logo usc Corpus Xelmírez - Resultados da consulta

Corpus Xelmírez - Corpus lingüístico da Galicia medieval

Resultados da pescuda


Os resultados das buscas efectuadas no Corpus Xelmírez poden ser usados con fins educacionais e de investigación, sempre que se mencione a fonte. Se desexa consultar a referencia e o contexto dun exemplo, calque no símbolo [+] na cela da dereita. Para se referir ao corpus como un todo, cite: Corpus Xelmírez - Corpus lingüístico da Galicia medieval - http://sli.uvigo.gal/xelmirez/. Se desexa realizar outra pescuda no Corpus Xelmírez, pode calcar aquí.
Está a procurar contextos do uso de ter nos textos históricos do Corpus Xelmírez.

Por cuestións de dereitos de autor, lamentamos non poder amosar todos os resultados desta busca. A mostra está limitada aos 1500 primeiros exemplos atopados no corpus.

1200 FX III, 5/ 699, col. a Por la fe xpristiana gardar a lee deue poner bonos costumbres e deue refrenar aquelos que fazen munga de sus corpos, ca esto dizemos de bon conseio á la gente et a la terra que nonos tollemos os maes das terras et poner termino á los que son feytos. [+]
1200 FX III, 5/ 699, col. a Et macar este pecado sea defendido por santa escriptura et polas lees terrenales , todauia mester es que sea defendido pela lee noua, que se el pecado non for vengado que non cayan en peor erro. [+]
1200 FX III, 5/ 699, col. a Et ainda sobre esto ayan aquela pena a qual dixeron aqueles sacerdotes en su dereyto en el terço ano de nuestro reyno por tal pecado. [+]
1200 FX III, 5/ 699, col. b Et se o fezer, el senor da cibdade o el uicario o el iuyz despoys que o souber se foren personas que non podan constringir que se partan, fagan no saber al rey; et se foren personas de menor guisa fagan los partir logo; asi que a muger que casou contra uoluntade del primero marido en adulterio. [+]
1200 FX III, 5/ 702, col. a Del terço gradu. [+]
1200 FX III, 5/ 702, col. a En el terço grado ven de suso el bisauuelo e a bisauuela , de iuso el bisneto é a bisneta, de trauieso el fiio é a fiia, del ermano o de la ermana , e el ermano e la ermana del padre, y el ermano e ela ermana de la madre . [+]
1200 FX III, 5/ 703, col. a El que descobre el ladron, si non for sabidor del furto , non deue auer mays por lo descubrir, se non quanto ual á cosa que e furtada. todauia, se el senor da cousa ouier auer so emenda complidamentre; et se el ome que fizo el furto es tal ome que deue prender morte por el furto et non ha nada de su bona; ó se for seruo por uentura et so senor toma quanto que el auía, aquel que o demostro deue auer terça parte de quanto ual la cousa que furtada por que lo demostro et non mays. [+]
1200 FX III, 5/ 703, col. a Se algum es acusado de furto o que dio eruas o uinino á beuer o dotras tales cosas, el que lo accusa uaya ante el iuyz o antel senor da terra que lo pesquira, et que sepa el fecho e depoys que lo souper, mande lo prender el culpado. [+]
1200 FX III, 5/ 707, col. b Quem mostra falso scripto o falsas leteras ou falso mandado del rey non lo sabendo, non deue seer tenudo por falso; se poder mostrar aquel quegelo dio , mostrelo et aquel deue recebir a pena que es de suso dicha que deuem auer os que fazen falsos scriptos. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 [E]ste é o Prologo das Cantigas de Santa Maria, ementando as cousas que á mester eno trobar. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .XVIII. é como Santa Maria fez fazer aos babous que crian a seda duas toucas, por[que] a dona que os guardava lle prometera hũa e non lla dera. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 O que a Santa Maria | der algo ou prometer, || dereit ' é que ss ' en mal ache | se llo pois quiser toller. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .LVI. é de como Santa Maria fez naçer as çinco rosas na boca do monje polos çinco psalmos que dizia à onrra das çinco leteras que á eno seu nome. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .LXIII[I]. é como a moller que o marido leixara encomendada a Santa Maria non podo a çapata, que lle dera seu entendedor, meter. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .LXXXIII. é como Santa Maria sacou de cativo de terra de mouros a un ome bõo que se ll ' acomendara. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .LXXXVIII. é como Santa Maria fez a un fisico, que se metera monje, que comesse das vidas que os outros monjes comian, que a el [soyan mui mal saber]. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.XI. é como un crerigo de mis[s]a, que servia a Santa Maria, morreu no rio que ven por Paris; e a terçer dia resuscitó -o Santa Maria e sacó -o do rio. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.XIIII. é dun ma[n]çebo a que seus ẽemigos chagaron mui mal de morte, e sa madre prometera -o a Santa Maria de Salas, e foi logo guarido. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.XVII. é como hũa moller prometera que non lavrasse no sabado, e per seu pecado lavrou, e foi logo tolleita das mãos; e poren mandou -sse levar a Santa Maria de Chartes, e foi [guarida]. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.XXVIII. é do Corpo de Nostro Sennor, que un vilão metera en hũa sa colmẽa por aver muito mel e muita çera; e ao catar do mel, achou dentro Santa Maria con [seu Fill ' en braço.] [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.XXXII. é como Santa Maria fez ao crerigo que lle prometera castidade e sse casara, que leixasse sa moller e a fosse servir. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.XXXVI. é como en terra de Pulla, na villa que chaman Foja, jogava os dados hũa moller con outras co[n]pannas ant ' hũa egreja; e porque perdeu, lancou hũa pedra que désse ao Menino da omagen de Santa Maria, e ela alçou o braço e reçebeu [o colbe]. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.XXXVIII. é como San Johan Boca -d ' Ouro, porque loava a Santa Ma[ria], tiraron -ll ' os [ollos] e foi esterrado e deitado do Patriarcado; e depois fez -lle Santa Maria aver ollos, e cobrou per ela sa dignidade. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CXLI. é como Santa Maria acorreu a un monje seu que a servia e que ficava os gẽollos cada que ementavan o seu nome na ygreja e que beijava a terra. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 A Madre do que de terra | primeir ' ome foi fazer || ben pod ' a lengua tallada | fazer que possa creçer. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Poder á Santa Maria, | a Sennor de piedade, || de defender toda terra | de mal e de tenpestade. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.LXIIII. é como a omagen de Santa Maria de Salas deu ũu braado, e tremeu a terra, por un prior da ygreja que fez tirar a força do sagrado [Don Fernando], abade de Mont -Aragon. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 A Madre de Jesu -Cristo | que çeos, terras e mares || fez, poder á d ' as tormentas | toller en todos logares. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Sobelos fondos do mar | e nas alturas da terra || á poder Santa Maria, | Madre do que tod ' enserra. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.LXXXXVII. é como Santa Maria de Terena re[ssocitou] un menino a que matara o demo. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.LXXXXVIII. é como Santa Maria fez fazer paz e que sse perdõassen ũus omees que se querian matar ũus con outros ant ' a ssa egreja en Terena. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .C.XXXXIX. é como un peliteiro, que non guardava as festas de Santa Maria, começou a lavrar no seu dia de Março; e travessou -sse -lle a agulla na garganta que a non podia deitar, e foi a Santa Maria de Terena, e foi logo guarido. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.I. é como Santa Maria livrou de morte hũa donzela que prometera de guardar sa virgĩidade. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.XIII. é como Santa Maria livrou un ome bõo en Terena de mão de seus ẽemigos que o querian matar a torto, porque ll ' apoyn[n]an que matara sa moller. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.XIIII. é como Santa Maria fez a un cavaleiro que gãasse hũa egreja que lle prometera. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.XXIIII. é como Santa Maria de Terena, que é no reyno de Portugal, resuscitou hũa menina morta. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.XXVI. é do mõesteiro d ' Ingraterra que ss ' afondou e a cabo dun ano sayu açima assi como x ' ante estava, e non se perdeu null ' ome. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Assi pod ' a Virgen so terra guardar || o seu, com ' ençima dela ou no mar. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Tan gran poder a ssa Madre | deu eno fondo da terra || Deus d ' acorrer os coitados, | ben come en alta serra. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.LV. é como Santa Maria guareçeu a moller, que fezera matar seu genrro polo mal prez que lle apoyn[n]an con el, que non ardeu no fogo en que a meteron. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.LXXII. é como Santa Maria fez en San Johan de Leteram en Roma que sse mudasse hũa sa omagen da hũa parede da egreja [na outra]. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.LXXV. é como Santa Maria de Terena guariu do[u]s freyres que raviavam. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CC.LXXXIII. é como Santa Maria de Terena sãou un clerigo da boca que se lle torçera mui feramente. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.VI. é como Santa Maria fez converter un erege en Roma que dizia que Santa Maria non podia seer virgen e aver fillo. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.VII. é como Santa Maria tolleu ũa gran tempestade de fogo en terra de Cezilla. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.XIX. é como Santa Maria guariu en Terena hũa mançeba raviosa. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Con dereit ' a Virgen santa | á nome Estrela do Dia, || ca assi pelo mar grande | come pela terra guia. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Sabor á Santa Maria, | de que Deus por nos foi nado, || que se[u] nome pelas terras | seja sempre nomeado. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.XXXIII. é como Santa Maria de Terena guariu un ome contreito que andava en carreta mais avia de .XV. anos. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.XXXIIII. é como Santa Maria de Terena resurgiu un ome que morrera de sandeçe, e tornó -o são. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Tan gran poder á a Virgen | aos da terra guardar || de mal, come aos outros | que nunca passaron mar. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Santa Maria, Sennor, || val -nos u nos mester for. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.LVI[I]. é como Santa Maria do Porto mostrou per sa vertude un logar u jaziam muitos cantos lavrados que meteron ena sa ygreja. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.LIX. é como Santa Maria do Porto se doeu dũa moller que vẽo aa sa ygreja en romaria, a que cativaran un seu fillo, e sacó -o de cativo de terra de mouros e po[so -llo en salvo]. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.LXIIII. é como Santa Maria do Porto guardou .XXX. omẽes que cavavan terra pera sa ygreja, e caeu hũa torre sobr ' eles e non [lles enpeeçeu]. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.LIX. é como Santa Maria guardou de mal hũa bõa moller de Santaren dun alcayde malfeitor, que a quisera meter en perdeda de quant ' avia por [hũa sortella que lle deitara en pennor]. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta .CCC.LXXIIII. [é como ũus almogavares, que senpre entravan a terra de mouros e eran desbaratados, teveron vigia na capela do alcaçar de Xerez e prometeron -lle ũa dõa, e entraron en cavalgada e ganaron muy grand ' algo]. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 O ffondo do mar tan chão | faz come a terra dura || aos seus Santa Maria, | Sennor de mui gran mesura. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta terceira é da Virgĩidade de Santa Maria, e esta festa é non mes de dezenbro, e feze -a Sant ' Alifonsso; e começa assi: [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta primeira é de com ' el fez o çeo e a terra e o mar e o sol e a lũa e as estrelas e toda -las outras cousas que son, e como fez o ome a sa semellança. [+]
1264 CSMp Pauta/ 39 Esta terceira é como Nostro Sennor resurgiu e como se mostrou aos Apostolos e aas tres Marias. [+]
1264 CSMr B/ 102 [Este é o Prologo das Cantigas de Santa Maria, ementando as cousas que á menester eno trobar]. [+]
1264 CSMr B/ 155 [Esta é como Santa Maria fez fazer aos babous que crian a seda duas toucas, porque a dona que os guardava lle prometera hũa e non lla dera.] [+]
1264 CSMr B/ 260 [Esta é como Santa Maria fez nacer as cinco rosas na boca do monge depos ssa morte, polos cinco salmos que dizia a onrra das cinco leteras que á no seu nome.] [+]
1264 CSMr B/ 282 [Como a moller que o marido leixara en comenda a Santa Maria non podo a çapata que lle dera seu entendedor meter no pee nen descalça -la] [+]
1264 CSMr B/ 308 [E]sta é de loor de Santa Maria, das çinque leteras que á no seu nome e que queren dizer. [+]
1264 CSMr B/ 340 [Como Santa Maria sacou de cativo de terra de mouros a un ome bõo que se ll ' acomendara.] [+]
1264 CSMr B/ 353 [Como Santa Maria fez a un fisico que se metera monje que comesse das vidas que os outros monjes comian, que a el soyan mui mal saber; e começa:] [+]
1264 CSMr B/ 414 [[E]sta é como un crerigo de missa que servia a Santa Maria morreu no rio que ven por Paris; e a tercer dia rressocitó -o Santa Maria e sacó -o do rio.] [+]
1264 CSMr B/ 421 [Esta é dun mancebo a que seus ẽemigos chagaron mui mal de morte, e sa madre prometera -o a Santa Maria de Salas, e foi logo guarido.] [+]
1264 CSMr B/ 436 [[C]omo hũa moller prometera que non lavrasse no sabado e per seu pecado lavrou, e foi logo tolleita das mãos, ; e poren mandou -sse levar a Santa Maria de Chartes, e foi guarida.] [+]
1264 CSMr B/ 463 [Esta é do Corpo de Nostro Sennor, que un vilão metera en hũa sa colmẽa por aver muito mel e muita cera; e ao catar do mel mostrou -sse que era Santa Maria con seu Fill ' en braço.] [+]
1264 CSMr B/ 473 [Esta é como Santa Maria fez ao crerigo que lle prometera castidade e sse casara que leixasse ssa moller e a fosse servir.] [+]
1264 CSMr B/ 489 [[E]sta é como en terra de Pulla, en hũa vila que á nome ' Foja, jogava hũa moller os dados co outras conpannas ant[t] ' hũa eigreja; e porque perdeu, lançou hũa pedra que déss ' ao Menỹo da omage de Santa Maria, e ela alçou o braço e recebeu o colbe.] [+]
1264 CSMr B/ 493 [Como San Joan Boca -d ' Ouro, porque loava a Santa Maria, tiraron -ll ' os [ollos] e foi esterrado e deitado do patriarcado; e depois fez -lle Santa Maria aver ollos, e cobrou per ela sa dinidade.] [+]
1264 CSMr B/ 499 [Como Santa Maria acorreu a un monge seu que a servia e que ficava os gẽollos cada que ementavan o seu nome na eigreja e beijava a terra.] [+]
1264 CSMr B/ 550 [Como a omage de Santa Maria de Salas deu ũu braado, e tremeu a terra, por un prior da eigreja que fez tirar a força do sagrado Don Fernando, abade de Mont -Aragon.] [+]
1264 CSMr B/ 634 [Como Santa [Maria] de Terena ressocitou ũu menỹo a que matara o demo.] [+]
1264 CSMr B/ 636 [Esta é como Santa Maria fez fazer paz e que sse perdõassen ũus omees que sse querian matar ũus con outros ant ' a sa eigreja en Terena.] [+]
1264 CSMr B/ 638 [Como un peliteiro, que non guardava as festas de Santa Maria, começou a lavrar no seu dia de Março, e travesou -sse -lle a agulla na garganta que non a podia deitar; e foi a Santa Maria de Terena e foi logo guarido.] [+]
1264 CSMr B/ 642 [[C]omo Santa Maria livrou de morte hũa donsela que prometera de guardar sa virgĩidade.] [+]
1264 CSMr B/ 668 [Como Santa Maria livrou ũu ome bõo en Terena de mão de seus ẽemigos que o querian matar a torto, porque ll ' apõyan que matara ssa moller.] [+]
