey que ẽno mũdo nõ ha mellor caualeyro que el. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 431 | Et segurament que el querrá seer ben entregado deste peñor, et tal llo coydará a toller que llo cõprará moy carament. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 435 | Et porque os prados jazíã ja cubertos de mortos, en maneyra que nõ podíã sofrer o seu odor, et quántoslos vij́ã ben osmauã que moytos mays erã ja que os da primeyra uez que queymarã, et tãtos erã ja os mortos que ja nõ auj́ã hu sse cõbater, aýnda que quisessen, et porque Éytor era malchagado, el rrey Príamos mãdou pedir trégoas, ca ben entẽdía que lle faría Éytor grã mj̃ga, ca aqueles que ante uẽçíã cõ el, agora seeríã sen el uẽçidos et desbaratados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 436 | Et tã clara estaua a cámara de noyte et tã lumeosa cõmo sse fosse o día mays claro que seer podesse de uerão. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 436 | Et hũa das donzelas, a que paresçj́a mellor, tĩjña hũ espello d ' ouro ẽna mão, tã claro et tã fremoso que ẽno mũdo nõ ha cousa que mays clar[a] podesse seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 440 | Et a jmagẽ tĩjña ẽna cabeça hũa corõa d ' ouro, laurada moy rricament cõ moytas esmeraldas et cõ moytos rrobíjs, et o rresprendor que de ssy daua fazía escrareçer os rrostros de aqueles que sij́ã ẽna cámara, et seer moy alegres. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 440 | Mays sobre todo o al dezíã que o das froles era tã grã nobreza et tã grãde apostura que tamaña outra nõ podería seer, et que tal rriqueza cõmo aquesta nõ auj́a ẽno mũdo quen a conprar podesse. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 441 | Et daquelas espeçias seýa hũ odor tã saboroso que ẽno mũdo nõ ha cousa que o rreçebesse que nũca podesse seer enganado de maa voõtade nẽ de mao coraçõ que en ssy ouuesse. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 443 | Et moytos auj́a y que sse rrij́an ende, et outros que dezíã que lles era moy ben et tĩjnã al en seus corações, ca de grado queríã seer en suas terras, donde erã moyto alongados, se o fazer podessen sen uergonça. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 444 | Et Diomedes assý fazía, et era mao syso, que toste podería seer que sse pagaría ende ela. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 445 | Et aquela sazõ amaua ela mays a Troylos que a outro caualeyro, et de grado llo enviara, mays auj́a grã rreçeo de seer ende posfaçada dos da oste. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 449 | Et fáçome marauillado de uós seer tã ousada de prouar solament de me tal cousa dizer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 449 | Demays fostes dizer que nõ tomasse armas nẽ saýsse da uila, et esto nõ pode seer, nẽ querrã os dioses que, mẽtre eu uiuo for et poder tomar armas, nõ peleie cõ aqueles soberuosos et áuoles et maos que me matarõ os parẽtes et os amjgos et o liñagẽ todo et nos aquí uẽerõ çercar, que me deles nõ defenda quanto poder. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 449 | Et nõ ha cousa por que eu mays cofondudo et mays auergonçado podesse seer, nẽ por que eu podesse buscar mayor meu dãno, ca ja Deus nũca querría, nẽ o teña por ben, que eu por esto seia desmayado, nẽ tema morte, nẽ peligro. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 450 | Et toda sua força era en Éytor, et ben çerto era que, sse el ẽna batalla nõ fosse, que seería grã dãno de sua parte. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 451 | Et ¿cõmo podedes agora seer tã cruu, nẽ tã felón, que sse uos nõ tome de nós merçee et piadade, nẽ auedes doo de nós, nẽ de uós meesmo, et queredes tã agiña leixar o mũdo et desanparar a mj̃ et a el et a uosso padre et a uossa madre et a uossos yrmãos et a uossas yrmãas? | [+] |
| 1370 | CT 1/ 454 | Et tã grãde foy a cõpaña de Menelao que rrey Miçeres nõ podo seer acorrido nẽ liure, et Menelao o leuou preso, mays nõ lonje. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 454 | Et Polidamas cobrou logo seu caualo et escapou de graue auẽtura, que en tal lugar caera que, ao agisado, el deuera a seer morto ou preso. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 457 | Agamenõ fezo mouer tres azes, hũas enpús outras, et cõmoquer que alegres uaan, algũus yrã alá por seu mal, onde al nõ pode seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 457 | Mays todo esto nõ tĩjña prol, ca depoys que a gente he desbaratada, adur pode seer cobrada, mayormẽt que ja erã dez mill caualeyros ou mays entrados ẽna uila, que nõ fazíã semellança de tornar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 457 | Et forõ en grã coyta et en grã temor, que aquel día coydarõ a sseer mortos ou presos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 470 | Et marauillosament nos fazía mester de seer morto aquel traedor que nos matou tãtos bõos rreys et prínçipes preçados et duques et condes et rricos omes de grã guissa et bõos caualeyros, fillos d ' algo et rricos et de bom prez. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 476 | Pois ¿cõmo podería seer que uos este feyto fezesem ante a saber? | [+] |
| 1370 | CT 1/ 477 | Mays tãto me sofreredes que eu faça toda mĩa força et todo meu poder cõuosco en trager os de Troya a cõfondiçõ et destroimento et que a uitoria seia uosa, ca nõ deseio outra cousa, et grã tenpo á que uosa ouuera de seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 477 | Et aquel de que uos todos pagardes, daquel me pago eu, et aquel que for escolleyto seia bom caualeyro et leal et entendudo et sesudo et esforçado, ca tal deue seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 487 | Mais o corpo de Éutor estaua tã fresco et tã fremoso que en todo ese ãno nõ ouuo en el enpeoramento nihũ, ca aquel que o balsamou en tal maneyra o fezo que ata a fim podera seer bẽ guardado, se a uila nõ fora tomada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 493 | Rreýna -diso -, uós sodes muyto entenduda, mays agora o podedes mays seer, se souberdes auer por amigo o mayor ẽemigo mortal que auedes. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 496 | Et darlle ey mjna filla, et seerlle á outorgado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 496 | Et se esto pode seer cõmo eu digo, eu o outorgo et farey de grado o que me el dema[n]da. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 497 | Et quando o mesageyro ueu a Políçena, soudoua da parte de seu señor, et dísolle que el quiría, en quanto a sua uida fose, seer en sua comenda, et que lle rrogaua que rreçebese del seruiço a seu prazer, ca el quiría fazer sua uoontade do corpo et do rreyno et do auer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 497 | Et se agora podese seer que me ende eu podese quitar, seerme ýa moy grã bẽ. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 499 | Et dísolle a rresposta del rrey Príamos et as pusturas et os juramentos que lle quiríã fazer, et outrosý que lle quiríã que lles fezese, et cõmo quiríã seer seguros et seguralo. - | [+] |
| 1370 | CT 1/ 500 | Et bẽ uos digo que, ante eu quero seer mãso ou forte caualeyro ẽna mĩa terra, ca nõ ẽna onde nõ sõo natural. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 500 | Et quen se desto doer, uaa aa batalla et ferirá ou será ferido, et cõbátase pera seer y morto ou ferido, ca eu uos digo, sem mentir, que outro derribarã aló, et outro ferir[á] ou será ferido ou ardido ou couardo, et outro será y preso ou chagado, ca eu ia asaz aprendj́ da lazeyra et do mal. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 502 | Et por Deus, señor, nõ queirades abayxar nẽ seer de maa barata d[o] bõ prez que uos Deus dou, ca ia eu uj moytos caualeyros que gãanarõ grã prez et grand onrra et despois enpeorarõ tãto que tornarõ a grand onta et a escarno, et sua fim fuj muy ujl. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 502 | Et se o fazemos nõ podería al seer, senõ vĩjnrnos ende grã mal et grã desonrra. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 502 | Et, parlos dioses en que eu creo, ante aquí quiría seer morto ou çerto de nũca ueer mĩa terra que me partir d ' aquí fogindo, uergonoso et uençudo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 503 | Semella agora que se nos uay chegando cõmo posamos cõquerer a nossos ẽemigos; mays, parlos dioses que ẽnos çeos som, se quantos á ẽna hoste loasen esta rrazõ et este cõsello, et se outorgasem que nos d ' aquí partisemos sen algũas bõas pleytesías, taes de que nós ficasemos onrrados et pagados, eu ante quiría seer espedaçado et desnenbrado ca sseer en este cõsello, nẽ o outorgar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 503 | Et eu bem sey que tãtos bõos rreys et duques et condes cõmo aquí estám, ante quiríã aquí seer mortos ou presos ca se d ' aquí yr assý enuergonçados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 506 | Mays a guerra mĩa et de Palamades muyto ag(u)ina pode agora seer acabada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 515 | Et se uós agora ydes cõ uosa gente, pois que estades folgado, os de dentro seerã desbaratados et mortos et nõ se poderã defender, ca tódaslas cõpañas son ẽna batalla et son ia lasos et cansados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 522 | Et de mj̃ uos digo que me gardaría a todo meu poder de seer posfaçado de poucos, nẽ de moytos nẽ de loucos, nẽ de cordos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 525 | Mays elles per ssy a mãtenã quanto quiserẽ ou quanto sse pagarẽ, ca eu por esso nõ quero deles seer amado nẽ preçado, ca seu prez, nẽ seu ben, nẽ seu mal nõ me tolle, nẽ me dá nada, nẽ dou nada por seu dizer, nẽ por seu fazer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 525 | Mays uós podedes y morrer cõmo morrerõ os outros, a gisa d ' ardidos et de esforçados, et fazeruos an moyta onrra aa uossa morte, et uós seeredes aqueles que faredes a Menelao cobrar sua moller, ca eu nõ. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 533 | Demays, de aquelo que dizedes que nõ deuemos desmayar, nẽ seer descõfortados, porque nos Achiles nõ ajuda, vós ssabede que en toda a oste nõ ha tã ardido, nẽ tã esforçado, que nõ seia desmayado et meos orgulloso por esta rrazõ. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 534 | Mays, ¿que he o que el daría por algũ aquí rreçeber escarno ou morte ou grã peligro, tãto que el podesse seer entregado de sua moller? | [+] |
| 1370 | CT 1/ 534 | Et mays uos digo: desque naçj́ nũca vj caualeyro, nẽ oý falar del, que ante quisesse seer en bondades que Troylos, ca entre todos aqueles que eu esprouey, sobeiament achey este por bon caualeyro et ualẽt. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 534 | Et eu uos digo de sua parte, sen mẽtir, que, ante que vaades desta terra, os vençeredes, et por uós an de seer destroýdos et cõquistos, ca os dioses, que saben tódaslas cousas que an de vĩjr, demostrã aos sanctos homes que an seu amor (et) suas poridades et seus cõsellos, et mãdanlles que as preegẽ et as demostrẽ aas gentes, et ben çertos seede que uós auedes de cõquerir os troyãos a ssua desonrra moy grãde. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 537 | Et tã grãde esforço auj́ã os seus en el que sse acollíã todos a el, cõmo se fosse castelo ou forteleza hu coydassen de seer ben defendidos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 540 | Mays eu foy tã louca et tan ligeyra que cõsentj́ de oýr loucura, et, se me eu gardar quisera quando me aduserõ, nõna deuera consentir, ante a deuera a esquiuar; ca aquela que boa quer seer nõ deue oýr quanto lle dizer quiserẽ, ca nõ ha ẽno mũdo tã entẽduda que uẽçuda nõ seia, se oýr quiser o que lle disserẽ. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 540 | Et nós outras queremos y seer mesuradas et nossa mesura se nos torna en dãno (mays se nos torna en dãno), mays se nós nos fezessemos esquiuas da primeyra, nũca noslo diríã, nẽ prouaríã de dizer, et nós nõ perderiamos bon prez cõmo o perdemos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 544 | Amjgos et uassalos, moyto me pesa porque cõuosco nõ uou et par de morte me semella, ca ben ueio que jdes sen señor; mays pero rrógouos que nõ leixedes por ende de seer moy bõos et de fazer bõas caualarías. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 544 | Et ben semellaua que nõ poderíã seer desbaratados lygeyrament, nẽ maltreytos, nẽ enpuxados de alý. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 544 | Et Troylos leuou çẽ caualos desta batalla, moy preçados, et ben outros tãtos caualeyros de grã gisa presos, a que mays ualuera a morte ca nõ seer chagados cõmo erã. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 548 | Mays agora sse pareçerá qual de nós era mellor caualeyro pera seer entendedor de hũa donzela. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 552 | Et tãtos forõ y mortos et chagados et presos que por njhũa maneyra nõ poderíã seer contados. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 560 | Mais eles poderã bem leyxar este pleito, se quiser[ã], et calarse de seu cõsello, ca, sen falla, elles porrã y as cabeças porlo p[r]inor que ende leuarã, onde al nõ pode seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 561 | Et começou o torneo a creçer tãto, et a seer o acapelamento tã grande, et a uolta et os braados et os alaridos et os sõos dos cornos et das tronpas tã grandes et tã esquiuos que ome nõ se podía oýr, nẽ sabía de si parte. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 562 | Et quebroulle a lança et, per pouco, ouuera de seer a uingança feyta. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 562 | Et d[u]rou vijnt días, sen seer trégoa pedida nẽ outorgada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 567 | Et poys que ia así auj́a de seer, ¿por que me leixastes naçer ẽno mũdo, ou por que me leyxastes auer fillos, poys que mos tã cruament tollestes, et nõ quisestes que defendesen seu padre et a mj̃ et a sua terra et seus dereytos, pero nõ fazí[ã] torto en defender seus amigos? | [+] |
| 1370 | CT 1/ 568 | Eno mũdo nõ uiue ome que contar podese a coyta et o pesar que Paris auj́a por Troilos, seu yrmão, que muy de grado quisera ante seer morto que viuo, et amorteçeuse aquel día mais de çen uezes. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 570 | Et começou de pẽsar moy fortement cõmo ou por qual maneyra podería seer uingada d ' Achiles, que lle seus fillos assý auj́a mortos et tolleytos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 570 | Et tu ia bem uees que a mĩa uida nõ pode seer muyta. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 576 | Et, sen falla, pero nõ se lle oluidaua a ora en que y auj́a de seer, et deseiaua moyto que uẽese aquela ora. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 582 | Et ẽno mũdo nõ fuj debuxadura nẽ obra que en p(r)intura podese seer laurada que alý nõ fose. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 584 | Amigos et senores, bem en(en)tendede que nõ á oie ẽna hoste grande nẽ pequeno que nõ aia grã pesar porla morte d ' Achiles, ca ferament auemos meoscabado tãto que nõ he marauilla de seer ende desconfortados et tristes. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 585 | Et pois que o trouxerẽ, os mermidões, que estã sen señor, tomarã este por cobdillo, que he sabio et entendudo et aposto, et seerá muyto ardido, et será rrey deles, et uengará bẽ seu padre, seg[ũ]do que eu creo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 585 | Et a el próuuolle muyto de seer mesageyro et buscador daquel donzel. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 586 | Et o duc de Atenas [o] ouuera alí (a seer) morto ou preso, se nõ fora Filomenis, que lle acorreu moy bẽ. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 591 | Et nõ pode seer que eu mais viua despois uosa morte; ca, se o eu fezese, sería mais aleyuosa et mays desleal que nũca ẽno mũdo nasçeu. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 591 | Et o mal et o quebranto ẽno meu corpo deuera a seer, ca nõ en outro. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 603 | Mays esta perda ia nũca pode seer cobrada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 605 | Et o medo que ouuerõ os fezo seer bõos, ca eles o fezerõ muy bẽ despois que tornarõ, [et] d ' ánbaslas partes rreçeberõ y grã dãno. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 605 | Mais fuj logo liure, cõmoquer que muyto aduro podo seer defendudo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 611 | Et por ende fézoo alongar de sua terra, et trager aa parte d ' Ouçident, et meter en aquel moesteyro a que dizíã Achelas, en lugar de dona, por tal que nõ podese seer achado, nẽ fose aa çerca de Troia. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 613 | Et muyto ag(u)ina o dará a entender, ca, cõmoquer que el fose muy pequeno de días, nõno semellaua ẽnos feytos, ante diriades que era caualeyro ẽna mellor ydade que podería ẽno mũdo seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 613 | Et a uolta et as uozes erã tã grandes que mayores nõ podíã seer, ca os de Palfegona cobrarõ seis ou sete uezes sobre seu señor; mays pero nõno liurarõ, nẽ o fezerõ afora per que podese caualgar en seu caualo, ca o mayor poder et a mayor força dos gregos era en aquel lugar. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 627 | Et seede çerto que, de quanto agora aquí disestes, que nõ seredes ende creúdo, se Deus quiser, que ante será dous mill escudos fendudos et quebrantados ca esto que uós disestes seia feyto, que os gregos nõ poden cõnosco al poer, senõ seerẽ todos mortos ou nós. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 630 | Et eu bẽ ueio que mal he deles morrerẽ, may(o)s peor he de nós per eles seermos malandantes et traúdos, et que destruyã nosa çidade. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 630 | Sabede que meu talente he de os matar, ante que nós por eles seermos mortos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 632 | Et logo entendeu que, por nihũa maneyra, nõ poderíã seer tomados, nẽ mortos, nẽ rreçeberíã dãno. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 632 | Et el rrey Príamo se queixou muyto, que ferament se temía d ' engãno et de trayçóm, mais nõ quiso Deus que dela podese seer guardado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 633 | Et logo ẽno cõmeço forõ estoruados por sinaes que lles os dioses mostrarõ, mais nõ se quiserõ ende partir, et o que á de seer nõ se pode escusar, quer uena a torto, quer a dereyto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 633 | Deus así o quiso et asý ouuo de seer, que este dãno así creçese. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 633 | Mais, senores, esto fazede agora, se por bẽ touerdes: escollede d ' ontre uós outros quantos et quaes quiserdes per que este pleito posa seer falado et aia algũa fim. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 637 | Et gram dereyto et grã rrazõ he de eles auerẽ dereyto et seerẽ enxaltados sobre nós, et nós quebrantados et destruídos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 637 | Et, par Deus, se a os gregos nõ quisesen queimar, nóslos deuiamos a rrogar que a tomasen et a destroýsen, tãto que nós todos podesemos seer en saluo por esta guerra auer saç[õ] et fim. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 637 | Et des oiemais seede bẽ çerto de mj̃ que uos nõ seerey ia mais cõpaneyro en esta guerra tã mortal et tã fea et tã sen rrazõ. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 637 | Et asý he, ca ia bẽ çertos somos que por eles nõ seeremos defendudos en esta çidade; ca, sen falla, todos son contra nós et bẽ o dã a entender. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 640 | Et maldizía sua auentura, chorando fortement, et a poucas se nõ mataua cõ suas mãos, et, ao seu grado, o coraçõ se lle partira, et quisera de grado seer morto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 640 | Mais agora a mĩa desonrra et a mĩa perda nõ pode seer mais grande, nẽ peor. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 640 | Et pois me uische bem enxaltado, fúsche[me] abayxando; et, en guisa uoluische a rroda, que me fezische abayxar so os teus pees, ẽno mais bayxo lugar que podo seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 640 | Et oiemais sõo tornado pobre et catiuo et desconsellado, sen asperança de nũca seer mais ledo, nẽ rrecobrar ia mais. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 645 | Et uós sodes tã entendudo et tã sabedor que, pois noso amigo queredes seer et auedes uoontade de nos fazer prazer, uós o podedes ende tirar et dárnoslo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 646 | Et se lleslo uós nõ dades, en esta çidade nõ á tã grã thesouro d ' ouro, nẽ de prata, nẽ doutra cousa, nẽ tã bem guardada, que nõ aia de seer britada, a pesar de nós, et tomada per força. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 652 | Qvando os rreys et os prínçipes et os condes et os duques et os almirantes et os outros grandes senores que ueerom ajudar a el rrey Príamos (et) uirõ cõmo se fazíã as pleitesías et o pleito m[a]o et áuole et uergonçoso, (et) pesoulles muyto et nõ quiserõ y seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 652 | Et nõ quiríã seer pesantes daquel pleito firmar, nẽ quiríã seer ẽna pleitesía por que tãtos omes bõos et ordinados fosem engãnados pera senpre et chamados de m[a]o siso. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 655 | May(o)s os mizquinos dos troyãos coydauã por aquela obra seer seguros, et asperauã dela goyo et prazer, et seíam fora da uila contra ela a rreçeberla cõ grãdes procições et fazendo(s) muytas orações et muytos sacrifiçios. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 655 | Et os que auíã a seer malandantes forõ rronper os muros bõos et fortes et traslos que estauã sem pauor, que fezera Neutólamos mays auí[a] de mil ãnos et que dom Apolo sagrou et sacrificou. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 658 | Todos andauã dando uozes et chamando perlas rruas, por aquela uentura maa que lles uẽera et tã sem piadade, ca, desque o mũdo fuj formado, nũca tal morte nẽ tal astragamento fuj, nẽ á de seer ata a fim do mundo, en outra çidade nẽ en outro lugar cõmo alí fuj, ca alí nõ ficou pobre nẽ rrico, nẽ padre nẽ fillo, nẽ uello nẽ m[ã]çebo, nẽ moller nẽ barõ, nẽ moço nẽ moça, nẽ seruo nẽ señor, que todos nõ matasem afeyto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 663 | Et mostrou bẽ per dereyto que deuía seer entregada a seu marido. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 666 | Et os dioses dos jnfernos seerã pagados, que por eles estã asý enbargados, que nõ podíã tornar a sua terra. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 667 | Enoiados deuedes ia a seer et muyto enfadados de matar et tomardes de mj̃ doo et da mĩa uida, que fiquei catiua et soa. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 667 | Et sobeiament me marauillo de uós por tãto deseiardes mina morte et, se per ela coydades a seer auondados, fazédeo, poys que o tãto auedes a uoontade, ca eu nõ quero uiuer pus tãto mal qual quanto rreçebj́. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 667 | Mays en toda guisa lles conuẽo a fazer mandado de Colcas, ca lles dizía que o mar sería logo amansado et en outra maneyra nõno podía seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 671 | Mays nõ me ousou asperar, ca se quiría tornar aa çidade por nõ seer descuberto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 672 | Mays de tãto seede çerto: que nõ pode seer por nihũa maneyra que uós asý aiades o Paladióm en paz, mentre a mj̃ durar a uida et me ficar a força et o poder que ey, n[ẽ] auerey amigo nẽ parent nẽ uasalo que sobre esto nõ faça todo seu poder. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 672 | Et, per auentura, tal cárrega queredes tomar cõ que nõ poderedes, et pode seer que o cõpraredes carament. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 672 | Et por ende outorgo eu que deuía seer o Paladiõ daquel atal et aquel o deuía a auer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 672 | Et porque aquel rrey ueu que se nõ podía del guardar et se uij́a así cõquerer et tomar quanto auía, esforçouse en suas maos et fogeu, ca en nihũa maneyra nõ quiría seer seu. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 672 | Agamenõ, quando ueu que lle cõvĩjna de o fazer en toda guisa, demãdou que lle desem a Ypodamía et el daría esta, et en outra maneyra que ante quiría seer morto que a dar a torto nẽ a dereyto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 677 | Et rretraýã todos as grandes ajudas que lles auía feytas, en batallas et en outros lugares, et cõmo anparou as tendas, que ouuerã de seer tomadas. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 677 | Et liurou as naues, que ouuerã de seer queimadas, se el nõ fora. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 681 | Agora leyxa o conto a ffalar desto por contar cõmo Casandra mostrou al rrey Agamenõ cõmo auýa de sseer morto et uyngado per sseu ffillo | [+] |