1264 CSMr B/ 672 [[C]omo Santa Maria fez a un cavaleiro que gãasse hũa ygreja que lle prometera.] [+]
1264 CSMr B/ 695 [Como Santa Maria de Terena, que é no reino de Portugal, ressucitou hũa menỹa morta.] [+]
1264 CSMr B/ 701 [Esta é do mõesteiro d ' Ingraterra que ss ' affondou e a cabo dun ano sayu a cima assi como x ' ant ' estava e non se perdeu null ' ome nen enfermou.] [+]
1264 CSMr B/ 740 [E sa madre começó -o de pedir a Santa Maria, e deu -llo viv ' e são, e o moço e sa esposa meteron -ss ' en orden.] [+]
1264 CSMr B/ 21 [Como Santa Maria guareceu a moller que fezera matar seu genrro polo mal prez que ll ' apõyan con el, que non ardeu no fogo en que a meteron.] [+]
1264 CSMr B/ 63 [[C]omo Santa Maria fez en San Johan de Leteran en Roma que se mudasse hũa sa omagen da ũa parede da ygreja na outra.] [+]
1264 CSMr B/ 70 [[C]omo Santa Maria de Terena guariu do[u]s freyres do Espital que raviavam.] [+]
1264 CSMr B/ 78 [E ela yndo -se pera sa terra, achou un cego que ya en romaria a Santiago, e ela consellou -lle que fosse per Vila -Sirga e guarecerie.] [+]
1264 CSMr B/ 88 [Como Santa Maria de Terena sãou un clerigo da boca que se lle [torçera] mui feramente.] [+]
1264 CSMr B/ 144 [[C]omo Santa Maria fez converter un erege en Roma que dizia que Santa Maria non podia seer virgen e aver fillo.] [+]
1264 CSMr B/ 146 [[C]omo Santa Maria tolleu ũa gran tempestade de fogo en terra de Çeçilla.] [+]
1264 CSMr B/ 178 [Esta é como Santa Maria guariu en Terena hũa manceba raviosa.] [+]
1264 CSMr B/ 211 [Como Santa Maria de Terena guariu ũu ome contreito que andava en carreta mais avia de .XV. anos.] [+]
1264 CSMr B/ 214 [Como Santa Maria de Terena resorgiu ũu ome que morrera de sandece e tornó -o são.] [+]
1264 CSMr B/ 276 [[C]omo Santa Maria do Porto mostrou per sa vertude un logar u jaziam muitos cantos lavrados, que meteron ena sa ygreja]. [+]
1264 CSMr B/ 278 [[C]omo Santa Maria do Porto se doeu dũa moller que vẽo aa sa ygreja en romaria, a que cativaran un seu fillo, e sacó -o de cativo da terra de mouros e poso -llo en salvo.] [+]
1264 CSMr B/ 288 [[C]omo Santa Maria do Porto guardou XXX omees que cavavan terra pera sa ygreja, e caeu ũa torre sobr ' eles e non lles enpeeçeu.] [+]
1264 CSMr B/ 300 [Como Santa Maria guardou de mal ũa bõa moller de Santaren dum alcayde malfeitor, que a quisera meter en perdeda de quant ' avia por hũa sortella que lle deitara en pen[n]or.] [+]
1264 CSMr B/ 310 [[C]omo ũus almogavares que senpre entravan a terra de mouros e eran desbaratados teveron vigia na capela do al[ca]çar de Xerez e prometeron -lle ũa dõa, e entraron en cavalgada e gan[n]aron muy grand ' algo.] [+]
1264 CSMr B/ 388 [Esta terceira é da Virgĩidade de Santa Maria, e esta festa é no mes de dezenbro, e feze -a Sant ' Aliffonsso; e começa assi:] [+]
1264 CSMr B/ 411 Esta primeira é de com ' el fez o çeo e a terra e o mar e o sol e a lũa e as estrelas e toda -las outras cousas que son, e como fez o ome a sa semellança. [+]
1264 CSMr B/ 416 [Esta terceira é como Nostro Sennor resurgiu e como se mostrou aos Apostolos e aas tres Marias.] [+]
1275 CPb 1/ 6 E porende dixo Aristoteles, que si los omes ouiessen entre si verdade(ra amistad,) non aurian menester Justicia, nin Alcaldes que los judgassen; porque aquella amistad le(s) farie complir e guardar aquello mismo que quiere e manda la justicia. [+]
1275 CPb 1/ 6 Prouecho grande e bien, viene a los omes de la amistad; de guisa que segund dixo Aristoteles, ningun ome que aya bondad en si, non quiere biuir en este mundo sin amigos; maguer que aia ontressi concordia e por ende disso aristotiles que sse os homees ouuessen ontressi uerdade non auerian mester justiça nen alcaydes que os julgassen por que a amizdade lle faria conplir e guardar aquelo meesmo que quer e manda justiça ley. [+]
1275 CPb 1/ 6 (E) quanto los homes son mas honrrados, e mas poderosos, e mas ricos, tanto han menester mas los amigos. [+]
1275 CPb 1/ 6 (E avn dixo el mismo, que aun los otros omes que no son ricos, nin poderosos, han menester en todas guisas ayuda de amigos,) que los acorran en su pobreza, e los esfuercen en los peligros que les acaescieren. [+]
1275 CPb 1/ 6 E sobre todo dixo, que en qualquier edad que sea (el) ome, ha menester (ayuda: ca si fuer niño, ha menester) amigo(s) que lo crie(n,) e lo guarden que non faga, nin aprenda cosa este mundo sen amigos macar seia auondado de todolos (outros) bees que en el son. (ca) quanto os homees son mays onrrados e mays poderosos e mays rricos. tanto an mays mester os amigos e esto por duas rrazoes. a premeyra (he) porque eles non poderian auer (nehun) proueyt o das rrequezas sse non husasen delas e tal huso deue seer en fazer ben. e ho ben feyto deue seer dado os amigos. e por ende os amigos non poden husar das rrequezas que ouueren macar car seian auondados dellas. a ssegunda rrazon he que porlos amigos sse gardan e sse acresçentan as rrequezas e as onrras que os homees an ca doutra guysa sen amigos non poderian durar porque quanto mays onrrado e mays poderoso e o omee peor golpe rreçebe se (lle) falleçe ajuda de amingos que os acorran en sua pobreça e os estorçan (t)odos perigros quelles aquaçeren. e sobre todo disso que en qual quer hedade que seia omee a mester amingo que o cria e o garde que non faça nen aprenda cousa quelle este mal. [+]
1275 CPb 1/ 6 Delibra con tu amigo todas las cosas que ouieres (menester); (pero) primeramente sabe quien es el: porque muchos (son), que paescen amigos de fuera, e son falagueros de palabra, que han la voluntad contraria de lo que muestran. [+]
1275 CPb 1/ 6 E porende dixo Aristoteles, que ha menester, que ante que ome tome amistad con otro, que puñe primeramente (de conoscerlo), si es bueno. [+]
1275 CPb 1/ 6 La tercera es,la que el ome a con otro,por que amar. e sempre son danosos a aqueles que elles aman. [+]
1275 CPb 1/ 6 Et sobre (esto) disso outro sabio que nehua pestilença non pode enpeeçer a omee en este mundo tan fortemente. como o falso amigo con quen omee uiue e departe suas poridades (ançianamente) nonlo conesçendo e fiandosse en el. e porende disso aristotiles que a mester que ante que tome omee amizdade con outro que punne premeyramente se he boo e esta conosçença non pode omee auer se non por huso de longo tempo porque os boos son pocos e os maos muytos. e a amizdade non pode durar senon entre aqueles que an bondade en si. onde (por estas rrazoes) os que amingos se fazen ante que ben sse conoscan. legeyramente sse departe(n) depoys a amizdade entre eles. [+]
1275 CPb 1/ 6 III. maneyras de amizdade. a premeyra he de natura. a segunda he aquela que a omee (con) seu amingo de longo tempo por bondade que en el a. a terceyra he aquela algun pro, o por algund plazer que ha del, o espera auer. [+]
1275 CPb 1/ 6 E amistad de natura es, la que ha el padre, o la madre con sus fijos, e el marido a su muger; e esta non tan solamente la han los omes, que han razon en si; mas avn todas las otras animalias, que han poder de engendrar: por(que) cada vno dellos ha naturalmente amistad con su compañero, e con los fijos que nascen dellos: e amistad han otrosi segund natura, los que son naturales de vna tierra, de manera,que quando se fallan en otro lugar extraño, han (amistad) vnos con otros,e ayuntanse en las cosas que les son menester; bien assi como si fuessen amigos de luengo tiempo. [+]
1275 CPb 1/ 6 La tercera manera (de amistad, de) que de suso fablamos, non es verdadera amistad: porque aquel que ama al otro por su pro, e que a omee con outro por algua proe ou por algun plazer que a del ou espera aauer. [+]
1275 CPb 1/ 6 Et amizdade de natura he a que o padre e a madre han a seus fillos e o marido aa moller. e esta non tan soamente a enlos omees que an rrazon en si. mays aynda todalas outras animalias que an poder de engendrar. por cadahun deles a(n) naturalmente amizdade de con seu conpanneyro e conlos fillos que naçen deles. e amizdade an outrossi segundo natura aque les que son naturaes de hua terra de maneyrra que quando sse achan en outro lugar estranno an (plazer) huns con outros e aiudançe enlas cousas quelles son mester ben assy como sse fossen amigos de longo tempo. a segunda maneyra de amizdade he mays noble que a premeyra. porque pode seer entre todos omees que aian bondade en si e por ende e mellor que a outra que esta naçe de bondade tan soamente. e a outra de deuedo de natura. e a en si todolos bees de que falamos en las leys deste tidoo. a terceyra maneyra por placer que espera del auer, (luego que lo aya, o le desfallezca la pro, o el plazer que espera auer del amigo), desatase porende la amistad que era entre ellos, porque no auia rayz de bondad. [+]
1275 CPb 1/ 6 La tercera guarda es, que ome deue bien obrar por su amigo, assi maa que(lle) digan de seu amigo que a prouado de longo tenpo por leal e por bon. [+]
1275 CPb 1/ 6 Outrossi sse deuen gardar que non descobrar as poridades que sse disseren hun o outro. e sobresto disso salamon que quen descobrir a poridade de seu amingo. destalla a fe que auia con el.a terçeyra garda he que omee deue ben obrar por seu amingo assi como lo faria por si mesmo. [+]
1290 FD I, 2, 3/ 124 Titullo dos (uoçeeyroſ) perſoneyros Por que el uſo dellos perſoneyros es mucho prouecho , et es muyto meſter, que aquelles que non podem ou non querem ſéér preſentes a ffacer ſus demandas que am contra algunos ou a defenderse contra ſeus contendedores podenlo fazer perſoneyros tam bem en demandar como en defender. [+]
1290 FD I, 2, 3/ 126 Todo ome que e aplaçeado per ante el rey ſobre preyto alguno non deue ſéér apraçeado doutro menor, dementre que morar ena corte por raçon deſte enplaceamento; nen el marido nenlla muller dementre fecer ſuas uodas; nen aquelles que uam ſuterrar alguum de ſeus parentes ou de ſeus ſeruos ou de seus ſeruentes; nen pregoneyro nengum mentre uay pregonando por uillas ou por aldeas por mandado del rey, non deuem ſéér chamadoſ a iuyço. [+]
1290 FD I, 2, 3/ 127 Quando algum yrmao quiſer aprazear ou acuſar a outro ſou yrmao ſobre tal preyto que ſe lle (fose pro)uado deuia a perder (a cabeza ou a ter)ra ou todo o auer, uos o non deuedes a oy(llo) nen fazello aprazear ſobre tal cauſſa. [+]
1290 FD I, 2, 3/ 127 Mays aqueſte que acuſſa ſou yrmao ſobre tal razon como sobredicto e, deue a ſſeer deytado da terra, ſe non ſe quiſer acuſar de feyto que caeſe en dano do rey ou de ſua penſoa ou de ſous fillos ou de ſua muller ou de todo o reyno cumunalmente, ca en taes feytos ben deue a ſeer acuſado. [+]
1295 TC 1/ 3 Et este dom Rramiro, quando el rrey dom Afonso o Casto moreu, assy com̃o conta o arcebispo dõ Rrodrigo, era ydo a casar a terra de Berdulia -et terra de Berdulia he aquella que agora chamã Castella a Vella, eno rreyno de Castella, ca este nume ouue primeyro -. [+]
1295 TC 1/ 3 Et enmentre que elle era ala, pero que a el leyxara el rrey dom Afonso por herdeyro, com̃o e dicto, huũ conde do paaço del rrey [que auia nume Nepoçiano, quando uio que el rrey] dom Rramiro nõ era na terra nẽ sse açertara aa morte del rrey dom Afonso, coydou aquel cõde Nepoçiano que poderia auer o rreyno per força; [+]
1295 TC 1/ 3 [et] trabalouse dell[o] quanto mays pode, et chegou conpanas et grãdes poderes que se a elle acollerõ, com̃o fazẽ no rreyno ao mao que se alça eno reyno contra el rrey et quer fazer mal ẽna terra. [+]
1295 TC 1/ 3 Et ajuntou suas conpanas muy grandes et seus poderes, asi com̃o uijna; et outrosi fezo eno rreyno de Leõ ata que chegou aa çidade de Lugu, que he en terra de Galiza. [+]
1295 TC 1/ 3 Et desque chegou alo et xe lle juntarõ seus poderes acordouos hi, et entrou logo per Asturas de Ovedo, astragando a terra per u ya, por razõ que os asturãos daquellas Asturas tijnã cõ Nepoçião et erã en sua ajuda. [+]
1295 TC 1/ 3 Et quando o virõ fugir deytarõ enpos el; et tãto o seguirõ ata que o acalçarõ en hũu lugar que auja nume Pramaria, et prenderõno et derõ logo en terra cõ ele, et sacarõlle os ollos, que nõ asperarõ mays el rey que llo mãdasse. [+]
1295 TC 1/ 3 Et aquelle conde Nepoçiano fezeo entrar en ordẽ; et por sua merçee mãdoule y dar quanto le fose mester ata que moreu. [+]
1295 TC 1/ 3 Et cõta aqui a estoria enpos isto que este rrey e[r]a ome vertudeyro et home muy esforçado en todos seus feytos et defẽdeu de todos [seus] enmigos toda sua terra muy bem et mãteuea en paz en quanto uiueu. [+]
1295 TC 1/ 5 Et foy logo muy apoderado et muy sanudo, et entroules pella terra, et foy logo yndo per ela ata que chegou a Nauarra, que era entõçe de mouros, queymãdo villas et castellos et destroyndo quanto achaua, et matãdo enos mouros quanto podia. [+]
1295 TC 1/ 6 Sabias que Nostro Senor Ihesu Cristo partiu a todolos outros apostolos meus yrmãos todallas prouĩçias da terra et a mj̃ soo deu Espana que a gardase et enparase de maos dos enemjgos da fe. [+]
1295 TC 1/ 6 Outrosi o apostolo Sanctiago foy y logo cõ elles, assy como les prometera, et esforçauaos muyto ena batalla, et ferio ele meesmo (na batalla) muy de rigeo enos mouros, asi com̃o les a elles semellaua. [+]
1295 TC 1/ 6 Et foy logo adeant[e] et tomou dessa uez Callafra et outros castellos desa terra. [+]
1295 TC 1/ 8 Et foy este seu acordo que estabelleçerõ: que de quantas jugadas de boys ouuesem en terra de cristãos, que desem de cada ũa senllas mididas de pam, com̃o por primiça, aos clerigos que seruem a jgleia de Sanctiago; et outrosy do vino de cada moyo senas mididas, et isto que fose para senpre. [+]
1295 TC 1/ 11 Et este dom Rramiro era bõo aos bõos et brauo aos maos et desfazia da sa terra os ladrões et queymaua os feytizeyros. [+]
1295 TC 1/ 11 Andado o terceyro ãno do rreynado del rey dom Rramiro arribarõse a Lisbõa La et quatro n[a]ues et Laviijo galeas. [+]
1295 TC 1/ 11 Et, quando soube daquellas gentes, envioule dizer que lle nõ entrasem en sua terra et que lle nõ fezesem y dano nẽhũu. [+]
1295 TC 1/ 11 Et, poys que todas suas frotas forõ juntadas, nõ decerõ aa terra; mays mouerõ de Lisbõa et forõ sobre Seuilla et teuerõna çercada xiije dias. [+]
1295 TC 1/ 11 Et ouverõ sua fazenda muy grande conos mouros do lugar, et matarom muytos delles, et leuarõ ende roubas et requezas muy grãdes et muytos catiuos que meterõ en suas naues. [+]
1295 TC 1/ 11 Et desi mouerõ ende et forõse para Calez et a Sindonia, et ouverõ alj outrosi muy grãdes lides conos mouros, et uençerõnos et astragarõ toda essa terra a ferro et a fogo, et leuarõ ende muy grãdes algos ademays. [+]
1295 TC 1/ 11 Et depoys disto aquelles guerreyros daquellas frotas, desque aquillo ouuerõ feyto, tornarõ de cabo a Sseuilla et chegarõ de cabo Alyazira, et cõbaterõna tres dias, et tomarõna et queymarõna, et leuarõ della grãde auer. [+]
1295 TC 1/ 11 Et sayrõ a elles aa terra et lidarõ cõ elles. [+]
1295 TC 1/ 11 Et entõçe os de Abdarahme cõbaterõnos alj tã de rigeo cõ engenos que tragiã que os fezerõ ende sayr per força, et ouuerõ cõ elles sua batalla muy grãde. [+]
1295 TC 1/ 11 Pero con todo isto (isto) mor[a]rom y eses das naues aynda depoys desto y ena terra hũus poucos de dias. [+]
1295 TC 1/ 11 Et ante que se ende fosem correrõ toda a terra de Seuilla et astragarõna. [+]
1295 TC 1/ 11 Et dalj adeant[e] forõse para suas terras cõ outras naues que acharõ que os uijnã ajudar mentre corriã a Seuilla. [+]
1295 TC 1/ 13 Et, os narmães segudados da terra, tornouse el rey dom Rramiro sãao et cõ saude et cõ gaança et muyto alegre, ele et sua oste, para seu logar. [+]
1295 TC 1/ 13 Et os narmães que dalj escaparõ veerõse de cabo a Seuilla et cõbaterona. [+]
1295 TC 1/ 13 Et morrerõ y muytos delles, et quebrãtarõ a villa, et leuarõ ende muy grande pressa os narmães, segundo cõta a estoria, et tor naronse dallj pelo mar para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 13 Et en tanto creceu a este rey [don] Ramiro muy grande contenda en sua terra. [+]
1295 TC 1/ 13 Et este ano choueu en terra de Gascona vna çeueyra que semellaua grãaos de trigo, se nõ que era mays meuda ia quanto. [+]
1295 TC 1/ 16 [et] foy est[o] na era d ' oytoçẽtos et LXX et quatro anos -, morreu este rey dom Rramiro, et foy enterrado muyto onradament[e] ena cidade de Ovedo, ena jgleia de Sam Saluador, cõ muyta onrra de clerigos et de caualleyros et doutros fillos dalgo et de toda outra gente, chorando polla sua morte et rogando polla sua alma a Deus, cõ que el seia. [+]
1295 TC 1/ 16 Onrrado et enterrado el rey dõ Rramiro, de que a estoria contou ata aqui, reynou logo depos el seu fillo Ordono, o primeyro, X anos. [+]
1295 TC 1/ 16 En este ano primeyro de seu reynado alçarõxele os gascoes, et logo que o uio sacou sua oste et foy sobre elles, et matou y muytos delles, et tornou os que ficauã bõos, et toda a terra da Gascona meteua so seu senorio. [+]
1295 TC 1/ 16 Et el, poys que isto o[u]ue feyto en Gascona, vĩjndose della, chegoule mandado en como hũa, muy grãde oste saya de terra de mouros et uĩjna contra el. [+]
1295 TC 1/ 16 Et, isto liurado, tornouse el [rey] dom Ordono, et veerõse ele et suas cõpanas para suas terras, cõ muy grã pressa et cõ muy grã onrra et cõ muytos mouros catiuos. [+]
1295 TC 1/ 17 Et po(y)s en cada hũa dellas muytos caualleyros que as gardasem et corresem ende a Tolledo et (e) a toda sua terra. [+]
1295 TC 1/ 17 Et enviou logo hũu seu yrmão que auja nume Almõdar, cõ grãde oste, a correr a terra de Tolledo, eynda sobrelos outros que el mãdara que a corresem. [+]
1295 TC 1/ 17 Et estes que enviaua de nouo, asi com̃o chegarõ, seentaronse çerca da villa, et alj seendo aseentados, sayã correr toda a terra et destruyam paas et vinas et quanto achauã. [+]
1295 TC 1/ 17 Et, poys que ouverõ astragada toda a terra, tornarõse para Cordoua. [+]
1295 TC 1/ 19 Et aquel rey Mahomat, diribada a pont[e], enviou dalj seus caualleyros per toda a terra que a corresem et astragasem. [+]
1295 TC 1/ 19 Os omes lauradores en todo esto, quando virõ que nom podiã soffrer o grã poder deste rey Mahomat nẽ auiã cõ quen se parar para sse deffender, veerõsse para elle et meterõse so seu senorio. [+]
1295 TC 1/ 19 Et quando Carllos, fillo do enperador Loys de Rroma, que era endeantado de Frãça, vio que sem grã custa et sen grã gerra nõ podia yr contra Muça nẽ uedarlle o que lle fezo et aquelles malles que pellas gentes et pella terra andaua fazendo, envioulle(s) muytos dineyros et grande auer que lle nõ astragasse a terra. [+]
1295 TC 1/ 19 Et este Muça, quando se vio tam bẽ andant[e] cõ tãtas batalas que auja vençudas, mandou aos seus que lle chamasem o terceyro rey d ' Espana. [+]
1295 TC 1/ 19 Et, isto liurado alj desta guisa, el rrey dom Ordono tornouse para sua terra rrico et onrrado et alegre et bem andant[e]. [+]
1295 TC 1/ 22 Andados IX anos do rreynado deste rey dom Ordono -et foy isto na era d ' oytoçẽtos et LXXa et iij anos; et andaua entõçe o ãno da encarnaçõ do Senor en oytoçẽtos et XXXtaVe -, arribarõ a Espana, a Algazira, hũa flota de gente de narmenes, en que aujã LXa naues bẽ bastidas et grandes desa gente et do que auiã mester. [+]
1295 TC 1/ 22 Et aquella Algazira, Traslada por sobrenume, e ende as mar[i]smas d ' Espana, en terra da Andaluzia. [+]
1295 TC 1/ 22 Et sayrõ aa terra et matarõ muytos mouros, et queymarõ toda a terra pela costeyra do mar, et leuarõ das mesquitas muy grãdes algos que y acharõ. [+]
1295 TC 1/ 22 Dessy, esto feyto alj, passarõ a terra d ' Africa et aribarõ aa mar[i]sma de terra de Martarana, et tomarom a cidade que diziã Natoze, que era desa prouĩçia, et matarõ y muytos mouros. [+]
1295 TC 1/ 22 Et, depoys disto, forõse pollo mar a Greçia et correrõ assy a terra et gãanarom muy grãde algo. [+]
1295 TC 1/ 22 Et entrado o verão forõse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 23 Et enterrarõno y muyto onrradamente com̃o rrey ena jgleia de Sancta Maria. [+]
1295 TC 1/ 24 Na era d ' oytoçẽtos et LXXaVe anos -et andaua entõçe o ano da encarnacom do Señor en oytoçẽtos et XXXtavije anos; et a do enperio [de] Locario, enperador de Rroma, en hũu; et a de Mafomat, rrey de Cordoua, en xj; et a dos alaraues en CCXLa et oyto -, finado el rrey dõ Ordono et enterrado, ajuntarõse os altos homees et boos do rreynado et reçeberõ o jnfãte dom Affonso, fillo del rey dõ Ordoño, et alcarõno por rrey de Leõ. [+]
1295 TC 1/ 24 Et assy acaeçeu per uentura que, quando el rey dom Ordoño, seu padre, morreu, que nõ era ẽna terra. [+]
1295 TC 1/ 25 Et alc[aron]sse contra el, et nõ sse querendo auijr cõ elles esse enperador Locario, seu jrmão, vẽerõ [a] auer muy grã fazenda uns outros en terra d ' Alrigodoro, çerca dũa villa que dizẽ Fontanẽdo. [+]
1295 TC 1/ 25 Et, quando daquella lide escaparõ, assi fficarõ cansados et quebrãtados et maltreytos, que nũca mays coydarõ aa tornar a suas terras. [+]
1295 TC 1/ 25 Mays en todo isto, nõ sse partindo aynda de lidar et de fazersse muyto mal ũus outros, ou[u]erõ os altos omes do rreyno seu cõssello et foy este de (o) meter paz et amor ontre elles. [+]
1295 TC 1/ 25 Et poys que aquelles omes bõos ouverõ partido et ygoado o rreyno en tres partes, et posto en scripto os termjnos de cada hũu, fezerõ juntar todos tres os jrrmãos, que dalj adeant[te] nõ passasse hũu contra o outro, mays que mãteuesem cada hũu en paz et ẽ bem a sua partida do rreyno et dalj adeant[e] nõ ouuessem cõtenda ontre elles. [+]
1295 TC 1/ 25 Et Locario mudou o nume [a] aquella terra et chamoua de seu nume meesmo Loncargia. [+]
1295 TC 1/ 25 Et este foy o terçeyro Carlos. [+]
1295 TC 1/ 25 Et des aqui adeant[e] ouue nume aquella terra França, et isto quer dizer França: fascas "quebrãtada et partida". [+]
1295 TC 1/ 25 Et entende[de] que foy dita Frãça, fascas "quebrantada", nom por que os reys della nẽ os homes seiã quebrantados nẽ a terra, mays por que a terra foy partida en estas tres partes [et] feyta(s) peças por paz et por auijnça dos rreys et prol dos omes et bemparãça das partidas dessas terras. [+]
1295 TC 1/ 27 Et quando soube as nouas daquel dom Fruella, que assi vĩjna contra el tam sem sospeyta, sayo et foysse para terra d[e]Allaua, para guisar alla et aduzer cõsigo mayor cõpana ca a que [e]l tijna. [+]
1295 TC 1/ 27 Et en mentre que el alla foy, aquel mao dom Fruella alçousse aca por rey na terra, per força et a pessar dos omes. [+]
1295 TC 1/ 27 Et o senor d[e] Ovedo et os caualleyros et omes bõos da terra cõ estes nõ poderõ al fazer et sayrõ[no] a rreceber. [+]
1295 TC 1/ 27 Et en todo esto, rrey dõ Affonso estando en Leom, vẽe[u]lle mãdado dũu conde, que auja nume Layrõ, que xe lle alçara en Allaua et lle. paraua mal a terra. [+]
1295 TC 1/ 27 Et os d ' Allaua souberõno et ouuerõ grã medo del rey pollo que aujã feyto et acordaronsse de sse meter en suas mãos et en seu poder et sua messura, et pidindolle mercee et prometendolle de lle nũca errar, mays que llj seeriam lea[a]s uasalos daqui endeant[e]. [+]
1295 TC 1/ 27 Et el rrey prouguelle de curaçõ de como elles fezerã et perdooules; mays prendeu o conde et mandouo meter en cadeas et trouxeo presso [a] Ovedo. [+]
1295 TC 1/ 29 Et el rey dom Afonso, chegandole mandado da vĩjn[d]a da oste daquelles mourros, enviou per toda a terra seus mandadeyros que fossem ajuntados logo alj cõ elle todos aquelles que armas podessem tomar, et o mellor armados que podesem. [+]
1295 TC 1/ 30 Andados tres anos do rreynado del rey dom Affonso, o Magno -et foy isto na era d ' oytoçentos lxxavije ãnos; et andaua o ãno da encarnaçõ do Senor en oytoçentos et XXXaIXe ãnos -, sacou este rey don Afonso grã oste de prou[ẽ]ciaes et de gascoes et de nauaros et foy cõ elles et entrou per terra de mouros, et quebrãtarõ et estragarõ a ferro et a ffogo toda a terra [que os mouros] tijn[ã] en Spana [et] suas fronteyras, cõ todo esto tollẽdolles os pãas et os vinos et os froytos. [+]
1295 TC 1/ 30 Et ffez a jgleia de Sanctiago toda de pedra tallada, com pias de marmor, ca ante desto de terra era feyta. [+]
1295 TC 1/ 31 Andados iiijo ãnos do rreynado del rey dõ Affonso, o Magno, -et foy isto na era d ' oytoçentos LXXa IX anos; et andaua (et andaua) outrosi o ano da encarnaçõ do Señor en oytoçẽtos et xlaj; et a do enperio [de] Locario, enperadorn de Rroma, en çinquo -, este rey dom Affonso, estando en sua terra asesegado et ẽ paz, chegoulle mandado como tres rreys de Merida lle avi[ã] entrado na terra cõ gram oste et que ficarã suas tendas sobre Benauent[e]; et tijnana çercada. [+]
1295 TC 1/ 31 Et el rrey meteusse logo dentro na villa cõ aquelles poucos que aduzia, et enviou logo mandado per toda sua terra do que auja feyto et com̃o sse metera en Camora, et que llj acorressem. [+]
1295 TC 1/ 33 Andados ssex ãnos do regnado del rrey dom Affonso, o Magno -et ffoy isto na era d ' oytoçẽtos et LXXXa ãnos -, el rrey dom Affonso estando en paz et assesegado, chegaronlle nouas de como era ẽna terra gran poder de mourros. [+]
1295 TC 1/ 33 Et [d] ' anbas aquellas partes dos mourros que sse partirõ nõ escaparõ ende mays de dez ou poucos mays; et aynda estes nõ escaparã se nõ por que sse (nõ por que se) deytarã en terra, poys que uirõ que morriã, et envollueronse ontre os mortos. [+]
1295 TC 1/ 34 Andados vije anos do rregnado del rrey dom Affonso, o Magno, -et foy isto na era d ' oytoçẽtos et lxxxaj ãno; et andaua entõçe o ano da encarnaçõ [do Señor] en oytoçentos xliijes; et a de Locario, enperador de Rroma, en vije -, el rrey dom Affonso, coydando ia estar en paz, chegarõle nouas en como hũu alto omẽ de França, que auja nume Buysso, lle entrara cõ gram oste et que lle andaua estragãdo a terra et fazendo en ella quanto mal podia. [+]
1295 TC 1/ 34 Et acharonse et ouue el rrey dom Affonso sua batalla cõ elle en Orzeiom, que [he] en terra de Castella, çerca do castello que dizẽ Amaya. [+]
1295 TC 1/ 34 Et dessi meterõ mão aas espadas et dauansse muy grãdes golpes cõ ellas; mays, en cabo, venceu Bernaldo et matou y a Buyso. [+]
1295 TC 1/ 35 Orios Godos et o conde Tiobalte forõ logo aa reyna a dizerlle o que lle prometera que llo cõprisse. [+]
1295 TC 1/ 35 Rrey, poys que me uos dades noue dias de plazo a que uos saya da terra et do rreyno, eu fazelo ey. [+]
1295 TC 1/ 35 Quãdo aquillo virõ tres rricos omes que andauã y na corte del rrey -huu auja nume Valasquo Mẽend[e]z et o outro auja nume Suer Ualasquez et o terceyro dom Nuno de Leom, et erã todos tres parẽtes muy chegados de Bernaldo - beyiarõ a mao a el rrey et espidironse logo del et foronse cõ Bernaldo, cõ grã cauallaria, para Saldana. [+]
1295 TC 1/ 35 Et estãdo Bernaldo en Saldana, correu terra de Leõ et guerreioua muy de rigio, quanto el mays podia, al rrey don Affonso. [+]
1295 TC 1/ 39 Et, el estando en ellas, forõse muytos omẽes de terra de Benavent[e] et de Tourro et de Çamora et doutros lugarres para Bernaldo. [+]
1295 TC 1/ 39 Et atrauesou todas esas terras et seyo como en de[s]viado a Alua de Tormes. [+]
1295 TC 1/ 39 Et, quando chegou a hũu o[u]teyro que e a tres legoas de Salamãca, arremeteu o cauallo et s[ob]yo en çima daquelle outeyro et catou a todallas partes, et vio aquella terra tam fremosa et tã cõprida de todallas coussas que mester era a omẽ, et fezo y en aquel logar hũu castello muy forte et muy bõo, et poslle nume o Carpo, [et] dalj adeant[e] chamarõ a el Bernal de Carpio. [+]
1295 TC 1/ 39 Et mãdou dar pregom que todos os que quisesem vĩjnr cõ vendas ou com outras cousas que mester erã a aquel logar que nõ dess[ẽ] portagẽ nẽhũa nẽ peytassem nada. [+]
1295 TC 1/ 39 Et, poys que Bernaldo esto ouve feyto, pos sua amjgãça cõ os mouros que os ajudasse, et que daquel castello guerrearia a el rrey dom Affonso et corre[rl]lia toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 39 Et fezose aquella pustura ontre Bernaldo et os mouros et el coria a terra a el rrey dom Affonso tãto [que], segundo diz a estoria per latĩ, vezes auja que chegauã a Leom et a Astorga. [+]
1295 TC 1/ 39 Et el rrey dom Affonso, cõ pesar de[sto], mandou pregoar per toda sua terra que todollos que para armas eram, com̃o caualleyros et peões, que se ajuntasem et vẽesem para a çidade de Leõ. [+]
1295 TC 1/ 39 Et, en vĩjndo elles, chegarõ as nouas a el rrey dom Affonso como Bernaldo avja corruda toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 43 Senor, en forte ponto et en forte ora vimos nos a priiom do conde Sant Diaz, ca toda uosa terra se perde por ende, tãto he o mal que Bernaldo y faz. [+]
1295 TC 1/ 43 Mays, quando lla beyiou, achoua fria et el catoulle a ffaçe et uyo morto et começou a me(s)ter gramdes vozes et fazer o mayor doo que podia: - [+]
1295 TC 1/ 43 Ay, conde Sant Diaz, que en mal ora [me] engedrastes; ca nũca ome assi foy esterrado com̃o eu agora, poys que uos sodes morto et eu o castello ey perdudo et nõ sey cõssello que faça. [+]
1295 TC 1/ 43 Mays digouos que uos sayades logo de toda mj̃a terra. [+]
1295 TC 1/ 43 Et eno outro dia na manaa seyo de Paris Bernaldo et foy andar pella terra. [+]
1295 TC 1/ 43 Ca tres forõ os rreys que chamarom Carlos: et o primeyro diserõ Carlos Martel, et isto foy en tẽpo del rrey dom Paayo et de Gregorjo, papa, o terceyro. [+]
1295 TC 1/ 43 Et o segundo Carlos, o Grãde, et isto foy en tẽpo del rey dom Affonso, o Casto, [et] de Leom, papa, o terceyro. [+]
1295 TC 1/ 43 Carlos [o terceyro foy] o que diserõ Caluo, que foy en tẽpo del rrey dom Affonso, o Magno, et de Johã, papa, o setimo. [+]
1295 TC 1/ 47 Et dello trezemo ano ata os XXtiVo do rreynado del rrey don Affonso, nõ achamos nẽhũa cousa que de cõtar seia que a estoria pertẽesca -ca mouros et cristãos cansados fica[ua]n ia lidando et matando en si; demays os mouros que nõ ousauã ya nemhũa cousa cometer ante a forteleza del rrey dom Affonso, o Magno, que era rrey forte et aventurado en batalla et os auja uençudos en muytas lid[e]s et astragos que lle fez en muytos lugares - senõ tãto que, eno xiijo ano, morreu Leom papa, et foy posto en seu logar Bẽeyto, o terçeyro; et forõ cõ el çento et dous apostoligos. [+]
1295 TC 1/ 47 Et ẽnos xxij ãnos mandou Mahomat, rrey de Cordoua, fazer naues y en sua cidade et en Siuilla et ẽnos outros lugares du soube que auja avondo de madeyra que para aquillo fosse mester; ca oyra dizer que auja en Galiza cidades et castellos et villas muy bõas que nõ aujã enparança de castell[o] nẽ de çerca nẽ doutra fortelleza nẽhũa. [+]
1295 TC 1/ 47 Et ẽnos xx(x)iij ãnos enviou este Mahomat, rey de Cordoua, a (hũu) seu fillo Almõdar cõ grande oste a terra d ' Alaua. [+]
1295 TC 1/ 47 Et os da villa, quando aquillo virõ, ouverõ muy gram medo delle(s) et ouuerõxele a meter ẽnas mãos; et prometeronlle et jurarõlle que nũca dalj endeante sse lle alçariã, et que lles perdoasse(m) et que nũca fariã coussa contra sseu senorjo. [+]
1295 TC 1/ 47 Pero ffezo derribar os muros da villa, senõ o alcaçar que ficou, en que el leyxou sseus caualleyros que llo teuessem et lle gardassem a villa et a terra dalj endeante. [+]
1295 TC 1/ 49 Et seendo el ome de bõa voentade et grãando, leyxou logo en começo de seu rreynado a todollos de sua terra as dizimas do que soyam aa dar aos outros rreys. [+]
1295 TC 1/ 51 Et pobrou y toda essa terra bem ata o rrio de Tejo. [+]
1295 TC 1/ 51 Depoys disto pobrou el rrey dõ Affonso os cãpos que dizẽ dos Godos -et estes som terra de Cãpos et Touro - et esses logares que estauã hermos et despobrados pollo destroymento dos mourros. [+]
1295 TC 1/ 52 Pero, en cabo, vençerõ os da hua parte et meteronse logo so o senorjo d[e] Abdala. [+]
1295 TC 1/ 52 Desi foyse outrosi aos outros castellos dy da terra et matou outrosi por essa meesma maneyra todollos senores delles. [+]
1295 TC 1/ 52 Et el rrey Abdala foy logo contra el com muy grã oste de mouros et seg[u]do[u] de toda a terra a esse Omar. [+]
1295 TC 1/ 53 Et correu et astragou toda esta terra do rreyno de Tolledo et derribou y castellos et fortellezas, et matou y muytos mouros et leuou ende muytos catjuos. [+]
1295 TC 1/ 53 Et fezo outrosi sobrelos corpos de San Fagundo et de San Primjtiuo, ena rribeyra de Carrõ, hũa jgleia de grande lauor et onrroua de todalas coussas que eram mester. [+]
1295 TC 1/ 53 Outro si fezo este rrey don Affonso, para defendemento da jgleia de Sam Saluador d ' Ovedo et de toda essa terra, o castello a que dizẽ Gazom, enas marinas d ' Asturas, ca sse temyã que veessem pella ventura daquella parte nauyos de mourros et que destroyriã estes santuarios. [+]
1295 TC 1/ 55 Et os [dous] fillos del rrey Loys nõ eram entonçe na terra, ca eram ydos a outra parte, et ficara(m) por guarda d[o] rrey[no] Loys, o yrmão meor. [+]