| 1370 | CT 1/ 685 | Mais pero aqueles que quiserẽ yr em mina cõpana, amarlos ey et preçarlos ey en quanto uiua, et fazerlles ey ajuda et honrra en quanto eu poder, et seerlles ey piadoso, et acorrerlles ey a suas coytas, et desto nũca lles faleçerey. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 688 | Et fezerõ as torres moytas et muyto espesas, et os paaços muy rricos et muy nobles, et os tenplos muy fremosos, que bẽ uos digo que a uila fuy tã bẽ apostada et tã (bẽ) forte que por nihũa maneyra nõ podería seer cõquista, nẽ temía guerra de lugar que ẽno mũdo fose. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 692 | Et Vlixas se guardou tã bem quando as scripueu que nõ poderõ seer coñosçudas por falsas. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 701 | Et acolleuse cõ el o mays ag(u)ina que podo a Corinthio, hu soubo que era Ydamedés, que o criase et o guardase de mal ata que fose caualeyro et que podese seer entregado en aquel rreyno donde seu padre fora rrey, ca era seu de dereyto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 704 | Et aqueles que de nós naçerẽ seerã deserdados et deytados dela pera senpre. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 705 | Et Eneas partíose logo de Troya, et fujse pera suas naues, et tãtas coytas et tãtas tormentas pasou, de noyte et de día, andando ẽno mar, que moytas uezes ouuera de seer morto, segũdo que a sua estoria conta, ca esta nõ fala ende mais; mays todauía el aportou en Lonbardía, et ficou y pera senpre. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 706 | Et por ende, ante os quiserõ rreçeber [ca] seer mortos et presos et despedaçados, ca ben sabíã que, se lles esta loucura muyto durase, que per esto pasaríã. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 706 | Mata a tua madre por uingança de teu padre, et outro tal fays a Egistus per tuas mãos, ca en outra maneyra nũca seerías honrrado, nẽ auerías hũ palmo do rreyno. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 708 | Et por ende, o que tal cousa fezera, nõ era guisado nẽ rrazõ de rreynar, mays deuía a seer desherdado do rreyno, por fazer tal crueldade. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 709 | Et des oiemais pode Menalao folgar et seer quito de guerra et de batalla. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 711 | Et por seer o amor mais firmado, Menalao lle deu a Ermíona, sua filla et de Elena, por moller. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 711 | Et cõ esta fuy Orestes casado, et fezerõ as uodas en Miçenas, tã rricas et tã onrradas que mais nõ poderíã seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 711 | Et seýuselles per seu engãno, que nõ á ouro que o guardar podera de nõ seer enforcado. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 714 | Et a ela bẽ lle deu a entender que algo sabía, ca sabede que ante el quisera seer morto ca uiuo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 723 | Tã honrradas forõ estas uodas que ata mill ãnos será rrecontado et falado dos dioses, que nũca taes forõ nẽ am de seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 729 | Et a coyta et o doo et o pesar que eu rreçebí porla morte de uoso padre, per uós asperaua de seer dela cõfortada. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 729 | Et se o el matase et fose sabudo perlo mũdo, seería rretraúdo pera senpre por esta rrazõ et porla (a) maaestança que fezera. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 732 | Et çertas nõno seer[á]. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 735 | Et nõ se deue ende nihũ marauillar, ca erã (de) muy bõos, et mayorment aqueles que vijnã de linagẽ de rreys (et) senpre deuíã a seer bõos. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 737 | "Sabe por çerto, Ulixas, que este (a) ajuntamento que tu deseias, et onde ás grã sabor, á de seer por teu mal et por teu grã dãno. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 737 | Et esto che uerrá de longe, onde al nõ pode seer. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 737 | Mays pero, quando se partío de mj̃, me diso cõ sospiros et cõ doo que muyto mal auía en este sjnal et que esta demostrança era moy descuberta, ca per aquelo cõuĩjna que seriamos perdudos, en guisa que seeriamos ẽemigos mortaes et eu despereçería perlo outro, et nõnos podiamos partir senõ per morte. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 739 | Et as torres et os cubetes erã todos de mármor, muy bẽ lauradas, et en derredor andámeos et arquas, per que o lugar podese seer mellor defendudo. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 742 | Mays Telégonus fuy tã coytado daquel colbe et ouuo tã grã pauor que logo coydou a seer morto. | [+] |
| 1370 | CT 1/ 742 | Grã sandiçe [et] fera come[ti]sche, que me aquí uẽesche matar, ca nõ podería seer outra cousa, et ia mays nõ seerá dito nẽ rretraúdo que ome da tua jdade cõmetese tã grã sandiçe cõmo tu. | [+] |
| 1375 | QP 26/ 116 | Fueras ende si tales dineros fuessen de Cauallero, que estuuiesse en la Corte del Rey, o en otro lugar en su seruicio; o si fuesse(n de) menor de veinte e cinco años, e el que fiziesse la compra le tuuiesse aquel que a fezo en seu nome. pois que a outorga e ha por firme (a venda) esso meesmo seeria qando alguo home fezese seu pesoeyro ........dolle poder que podese vender ou conprar algua cousa en seu nome sinalando por qanto preço a vendese (ou) conprase se este pleito atal firmasse a venda ou a conpra en nome doutro deuea ....... por firme o que o enviou e he obligado (por ende) tanben como se el por sy meesmo a ouuese firmada. | [+] |
| 1375 | QP 26/ 116 | LEE XLIX (como aquel que conpra de dineiro alleo a cousa deue seer sua foras ende en cousas senaladas). Dos dineiros alleos que teen os homes aas vegadas conpran para si erdamentos ou outras cousas que an mester. | [+] |
| 1375 | QP 26/ 116 | E por que dubdarian alguos se aquela cousa que asi he conprada (deue seer) daquel que o conpra ou (doutro daquel) cujos eran dineiros queremos lo aqui departir dizemos que deue... daquel que fezo a conpra en seu... ende se taes dineiros fosen de... que esteuese en corte del Rey ou en outro lugar en seu seruiço ou se for menor de XXV anos. | [+] |
| 1375 | QP 26/ 116 | Ca non seeria guisada cousa que pois (que) a uenda (fose) feita dereitamente con prazer do vendedor (ou) do conprador (ou de huu deles). outrosi dizemos que pero o vendedor se(se) quisese Repentir despois que a venda fose feita dizendo ao conprador que (lle) daria o preço dobrado e (lle) desanparase a cousa que aynda por tal rrazon non (se) poderia desfazer a venda nen seeria tiudo o conprador de o fazer se non quiser LEY LXII - (De los que quieren desatar la vendida que ovieren fecho de su grado, maguer digan que la fizieron con cuyta). | [+] |
| 1375 | QP 26/ 116 | Pero es tenudo o vendedor e non aperçebendo delo o que a conpra. por tal Razon como esta pode o conprador desfazer la venda e he tiudo o vendedor de tornarlle o preço con (todos) los danos e menoscabos que lle veeron por esta rrazon. outrosy dizemus que se vendese huu home a outro alguo canpo ou prado que soubese que daua .... eruas e danosas para as bestas que as paçesem. e qando (o vendedor) se calase que o non quisese dizer .............que he tiudo por ende o vendedor de tornarlle o preço ao conprador con todos los danos que lle veeron por ende...... se esto non soubese o vendedor qando o vendeu non seera tiudo de tornarlle mais do preço tan solamente LEE LXIIII (como se pode desfazer a venda do seruo se o vendedor a encobre a chata ou a maldade dela) Tacha ou maldade avendo o seruo que huu home vendese a ................ .....se fose ladron ou ouuese ............. ..........de fugir a seu sennor ou outra maldade semellante destas se o vendedor sabia esto e o non diso ao conprador tiudo he de Reçeber o seruo e tornarlle o preço con os danos e menoscabos que lle veeron por ende. e se o non sabia deue aficar o seruo ao conprador. pero he tiudo o vendedor el vendedor, de tornarle tanta parte del precio, quanto fuere fallado en verdad, que valia menos por razon de aquella tacha. | [+] |
| 1380 | CPc 26/ 109 | LEE XVII (que a emançipaçon non deue seer feita........mais por voontade) Costr................... para emançipar seu fillo ben assi como non deue apremear o fillo para emançiparlo. ante deue seer feyta... | [+] |
| 1380 | CPc 26/ 109 | Ca si recibiese voontade tanben de huu como de outro sen juizo e sen nehua premia que seer possa. pero esto se ha de fazer conçelleyramente que quer tanto dizer (h)en este lugar como ante o juiz ante quen se deue acordar as voontades danbas las partes tanben do padre como do fillo. e ha mester o padre que mande fazer carta como saca o fillo de seu poder (e que sse) posa prouar a mançipaçon e non venna en dubda LEE XVIII porque rrazoes poden (costrenger aos padres) que saquen de seu poder a seus fillos Achamos quatro rrazoes porque poden costrenger ao padre que saque de seu poder a seu fillo. como quer que dizemos enas lees ante desta que non (poden) apremear(los) que o (façan.) a primeira he quando (o) padre castiga a seu fillo moy cruelmente sen aquela piedade que lle deue auer segundo natura. ca o castigamento deue seer con mesura e con piedade. a segunda he se o padre fezese tan grande maldade que dese carreira a suas fillas de seer maas molleres de seus corpos apremeandolas que fezesen ...........a III he sse huu ome man ..........en seu testamento algua cousa..... condiçon que emançipasse por ende......fillos. ca sse (lo) quel fuesse mandado desta guisa, tenudo es de los emancipar; e si non quisiere, puedenlo apremiar que (lo) faga. | [+] |