1295 TC 1/ 57 Por que nos Deus posso en garda de toda a cristi[ã]dade porlla outoridade de San Pero, primeyro dos apostollos, que lle Deus outorgou, quando lle disse: "tu es Pero et sobre esta pedra começarey eu a mj̃a jgleia et a tj darey as chaues do rreyno dos çeos, et o que tu soltares sobrella terra, solto sera outrosi en[o] ceo. [+]
1295 TC 1/ 57 Et uos, nosso ffillo muy amado, quando q[ue]r que o uosso mandado enviardes a nos ou algũ[ũ] da uossa terra de parte de Galiça, hu Deus posse a uos por g[o]uernador, rreçe(r)beruos emos por nosos ffillos muy debõament[e] et prazernos a muyto com uossos mandados. [+]
1295 TC 1/ 57 Et a estes que uos leuam estas nossas lecteras, que os ajades en uosa encomenda. [+]
1295 TC 1/ 59 Nos reçebemos leteras de uosa sancta deuoçom, esto he da sancta alma, da uosa humildaçõ. [+]
1295 TC 1/ 62 Et isto foy por sospeyta de xe lle querer alçar cõna terra. [+]
1295 TC 1/ 62 Mays os outros hermaos deste jnfant[e] dõ Garçia, quando virõ que assi o mãdara prender, forõ muy sanudos por ende et traballarõse de lle toller o rreyno a seu padre, cõ conssello da rreyna dõna Xemena, que disemos que ouvera primeyro nume dona Almena; ca ella nõ amaua el rrey com̃o deuja et por ende punaua de meter todo mal et toda cõtenda ẽna terra, por fazer perder o rreyno a seu marido et que o ouvese jnfãte Garçia, seu fillo desta rreyna. [+]
1295 TC 1/ 62 Et cõtã que foy muy crua moller et meteu muytos maos custumes na terra. [+]
1295 TC 1/ 62 Et erã cono jnfant[e] don Garçia en este feyto seus yrmãos et Nunu Fernandez, seu sogro, que se nõ parti[ssen] de guerear a el rey ata que l[l]e fez[e]se[n] per força prometer que dese o rreyno ao jnfant[e] dom Garçia, seu fillo. [+]
1295 TC 1/ 63 Et entõçe foy el et entrou a terra de mourros et correulles toda a terra, et queymoulla et astragoulla, et matou muytos mouros et catiuou muytos. [+]
1295 TC 1/ 63 Et desi leuarõno a Astorga et enterrarõno y. [+]
1295 TC 1/ 63 Mays depoys foy leuado a Ouedo et enterrarõno na jgleia de Sancta Maria cõ sua moller dona Examena. [+]
1295 TC 1/ 64 Et este rrey dõ Garçia, logo en começamento de seu reynado, entrou a terra de mouros et quebrãtou muytas villas et queymouas et deribou muytos castellos. [+]
1295 TC 1/ 64 Dello segundo ano do rreynado de rey dom Garçia nõ achamos nẽhũa coussa que a estoria pertẽessca, senõ tãto que morreu papa Agapito et foy posto en seu logar Adriam, o terceyro; et forõ cõ el Ç et oyto apostoligos. [+]
1295 TC 1/ 65 Et leuarõno a Ovedo et enterrarõno y conos outros rreys. [+]
1295 TC 1/ 65 Et a este rrey dom Ordono dera el rrey dom Afonso Galiça por terra, que a ouuesse de ueer et de gardar. [+]
1295 TC 1/ 65 Et, depoys que el ouue o reyno, semellou muy bem seu padre en maneyras, ca era muy entendudo et muy cordo et dereytosso, et muy fazedor d ' esmolla a pobres et a os que aujã mester. [+]
1295 TC 1/ 65 Et seendo aynda uiuo seu padre, sacou el sua oste per ssi et entrou en terra de mouros et quebrãtou et queymou muytas cidades en[a] prouẽçia d ' Agoa d ' Elquiuir, et fezo y muy grãdes morteydades en mouros, et correu et astragou as cãpinas de redor. [+]
1295 TC 1/ 65 Et della primeyra corredura tomou hũa das mays fortes cidades et mays nobre que en terra de mouros auja, guerreãdo cada dia ata que a tomou. [+]
1295 TC 1/ 67 Et enterrarõno ẽno alcaç[e]r de Cordoua. [+]
1295 TC 1/ 67 Et por que auja dessamor ontr[e] o linagẽ de Abehumeyt et o de Abelabeçi, assi com̃o o dissemos ia ssusu ante disto en esta estoria -que forõ net[o]s de Mahomat, o seu grande propheta -, que apenas avia lugar en toda a terra [u] nõ fezesse mal aquel seu desamor, este rrey traballouse quanto mays pode de meter paz ontre elles. [+]
1295 TC 1/ 67 Este rey ata os XX anos de seu rreynado n[õ] sse partiu de batalas grandes et meteu toda a terra so seu senorio, et obedeçerõlle todos. [+]
1295 TC 1/ 68 Andado(s) aquel terceyro ano do rreynado deste rrey dom Ordono, os mouros de Tallaueyra et os que ueerã de Cordoua en sua ajuda, que escaparã del rey dom Ordono quando uẽo sobre Tallaueyra, assi como disemos, veendosse maltreytos et muy apremados del rrey dom Ordono, enviarõ demãdar ajuda Abdarame, rrey de Cordoua, et Almotarab, rrey de Tunez. [+]
1295 TC 1/ 68 Et chegarõ ao castello de Sant Esteuã de Gormos, que iazia ena rribeyra do rrio de Doyro, et ficarõ y suas tendas et ameaçãdo que lles nõ ficaria terra nẽhũa de cristãos que nõ astragassem. [+]
1295 TC 1/ 69 Et foy sobre Merida et correu toda a terra de Luzena et astragoua toda; et tomou hũu castello que diz[iã] Colubri et he aquel a que ora dizem Alfange. [+]
1295 TC 1/ 69 Et dessi tornousse para sua terra muy onrrado, con grandes aueres d ' ouro et de prata et de pãnos de seda et com muytos catiuos. [+]
1295 TC 1/ 69 Mays os mouros de Merida et de terra de Luzena et el rrey de Badalouço, por es(a)cusar o peor, forõ a elle et rogaronlle que os atregoasse, et deronlle muy grãde auer. [+]
1295 TC 1/ 69 Et dissi tornouse para sua terra de Leõ et deu grraças a Nostro Senor Deus por tãtas bõas andanças que lj dera contra mouros. [+]
1295 TC 1/ 69 Et ẽna primeyra cassa fezerõ o primeyro altar aa onrra de Sancta Maria; et ẽna segunda cassa fezerõ outro altar aa onrra de San Johane Babtista; et ẽna terceyra cassa fezerõ altares aa onrra dos martires et dos cõffessores. [+]
1295 TC 1/ 71 Andados iiijo anos do rreynado del [rrey] don Ordoño, Auderame, rrey de Cordoua, doendosse muyto do estragamento de sua terra [et] da muyta gent[e] que auja perduda, sacou muy grã oste et [ueo y] el por si(r) a correr terra de cristiãus. [+]
1295 TC 1/ 73 Andados vij anos do rreynado deste rrey don Ordoño -et foy na era de noueçẽtos et XXXta ãnos; et andaua o ãno da encarnaçõ do Senor en oytoçẽtos et noueenta et dous ãnos; et o enperio de Armilffo, enperador de Rroma, en vije -, (et) el rrey dom Ordoño, avendo grãde pessar da maa andança que ouvera contra os mouros, sacou sua oste muy grãde et ffoyse para terra de mouros. [+]
1295 TC 1/ 73 Et dessa uez matou muytas gentes delles et ffez muy grãde astragamento en hũa terra que dizẽ Çessilya et hermoua toda. [+]
1295 TC 1/ 73 Muytos dias andou el daquella uez per terra de mouros. [+]
1295 TC 1/ 74 Andados viijo anos deste rey dõ Ordoño -et foy isto na era de noueçẽtos xxxta et hũu ano; et andaua outrosi o ãno da encarnaçõ do Senor en oytoçẽtos et noueenta et tres; et o enperio d ' Armilffo, enperador de Rroma, en noue -, vẽo mandado a este rey dom Ordono, de parte del rey don Garçia de Nauarra, que ffosse contra sua terra destruyr as cidades que os mouros y tĩjnam, Nagara et Bitoyra. [+]
1295 TC 1/ 74 Et foy enterrado en Leom, ẽna jgleia de Sancta Maria, que e catedral, et foy o enterramento ffeyto muy onrradamente. [+]
1295 TC 1/ 75 Et logo que rreynou, matou sen culpa dous fillos dũu ome onrrado, a que diziã Olmũda, et deytou da terra outro seu hermao daquelles dous, [que] auja (hũu) nume Framino et era bispo de Leom. [+]
1295 TC 1/ 76 Jn aquel ãno outrosi alçarõse cõtra el os altos omes de Bardolya, que e vna terra a que agora dizen Castella a Vella, ca nõ o queriam por seu rey; et por que uirã que el rey don Ordoño, seu hermão, prendera daquella guissa seus cõdes et seus cabedees et os matar[a] tã feament[e], chamãdoos a ffalla, assi com̃o ia desemos. [+]
1295 TC 1/ 76 Et ende ouverõ seu acordo et seu cõsello os omes boos et fezerõ de ssi dous juyzes, que escollerõ ontre si -et, segudo diz o arçebispo don Rrodrigo de Tolledo, nõ dos mays poderosos, mays dos mays sesudos et de mellor entẽdemento - que julgassem a terra de Castella et apacificasem todallas cõtendas que se y leuãtassen, et os desacordos, et que adusesen todallas querelas, et esteuesen todas pollo seu juyzo. [+]
1295 TC 1/ 78 Poys que aquel Gonçaluo Nunez, fillo de Nuno Rasoyra, foy grãde mãçebo, sayu muy esforçado caualleyro et traballouse muyto en pleito d ' armas et tĩjna a terra muyto en paz et en justiça. [+]
1295 TC 1/ 79 Et por ende perdeu muyto agina o rreyno, ca fez grã pesar a Deus por que matou os homes que llo nõ mereçiã, et deytou da terra o bispo don Framjno, assi com̃o o cõtamos ia. [+]
1295 TC 1/ 79 Et poys que foy morto, a cabo dũu ãno et dous meses, enterrarõno en Leõ çerca de seu jrmão, rrey don Ordoño. [+]
1295 TC 1/ 80 Et en este ãno outrosi morreu o enperador Armilfo et reynou enpos elle seu fillo Loys, o terçeyro, onze meses. [+]
1295 TC 1/ 80 Et outrosi no terceyro ãno deste rey don Afonso morreu o papa Rromano et foy posto en seu logar Teodoro, et morreu Teodoro et poserõ en seu logar Johan, o oytauo; et forõ cõ el cxvj apostoligos. [+]
1295 TC 1/ 81 Et meteusse allj mũge por seruir a Deus et por cõprir aquillo que prometera. [+]
1295 TC 1/ 82 Et, estando el en Çamora sacãdo sua oste et juntandoa para yrlles correr a terra, veeulle mandado com̃o don Affonso, seu jrmão, era saydo da ordem; ca, en uerdade, assi com̃o sse elle metera cõ leueldade en ella, assi sse sayra outrosi della cõ pouco siso, et forase a Leõ et alçarase y para cobrar o rreyno. [+]
1295 TC 1/ 83 Et nõ faziã sen guissa, ca elle era muy uerdadeyro en sua parauoa, et (et) dereytoso en juyzo, et bõ caualleyro d ' armas, et muy esforçado, et gãanou muyta terra dos mouros, assi com̃o o contaremos adeante, et en[ã]chou en Castella quanto elle mays pode; ca entõçe, contra Nauarra, Oca era mojõ de Castella et, escontra Leõ, Fiteyro de Veyga. [+]
1295 TC 1/ 83 Et, poys que el foy senor de Castella, tã en paz teue a terra et tã defenduda, que todos dauã graças et loores a Nostro Senor Deus por que lles dera tal senor. [+]
1295 TC 1/ 85 E[m]pos isto fez o moesteiro de San Juliã et meteu alj o jrmão et aquelles seus sobrinos; et mandoulj y dar quanto ouvesem mester ata sua morte. [+]
1295 TC 1/ 85 Et ujueu depoys dous anos et Vo messes et morreu et foy enterrado en esse moesteiro de San Juliã, cõ sua moller, dona Examena, et cõ seus sobrinos. [+]
1295 TC 1/ 86 Et tornouse para sua terra muy onrrado et en paz. [+]
1295 TC 1/ 86 Depoys tornouse el rrey don Rramiro para Leõ cõ grãde onrra, et o conde Fernã Gonçaluez ficou en sua terra cõ grãde bõa andança. [+]
1295 TC 1/ 87 Et en este ãno morreu o papa Cristoual et foy posto en seu logar Sergio, o terceyro, et forõ cõ el Ç XXe apostoligos. [+]
1295 TC 1/ 88 Et enviou logo muytos porteyros cõ suas cartas per toda a terra de mouros que fosem logo cõ elle caualleyros et peões. [+]
1295 TC 1/ 88 Et o conde Ffernan Gonçaluez, quando oyo dizer que Almãçor avia muvudo cõ tam grãde oste et uĩjna ameaçãdo que llj nõ ficaria terra nẽ lugar u [o] nõ fose buscar, (et) enviou logo suas cartas per toda Castella, que ueesem a el todos seus vasallos, ca muyto era mester. [+]
1295 TC 1/ 88 Mays se algũa carreyra podessemos achar per que se escusase(m) esta lide teriao eu por bem. [+]
1295 TC 1/ 88 [O]nde en ficar esta lid[e], por prometer ou por dar, teno eu que seria o melor que nos poderiamos y fazer. [+]
1295 TC 1/ 89 Quãdo el rrey Rrodrigo perdeu a terra, assi com̃o sabedes, nõ ficou en todo Espana terra de cristiãos, senõ Asturas et Castella Vella senleyra, esta en que viuemos agora, a que nosos auoos defenderõ cõ muy grã laçeyra; ca forõ afrontados por que erã muy poucos et tĩjnã muy pouca terra, et padecerõ muyta lazeyra de guerra et de grã fame. [+]
1295 TC 1/ 90 Et cobraras hũa grã partida da terra. [+]
1295 TC 1/ 90 Et uerteras muyto sangue de rreys et de grandes omes et a tua bõa andança sera tan grande, que per todo o mũdo se[r]a soada a ta cauallaria. [+]
1295 TC 1/ 90 Et ante de tercar dia seeras en muy grã coyta, ca ue[e]ras toda tua gente muy espantada por hũ sino que veerã muy forte, et nõ auera y tan esforçado que desmayado nõ seia. [+]
1295 TC 1/ 90 Et demays, quando eu morrer aqui me enterrarey, por tal que este lugar seya por mj̃ onrrado et mellorado. [+]
1295 TC 1/ 90 Et farey y outra jgleia mayor ca esta en que possan guareçer mays mũges et mayor cõvento ca este, et darlles [e]y en que viuã et todo o que ouuer[en] mester. [+]
1295 TC 1/ 92 Mays, com̃o quer que ffoss[ẽ] poucos, erã tã bõos caualleyros et tan esforçados quanto mester era; et aviã muy grã curaçõ d ' ajudar seu senor. [+]
1295 TC 1/ 92 Et aque(e)eçeu alj aquella ora o sinal que o mũge disera ao conde, ca hũu caualleyro dos seus, ome arizado et muy vallent[e], caualgaua hũu muy bõo cauallo ligeyro et fremoso, et deulle das esporas por sayr adeant[e], et abriusse a terra et sumy[u]sse o caualleyro cõno cauallo. [+]
1295 TC 1/ 92 Et sabede que, poys uos fazedes somir a terra ante uos, que e tan dura et tan forte, caes coussas outras uos poder(i)an sofrer? [+]
1295 TC 1/ 95 Mays Abemyha, que era ende rrey entõçe, quando uyo que el rrey dom Rramiro et o conde Ffernã Gonçaluez erã acordados et avijndos en vn, ouue muy grã medo delles et tornousse vassallo del rrey don Rramiro cõ toda ssua terra. [+]
1295 TC 1/ 96 Andados vj ãnos do rreynado del rey don Rramiro -et foy isto na era de ixe çẽtos [xl]v anos; et andaua outrosi o ãno da encarnaçom do Senor en ixe çẽtos vij ãnos; et o enperio de Loys, enperador de Rroma, en viijo -vẽerom Abderame, rrey de Cordoua, et Abenohia, rrey de Sarragoça, cõ grãde oste a terra del rrey don Rramiro et chegarõ ata Saamãcas. [+]
1295 TC 1/ 96 Mays os outros mouros que fugir poderõ meterõse en hũu castello, a que diziã Alfondiga, et leyxarõ muy grãdes aueres ẽno cãpo. [+]
1295 TC 1/ 96 Et el rrey don Rramiro, cobijcando a uerter do sangue dos mouros, foy apos elles en acalço et çercouos en aquel castello en que se meterã. [+]
1295 TC 1/ 97 Et aynda diz que lle fezestes outro grã torto: que, mentre que el foy correr a Estremadura, que lle entrastes ẽna terra, roubando et astragãdo et fazendolle muy grã dãno. [+]
1295 TC 1/ 97 Onde a mester que tomemos algũu cõssello per que nos vingemos delles ou moyramos todos ante ca sofrer tãtos pesares. [+]
1295 TC 1/ 99 Mandou estõçe o conde Ffernan Gonçaluez mouer toda sua gẽte contra os nauarros, et entroulles polla terra adeante, quanto podera seer hũa jorna da. [+]
1295 TC 1/ 99 Et el rey don Sancho de Nauarra, [quando] oyo dizer que o conde Ffernan Gonçaluez que lle entrara pella terra, ajuntou toda sua gente et fuysse para hũu logar que diziã en Nauarra a Era Degollada, et e en Valpira. [+]
1295 TC 1/ 99 Et caeu logo el rrey en terra morto daquella lançada. [+]
1295 TC 1/ 99 Outrosi caeu o conde en terra, ca tĩjna maa lançada, et nõ auja que[n] lle acorrese. [+]
1295 TC 1/ 100 Onde auemos mester que aquillo que uirmos que nos estara bem que llo digamos. [+]
1295 TC 1/ 100 Onde a mester que folguedes uos et uossas gentes ata que seiades são dessa ferida que teedes. [+]
1295 TC 1/ 100 Et por ende a mester de catar en que despendamos nosso tenpo, et cõtar os dias bõos, ca os que sse passam de balde nõ nos poderemos cobrar. [+]
1295 TC 1/ 100 Et deu o conde Ffernan Gonçaluez ao conde de Tollosa tal lançada, que lle passou todas [as] garniçoes, et deu cõ el do cauallo morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 100 Et soltou todos aqueles de Tollosa que tĩjna pressos, et deulles que despendesem, et fezeos jurar que fosẽ cono conde et que se nõ partisem delle a(a)ta que o ouvesem leuado et posto en sua terra. [+]
1295 TC 1/ 103 Andados IXe ãnos do rreynado del rrey dom Rramiro -et foy isto na era de IXe çẽtos xlvj ãnos; et andaua outrosi o ãno da encarnaçõ do Senor en IXe centos et IX ãnos; et o enperio de Cerrado, enperador de Rroma, en hũu - estando el rrey dom Rramiro en sua terra en paz et asesegado, hũu rrey mouro, que auja nume Açeyffa, entroulle ẽno rreyno cõ muy grã oste per rribeyra de Torrmes, et começou de po[br]ar ẽno rreyno dese rrey don Rramiro Salamãca, Ledesma, Rribas, Hañas, Alffondiga, Peña Guissanda et outros muytos castellos, cõ consintemento et cõ conssello de [dous] rricos homes desse rrey dom Rramiro -et hũu auja nume Fferrnã Gonçaluez et o outro Diego Nunez - que se alcarã et ajudauã (contra) aquel rrey mouro. [+]
1295 TC 1/ 105 Andados X anos do rreynado del rrey don Rramiro -et foy isto na era de IX çẽtos et xlviij anos; et andaua outrosi o ãno da encarnaçõ do Senor en IXe çẽtos et IX ãnos; et o enperio de Cerrado, enperador de Rroma, en dous - Almãçor, tẽendosse por muy mal quebrãtado por que o assi ouuer[a] vençud[o] o conde Ffernan Gonçaluez, pasou alende o mar a terra de Africa, et mandou predicar per toda a terra que veesen acorrer a el et aos mouros d ' España contra os cristãos. [+]