| 1380 | CPc 26/ 109 | E por ende se o fillo que fose amançipado fezesse tal erro como este (que) seu padre desonrrando maamente de parauoa e de feito e deue por ende seer (tomado) en seu poder TITULO XIX Como deuen los padres criar a sus fijos; e otrosi. como los fijos deuen pensar de los padres, (quando lo fuere) menester. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 9 | MIRAGRE DE SANTIAGO SCRIPTO POR PAPA CALISTO Hṽu caualeiro lonbardo, do castelo que chamã Carãtia et avia nome Emeus, vẽo en rromaria a Santiago, et tragia cõsigo dous cõpaneiros, et seendo ẽno lugar hu soen seer as gardas do altar, começou a dizer asi ante os que y estauã: - | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 12 | Et porque entẽdeu que se chegaua o dia da sua morte, enviou aquel seu ospede aos clerigos que [o] leuasen aa igleia d ' y ca seeria proueyto da igleia se o asi fezesem. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 12 | Cousa guisada et dereita paresçe del seer loado et onrrado por los moços sem pecado pois que os angios et os arcãgeos rreçeberõ del a alma ẽno dia dos Santos Inoçẽtes, et asentarõno cõsigo ẽno santo Paraiso cõ grãde alegria. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 12 | Et Nostro Señor, que he misericordioso, por nos mostrar a santidade et a bondade d ' este omẽ boo fezoo tã santo por miragres que por el fezo, que moytos seeriã para os que poderẽ scripuir, pero que algũus dos que aprẽdemos vos diremos aqui: | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 19 | Despois ẽno ãno que el avia triinta ãnos que era bispo, os judeus cõ maliçia forõ a el et diserõlle: -Rogamosche que tornes o poboo que erra coydando por Ihesus que he Deus et que asi o preeges et faças entẽder ao poboo que aqui seera en dia de Pascoa, et nos asi o outorgaremos, et nos et o poboo daremos testemoyo que tu es home boo et santo com̃o tu dizes. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 34 | Vespasiano de pequeno avia hũa infirmidade ẽnos narizes de vespas que lle ende sayam, et nõ podia dela seer saão, et por eso era chamado Vespasiano. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 34 | Se tu es profeta, por que nõ adiuinauas que tu et esta çidade aviades de seer metudos en meu poder? | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 34 | Señor, se queres seer saão perdoa a todos aqueles que cõmigo vierẽ. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 34 | Desaventurada madre et mais desaventurado fillo! en tã grã fame et en tã grã traballo et en tã grã perigoo para que te gardei? ven agora, meu fillo, et seeras mãjar da tua madre, et ficara por enxẽplo da miña coyta et da miña maldade. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 34 | Et esto bem podia seer, ca despois que o Nostro Señor sacou da priion, andando el preegando a sua creença, fui preso dos judeus et ençarrado ali. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 47 | Et eles todos a hũa voz meresçia morte; et el rrey coydou en sua voõtade et nõ quis jũtar hũu pesar cõ o outro et envioo a Rroma en arrafees por seer liure do trebuto que avia a dar cada ãno ao enperador, et por seer quito da morte do fillo; et en aquel tenpo era en Rroma hũu fillo de rrey de França que en tal gisa alo fora enviado por tributo, et fillarõ anbos ontre si cõpana, et porque Pilatus vio que o outro era mellor que el en toda las cousas et que se pagauã del mais, cõ enveja matoo. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 47 | Quando aquel Ihesus, meu señor, ya por la terras preegar, eu avia de moy grãde amor et soydade de veer a sua façe et quigi mãdar pintar a semelança do seu rrostro, que era a mays fremosa criatura do mũdo, en hũu pano por fillar cõ ela prazer et cõforto quando o vise; et querendoo fazer cõteyllo todo, et el pediome o pano et posoo ẽna sua cara et doumo encayado cõ tal figura cal era o seu santo rrostro; et se teu señor este pano vise, et o catase omildosamente, soo çerto que logo seeria saão da door que ha. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 47 | Jhesus, que tu moyto desejauas a veer, Pilatus et os judeus o matarõ a moy grãde torto, et ven aqui hũa moller que traje en hũu pano omayado a sua façe, et diz que se tu o catares et lle pedires merçee moyto omildosamente, que logo seeras saão. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 59 | Et nõ creas que por ende cayas en periuro, ca che tomara a santa cabeça de Santiago et leuarla as a Galiza, hu jaz o corpo de Santiago Zebedeu; et que esto que che eu digo he uerdade, esto averas: quando chegares ao porto acharas hũa naue aparellada de quanto ouveres mester, et poys que entrares en ela averas grãde door de feuere, et entõ teus cõpaneiros furtarã da cabeça que leuas dous dentes, et entõ leuãtarse a hũa tã grãde tẽpestade, que por pouquo a naue seera afondada, et os cõpaneiros et os outros que y foren, cõ medo de morte, chamarã Nostro Señor que por lo rrogo de Santiago os liure do perigoo d ' aquela tẽpestade. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 59 | Et desque chegares a España, yredes por hũa çidade que he chamada Burgos, et entrãdo en ela tãgerse an todo los sinos sen aiuda de omẽ; et vos cõ medo leixaredes a rrua por que entrardes et esconderuos edes en casa de hũu home; et y seera moy grã cõtenda ontre ti et tous cõpaneiros sobre la cabeça, porque o chantres querraa leuar para Braagã, et tu para a igleia de Santiago. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 59 | Et prometera ty et aos outros moytas boas cousas, et demais prometera a ti que a leue aa igleia de Santiago, et que a ti dara tãto do seu que tu et os outros seeredes senpre avondados. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 70 | Et hũa ora catando el cõtra o çeo, vio hũu camino d ' estrelas que se começaua sobre lo mar de Frisa et ya por ontre Alamana et Ytalia et por ontre França et Aquita[n]ia et ya dereytamente por meogo da Gascona et por Nauara et por Espana, et ya ferir en Galiza en aquel lugar onde o corpo de Santiago jazia ascondudo; et Calrros veendo esto moytas noytes, coydou en sua voõtade que poderia seer; et jazendo de noyte, en esto coydando, apareçeulle hũu caualeiro en vison tã fremoso que nõ poderia mais, et disolle: - | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 70 | Et agora vayte o mays çedo que poderes et eu ajudarte ey en toda las cousas; et por lo traba[l]o que y leuares gaanarche ey de Nostro Señor a gloria do Parayso, et o teu nome seera senpre loado. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 86 | Porque eu leixey en tua mão o meu auer que o deses por mĩa alma para eu seer saluo, sabe que me perdoou Deus todo los meus pecados, et porque o tu nõ quiseste dar ali onde eu mãdey et o tomaste para ti, fazesteme jazer triinta dias ẽnas penas do inferno onde eu sayo; et sabe que eu de manãa seerey en Parayso et tu metudo onde eu sayn. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 86 | Et d ' esto deuẽ a ẽtender os que an o auer en si dos finados et o nõ queren dar onde eles mãdan: seerã perdudos para senpre. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 88 | Et quando aquel que filla boa creẽça cõtra a maa, et sofrença cõtra a sana, et largueza cõtra avariçia, et omildade cõtra a soberbea, et castidade cõtra a luxuria, et oraçõ cõtra a entẽçon do [demo], et pobreza cõtra a rriqueza, et perseuerãça do bem et se cala cõtra os deostos, et vay cõtra a voõtade de seu coraçõ, a sua lãça, que he a alma, seera frolida ao dia do juyzo, ante e façe de Nostro Señor. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 88 | Ay, que bẽ aventurada et froliçida ẽno rreyno dos çeos, seera alma do que en este mũdo bẽ lidar et vençer os seus pecados!. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 92 | Et querte seruir et seer teu caualeiro se lle fezeres o que lle prometiste. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 96 | Et ende vespera do dia que auia de seer a batalla, teendo Calrros os da sua oste moy bẽ agisados, et moy bẽ gornidos d ' armas et de todo o que avia mester, et jazẽdo en hũus prados entre o castelo que chamã Talaburgos et a v[i]la, ẽna rribeira do rrio que chamã Charãta, algũus dos cristiãos chantarõ suas lanças ante as tẽdas, et en outro dia manãa acharõnas estar frolidas et cõ tona; et aqueles erã os que en aquela lide auiã de rreçeber marteiro por la creẽça de Deus. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 104 | "Nõ seerã coroados ẽnos çeos, senõ o que en este mũdo lidar cõ os seus peccados". | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 110 | COM̃O AYGOLANDO NÕ QUIS BAPTIZAR POR LOS POBRES MAL VEZADOS En outro dia ora de terça, poserõ tregoa ontre si, et Aigolando foy a Calrros por rrazõ de se baptizar, et achoo seer a comer en mesa; et achou cõ el outras moytas mesas arredor del a que syam arçibispos et bispos et moytos caualeiros, et frades negros, et coengos rreglãtes, et outros moytos omes vestidos de moytas gisas, et pregũto[u] a Calrros por cada hũu deles [que jente] era, et el lle diso: - | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 110 | Et Aigolando vio seer aparte treze pobres moy catyuos et moi mal vestidos que nõ tinã toalla nẽ mesa et tinã mal de comer et de beber, et pregũtou que omes erã, et Calrros lle diso: - | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 110 | Et entẽdeo Calrros que por los pobres que vio Aigolando seer mal pẽsados se leixara de baptizar. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 112 | Et todo cristião que creuer bẽ et firmemente de coraçõ et fezer boas obras en quanto poder, verdadeiramẽte seera sobre los rreynos dos çẽos cõ Jhesucristo que he cabeça de que os cristiãos son nẽbros. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 112 | Et en esto deuemos a ẽtender que asi com̃o aqueles desque vençerõ os seus imigos et os matarõ cõ cobiiça voluerã por lo aver deles et forã por ende mortos a maãos dos ymigos, asi o cristião que maenfesta os seus pecados et filla deles peedença, nõ deue depois tornar a eles, ca se a eles voluer seera morto por lo ymigo da alma, que he o demo; et asi com̃o aqueles que voluerõ a rroubar perderõ a vida d ' este mũdo, et rreçeberõ morte desonrrada, asi os omes d ' ordẽe que leixa o mũdo por amor de Deus, se despois aas cousas do mũdo voluerã perderã a vida perdurauele et gaanarã o Inferno que he por senpre jamais sem fym. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 117 | Se tu dizes que o Padre he Deus, et o Fillo he Deus et o Spiritu Santo he Deus, tres Deus son logo, o que nõ pode seer que y aja tres Deus. - | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 117 | Nõ, diso Rrulan, mais tres pesoas en hũu Deus; digo eu que el he hũu et ha en si trres pesoas, et forõ et som et seerã para sempre yguaaes; et qual he o Padre tal he o Fillo et tal he o Spiritu Santo; et os ãgeos ẽno çeo obedeesçen et onrrã a hũu Deus en trres pesoas; et Abraã vio tres et adorou hũu. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 117 | Esto me demostra tu: com̃o tres pode seer hũu?. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 117 | Ora entẽdo que pode seer tres pesoas en hũu Deus; mais com̃o o Padre ouve Fillo, esto nõ entẽdo. - | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 117 | Bem pode seer, diso Ferragudo, que naçeu da Virgẽe, mais se foy fillo de Deus, por nĩhũa gisa nõ poderia morrer, ca Deus nũca morrera. - | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 117 | Por que me dizes atãtas parauoas vãas? ca cousa he que nõ pode seer, que o omẽ morto torne viuo depois. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 117 | Nõ foy soo o fillo de Deus que rresurgio d ' ontre os mortos mais verdadeiramente todo los omẽs que forõ des o começo do mũdo et an de seer d ' aqui endeante an de rresurgir depois da fim et yrã ao dia do Juyzo ante a sua cadeira oyr sentẽça para rreçeber galardom do bẽ et do mal que fezerõ. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 128 | Et cõ dereito estas son prinçipaes, que asi com̃o estes apostolos pasarõ todo los outros en grraça et en onrra, asi aqueles lugares en que eles preegarõ, hu jazẽ os seus corpos, deuẽ seer mais onrrados de dereito ca todo los outros do mũdo, et cõ dereito a igleia de Rroma he primeiramẽte mais onrrada porque a sagrou et onrrou San Pedro prinçepe dos apostolos por a sua preegaçõ et por lo seu sange que y espargeu quando o matarõ, et por lo seu corpo que y jaz. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 133 | Mays os grãdes feictos que el fazia seeriã maos de contar a quantos se pagariã de oyr em com̃o el morou en Toledo et com̃o el matou na lide rrey Breymante por amor de rrey Galafre de Toledo cujo emigo el era; et com̃o cõquereu moytas terras et moytas prouĩçias por suas armas et as meteu aa creẽça de Deus; et en com̃o fez moytas abbadias et moytas igleias por lo mũdo; et en com̃o as enrrequentou et en com̃o tirou moytos corpos de santos que jaziã soterrados en terra et os meteu en moymẽtos d ' ouro et de prata; et en com̃o foy enperador de Rroma; et en com̃o foy ao Sepulcro de Iherusalem, et en com̃o trouxe o leño da cruz de Ihesucristo et o partio per moytas igleias; et ante cansaria a mão et a pẽna dos grãdes feictos del a quen os todos quisese escripuir, pero que vos diremos desque liurou a Espana dos poderes dos mouros en com̃o se tornou para França, et en com̃o lle matarõ Rrulã et os outros caualeiros ẽna lide de Rroçauales. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 136 | Et afirmada asi a treyçõ ontre os mouros et Galarõ, foyse Galarõ a Calrros et presentoulle o auer que lle eles inviauã, et disolle que Marsil queria seer cristião et que se gisaua de camino para se yr a França para se baptizar et que d ' ali endeante queria por el teer a terra d ' Espana. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 136 | Et aqueles que son bebedos et fornigadores senificã os clerigos de misa et os omes d ' ordẽe que deuẽ a lidar cõtra os peccados, et nõ lles cõuẽ de se enbebedentarẽ nẽ auer molleres; et se o fezerẽ seerã presos de seus iimigos que son os demoes; et aa çima seerã mortos de maa morte. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 136 | Quen te teuer nũca seera vençido nẽ seera espantado d ' outra cousa cõtraria, ca senpre seera cõplido da ajuda et grraça de Deus. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 136 | Señor Ihesucristo, por cuja creẽça eu leixei a mĩa terra et vin a estas terras estrayas por enxaltar a cristianidade, onde eu moytas lides vinçi dos mouros por la tua grraça, et onde eu moytas chagas et deostos et pelejas et escarnos et caenturas et cãsaço et fame et frio et moytos outros traballos padeçin, encomẽdoche, Señor, esta mĩa alma en esta ora en que jasco, ca asi com̃o por mĩ et por los peccadores quiseste naçer et morrer en cruz et seer soterrado en moymento, et deçer aos Infernos et quebrantarlos et tirar ende os teus santos, et ao tercer dia rresurgir d ' ontre os mortos et despois sobir aos çeos que nũca forõ desanparados da tua presença et da tua santidade; asi a mĩa alma, Señor, por la tua misericordia seja liure da morte perdurauele que he o Inferno. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 136 | Et sabede que quen quer viinr para destroyrla, que seera cõdenado en aquel outro mũdo; segundo que sempre todos aqueles que a gardarõ do poder dos mouros aver[ã] galardon do Rrey Çelestial. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 157 | Et suso ẽno paaço soem seer tres altares: hũu he o altar de san Migeel Arquangeo, et o outro altar he, a destra parte, de sam Bieyto; et [o] outro altar he, ẽna siestra parte, de san Pedro et de san Pavlo et de san Nicolao bispo, et sol y seer a capela do arçibispo. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 159 | Et aquela arqua he laurada de hũa marauillosa obra nẽ he moyto grãde nẽ moyto pequena, et a nĩhũa maneira nũca d ' ali pode seer mudada segundo ençima da testemoyo sam Thedomiro que foy bispo d ' y, que o achou ali grã peça ha segundo avedes oydo. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 159 | Aquel altar, por amor do Apostolo et dos seus diçipolos, nũca pode seer destroyd[o] nẽ tirado d ' ali. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 170 | COM̃O DEUẼ SEER RREÇEBUDOS OS RROMEUS DE SANTIAGO: | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 170 | MILAGRE DE SANTIAGO Todo los rromeus de Santiago, quer pobres quer rricos, que vierẽ en rromaria a visitar o altar de Santiago, de viinda et de yda, deuẽ seer rreçebudos moy bẽ et moyto omildosamẽte, cõ grã caridade de toda las jentes. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 170 | Et este miragre do bẽaventurado apostolo da a entẽder que todo home que vier en verdadeyra penitẽçia buscar o corpo de Santiago cõ boo coraçõ, de todo en todo, seera quito de todo los pecados, asi com̃o nõ aparesçeu nemigalla do pecado, que este rromeu fezera, en aquel scripto. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 180 | Et mais che digo que todo los ospedes que moran ẽno camiño por que vẽẽ a mĩa casa, et que contra dereito toma o aver dos meus rromeus viuos ou mortos que se deuia dar as igleias et a pobres por las suas almas, que seerã perdudos por senpre. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 188 | Et Santiago apareceulle de noyte en sonos a hũu seu escudeiro et disolle que se seu señor quisese cõplir o que prometera que logo seeria saão. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 200 | Cata tu et cree meu cõsello, ca en outra maneira nũca poderas seer saluo. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 200 | Eso coydaua eu de fazer com̃o tu dizes, mais pois me dizes que me nõ cõpre de o fazer, dyme que he o que che praz et o por que posa seer saluo, et eu fareo de grado. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 200 | Se tu quiseres seer quito cõplidamẽte d ' este pecado, corta logo aquelo cõ que o fezeste. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 200 | Se eu fezer aquesto que me tu mãdas, nõ poderey viuer, et seerey omizia de mĩ meesmo, et ar oyn dizer que aquel que se mata que seeria perdudo. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 200 | Ay neyçio que pouquo entendes do que che cõple para soude da tua alma!, ca se tu en esta gisa morreres seeras martir, et atormẽtaras asi o teu pecado, et sen dulta logo tu verras para mĩ. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 200 | Ay, se tu foses tã sabedor que nõ dultases de te matar!, eu sen dulta cõ grã conpana de meus cõpaneiros, verria por ti et rreçeberia a tua alma, et seeria cõtigo por senpre jamais. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 213 | Et por ende os, Rex Magos quando souberõ por lo profeta Balaã que tal Rrei naçera touerõ por bẽ de saber por suas ymagẽes que omẽ deuia de seer aquel que era nado, et demãdãrõlle rreposta. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 213 | Et vierõ en eles por viinrẽ mais agina, et por veerẽ que seeria d ' aquela grã marauilla. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 216 | "Et tu Beleẽ, terra de Judea, nõ seeras mẽor ontre toda las çidades onrradas de Judea, que de ti s[acar]ey prinçipe que reg[e]ra o meu poboo de Ysrael". | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 218 | "Aquela estrela foy mãdadeira da naçẽça de Nostro Señor, et nũca apareçeu d ' ante que a o neno Jhesus criou, et desque ouve acabado seu ofiçio logo se leixou de seer. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 221 | Maria, levãtate et toma o lume da uitoria que che trago et douche esta palma en rrenẽbranza que vençiste todas as cousas que son cõtra o prazer de Deus et sabe que d ' oje a tres dias seeras d ' este mũdo leuada, et Nostro Señor enviara todo los apostolos que vejam a gran gloria que as de rreçeber. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 221 | Señor, eu byeygo o teu nome que foy et he et seera santo et loado por sempre; pidoche que me des a tua bieyçõ et que faças que o demo nõ aja en mĩ nĩhũu poder, nẽ viynr a mĩ a aquela ora que me mãdares d ' aqui partir. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 222 | Bieigote eu Señor, et beeito sejas tu, ca me chamaste para leuaresme, et todos los apostolos que estouesem aa mĩa morte, bieigo o teu nome que he et seera bieito in secula seculorum. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 222 | Sabe que eu cõvosco soo et seerey senpre ata a fin do mũdo. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 226 | Que pode seer de tã grã gente que asi vã loando a Deus? | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 226 | Esto que tu rrogas nõ he en nos mais en ty, ca se tu creeres que Ihesucristo he fillo de Deus, logo seeras solto et saão. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 231 | Uirgẽe Señora, madre de Nostro Señor Ihesucristo, rrogote et pidote por merçee que me nõ leixes agora aqui desanparado nẽ asi triste de uos falar et dizer d ' aquesto que eu agora vejo que pode seer; et que saba contar a verdade d ' aquesto feicto aos apostolos meus yrmaãos quando me juntar cõ eles. | [+] |
| 1390 | MS [I, 1]/ 231 | Tome, vayte para Iherusalem hu soen os apostolos morar, et acharlos as y todos ajũntados; et tu seeras deles rretado porque nõ fuste cõ eles na mina morte nẽ ẽno soterramẽto do meu corpo; mais tu dilles com̃o me viste sobir aos çeos en corpo et en alma; et que dixe que d ' aqui endeante que me chamasen en todo los lugares, et en toda las cousas que me ouverẽ mester, et eu oyrlos ey et rrogarey ao meu fillo et ao meu Señor Dom Ihesucristo por eles. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 57 | [C]omo ontre todas as qousas anymalyas que Deus fezo a uso et seruiço do ohmen nehũa non seia mays nobre que o cavallo, porque por el os prjncypes et os grandes senores et os caualleiros se deporten, et porque sen el o señor ontre os outros priuados asy como deue, non poderya seer esgardado poren aprol daquelles que vsam dos Cauallos, espiçialmente aa onrra daquelles que con nobre curaçon se deleitam aa bondade et aa onrra da cauallarya et da batalla, algũas cousas do Cauallo, segundo mjña opinion et a braueza do meu engeño ordiney ajuntar liuro no que por todas llas cousas posam sutilmente mostrar aquellas qousas que ao Cauallo et a sua geraçon perteeçen mais lliuremente a verdade por orden dereita segundo o que prouey Eu Jurdam Ruvyo de callabrya, Caualleiro en marescella en outro tenpo de meu Señor o Enperador Fradarique segundo, de mjña vontade, de todas llas qousas, rrazoes uerdadeiras mostrarey. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 57 | Primeiramente porque escriuyndo a geraçon et a nasença do Cauallo digo que o Cauallo deue seer geerado con gran goarda et femença em esta gisa et maneira: | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 57 | o Cauallo que ha de geerar deue Seer esforçado et bem gouernado et non deuen en el caualgar nen traballar con el. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 57 | A Egoua mentre for prene non deue de seer moy grosa nen moy magra, mais deue seer no cumunal, ca se for moy grosa a grusura de dentro estreitarya en tanto o fillo no ventre que o corpo et os nenbros del non se poderyam estender, et por ende sairya o corpo peqeno, et se for moy magra por rrazon de gran magreduen non se poderya o potro bem gouernar no ventre della; | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 57 | Et a Egoa que andar prene dia nen Noite non deue estar presa en llugar hu non comeya nen beba porque por fame ou sede que padeçirya estando asy ençarrada aas vezes seerya constrangida de paryr o fillo ante do tenpo. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 57 | Afirmo pero que o potro que ata a tres anos en bom llugar de pazqo uiuer liureduuen, sem conpania doutras bestas, mellor et mays saão seerya, asy que huse canpos verdes cada dia ca o aar et livreduen, et garda soude no corpo et nos nenbros do potro Naturalmente et espiçialmente as coixas som llimpas de magooas et por todas coussas mellorres. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 59 | Et deuenno tanger con a maão por todos llos nebros liuiaamente et mansamente no começo contra o Cauallo, o que del pensar non deu seer aspero nen de parauooas aspantossas, ca por parauooas taes podiria gaanar mañas et custumes maos; | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 61 | Ao Cauallo deuen teer a maniadeira baixa antre as maaos, asy que adur posa fillar con sa boca o feeo ou a palla, et husando o Comer asy que a natura et huso lle faran o collo et a cabeça seer mais ligeiros, et seer moi mellor denfrear, engrosara mais no alcafar et nas coixas et pareçera mais; | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 61 | Et deuen saber que o Cauallo para mellor seer non deue seer moi groso nen moy magro, mais antre anbos. Et se for moy groso os humores sobeios deçen aas coixas et geeranse y leuemente doorres, et se traballar podese perder por moitas doores ligeiramente; | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 61 | et agoa para o Cauallo deue seer molle et tiuada, et ia quanto salgada, et corrente pouqo ou nymjgalla, porque ha agoa caente molle engrosa engorda mais que a outra. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 65 | Ferrar se deue o Cauallo con ferraduras rredondas conuiniuylles as huñas, et deuen os canellos das ferraduras seer estreitos et lleues. Et quanto as ferraduras mais lligeiras foren tanto o Cauallo alçara os pees mais lligeiramente. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 65 | Nota que quando O potro for mais Nouo et mais çedo ferrado, tanto auera as huñas molles et mais fraqas, porque o huso dandar sem ferraduras crja as huñas mais duras. Deuen guardar que non comia nen beua o Cauallo quando veer caente et suurento, et deuen no cubryr dalgũa quousa, et andar mansamente con el ataa que arrefeezca, et sabj que o caualgar muito da Noite enpeçe ao Cauallo, et Se enton ueer suurento non pode seer tambem pensado como de dia para comer sua çeea como sooe, et porque pode ligejramente moiro mais arrefeçer porllo aar da Noite, que he mais fryo que o de dia. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 65 | Nota que o Cauallo para Seer mais saaõ deueno sangrar na vea do collo quatro vezes enno ano, conuen a saber: | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 67 | ual moito que o que cauallga o Cauallo a trote ou a gallope mandandoo duun lugar para outro, traga na maão a rredeẽa testa et os mosos do freẽo no peito do Cauallo, que amerga a cabeça aos peitos et encurue o collo, et esto se faça no começo pouco et pouco, et como uyr que mester faz, et en por moito en esto estudo et caamento, et seeria proueito et saamento do Cauallo et do que o caualgar, porque quando o Cauallo trouuer a cabeça jncrjnada, et a o peito et chegada dobrara o Cauallo mais fremosamente, et trotando ou gallopando, como dito he, mais abertamente et mais craramente agardara seus passos et mellor et mais ligeiramente se uoluera ao destro et mellor se parara; | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 71 | Qual deue seer o que caualgar no Cauallo. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 71 | Nota que a boca do Cauallo non deue seer moi dura nen moi molle mais ontre anbas. Et esto pareçe por que o Cauallo non se podiria ben enfrear se lle non tirasem quatro dentes como dito he. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 71 | Deues saber que quanto mais a meude correren o Cauallo et tenperadamente tanto sera mais ligeiro et mais corredor, por Razon do vuso do correr, pero hũa qousa lle he contraria, se moito vusar a correr sem Razon et como non deue, farase ardego he bulliçoso et rreuellador aas uezes et perdera gran parte de seer ben enfreado, pero non deuen dar a escaiçemento pois que o Cauallo for perfeito, que quer dizer ensinado et vusado ao freo, como sobredito he; | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 73 | espinaço curuo como chãao, llonbos rredondos como grosos, yllaes asy como de boy, ancas llongas et tendudas, Nadiga ancha et llonga, rrabo groso con poucos cabellos et chaaos, coixas anchas et carnosas de dentro et de fora, canbas et auentaes anchos et curuos como de çeruo, demais coixas ben anchas, seqas et uellosas, as junturas das coixas, que son os Noos de sobre llos trauadoiros, sejan grosos non carnosos nen moyto chegados aas huñas a semellança do boy, os pees et huñas aia anchas duras et cauadas, asy como conuen o Cauallo boo, deue seer mais alto pouco de alcafar ca deanteira parte como çeruo, o colo aia alçado et seia groso hu se junta ao peito. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 73 | Et porque seeria moi llongo dar Razon a cada huun nebro segundo sa feitura, o que cada huun conoçera por sy, leixo a dizer desto. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 81 | depois desta sangrya metan lle sedas nos peitos et nas coixas et corranllo et llauenlle estas sedas duas ou tres vezes no dia, conuen a saber aa mañãa et aa noite, para correren et seeren fora aquelles homores de que se geerou a llandooa, et non lle deuen a acorrer nen a llauar estas sedas senon a dous dias daquel dia que llas meteren ante que llas corran nen llauen deuen a caualgar no Cauallo et tragello huun pouco a peqeno paso et non deue a comer herua nen feeo et das outras qoussas non deue A comer senon pouco para se manteer tam soltamente, que a herua et o feno acreçentaRyan os homores et peoraryan por en o uerme se as comese. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 99 | Et todo ben muudo et pisado con huun pouco daçafran; destenperao con vino branco, et mestura con esta huũa peça de gemas douos, et uolue todo moy ben, et deue seer esta beberagen tan clara et tam sotil que lligeiramente a posa topyr o Cauallo et gardena en uaso llinpo et depois llançena en Corno de boy linpo et alçem a cabeça do Cauallo contra o aar sem freeo, et denlle duas ou tres uezes no dia daqella beberagen por aquel Corno et tena cabeça alçada por hũa peça de gisa que a beberagen posa deçer as entradajas do Corpo et depois desto tragano porlla rrenda a paso ou caualgen en el huun pouco para se estender a beberagen porllo Corpo et que a non posa boluer depois porlla boca. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 103 | Et fage en todas estas cousas asy como ia dito he no capitollo da door saluo que esta decauçon deue seer deteida no ventre do Cauallo en quanto se y pode deteer, porque os entestios et o uentre del amolleçem por y mellor. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 129 | Et Nota como o fogo seia o pustrumeiro rremedyo de todas llas meezjnas do Cauallo, senpre as lias das qeimaduras se deuen fazer altas conuinjuelmente, que o Cauallo non veña outra uez a seer qeimado. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 135 | Et se ficar algũa escadeẽa desto nas coyxas, que non seysem fora, faze enprasto da allosona et da alfauega de coura et do gigante pisado todo esto con exulla vedra de porco et amasado con faryña de trygo et con pouco de mel et coyto ao fogo en huun testo, et pois posto caente sobrello llugar et llegallo moy bem et lleixallo y seer por alguun tenpo et depois preme ben aquelle lugar et sayra ende que quer que de dentro ficou. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 143 | Se a chaga vella ou cançer fforon mal curados et por antiguidade se tornaron fistolla sooelle a acorrer aas uezes con o poo dos Colloos das abroteeas mesturandolle tanto de cal uiua como douro pimente por seer mais forte. | [+] |
| 1409 | TA III,4/ 151 | et esto asy posto amansa a door et abre os poros et faz as huñas humidas para se tallaren mellor et mays ligeiramente por hu as tallar quiseren, et deuen a gardar a besta que for encrauada dagoa et do lixo et de caualgaren en ella porque lle seera perigoo see a non gardasen. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 102 | Porlo qual o arçobispo ficou enã Rrocha Bra[n]qua de Padrõ, et ally se rreparaua cõ muytas aJudas que lle ende faziã; que tijna el y acerqua de dozentos homes d ' armas: huũs de Lopo Sanches, seeriã quorenta escudeyros, Vernaldo Yanes et seu yrmão cõ toda a cassa de Moscoso, Gomes Peres das Marinas, Aluaro de Souto Mayor, Fernã Peres d Andrade. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 105 | Estaua çerquado da Santa Yrmãdade, seerian fasta çinquo mjll omes de pee e de caballo. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 105 | Eña Eglleia de Santiago foron quatorze os obispos et tres rregedores que a teuerõ por tenpos fasta o bispo don Diego Gelmeriz, que foy o vltimo bispo et o primeyro arçobispo, o qual a rregeu et gouernou moy santamente, segũ que adiante seera dito. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 119 | O qual foy tã mao et peor que o primeyro, et afligeu tanto a famjlia, et clerigos et a terra, et destroeu as posisoos da eglleia, en tal maneyra que os canõigos et serujdores da eglleia, que deujã seer despenseyros da eglleia [et] dos beens ecclesiasticos, erã tan pobres que nõ tjnã cousa de que se manteer. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 120 | Pero finalmente tanta foy a omjlldade et santidade do obispo Dalmaçio que o papa, et cardeaes et todo o conçilio cõ grandes preçes Jnpretrou o se(n)guint priujlegio da trasladaçõ do obispado de Yria en Conpostella et de seerẽ exẽptos os bispados dos bispos de Santiago; et esto cõ consello dos cardeaes et de trezentos et cjnquoenta obispos que estauã enõ conçilio, o qual nũca seus predeçessores poderan alcançar. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 122 | Et declarou o dito don Diego Paaes seer Jndigno de tanta prelaçia, porque a rregera mal et se leuantara en ponpa et soberbea. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 126 | Et quantos traballos et angustias pasou et sofreu eño camjño; et outrosy cõ quantas onrras et priçissoos foy rreçebido de moytos arçobispos, et obispos, et abbades, rreys, prinçipes enõ dito camjño; et quantas çelebrações de mjssas et predicações fezo enãs eglleias et mosteyros por onde passou, et Jnfestações que rrecebeu el et os seus injmigos da Eglleia Rromana, seeria longo de escripujr. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 128 | Et de comõ tornou et fezo ordenar o altar de Santiago que era muy pequeno, et moy diforme et mal ordenado, so qual criã et tijnã os fiees christaoos seer o santo sepulcro do apostollo Santiago. | [+] |
| 1460 | CI 1/ 132 | Et desque se finou o dito conde, fezolle o dito obispo grandes onrras et obsequias et maraujllosa sepultura eña santa eglleia de Santiago, o qual seeria moy longo d ' escribir. | [+] |