1295 TC 1/ 105 Et sobrelo que tragia ajuntou todollos mouros da Andaluzia; et, apoderado desta guisa, vẽe[u]sse para Castella, para estragar toda a terra et prender o conde Ffernã Gonçaluez. [+]
1295 TC 1/ 105 Et peçoche por merçee que aia oye eu a tua ajuda et que defendas a Castella, ca toda a terra d ' Africa he vijnda sobre mj̃, et que me des siso et esforço que possa vençer o mouro Almãçor et a todo seu poder. [+]
1295 TC 1/ 105 Et a terceyra aaz entre de parte d ' agi[õ], et isto he donde uem o vento. [+]
1295 TC 1/ 105 Et sabyas que che durara esta batalla ata tercar dia. [+]
1295 TC 1/ 105 Et, quando o oyrdes, nõ terredes que errey en elo tãto. [+]
1295 TC 1/ 105 Et, quando cheguey y, mostrarõme o lugar hu iazia enterrado. [+]
1295 TC 1/ 105 "Conde Fernã Gonçaluez, leuãtate et uay tua via, que deste terçar dia vençeras Almãçor et todo o seu poder", et que fazia mal en tardar tãto, et aquel por cuio amor eu lidaua me ajudaria. [+]
1295 TC 1/ 105 Et mester uos a conssello de Deus et dos omes boos, ca nũca Almãçor ajuntou tam gram poder com̃o agora tem ajũtado. [+]
1295 TC 1/ 105 Por que he mester que seiamos todos boos, ca nõ podemos fugir a nẽhũu cabo, pero queyramos: [+]
1295 TC 1/ 105 Et por ende a mester que façades ontre uos todos hũa postura: que todo aquel que fugir ou sse der a priiom por medo de morte, que seia traedor; et, quando morrer, que iasca cõ Judas dentro eno jnferno. [+]
1295 TC 1/ 108 Et aa outra aaz deu por cabedel a dom Lopo de Bizcaya, cõnos de termjno de Buruena et de Castela a Vella [et] cõnos de Castro [et] de Asturas. [+]
1295 TC 1/ 108 Et algũu mouro astroso, que sabe fazer estas cousas, fezo aquela uisom vijr pelo aere por nos espantar cõ esta arteria. [+]
1295 TC 1/ 108 Mays o conde, pero que era ferido, assy com̃o huuyou d ' entrar en acordo ante que o mouro, aremeteusse et deulli outro golpe tal que caeu logo o mouro morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 108 Pero sacarõ os castelaos aos mouros de suas pousadas et albergarõ y essa noyte, et acharõ y quanto ouuerõ mester. [+]
1295 TC 1/ 111 Mays deu o mouro a Gonçaluo Gostios hũu tã gram (tã) golpe da espada per somo do capelo, que lle cortou o capelo et o almofre da loriga et a cofya, de guisa que ouue de chegar o golpe ata os ollos, assy que caeu morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 111 Et o mouro caeu en terra morto daquel golpe. [+]
1295 TC 1/ 111 Senor, poys que eu nõ ey ventura d ' arancar esta lide, nõ quero eu escapar ende a uida aynda que podese, ca me meterey eu en lugar onde me ma (ma)tem, et asy nõ ueerey tãto mal nẽ tãto quebranto. [+]
1295 TC 1/ 111 Et, Senor, com̃o quer que seiamos muy pecadores et muy errados et nos tenas tu sana por ende, pola tua merçee nõ queyras estroyr Espana, ca seria muy gram mal de perdersse assy por nos terra tam herdada et tã bõa. [+]
1295 TC 1/ 111 Et meterõ en elles espanto muy mayor que nõ ante, de guisa que os mouros nõno poderõ sofrer, et ouuerõsse d ' arrãcar per força et leixar aos cristãos o cãpo. [+]
1295 TC 1/ 111 Et ao terçeyro dia do acalço le[y]xoos ia yr calles yã mal parados, et el et os seus tornarõse para Façinas. [+]
1295 TC 1/ 111 Et ontre os mouros que y iaziã muy espessos, buscarõ aos cristãos que morrer[ã] ẽna batalla para leualos a enterrar, cada hũu a seus lugares et ontre os seus naturaes. [+]
1295 TC 1/ 111 Et teño que nõ gaanedes y nada, ca meteredes grandes roydos et grandes doos pela terra. [+]
1295 TC 1/ 111 Mays aqui açerca a hũa hermida, que he lugar muy onrrado, et terria eu por bem de enterralos aly, ca en mellor lugar deste nõ podem iazer. [+]
1295 TC 1/ 111 Et demays, eu ey prometudo meu [cor]po d ' enterralo y, et mãdo que, quando finar, que y me enterrem; et eu punarey de fazer aquel lugar per que seia muy rrico et muy onrrado [et] com̃o seia y Deus muy seruido sempre pelos que y iouuermos enterrados. [+]
1295 TC 1/ 111 Et outorgarõlle entõ quanto el queria, et leuarõ os corpos logo a aquela hermida, et enterrarõnos en aquel lugar, o mellor et mays onrradamente que elles poderõ. [+]
1295 TC 1/ 117 Et fezo entõ esse rrey dom Ramiro o moesteyro de Sancto Andres et de San Cristoual sobre Çea; et fezo outro aa onrra de Sancta Maria sobre Doyro; et outro moestevro outrosy aa onra de Sam Miguel en Ualdorna, ao que agora dizem Destriana; et rriquentoos de muytas herdades et do que aujã mester. [+]
1295 TC 1/ 117 Et delo Xo ãno do rreynado deste rrey dom Ramiro ata os XIX nõ achamos de contar cousa que a esta estoria perteesca, senõ tãto que ẽno Xo morreu Sergio papa et foy posto en seu lugar Anastasio, o terçeyro; et forõ cõ el CXX et hũu apostoligo. [+]
1295 TC 1/ 117 Et o quinto deçimo ãno outrosy desse rrey dom Rramiro morreu Coroado, enperador de Roma, et rreynou enpos el Enrique, o primeyro, fillo d[e] O(u)t(r)o, duque de terra de Raxonia, (a) xviijto ãnos. [+]
1295 TC 1/ 118 Com̃o morreu el rey dõ Rramiro et reynou enpos el dõ Ordoño, o terçeyro [+]
1295 TC 1/ 118 Andados xviiij ãnos do rreynado deste rrey dom Ramiro -et foy esto ẽna era de DCCCC et Lavij ãnos; et andaua outrosy o ãno da encarnaçõ do Senor en DCCCC xviiij ãnos; et a do enperio d ' Enrique, enperador de Rroma, en quatro ãnos - e[n] este ãno sacou el rrey dõ Ramiro sua oste muy grande, et foy a (correr) terra de mouros correr hũu castelo, que antigamente auia nume Agoas, et e aquelle a que agora dizẽ Caualeyra, et he ẽna ribeyra do Teio, de iuso de Toledo. [+]
1295 TC 1/ 118 Desy tornouse el rrey dom Ramiro para sua terra onrado [et] en paz. [+]
1295 TC 1/ 118 Et foy enterrado no moesteyro de Sam Saluador, que el fezera en Leõ para sua filla dõna Eluira. [+]
1295 TC 1/ 119 Poys que el rrey dom Ramiro foy morto, rreynou e[n]pos el seu fillo dõ Ordono, o terçeyro, Vco ãnos et vj meses. [+]
1295 TC 1/ 119 Et elles prometerõllj de o ajudar a elo. [+]
1295 TC 1/ 119 Mays el [rey] dom Ordono era muy atre[u]udo en armas et defendia muy bem sua terra, et enparoa a quantos contra el veerõ. [+]
1295 TC 1/ 119 Et nõ conprirõ aquelo por que ueerõ et tornarõse para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 121 [Et], segũdo conta a estoria per latĩ, tornouse rrico et onrrado para sua terra, cõ gram roubo et muytos presos. [+]
1295 TC 1/ 121 Et delo terçeyro ãno do reynado deste rey dom Ordono nõ achamos cousa que de cõtar seia nẽ que aqui perteesca, senõ tãto que morreu en este ãno Carllos, rey de Frãça, iazendo ẽna priiom do conde Heryberto, sofrendo muy maa priiom, et reynou enpos el Rrendulfo dous ãnos. [+]
1295 TC 1/ 121 Andados quatro ãnos deste rrey dom Ordoño -et foy esto ẽna era de DCCCC et LXa ãnos; et andaua outrosy o ano da encarnaçõ do Senor en DCCCC et xxiij ãnos -, este ãno, guisando el rrey dom Ordoño sua oste muy grande para yr sobre o conde de Castela, Fernan Gonçaluez, por que sabi[a] que o conde auya sabor de meterllj buliço ẽno reyno, et yndo el para ala, enviou o conde algũus de seus rricos omes que lle dissessem que el aparellado estaua para o seu seruiço, ca nõ para o seu deseruiço, [et] que queria auer seu amor cõ el. [+]
1295 TC 1/ 121 Mays os mouros, por que souberõ que el rey dom Ordono et [o] conde Fernã Gonçaluez estauã desauijndos, veerõ sobre Sancto Esteuã de Golomas, que [he] en ribeyra do Doyro, et çercarõno et correrõ toda a terra ata Burgos. [+]
1295 TC 1/ 122 Et leuarõno a Leõ et enterrarõno no moesteyro de Sam Saluador, que seu padre fezera. [+]
1295 TC 1/ 122 Et reynou enpos el Loys, o terçeyro, X(I)XIX ãnos. [+]
1295 TC 1/ 123 Et dali adeante começou o conde [a] mãteer sua terra mays asesegadamente que ante fazia. [+]
1295 TC 1/ 123 Mays o conde fezollj tãto mal et tãto [o] seg[u]io que [o] apremou, de guisa que ouue a seyr da terra per força et yrsse para mouros. [+]
1295 TC 1/ 123 Et en este ãno prenderõ a Johan papa caualeyros de Uidenyo, (et o) duc de las Matas; et meterõno en priiom et deytarõno no carçer. [+]
1295 TC 1/ 125 Andados dous ãnos do rreynado deste rey dom Sancho -et foy esto ẽna era de IX centos et lxiiij ãnos; et andaua outrosy entõçe o ãno da encarnaçõ do Senor en IX çentos et xxvj ãnos, et o enperio de Enrique, enperador de Roma, en xjze - -, (et) en aquel ãno este rey dom Sancho, poys que foy garido da gordura que auya en sy, veẽosse para sua terra cõ grande oste de mouros que llj deu Obderahme, cõ que cobrase o rreyno que [llj] aujã tollido. [+]
1295 TC 1/ 125 Et el rey dom Sancho, logo que chegou, os da terra reçeberõno, et cobrou seu reyno et apaçificou seus uasalos et avẽose muy bem con elles. [+]
1295 TC 1/ 126 Et depoys que o deytarõ nos ferros meterõno en priiom en Castrouello et, como llj tijnã sana, deronllj maa priiom et muy forte, et forõ muy desmusurados contra el, que llj nõ quiserõ leixar nẽhũu dos conpaneyros que llj teuessem cõpana. [+]
1295 TC 1/ 130 Andados quatro ãnos do reynado del rey dom Sancho -et foy esto ẽna era de IX çentos et Ltaxvj ãnos; et andaua outrosy o ãno da encarnaçõ do Senor en IX çentos et XXte viijto anos; et o enperio d ' Enrique, enperador de Roma, en xiijze -, o conde Fernan Gonçaluez, iazendo ena priiom, era muy bem guardado de todolos nauarros, por que era sonado per toda a terra que el era o mellor caualeyro d ' armas que outro nẽhũu que fosse, et auiã todos sabor de o veer et de o conoçer. [+]
1295 TC 1/ 130 Et poys que el foy [en] Castela pregũtou polo conde, en que terra era ou en que lugar; ca o conde, polos seus feytos boos, soau[a] ia per longas terras. [+]
1295 TC 1/ 130 Et disseronllj os da terra com̃o era preso et sobre que rrazõ, et que auya ia hũu ãno. [+]
1295 TC 1/ 130 Et, se tu podes[es] casar cõ este conde, todo o mũdo te terri[a] por bẽ auenturada, et seerias por senpre iamays onrrada dos d ' Espana; ca en uerdade nũca dona fezera tã boa caualgada com̃o tu farias en esto. [+]
1295 TC 1/ 132 Et esto que dizedes rrogouos que punedes en conprillo, et nõno queirades meter en olujdo; ca eu nõ uos mẽtirey de quanto ey dicto, se uos esto conprirdes et fazer quiserdes. [+]
1295 TC 1/ 132 Assy com̃o a jnfante isto disso, seyrõsse logo do castelo et forõ sua uia et, quando forõ alongados do castelo, leixarõ o camino f[rã]çes et meterõse en hũu gram monte, que auya y aa mão destra. [+]
1295 TC 1/ 132 Et, poys que foy dia craro, meterõsse en hũu mõt[e] muy espesso que uirõ y açerca, por tal que os nõ uisse nẽgũu, et esteuerõ y ata a noyte. [+]
1295 TC 1/ 134 Mays a mester que nos apartemos en hũu lugar du nos o conde nõ possa veer, ca aueria por ende gram pesar. [+]
1295 TC 1/ 134 Et tomarõllj a mua et o açor, et meterõse ao camino et pensarõ d ' andar. [+]
1295 TC 1/ 136 Et desy meterõsse ao camjno para yr contra Nauarra, et forõ alberga[r] aquel dia çerca d ' Arlãçõ. [+]
1295 TC 1/ 136 Et o conde outrosy vijna cõ sua dona muy lazerado et, quando uirõ os castelãos vijr contra sy, coydarõ que era algarada de mouros que andauã correndo et descobrindo a terra, et ouuerõ muy gram medo, et forõ en gram coyta, ca nõ souberõ que fazer, ca nõ vijã mõtana a deredor du sse podessem acoller et defender. [+]
1295 TC 1/ 138 Andados Vo ãnos do rreynado deste rey dom Sancho -et foy esto ena era de noueçẽtos et LXaIX ãnos; et andaua outrosy entõ o ãno da encarnaçõ do Senor en noueçetos et XX et IX; et o enperio (enperador) d ' Emrique, enperador de Roma, en xiiijze -, en esse ãno, estando o conde Fernan Gonçaluez asessegado en sua terra, veẽoullj a desora mandado com̃o vijna el rey dom Garçia de Nauarra cõ todo seu poder para tollerlle a terra. [+]
1295 TC 1/ 138 Et ouue el rey per força a caer do caualo en terra, et foy logo preso, ca o nõ poderõ enparar o[s] seus. [+]
1295 TC 1/ 140 Et quantos uolo souberem terranuolo por bem, ca [bem] sabedes uos quanto algo ela fezo a nos et a uos. [+]
1295 TC 1/ 140 Et en todo aquelo guisou muy bem, a el et a sua conpana, de panos et de bestas et de quanto ouuerõ mester et envioos para seu reyno. [+]
1295 TC 1/ 142 Enpos esto el rey dom Sancho de Leõ enviou seus mandadeyros ao conde Fernã Gonçaluez a dizerlle de com̃o Auderrahme, rey de Cordoua, era entrado en sua terra cõ gram poder de mouros, et que lle rogau[a] muyto que [o] fosse ajudar. [+]
1295 TC 1/ 142 Et enviou dizer per toda a terra, per cartas et per mãdadeyros, a todolos outros caualeyros que y nõ erã que sse fosem enpos elle. [+]
1295 TC 1/ 142 Et ouuerõ seu acordo que a terçar dia seyssẽ ao cãpo a lidar cõnos mouros, ca mellor seria ca iazerẽ ençerrados. [+]
1295 TC 1/ 142 Mays, poys que os mouros ouuerõ sabedoria com̃o o conde Fernan Gonçaluez era dentro na vila de Leom cõ muy gram caualaria, desçercar[õ] logo a çidade et forõsse para Sam Fagũdo, et comecarõ de correr todo terra de Cãpos. [+]
1295 TC 1/ 142 Et o conde, quando chegou a Sam Fagũdo, soube com̃o a tijnã çercada, et auyã ia corruda toda essa terra, et tragiam tã gram presa de catiuos et de gaandos [que] er[a] muy gram cousa. [+]
1295 TC 1/ 144 Com̃o el rey dõ Garçia de Nauarra correu a terra ao conde Fernã Gonçaluez [+]
1295 TC 1/ 145 Tornousse o caualeyro ao conde cõ esta resposta, et cont[a]da sua mandaduria, enuiov logo o conde mandado, per toda terra de Castela, a dizerlles que fossem logo cõ elle caualeyros et peões. [+]
1295 TC 1/ 146 Mays o que bem quer consellar ao senor deue primeyro a veer et pensar todo o feycto que he ou [a] que pode rrecudir ata a postremaria, et deue guardar en sy meesmo de nõ seer bandeyro, et nõ sse deue vençer por medo, nẽ por uergõca, nem por amizade, nẽ por grande amor, nẽ outrossy por gram desamor, nẽ por dar, nẽ por prometer, se consello dereyto quer dar a ssenor. [+]
1295 TC 1/ 146 Et amjgos, sobre todo esto a mester que guardedes lealdade; ca, pero que morre a carne, a maldade que o ome faz nõ morre et fica del a seus parentes muy mao herdamento. [+]
1295 TC 1/ 146 Assaz uos ey mostrado carreyras per hu seiades boos et uos guardedes de caer en erro, ca bem sey que a poucos dias seredes en tal coyta que aueredes mester esforço et siso. [+]
1295 TC 1/ 146 Senor, do que dizedes que me alçey cõna terra, nõno fige nẽ veño de lugar para fazer tal feycto; ca per lealdade et per ma[ña]s tenome por boo caualeyro conprido. [+]
1295 TC 1/ 146 Pero por hũa razõ se me alçasse ẽna terra nõ faria sem guisa, ca me teendes meu auer forçado bem a tres ãnos. [+]
1295 TC 1/ 150 A condessa dõna Sancha outrosy, quando o soube, [caeu] esmorida en terra [et] iouue por morta hũa gram peça do dia. [+]
1295 TC 1/ 150 Mays a mester que catemos algũa carreyra per que o possamos sacar, per força ou per algũa arte ou per qual guisa quer. [+]
1295 TC 1/ 153 Et o conde entõçe jũtou todo seu poder et, desque o teue ajũtado, foy et entroulle pelo reyno et correulle a terra, et leuoulle ende muyto gaando et muytos omes. [+]
1295 TC 1/ 155 Et, dem[ẽ]tre que os mandadeyros forõ a Cordoua, mandou el rey dom Sancho fazer hũu moesteyro en Leõ, en que coydaua a meter o corpo de Sã Paayo. [+]
1295 TC 1/ 156 Andados xj ãnos do reynado del rey dom Sancho de Leõ -et foy esto ẽna era de noueçentos et l[x]xiij ãnos - dem[ẽ]tre que os mandadeyros del rey dom Sancho de Leõ (de Leon) erã ydos a Cordoua, assy com̃o dissemos aqui ante desto, mouerõ os galegos ontre sy contendas et gresgos que erã a dãno del rey et da terra. [+]
1295 TC 1/ 156 Et el rey dom Sancho, tãto que o soube, foy ala et tomou a todolos mayores et os meores, de guisa que paçificou todo Galiza et terra de Luçẽna. [+]
1295 TC 1/ 157 Conta a estoria adeante, yndosse c[heg]ando [o] acaba[ment]o deste rey, que andados xijze ãnos de seu rreynado, de quando el comerara a rreynar -esto foy ena [era] de noueçentos et lxxaiiij ãnos; et andaua outrosy o ãno da encarnaçõ do Senor en noueçentos xxxavj ãnos; et o emperador de Roma en iij -, hũu dom Gonçaluo, que era ome muy poderoso et com̃o señor de terra d ' Estremadura (et) do rreyno de Leõ, que iaz alẽ Doyro, quando uyu que el rey dõ Sancho de Leõ se chegara a essa Estremadura, diz que ajũtou seu poder muy grande por vijr contra el rey dõ Sancho, en aquel lugar meesmo d ' Estremadura de Leom. [+]
1295 TC 1/ 157 Poys que e[ss]e dom Gonçaluo ouue gaanada a graça del rey dom Sancho, et [o] atregoou et asegurou, diz que jurou esse dom Gonçaluo al rey que lle daria todos seus peytos daquella terra que tijna. [+]
1295 TC 1/ 157 Et aly logo, ante todalas gentes da hũa et da outra parte, rreconoçeullj senorio daquela terra que tijna et da Estremadura de Leom dalen Doyro. [+]
1295 TC 1/ 157 Et mandouse logo leuar para terra de Leõ et, leuandoo para ala, morreu no camjno, a cabo de tres dias. [+]
1295 TC 1/ 157 Mays leuarõno muyto onrradamente, com̃o rrey, aa çibdade de San Saluador d ' Ovedo fazendolle suas onrras cõ todos seus conprimẽtos, et enterrarõno ena jgleia de San Saluador, çerca del rey dom Ramiro, seu padre. [+]
1295 TC 1/ 159 Poys que morreu el rey dom Sancho de Leõ, [que] rreynou XIX (ãnos) depoys de dõ Paayo, rreynou logo enpos elle en ese reyno de Leõ o terçeyro dõ Rramiro, fillo (fillo) desse rey dõ Sancho, et mãteue o rreyno xxvco ãnos. [+]
1295 TC 1/ 159 Et enterrarõno muyto onrradamente çerca os outros bispos muytos que iaziã [y] enterrados Agora leixa aqui a estoria estas razões et conta dos feyctos que fezerõ ẽtõ os mouros contra os cristãos. [+]
1295 TC 1/ 160 Com̃o o conde Fernan Gonçaluez poso fora da terra ao conde dõ Vela [+]
1295 TC 1/ 160 Poys que os mouros ouuerõ firmado paz cõ este rrey dom Ramiro, com̃o dissemos, et forõ seguros del que nõ a[judaria os castelãos nẽ lles acorreria cõ] ajuda nẽhũa, chegarõ sua oste muy grande et veerõ a terra de Castela sobre o conde Fernan Gonçaluez, que era entõ dela señor. [+]
1295 TC 1/ 160 Et faziã todo este mal con consello et guiamento daquel grande ome d[õ] Vela de Castela, de que dissemos ante desto, que o deytara da terra o conde Fernan Gonçaluez, por que nõ queria esse dom Vela conoçerlle senorio en Castela, com̃o era dos mayores et mellores et mays poderoso. [+]
1295 TC 1/ 161 Enpos esto que dicto auemos, assy com̃o aveeo(m) segũdo cõta a estoria, que andados tres ãnos do rreynado del rey dom Ramiro -et foy esto ẽna [era] de noueçentos et lxxavij ãnos; et andaua outrosy entõ o ãno da encarnaçõ en noueçentos et xxxaix ãnos; et a do emperador de Rroma en vj - assy acaeçeu que aquela gente dos nauarros, poys que ouuerõ corruda todo Galiza, et roubada toda a terra, et feycto a sua guisa quanto quiserõ, (et) querendosse ia elles tornar a seus nauios con grandes gaanças et muytos cristãos que leuauã catiuos para sse yr para suas terras, sayu a elles o conde Gõçaluo Sanchez, con gram poder, a prouar se poderia auer delles algũa vingãça do mal que lle fezerã ẽna terra aos cristãos. [+]
1295 TC 1/ 162 Et matou moytos delles ademays, et os outros segudou da terra matando en elles. [+]
1295 TC 1/ 162 Et leuarõno de Burgos a Sam [Pero] d ' Arlança, seu moesteyro, et enterrarono y muyto onrradamente. [+]
1295 TC 1/ 166 Jazendo o cõde doent[e] veera hũu conde de sua terra que ya en romaria a Sanctiago. [+]
1295 TC 1/ 166 Et, quando seu marido, o conde Garçia Fernandez o soube, erã ia elles fora da terra. [+]
1295 TC 1/ 166 Et andarõ tãto ata que cheg[aron] a aquela terra daquel condado, du moraua aquel conde et sua moller que leuara. [+]
1295 TC 1/ 166 Quando eu vijr por que, ou seiamos en lugar que o deuades saber, eu mostrarey en com̃o sõo mays fidalgo ca o senor desta terra. [+]
1295 TC 1/ 166 Et eu, con uergõca deste feycto, promety de nũca tornar a mjña terra ata que fosse vingado del et dela. [+]
1295 TC 1/ 166 Senora, se me uos ysto guisasedes, eu casaria cõ vosco et leuaruos ya comjgo para Castela, et fariauos condessa da terra. [+]
1295 TC 1/ 166 Quando veẽo depoys aa terçeyra noyte, guisou dõna Sancha que sse deytasse seu padre, o conde, et a condessa, ssua madrasta. [+]
1295 TC 1/ 166 Quando en outro dia souberõ os da terra a morte de seu senor, erã ia os outros muy alõgados, que sse nõ reçeauã de nẽhũa cousa. [+]
1295 TC 1/ 166 Et ao tempo que este [conde] Garçia Fernandez sayu da terra para vingarsse de sua moller, com̃o de suso auedes oydo, leixou ẽna terra dous seus parentes, en que el muyto fiaua, que julgassem os preytos et que gardassẽ todo o seu. [+]
1295 TC 1/ 166 Ao tempo deste conde Garçia Fernandez, seendo el fora da terra en demãda daquella sua moller, ajũtousse gram poder de mouros et entrarom per Castela. [+]
1295 TC 1/ 166 Et correrõ Burgos et toda a terra, et rroubarõ et astragarõ quanto acharõ. [+]
1295 TC 1/ 166 [Et] daquella uez foy astragado o moesteyro de Sam Pero de Cardena, et matarõ y CCCos mũges en hũu dia; et, iazendo todos enterrados ẽna caustra, fezo Deus muytos miragres por elles. [+]
1295 TC 1/ 172 Et, quando Almãçor ya a terra de cristãos cõ sua oste, aquellas guardas que o auyã d ' aguardar a Yseem por mandado d ' Almãçor, assy o guardauã, quando caualgaua et y[a] folgar a sua orta et a seu uergeu, que ome do mũdo nõ ousaria falar con el en puridade, nẽ chamalo a vozes, nẽ fazerlle outro noio nẽhũu. [+]
1295 TC 1/ 172 Et en este tempo fezo el sobre cristãos La et ij caualgadas et ostes en que lles fezo muyto mal et lles astragou a terra. [+]
1295 TC 1/ 172 Et desy assy auẽo que foy este Almãçor correr a terra de Castela, et esto era en tempo de jnuerno. [+]
1295 TC 1/ 172 Et fezo arar et semear muy gram terra de pães (que auya y) cõ aquelles boys que tijna et que tomarã en terra de cristãos. [+]
1295 TC 1/ 172 Et desy, estando aly, fezo tãto mal aa cristaidade, et tãtas terras lle astragou et quebrãtou, que apremou per força aquelles que o porto tijnã et aynda aos outros das terras, tãto que ouuerõ de uijr a el. [+]
1295 TC 1/ 172 Et Alm[ã]çor, segudo conta a estoria, rreçebeu(o) o auer que lle derõ, et nõ ia por cousa que ouuese mester, mays por mostrar contra elles sua piadade et sua mesura. [+]
1295 TC 1/ 175 Et enviou cõuidar a todos seus amjgos a muytas terras: a Galiza, a Leõ, a Portugal, a Estremadura, a Gascoña, a Arangõ, a Nauarra. [+]
1295 TC 1/ 175 Et deulle hũa tã gram punada ẽno rostro que os dentes et as queixadas lle quebrãtou, de guisa que logo caeu en terra morto, aos pees do caualo. [+]
1295 TC 1/ 175 Mays o conde Garçia Fernandez (estaua y), que era senor et era y en Burgos, et Gonçaluo Gostiez, que era padre dos jnfantes, logo que souberõ aquella peleia, forõ para [a]la et meterõsse ontre elles et departirõnos, que nõ ouue y entõ outro mal nẽhũu. [+]
1295 TC 1/ 175 Dom Rrodrigo, uos auedes mester caualeyros, ca sodes do mayor prez d ' armas ca outro que ome sabya, de guisa que mouros et cristãos uos am por ende gramde enueia et uos temem muyto. [+]
1295 TC 1/ 175 Et por ende terria eu por bem que uos seruissem meus fillos et que uos aguardassẽ, se uos por bem o teuessedes et uos prouguese. [+]
1295 TC 1/ 179 Poys que aquela contenda foy apaçificada et as vodas partidas, sayu de Burgos o conde Garçia Fernandez et foy andar pela terra. [+]
1295 TC 1/ 179 Yrmãos, mester he que tomemos consello a atal cousa com̃o esta [et] que nõ fiquemos escarnidos, ca muyto seria gram desonrra nosa (grande). [+]
1295 TC 1/ 182 Enpos esto, poys que o conde Garçia Fernandez se tornou a Burgos de seu andar en que andara pela terra, (et) espediusse delle dom Rroy Ualasquez et dom Gonvçaluo Gosteez, et yamsse para a foz de Lara du tijnã suas molleres. [+]
1295 TC 1/ 182 Et poserõ seu amor hũus cõ outros, et meteronsse entõçe os vijte jnfantes en mão de seu tio dõ Rrodrigo, que catasse aquel feycto por que sse leuãtara, et que fezesse y aquello que teuesse por bem et fosse dereyto. [+]
1295 TC 1/ 182 Et, se o uos teuerdes por bẽ, gradeceruolo ya eu muyto que fossedes ata el cõ mjnas cartas et mo saudassedes da mjna parte, o hũu polas cartas et o al per vossa palaura, et mostrarll ' edes a muy gram custa que ey feycta, et auya mester a sua ajuda. [+]
1295 TC 1/ 182 Et, por que me nõ poso aco delles vingar ẽna terra dos cristãos, assy com̃o eu querria, enviouos poren seu padre que uos que o façades escabeçar, se me bem queredes. [+]
1295 TC 1/ 182 Et, poys que estes ouuerdes mortos, aueredes a terra dos cristãos a vossa voentade, ca muyto a en elles grande esforço". [+]
1295 TC 1/ 182 Desy mãdou a hũa moura filla dalgo que o gua[r]dase et o seruisse et llj desse o que ouuesse mester. [+]
1295 TC 1/ 187 Deme[n]t[re] que uosso padre he ydo a Almãçor et [u]em, quero fazer hũa entrada a terra de mouros et correr ata o cãpo d ' Almenara. [+]
1295 TC 1/ 187 [Et], se o uos teuerdes por bem de yr comjgo, prazerm ' a ende muyto; et, se nõ, ficade aqui ẽna terra et guardadea. [+]
1295 TC 1/ 187 Dõ Rrodrigo, nõ semella bem nẽ seria guisado leixaruos yr en oste et ficarmos nos aqui na terra, et muyto demostrariamos en elo muy gram couardia. [+]
1295 TC 1/ 187 Poys que esta resposta ouue dos jnfantes, enviou dizer pela terra que, os que cõ elle quisesẽ yr a gaanar algo, que sse guisassem muyto agina et que sse veessem logo para el. [+]
1295 TC 1/ 187 Fillos, rrogouos que uos tornedes a Salas, a uossa madre dona Sancha, ca nõ uos he mester de yrdes cõ estes (cõ estes) agoyros mays adeante. [+]
1295 TC 1/ 187 Monõ Salido tornousse para sse yr a Salas et, yndo assy pelo camjño, coydou ontre sy com̃o fazia mal en leixar daquela guisa seus criados por medo da morte, et mayormente seendo ia vello et de grande ydade, que o nõ deuya de fazer por nẽhũa maneyra, ca mays guisado era de yr elle hu quer que morte podesse prender ca aquelles que erã aynda mãçebos para viuer; et, poys que elles nõ temjã morte et tã en pouco a (a) tijnã, que mays pouco a deuya el de temer; et demays que, se elles morressẽ ẽna fazeda et Rroy Valasquez aa terra tornasse, que llj faria muyto mal por elles et que o mataria; et que sempre aueriã que dizer del, se el tal cousa fezesse com̃o esta; et demays aynda que, se elles ala morressẽ, que coydariã os omes que el que llj basteçera a morte et per seu consello veera aquel feycto, et seria muy maa fama esta para el (et leixar) de seer onrrado na mãçebia et desonrrado na viliçe. [+]
1295 TC 1/ 189 Gonçaluo Gonçaluez, o menor dos jnfantes, quando aquelo uyu, foy correndo para aquel caualeyro, et deullj hũa tam gram punada ontre a queixada et o ombro que logo deu cõ el morto en terra a pees de Rroy Valasquez. [+]
1295 TC 1/ 189 Sacastesnos aca da terra para yr sobre mouros, et agora queredes que nos matemos aqui hũus outros? [+]
1295 TC 1/ 191 Mays yde uos ousadas et nõ temades nada; ca, se mester for, eu uos acorrerey. [+]
1295 TC 1/ 191 Mays diz a estoria que tam bem lidauã os cristãos et tã esforçadamente que passarõ per duas azes dos mouros et chegarõ aa terçeyra, a pesar delles. [+]
1295 TC 1/ 191 Et, quando elles virõ que nõ avia al senõ vençer ou morrer, acomendar[õ]sse a Deus, et chamarõ o apostolo Sanctiago, et forõ ferir [en] elles [et] tã de rrigeo os cometerõ et tã bem lidarõ et tãtos morrerõ y et tã grande espãto meterõ en elles que nẽhũu nõ se lles ousaua parar deante. [+]
1295 TC 1/ 191 Et, desque elles tornarõ, tã de rrigeo cometerom os mouros, que bem semellaua que auyam sabor de sse vingarẽ, se podessem. [+]
1295 TC 1/ 195 Amjgos, leixade uos a meus sobrinos mostrarsse a lidar, ca se lles mester for eu lle acorr[e]rey. [+]
1295 TC 1/ 195 Et os jnfantes prometerõlle que o fariã, et jurarõlles et fezerõlles preyto tã firme que elles forõ pagados ende. [+]
1295 TC 1/ 195 Pero con todo esto Gonçaluo Gonçaluez, o menor de todos [os] yrmãos, que estaua aynda por descabeçar, quando os yrmãos viu descabeçados ante sy, entẽdeu que assy yriã ata el, a la fe, et assi sse acabaria, et cono gram pesar et a gram sana que ende ouue, leixouse yr a aquel mouro que os es[c]abeçaua et deullj hũa tã gram punada ẽna gargãta, que deu logo con el morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 199 Mays digote ante esto: que eu enviey mjñas ostes a terras de Castela et ouuerõ sua batalla cõ os cristãos ẽno cãpo d ' Almenara. [+]
1295 TC 1/ 199 Et, poys [que as] uyu Gonçaluo Gostez et as conoçeu, tã gramde ouue ende o pesar que logo aa ora caeu por morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 199 Eu ey gram doo de tj por este mal que che veẽo, et por ende teño por bem de te soltar da priiom en que estas; et darch ' ey o que ouueres mester para tua yda, et as cabeças de teus fillos, et vayte para tua terra a dõna Sancha, tua moller. [+]
1295 TC 1/ 199 Eu fico prene de uos et a mester que me digades com̃o teendes por bem que eu faça ende. [+]
1295 TC 1/ 199 Dom Gonçaluo, poys que esto ouue castigado et l[i]u[ra]do cõna moura et tomado d ' Almãçor todas estas cousas que lle forõ mester para sua yda, espediusse del et de todolos outros mouros onrrados, et foysse para Castella, a Salas, a sua moller. [+]
1295 TC 1/ 202 Et enterrarõno en Destina. [+]
1295 TC 1/ 202 Entõçe Alcoyrexj, hũu rrey dos mouros muy poderoso, correu et astragou todo terra de Portugal, que nõ sayu a elle quẽ llo estoruasse. [+]
1295 TC 1/ 202 Et algũus dizẽ que foy a enfermidade da (da) menaçõ que os tomou a todos, de guisa que nõ escaparõ ende senõ muy poucos que contassem as nouas en sua terra, et da caualgada que elles fezerõ contra Galiza et das gaãças que sacarõ da terra do apostolo Sanctiago. [+]
1295 TC 1/ 203 Et disserõllj que auya el prometudo aos mouros que rreçeberia el a ley de Mahomat et que lles daria toda a terra de Galiza. [+]
1295 TC 1/ 203 Et elles, quando esto uirõ, entenderõ que per Deus vijna este feycto, et guisarõllj sua supultura, et enterrarõno en aquela jgleia de Sancta Olalla. [+]
1295 TC 1/ 207 Et, quando o conde dõ Vela, de que dissemos ia suso en esta estoria, -o que o conde Fernan Gonçaluez deytara da terra - et algũus condes de terra de Leõ, et outros cristãos que forõ deytados da terra outrosy, poys que chegarõ a Cordoua a Almãçor et lle prometerõ que lle dariã a terra que os cristãos tijnam en España, (et) colleuos Almãçor a ssy. [+]
1295 TC 1/ 207 Mays Almãçor, com̃o era ome muy esforçado et de gram curaçõ, quando uio aos seus vençudos et fugir tã malamente, deu en terra cõ hũu soonbreyro que tragia ẽna cabeça en lugar de corõa, segũdo que os rreys mouros o aviã estõ en custume de trager soonbreyro d ' ouro por corõa. [+]
1295 TC 1/ 207 Et esto de tomar aquel soonbreyro et dar cõ el en terra faziao el por sinal que auya muy gram querela dos seus quando nõ vençiã. [+]
1295 TC 1/ 207 Os cidadãos de Leõ et d ' Astorga, [temendo] que ao outro ãno d ' adeante que uerria Almãçor cõ sua oste sobre elles, tomarõ os corpos d[os] rey[s] que erã enterrados en Leõ et en Astorga, cõ o corpo de Sam Paayo, et leuarõnos a Asturas, et enterrarõnos en Ovedo, ena jgleia de Sancta Maria. [+]
1295 TC 1/ 210 Com̃o el rey dõ Bermudo se fezo leuar a Ovedo, quando soube que vijna Almãçor et lle entraua a terra [+]
1295 TC 1/ 211 Onde conta dom Lucas de Tuy que, el iazendo ali, que lle guerrearõ o muro et llo conbaterõ tres dias muyto ademays, et que morrerõ y muytos mouros ademays sem conta. [+]
1295 TC 1/ 212 Andados vj ãnos do rreynado deste rey dõ Bermudo -et foy esto ena era de mĩll et Vo ãnos; et andaua outrosy o ãno da encarnaçõ do Senor en IX çẽtos et Lxavijte ãnos -, en este ãno sacou Almãçor sua oste et vẽo correr terra de Leõ; et chegou ata Astorga et çercoa et a pouco de tempo tomoa. [+]
1295 TC 1/ 212 Et, poys que esto ouue feycto ali pela terra, tornousse a Cordoua bem et onrradamente. [+]
1295 TC 1/ 212 Onde uos digo agora eu, quando soo para (pa) elo, que teño por bem de yr a terra de cristãos vingalos, se poder. [+]
1295 TC 1/ 212 Et conpriuo entõçe Almãçor de caualeyros et de caualos et d ' armas et d ' auer et de quanto ouue mester, por que ffosse bem acõpanado et onrrado. [+]
1295 TC 1/ 212 Dom Gonçaluo, eu sõo aqui veudo por vingar a uossa desonrra et a morte dos sete jnfantes, vossos fillos et meus yrmãos, et nõ a mester que o tardemos. [+]
1295 TC 1/ 212 Et, en dizendo esto, foyllj dar hũu tã gram golpe da espada que o partio ata o meyo do corpo, et deu cõ el morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 212 En este ãno outrosy sacou Almãçor sua oste muy grande, et veeõ correr terra de cristãos. [+]
1295 TC 1/ 215 Andados viij ãnos do rreynado del rey dõ Bermudo -et foy esto ena era de mil et vijte ãnos - veõ Almãçor a terra de cristãos et correu et astragou et chegou ata Sam Fagũdo. [+]
1295 TC 1/ 215 Enno IX ãno do rreynado deste rrey dom Bermudo de Leom veõ este rrey Almãçor outra uez a terra de cristãos, et correu toda a terra ata Alua et a Lũa et a Cardom et a outro castelo Arbolio. [+]
1295 TC 1/ 216 Andados X ãnos do rreynado deste rey dom Bermudo -et foy esto ẽna era de mill et IX ãnos - sacou de cabo aquel Almãçor sua oste, et foy correr a terra de Castela. [+]
1295 TC 1/ 216 Et tornousse para sua terra, assy com̃o cõta a estoria, muy onrrado cõ louçeylla et con soberua, ca bem auya ia xijze ãnos que dera guerra a terra de cristãos et lle quebrãtara as terras et lles fezera muyto mal et muyto dano, et metera muytos lugares sub seu senorio, et sempre uençia et tornaua onrrado. [+]
1295 TC 1/ 217 Mays, ante que sse el partisse de terra de Sanctiago, foy ferido el con toda sua cõpana de malamento de Deus; et, polo pecado do atreuemento et das suzidades que el fazia ẽna jgleia de Sanctiago, caeu en el hũa das mays suzi(d)a(de)s enfermidade[s] que poderia seer. [+]
1295 TC 1/ 217 Et Almãçor ficou ende s[ẽ]lleyro, cõ muy pouca da sua conpaña, et ouuesse de tornar a sua terra a pesar de sy. [+]
1295 TC 1/ 218 Andados xiiijze ãnos do reynado deste rey dõ Bermudo -et foy esto ẽna era de M et xiij ãnos; et o ano da encarnaçõ do Senor en IX çentos et lxxav ãnos - veendosse este rey dom Bermudo tã maltreyto dos mouros, que tãtas uezes auyã corruda sua terra et quebrantada et guastada, enviou seu mandado a Garçia Fernandez, conde de Castela, et a dõ Garçia, o Tremedor, rey de Nauarra, que oluidasẽ os tortos que lles el fezera et que fezessem con el paz et a ouuesem todos tres en hũu, con sua postura ben firme, et que sse aiudassem et sacassem sua oste sobre os mouros, et que sse aj[ũt]assem a defender et a ffe, que sse perdia ia, se aquelo muyto durase. [+]
1295 TC 1/ 218 Et Almãçor era ia seydo de sua terra con sua oste et vijña para corre[r] Castela et astragala com̃o soya. [+]
1295 TC 1/ 218 Et, poys que foy morto, leuarõno a enterrar a Medinaçele. [+]
1295 TC 1/ 220 Andados XV ãnos do rreynado daquel rey dom Bermudo -et foy esto ẽna era de mil et xiiijze ãnos; et o ãno da encarnaçõ do Senor en IX çentos et lxxav ãnos - sacou Abtelmolit, fillo del rey Almãçor, sua oste, por yr correr et quebrãtar terra de cristãos. [+]
1295 TC 1/ 220 Et dali adeante nũca quiso vijr a correr terra de cristãos, mays ficou en sua terra. [+]
1295 TC 1/ 220 Et desi, desta guisa, folgou terra de cristãos ia quanto tempo. [+]
1295 TC 1/ 220 Et entõçe [el] rey de Leõ et el rey de Nauarra et o conde Garçia Fernandez de Castela enviarõ polo conde dõ Vela, do que dissemos ia ante desto, et por todolos outros caualeyros que erã cõnos mouros, que elles deytarã da terra, et tornarõlle seus herdamentos et os dereytos que auyã d ' auer, por razõ que os mouros nõ sse podessẽ enfestar contra elles con sua ajuda. [+]
1295 TC 1/ 221 Et, por que o prendeu a torto, nõ quiso Deus que aquel pecado que fezera que pasass[e] sem pẽa, et deu tã grande sequidade ẽna terra por elo que nõ podiã arar nẽ semear, de guisa que foy a fome [muy] grande ademays per todo España. [+]
1295 TC 1/ 222 Andados xvij ãnos do rreynado deste rey dõ Bermudo -et foy ẽna era de mil et xvj ãnos; et andaua entõçe o ãno da encarnaçõ do Senor en IX çentos et lxxaviij ãnos; et a de Oto, enperador de Rroma, en xj - en aquela sazõ terra d ' Espana, sofrendo gram coyta de fame pola pestilẽçia da sequidade que y auya et faziã com̃o agora dissemos aqui ante desto, adoeçeusse Deus da gente et quiso, pola sua merçee, demostrar esta gram coyta por que era. [+]
1295 TC 1/ 222 Et apareçeu el en visom a hũus boos omes d ' ordẽ et dissolles que, polo pecado que el rey dõ Bermudo fezera contra aquel bispo d ' Ovedo en prendelo, era aquela pestilẽçia Esses omes boos forõ a el rey dõ Bermudo entõ et contarõlle todo quanto lles fora mostrado, et que nũca fame salrria da terra nẽ aueriã agoas as gentes, ata que nõ sacasse da priiom o bispo que prendera et tijn[a] ẽna priiom. [+]
1295 TC 1/ 222 [et] logo aa ora deu Deus chuuya ẽna terra, et a terra deu seus froytos com̃o deuya. [+]
1295 TC 1/ 222 Et entõçe fugio et morreu en Briezo, et foy enterrado ẽno lugar que dizem Vilanoua. [+]
1295 TC 1/ 222 En esse ãno outrosy morreu o enperador Oto ijo et rreynou enpos el seu fillo Oto o terçeyro, et durou ẽno enperadigo noue anos. [+]
1295 TC 1/ 224 [Et] ẽno terçeyro morreu Abtemelit, rey de Cordoua, fillo d ' Almãçor, e[t] entrou eno senorio do rreyno enpos [el] seu yrmão Abderrahme. [+]
1295 TC 1/ 226 Et, doutra parte, que aquel Abdalla fazia semellãça que era cristão, pero encubertamente, et auya ia jurado [et prometudo a] el rey dõ Afonso de o ajudar contra os mouros a quequer que fosse mester. [+]
1295 TC 1/ 228 Os mouros, nõ podendo sofrer esto nẽ os outros maes que fazia ẽno poboo, et demays [p]o[l]o feycto que fezera cõtra Ysem, seu rey et seu senor, começarõ de sse alçar et fazerlle muyto mal et muyta terraria. [+]
1295 TC 1/ 229 Com̃o os mouros veerõ correr terra de cristãos et com̃o morreu o conde Garçia Fernandez [+]
1295 TC 1/ 229 Et padre et fillo, auendo seu desacordo ontre sy, souberõno logo os mouros et ueerõ correr terra de cristãos. [+]
1295 TC 1/ 229 Et, yndo arriba, tomarõ Curuna et Santo Esteuã, queymãdo et astragãdo a terra et matãdo y muytos cristãos. [+]
1295 TC 1/ 229 Et, quando chegou o conde Garçia Fernandez et vio tã gran mal en sua terra, nõno pode sofrer et, pero que a gente andaua partida ontre el et seu fillo, poso en seu curaçõ de morrer [p]o[r] defender a terra, ante ca viuer veendoa asy perder. [+]
1295 TC 1/ 229 Entõ os cristãos derõ grande auer aos mouros porlo corpo del, et leuarõno a enterrar ao moesteyro de San Pero de Cardena. [+]
1295 TC 1/ 230 Et este conde dõ Sancho amou seus poboos et defendeu muy ben a sua terra. [+]
1295 TC 1/ 230 Et deu franqueza aos caualeyros que non peytassẽ nẽ fossẽ en oste sen soldadas; ca, dant[e] do conde dõ Sancho, peytauã os caualeyros, et aujã d ' ir cõ o ssenor du os auja mester. [+]
1295 TC 1/ 230 A madre deste [conde] dõ Sancho, cobijçando a casar cõ hũu rrey dos mouros, osmou de matar seu fillo, por tal de sse alcar cõ os castellos et conas fortelezas da terra, et que desta guisa casaria cõ el rrey mouro mays enderẽçadamente et sen enbargo. [+]
1295 TC 1/ 230 Et ella disso ca o nõ faria, ca o nõ auja mester. [+]
1295 TC 1/ 232 Com̃o o conde dõ Sancho sacou sua oste et foy correr terra de mouros [+]
1295 TC 1/ 232 Et correullj a terra et astragoulla, et leuou ende muy grandes preas, et o al que ficaua queymoullo todo. [+]
1295 TC 1/ 232 Et tãto mal fez logo entonce aos mouros daquella uez que bẽ ata Cordoua chegou, queimãdo et astragãdo as terras; et nõ quedou ata que ali chegou et fezo aquello; et nõ queria quedar aynda d ' ir adeãte, ata que preiteiarõ cõ el [el] rrey de Toledo et el rrey de Cordoua. [+]
1295 TC 1/ 233 Andados xiiijze anos do rreynado del rrey dõ Afonso -et foy esto na era de mill et XXXa ãnos; et andaua o ano da encarnaçõ en nouecẽtos et noueẽta et noue anos - en este ano dicto os de Cordoua, [ueendosse tan] maltreytos de Mohomas Almolidj et que asi lles aujã mortos muytos dos seus, a[l]çarõ entõçe por seu principe a hũu mouro de terra de Berberia, que auia nume Çuleyma; et era sobrino daquel Ysem Arsis que Mahomade descabeçara. [+]
1295 TC 1/ 233 Et andaua pela terra arredor, ca nõ oussaua entrar ena çibdade por medo de Mahomade. [+]
1295 TC 1/ 233 Et, elles andãdo asy pela terra, acaeçeu que hũa partida daquelles barbaros quiserõ outrosi alçar por cabedel a outro mouro, curmão de Çuleyma, que llj diziã Murahã. [+]
1295 TC 1/ 233 Enpos ysto Çuleyma, nõ sse fiando enos de Cordoua, sayosse da çibdade et andou y pelas terras et pelos outros lugares de arredor, que erã y çerca da villa, cõ todolos cristãos que erã y cõ el. [+]
1295 TC 1/ 233 O terçeyro, que errastes et pecastes malamente contra Deus et contra natura, que quise[stes] conpr[a]r por seruas uossas molleres et uossos fillos et os outros omes de uossa ley, os que nos agora catiuamos en esta batalla. [+]
1295 TC 1/ 239 Mays depoys, a cabo de poucos dias, vẽerõse elles para Cordoua, et começarõ aa meter boliço ontre os moradores do lugar. [+]
1295 TC 1/ 239 Este conde, [en]tendẽdo o escandalo et o mal que poderia uĩjr depoys por aquello que el rrey mãdaua tomar todo o que os berberis auiã ena çibdad[e], et da outra parte por que era el esquiuo et muy errado contra os moradores do lugar, et sobre esto mayormente aynda por que oyra dizer a hũu mouro que, assi com̃o os de Cordoua matarã et destruyrã aos mouros berberis, que assi sse traballariã de matar, se podessẽ, a el [et a]os cristãos que erã con el, (et) disso al rrey que sse queria yr para sua terra, poys el auja conprido o tempo que posera con el de o seruir. [+]
1295 TC 1/ 239 Et o conde tornousse para sua terra rrico et onrrado con todolos outros cristãos. [+]
1295 TC 1/ 239 Et el rrey, depos ysto, mandou carcauar toda a çibdad[e] aderredor, ca a carcaua que y era dantes era ia toda çega et çarrada et chãa, por que [a] encherã toda de terra os da çibdad[e], quando sayrõ aa batalla que ouuerã cõ Çuleyma, assy com̃o auemos dito ante desto. [+]
1295 TC 1/ 239 Et desi poso seu preito cõ os da çidade, que faria el a terça parte et que fezessẽ elles a outra que ficaua. [+]
1295 TC 1/ 239 Et en todo [esto] os berberis que [es]ca[pa]rõ [da batalla] andauã pela terra, da hũa parte et da outra, destruỹdo et queymando as villas et as çibdades que y auia, assy que muytas dellas aujã ia destroydas et hermas. [+]
1295 TC 1/ 239 Et os alaraues que forã a Zetiua matar aos de Çuleyma, que ficarã y com̃o dissemos ia, quando virõ o mal et o astragamento que os berberis andauã fazendo pela terra ena Andaluzia, ouuerõ seu cõsello de matar Mahomad Almohadj et tornar eno senorio a Ysem, que fora ia outra uez seu rrey. [+]
1295 TC 1/ 239 Et meterõ en este consello Alhagib Alhemeri, et cõ o consello del fezerõ quanto s ' i fez depoys. [+]
1295 TC 1/ 239 Et ali du iazia meterõ as lãças en el, per[o] que era morto, et desfezerõno todo en peças. [+]
1295 TC 1/ 239 Et elles enterrarõno entõce en cabo da mesquita. [+]
1295 TC 1/ 239 Et el conos de Toledo tomarõna et enterrarõna logo dentro en sua mesquita. [+]
1295 TC 1/ 241 Et poso dos seus caualeyros pelos castelos et pelas villas et pelas terras que guardassẽ os portos et as entradas. [+]
1295 TC 1/ 241 Et mãdou dizer aos moradores da terra que esteuessẽ apparellados et perçebudos para caualgar, logo que oyssem appelido. [+]
1295 TC 1/ 241 Mais os barbaris, de que dissemos ia, nõ quedauã de dar guerra et correr toda a terra en derredor de Cordoua, en guysa que destroy[rõ] toda Eçeia et todo Carmona et toda a rribeyra d ' Agoa d ' Alquiuyr. [+]
1295 TC 1/ 241 Et tã gram medo metiã per toda a terra que solamente nõ ousauã seyr nẽ yr caualleyros nẽhũus dos de Cordoua, a Noua, ata Cordoua, a Uella, nẽ a outros lugares du tijnã suas atalayas et suas ascuytas. [+]
1295 TC 1/ 241 Et tã malamente corriã a terra et tã grãdes danos y faziã que muytos logares forõ despobrados et hermos pollo grã medo que auiã delles. [+]
1295 TC 1/ 241 Os çibdadaos de Cordoua, quando este perigoo tã grande uirõ, forõ a Jseem, et disserõlle que seyse et ouuesse sua batalla cõ elles et os deitasse da terra, ca muyto erã en grã perigoo pollo que elles faziã, et nõno podiã ia sofrer, et que a sua paçiẽçia del (del) que o sofria muyto era danosa. [+]
1295 TC 1/ 241 Et os barbaris, pero que nõ ousarõ vijr aa batalla cõ el rrey et fugirõ, por todo esso nõ leixarõ de fazer pela terra per u yã quanto mal podiã, queymãdo et astragãdo quanto achauã. [+]
1295 TC 1/ 241 Entonçe el rrey poso per todolos cabos do rreyno suas atalayas et suas ascoytas por guardar a terra quando os ẽemjgos uẽessem. [+]
1295 TC 1/ 244 Andados xvij anos do rreynado del rrey dõ Afonso -et foy esto ena era de mĩll et xxxa et iij anos; et andaua outrosi [o ano] da encarnaçõ en nouecentos et noueẽta et vj - Ysẽ, poys que ouuo ordenadas todas estas cousas, que vio que era mester eno rreyno, sacou sua oste muy grande et foy buscar seus ẽemjgos, que llj andauã fazendo dano pela terra, se poderia auer algũu delles. [+]
1295 TC 1/ 244 Et todoslos que o assy uijã yr apressurado por batalla, marauill[au]ãse ende muyto por aquillo, ca sempre o virã iazer ençerrado en seu alcaçer, et que enviaua todoslos mays dos dias seus mandadeyros aos berberis prometerllj muy grandes dões et muyto algo, se llj quisesẽ obedeeçer seu senorio. Çuleyma, en hũu cõ os berberis que erã cõ el, enviauã cada dia dizer a Ysem que llis peytasse et llis desse de seu auer dõde elles fossem pagados, senõ que se nõ partiriã de fazerllj mal. [+]
1295 TC 1/ 244 Mays tãto era o auer que Çuleyma et os berberis demãdauã que Ysẽ mays se quiso auẽturar a sorte de morte ca darllo. Çuleyma, quando vio aquello, que llj nõ tĩjna prol o en que el andaua, enviou prometer a dõ Sancho, conde de Castella, que llj daria de seu auer quanto el quisese et outros dões muytos, et que o onraria quanto el podesse et soubesse, et que o vẽesse ajudar contra Yseẽ, rrey de Cordoua. [+]
1295 TC 1/ 244 Et en todo esto os berberijs nõ quedauã de correr a Cordoua cada dia, et de fazer ena terra quanto mal podiã. [+]
1295 TC 1/ 244 Et, por que os berberis auiã toda a terra destroyda por seus maos feytos et suas correduras que fezerã y, por que se ouuera d ' ermar a terra dos lauradores, de cuio lauor vĩjna auondo de pã, (et) erã tã bẽ os de dentro com̃o os de fora en gran coyta et en grande ang[u]stura de fame et en gran lazeyra. [+]
1295 TC 1/ 244 Et, asy com̃o chegarõ, acharõ (acharõ) toda a terra herma et uazia dos lauradores et dos outros omes. [+]
1295 TC 1/ 244 Et Yseem enviou logo ala entõ hũu seu algozil que auja nume Zabor, et outro a que diziã outrosy Orcõ et quantos caualeyros podo auer, que guardassẽ et defendessẽ a terra. [+]
1295 TC 1/ 244 Os berberis, logo que esto souberõ, leuãtarõse dalj et forõse andãdo pela terra, et chegarõ a Calatraua, et tomarõna. [+]
1295 TC 1/ 244 Et dali corriã et astragauã toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 247 Andados xviij ãnos do rreynado del rey dõ Afonso -et foy esto ena era de mil et XXXta et iiij anos; et andaua o ano da encarnaçõ en nouecentos et nou(u)eenta et seys; et o d ' [Ot]o, enperador de Roma, en XIX - en esse ãno enuiou dizer Çuleyma a Emũdar, que era rey de Saragoça, et a outro mouro, que era de Medina Alfaragel -et he a que agora dizem Agoa d ' Alfaiar - et a todolos outros mouros poderosos da terra, que o veesem ajudarlo contra Ysem, rrey de Cordoua, et que leixaua de fazerlles mal na sua terra. [+]
1295 TC 1/ 247 Mãdou ent[õ]çe Çuleyma conbater de cada parte a vila muy de rigeo, et encher de pedra et de terra (a) toda a carcaua. [+]
1295 TC 1/ 247 Desy a cabo de tres dias, poys que esto ouuerõ feyto os de Cordoua, meterõsse sub o senorio de Çuleyma. [+]
1295 TC 1/ 250 Andados XX anos do rreynado del rrey dõ Afonso -et foy isto ena era de mil et xxxvj ãnos; et andaua o ano da ẽcarnaçõ en nouecẽtos et noueẽta et viijo ãnos -, en esse ano forõ Ayrã Almeheri et Abenhamit, cõ gran poder de caualeyros, sobre Almaria et çercarona et conbaterona cõ muytos engenos. [+]
1295 TC 1/ 251 Desi seyo Aly de Malega et Hayrã d ' Almaria et Enlistẽa de Grãada, et os conçellos de terra de Murça et de outros lugares. [+]
1295 TC 1/ 256 Outrossi rrenouou as portas dessa cibdade meesma, de pedra et de madeyra et do al que era mester et que cõuijna. [+]
1295 TC 1/ 256 Depois outrossi enujou polos ossos de seu padre, el rrey dom Bermũdo, que fora enterrado en Briezo, en Villanoua, assi com̃o auemos dito. [+]
1295 TC 1/ 256 Et enterrarono contra ouçiente en essa jgleia de Sam Johane, em hũu sepulcro de marmor, cõ sua madre, a rreyna dona Eluyra. [+]
1295 TC 1/ 256 Et meteu hy a sua jrmaa dona Tareyia, a que dissemos, que viueo hy muy grã tẽpo et, pois que morreo, foy hy enterrad[a]. [+]
1295 TC 1/ 258 Mays, por que os berberis nõ sabiã estar quedos, que nõ rroubassẽ et destruyssẽ et fezessem todo mal ena terra, assi com̃o soyã, os da çibdade moradores nõno poderõ ia sofrer, et ouuerõsse a querellar ende. [+]
1295 TC 1/ 258 Et fogiu Caçim cõ esses berberis et meterõse en hũu requeixo da çidade. [+]
1295 TC 1/ 260 Et moraua hy a enbargo da terra et a noio dos de Cordoua. [+]
1295 TC 1/ 262 Et finou ali et foy leuado a Leõ et foy enterrado cõ seu padre et cõ sua madre. [+]
1295 TC 1/ 263 Poys que morreu este rrey dom Affonso, rreynou enpus el seu fillo dom Vermũdo, o terceiro, X anos. [+]
1295 TC 1/ 263 Et uiu os tortos et os males que per sa terra faziã. [+]
1295 TC 1/ 263 [En]pus esto, a pouco de tẽpo, morreu o conde dom Sancho et foy enterrado muyto onrradamente eno moesteiro de Ona. [+]
1295 TC 1/ 264 Et jũtaronse os poboos dessa terra et fezerono rrey de Nauarra, por que era bom guerreiro et os defendia bẽ. [+]
1295 TC 1/ 265 Et este rrey dõ Sancho moraua ẽna terra que chamã Cãtabria, et guerreaua dalj cõ mouros, et quebrãtauaos muy de rrigeo. [+]
1295 TC 1/ 265 Et gaanou Oca et Todela et toda essa outra terra ata Osca. [+]
1295 TC 1/ 265 Et ao fillo disserõ dom Garçia, o Temeroso, et as fillas, a hũa dona Sancha, et a outra dona Orraca, et a terçeira dona Maria, et a quarta dona Velasquita. [+]
1295 TC 1/ 265 Et os poboos de terra de Cãtabria er[ã] a aquela sazõ muy ligeyros, et nõ dauã nada por agoa nẽ por jnuerno, ca o aui[ã] muy usado. [+]
1295 TC 1/ 265 Et, quando aquelo oyo, pesoulle muy de curaçõ et, cõ o gram pesar que ouuo do maltraiemento da terra et dos cristãos, meteuse a grã perigoo de passar os portos, que iaziã cheos de muy grandes neues, por yr aos mouros. [+]
1295 TC 1/ 265 Et, quando foy a manaa, feriu enos mouros que iaziã sobre Pãpelona, et matou y delles tantos que apenas ficarõ hy quen leuasse o mãdado a sua terra. [+]
1295 TC 1/ 265 Et por amor de meter coraçõ a sua gente, que lidassem de rrigeo et dessem guerra aos mouros, aas uezes entraua enas lides de caualo et aas uezes de pee cõ os peoes. [+]
1295 TC 1/ 265 Et gaanou muytos logares en Corpẽtenia, que e en terra do Grono, [et] outrosi en terra de Cãtabria, que e rribeyra do Ebro, et logares que oie en dia an nume de Sancho Auarca. [+]
1295 TC 1/ 265 Et assi soubo el rrefrear os mouros et alõgar de seu rreyno, por que en todos seus dias esteue aquella terra segura. [+]
1295 TC 1/ 269 Conta a estoria aqui que o jnfante dom Garçia moueu de Moño et foisse dereitamente para Moçõ, que tijna entõçe o conde Fernã Guterrez. [+]
1295 TC 1/ 269 Et o conde dom Fernã Guterrez, quando soubo daquel feito, pesoullj muy de curacom; et, pero que era mal doẽte, caualgou et seyu alla, et começou de trager mal os seus por aquello que cometerã. [+]
1295 TC 1/ 271 Jnfante Garçia, rrogamoste que nos outorgues as terras que teuemos de teu padre et seruirte emos cõ ellas com̃o a senor cujos naturaes somos. [+]
1295 TC 1/ 271 Et o jnfante outorgoulles a terra entõçe, et elles beyiarõlle a mao outra uez. [+]
1295 TC 1/ 271 Rrespondeu entõce dona Sancha que sabia ella que omes auia ena terra que lli queriam mal. [+]
1295 TC 1/ 271 Et, pois que elles ouuerõ morto o jnfante, meterõ mão pellos outros que erã vassalos et amjgos do jnfante, et matarõ y muytos delles, tã bẽ dos castelaos com̃o dos leoneses que llj vijnã en acorro. [+]
1295 TC 1/ 271 O jnfante, quando sse uiu ante el, começoo de rogar que o nõ matasse, et prometialles que lles daria grandes terras et grandes algos en seu condado. [+]
1295 TC 1/ 271 O conde ouue entõ del doo, et disso aos outros que nõ era bẽ de matarlo assi; mays que seria mellor de tomar aquello que lles daua, et a el que o deitassẽ da terra. [+]
1295 TC 1/ 271 Et tomoo el rrey dom Sancho, et mãdoo meter en hũu atoude. [+]
1295 TC 1/ 271 Et leuarõno ao moesteyro de Onỹa et enterrarono y açerca de seu padre. [+]
1295 TC 1/ 271 Pero diz o arcebispo dom Rrodrigo que en Leõ foy enterrado, ẽna jgleia de Sam Johan, cerca do padre de dona Sancha, sua esposa, que sse quisera essa ora meter cõ el eno luzello, cõ tã grã pesar que auja por el que assi morrera; et tã grã doo fazia por el que toda estaua desmayada, que nõ sabia que fazia nẽ u estaua. [+]
1295 TC 1/ 275 Mays o conde Fernã Guterrez, que tijna o castelo, quando os viu et soubo o que aujã feyto et en que guysa vijnã, seyu a elles mao seu grado et omillouselles et conuidoos para [a] cẽa. [+]
1295 TC 1/ 275 Mays Fernã Guterrez, logo que sse partiu delles, fezo suas cartas, que enuiou muy apressa a el rrey dom Sancho de Nauarra et a anbos seus fillos, dom Garçia et dom Ffernãdo, que ueessem acorrerlli, ca o tijnã çercado [os] fillos do conde dom Vela. [+]
1295 TC 1/ 275 Fernã Guterrez, o senor de Moçõ, entregou entõ do castello et dos outros logares que tijna a el rrey dom Sancho de Nauarra et reçebeuo por senor. [+]
1295 TC 1/ 275 Et acharono et prenderõno et adusserono aa jnfante dona Sancha, et meterõllo enas maos, dizẽdolle que ella fezesse del o que quisesse et a justiça que ella teuesse por bem. [+]
1295 TC 1/ 275 Et, desque o ouue parado atal, mãdou aduzer logo hũa azemela et poello en ella, et leualo per quantas villas et mercados auja en Castella [et] en terra de Leõ, u el fezera aquella traiçõ, dizẽdo et pregoando cada lugar que, pola morte que Fernã Laynes bastecera ao jnfante Garçia et fora el en ella, padeçia elle aquello. [+]
1295 TC 1/ 277 Et demays que era seu, daqueste rrey dom Sancho, o ducado de Cãtabria, que e en terra do Grono, com̃o auemos dito suso; et era en Castella esse ducado. [+]
1295 TC 1/ 277 Et, por que seu padre, el rrey dom Garçia, fora fillo del rrey dom Sancho Auarca, o que gaanara aquel ducado et o ajũtara ao rrejno de Nauarra; ca foy aquel rrey dom Sancho de Nauarra muy grã guerreiro contra os mouros, et gaanou delles muytas terras et acreçẽtou o rreyno de Nauarra et eno condado de Castella. [+]
1295 TC 1/ 277 Et outrossi fezo en aquella rreyna duas fillas: a hũa ouue nume dona Brãca et foy casada cõ el rrey dom Sancho de Castella; et fezo esse rrey dom Sancho en ella don Alffonso, o Boo, cuia razõ contaremos adeante en seu logar; a outra filla ouue nume dona Margarida, et foy casada cõ el rrey Guyllem de Cezilia, cujo fillo foy el rrey Guyllẽ, que foy muy rrico et muy auondado, et foy casado cõ dona Johanna, filla del rrey Enrrique de Jnglaterra; mays nõ ouuo fillos en ella; et morreu el. [+]
1295 TC 1/ 277 Outrossy ouuo aquel rrey dom Sancho de Nauarra tres fillas: a hũa disserõ dona Beringuella, et foy casada cõ el rrey Rricart de Jnglaterra, et nõ ouue en ella fillos; et desi morreu sen fillos, et viueu ella longo tẽpo viuua, et fezo muy sancta vida, et finou ena çidade de Çinomanys, et hy foy enterrada. [+]
1295 TC 1/ 277 Et aa terçeyra daquellas tres fillas disseronllj (disseronlle) dona Brãca, et esta foy casada com el rrey Tiobalt de Canpayna; et ouuo en ella hũu fillo a que disserom Tiobalt com̃o o padre. [+]
1295 TC 1/ 277 Este dom Teobalt, rrey de Nauarra, poys que foy rrey dalj, auendo muy [a] coracõ de fazer seruiço a Deus, ajuntou muy grã cauallaria, et passou o mar et foy liura[r] de poder de mouros a sancta terra de Jherusalem. [+]
1295 TC 1/ 277 Et partiu alj muy grande algo a caualleyros pobres que achou alla, que nõ tijn[ã] ia cõ que ficar allj en defendemẽto dessa terra santa nẽ con que sse tornar a suas terras a Espanna. [+]
1295 TC 1/ 277 Outrossi sacou alla de catiuo(s) muytos caualleiros et omees boos, a que fezo muyto d ' algo en aquella terra. [+]
1295 TC 1/ 277 Enpus esto tornousse el cõ sua cõpanna para sua terra, et mãteue muy bem seu rreyno de Nauarra et o condado de Canpayna. [+]
1295 TC 1/ 281 Este rrey dom Sancho, poys que ouuo quebrantados os mouros por muytas batallas que lles deu, mãteue sua terra muy en paz, sem outro mal que hy fezesse nẽgũu. [+]
1295 TC 1/ 281 El rrey, quando vio que cõ tal rrecado o dezia, ouueo de creer, et prendeo a rreyna, et mandoa meter eno castello de Najara. [+]
1295 TC 1/ 281 Et esto foy cõ cõsello da rreyna que o ajudou a elo, por que se quisera el meter a lidar cõ dous por ela. [+]
1295 TC 1/ 285 Et os fillos nõno quiserõ logo soterrar, et guardarõno en hũu atoude ata que tomarõ a villa. [+]
1295 TC 1/ 285 Poys que ffoy morto el rrey dõ Sancho d ' Arãgõ, o segũdo, rreynou enpos el dõ Pedro, o terçeyro rey d ' Arangõ. [+]
1295 TC 1/ 285 Et el rrey dõ Pedro, quando aquelles mouros vio uĩjr contra el, fezo leuar o corpo del rrey seu padre ao moesteyro de San Vitor martir, que he en Mõt[e] Arãgõ, et enterrarõno y -depoys [a] tempo foy leuado a San Iohan da Pena - et el rrey rogou aos frayres et fezollis [algo] que o(s) metessem en suas orações. [+]
1295 TC 1/ 285 Este casamento de sua filla fezo el rrey dõ Afonso a pesar de muytos da sua terra. [+]
1295 TC 1/ 287 Et, quando ouue de morrer cõtoullj sua fazenda toda en confessõ et rrogoullj que por amor de Deus que o metesse en auito de Çistel, en que prometera de morrer, et que o leuassẽ ao moesteyro de Poblete. [+]
1295 TC 1/ 288 Mays, quando uirõ aquell[o] dous altos omes, que erã muy poderosos -et o hũu auia nume dõ Pero Tiçõ de Caterica et o outro dõ Pero Crin de Castella Aziã - querendo elles fazer lealdade contra seu senor natural, destoruarõ que nõ fosse rrey aquel dõ Pero Tares, et traballarõse quanto elles poderõ de fazer sacar do moesteyro aquel dõ Rramiro, [o] Mũge, fillo del rrey dõ Sancho, et alçalo rrey. [+]
1295 TC 1/ 288 [et] Cathalona, que he terra muy encastelada - [he] toda de caualeyros fillos dalgo, rricos omes et cõdes et outros, daquella partida aca, por que el rrey d ' Arãgõ nõ pode y bẽ reynar ante os caualeyros que teẽ os castelos et se ajudã todos huũs a outros, quando el rrey justiça ou algũa cousa y quer fazer que a elles nõ praz. [+]
1295 TC 1/ 292 Et fezo muytas boas batallas et muytos outros bõos feytos pela terra. [+]
1295 TC 1/ 292 Et pobrou Teruel et outros castelos muytos. [+]
1295 TC 1/ 292 Este fillo daquella neta de Falcardj casou cõ dona Beatrix, filla do conde Mauriẽ, et ouuo en ella quatro fillas: a hũa casou cõ Loys de Frãça; a outra cõ dõ Anrique, rrey de Jnglaterra; a outra, que ouue nume dona Costãça, foy casada cõ el rrey d ' Õgria, et ante que fillo ouuese dela morreu. [+]
1295 TC 1/ 292 Et esto llis conteçeo per doẽça que os tomou por demudamento da terra. [+]
1295 TC 1/ 294 Este rrey dõ Pedro foy a Rroma, seendo apostoligo Inocençio, o terçeyro. [+]
1295 TC 1/ 294 Et foy enterrado eno espital de Yseña que sua madre, a rreyna dona Sãcha fezera; et metera y muytas donas que seruissem a Deus. [+]
1295 TC 1/ 296 Et começou de guerrear os mouros muy de rrigio et correrllis a terra, et tomou o castello a que dizẽ Barioña, que he muy forte, et muytos outros castelos et villas que tĩjnã os mouros. [+]
1295 TC 1/ 296 Et tãto a cõbateu cada dia, et tãto a aqueixou per mar et per terra, que per força xi llj ouuerõ a dar et meterse en seu senorio a çibdade et el rrey cõ seus uasalos. [+]
1295 TC 1/ 296 Et conbateu a çidade muy gran tempo et correullj a terra et trouxeos mal et aqueixoos de guisa [que], per força da pr[e]ma que el rrey dõ James llis fazia, se llj ouuerõ a dar et meterse sub seu senorio. [+]
1295 TC 1/ 296 Et aynda cõ todo esto aquel rrey dõ James, nobre uençedor, por tal que nõ ficasse cousa ena terra, et que seu fillo reynasse en paz et que nõ ouuesse traballo nẽhũu, correo logo de cabo toda a terra et rrouboa, et tãto a quebrantou et cõbateu aos lugares, per guerras et per mortes que fazia en elles, que xi llj derõ castelos et villas et todoslos outros lugares que de Ualẽça erã. [+]
1295 TC 1/ 296 Et de guisa achõou todos seus rreynos et se apoderou de todos seus contrarios que nõ llj ficaua nẽhũu en nẽhũa terra que lle desse guerra nẽ lla ousasse mouer. [+]
1295 TC 1/ 299 Poys que el rrey dõ Sancho de Nauarra, aquell que foy dito o Mayor, ouuo seu rreyno enanchado, ca era senor do condado de Castella porlla moller a que perteeçia, et posta paz ontre si et seus fillos com̃o se auẽessẽ et nõ peleiassẽ, moueu guerra contra dõ Bermudo, rrey de Leom; et com̃o era seu ueziño fronteyro faziallj muyto mal ena terra. [+]
1295 TC 1/ 299 Et fezo y hũa jgleia grande sobre a coua, et estabeleçeu y obispo et fezo a çibdade (et o) bispado et deoa ao bispo et aa jgleia en donadio toda aquella nobre çidade, cõ todos seus termjnos et cõ todo seu senorio, et que sempre fosse liure de todo senorio et de toda prema. [+]
1295 TC 1/ 300 Andados IX ãnos do rreynado del rrey dõ Bermudo -et foy esto ena era de mĩll et Lij ãnos; et andaua entõ o ano da encarnaçõ do Señor en [mill et] xiiijze; et o enperio de Loys, enperador de Rroma, en xviij ãnos - depoys disto, temendosse os altos omes de terra de Leom et de Galiza que uerria grã dano aa terra, porllo desamor que auja ontre el rrey dõ [Bermudo et ell rrey dõ] Sancho -que auja tomado al rrey dõ Bermudo hũa peça do rreyno de Leom, assy com̃o tẽ de parte do rreyno de Castela - et que, porla razõ deste desamor et por esta força, poderia vĩjr ontre esses rreis contenda et guerra que seria a grã dano da terra, os altos omes cõsellarõ al rrey dõ Bermudo que desse sua yrmãa dona Sancha, que era dona muy fremosa(s), por moller a dõ Fernando, fillo deste rrey dõ Sancho; et porlo diuido que aueria ontre elles entõ aueriã paz hũus cõ outros. [+]
1295 TC 1/ 300 Et era el entõ en terra de Galiza, et ueẽo dala aa çibdade de Leõ et fezo y muy grandes uodas et muy nobres. [+]
1295 TC 1/ 300 Et el rrey dõ Sancho deu ali entõçe al rrey dõ Fernando, seu fillo, et a sua nora dõna Sancha cõ el rrey dõ [Bermudo] toda aquella terra que el tomara ail rrey de Leõ per força. [+]
1295 TC 1/ 300 Et sua morte foy desta guisa: andando el per terras d ' Asturas a sabor de sy, chegou hũu peõ et matoo a traiçõ. [+]
1295 TC 1/ 300 Et o jnfant[e] dõ [Fernando], seu fillo, enterroo muyto onrradamente eno moesteyro de O[ñ]a. [+]
1295 TC 1/ 300 En ysto el rrey don Rramiro d ' Arangõ, yrmão deste rrey dõ Garçia et deste rrey dõ Fernando, fillos deste dõ Sancho, rrey de Nauarra, poso sua amizade esse dõ Rramiro, rrey d ' Arãgõ, cõ el rrey de Saragoça, et cõ el rrey de Todela, et cõ o(s) de Osca, que er[ã] mouros, [et traballousse cona ajuda destes mouros] de correr a terra a seu yrmão dõ Garçia, que ficaua rrey de Nauarra depoys da morte de seu padre, et faziallj quanto mal podia non llo mereçendo o yrmão. [+]
1295 TC 1/ 300 El rrey dõ Garçia, poys que ouuo conprida sua rromaria, tornousse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 300 Et ajuntou logo muy gran cauallaria et foy [a d]esora cõ[tra] el rrey dõ (Garçia) Ramiro, et matoullj muytas gentes ademays, com̃o os achou de[s]armados; ca tã arrebatadamente ueẽo sobre elles que sse nõ poderõ armar nẽ se guardauã del que desta guisa os cometeria. [+]
1295 TC 1/ 303 Et, quando don Fernando casou cõ dona Sancha, yrmaa deste rrey dõ Bermudo de Leõ, assy com̃o dissemos ia suso, outorgoullj el rrey dõ Sancho en sas uodas toda aquella terra que el tomara per força a dõ Afonso, rrey de Leõ. [+]
1295 TC 1/ 303 Et aynda cõ essa terra deullj toda Castella, que fosse ende rrey et senor cõ dona Sancha, sua moller. [+]
1295 TC 1/ 303 Et poys, teendo el rrey dõ Fernãdo de Castella aquella terra liure et quite, como lla outorgara et dera dõ Bermudo, seu cunado, eno casamento que fazia cõ sua yrmaa, morreu en aquel comeo el rey dõ Sancho, seu padre. [+]
1295 TC 1/ 303 Poys que foy morto el rrey dõ Sancho, nenbrouse el rrey dõ Bermudo do torto que seu padre et el rreçeber[ã] daquella terra que llis el rrey dõ Sancho tomara et nõ quiso tẽer a postura que fezera cõ seu cunado; mays yaa quebrantãdo por entrar aquella terra que llj dera a el et a sua yrmaa en casamento. [+]
1295 TC 1/ 303 Et el rrey dõ Bermudo yndo contra elles et elles contra el, foy el rrey dõ Bermudo ferido de hũa lãçada tal dõde caeu daquel seu caualo en terra, et morreu y. [+]
1295 TC 1/ 303 Et muytos dos seus vĩjndo en seu acorro descaudeladamente morrerõ y cõ el en aquel lugar, et perderõ y a terra et o senor et a uida et o rreyno. [+]
1295 TC 1/ 303 Et el rrey dõ Bermudo foy entõçe leuado para Leõ et enterrarono cõ dona Tareyia, sua moller. [+]
1295 TC 1/ 307 Et fezollis tomar armas et mostrar a lidar et a conbater et seer caçadores. [+]
1295 TC 1/ 308 Et pagauãse delle as gentes, por que se paraua bẽ a defender a terra dos cristãos dos mouros que a conqueriã. [+]
1295 TC 1/ 308 Et estando assi entraron os mouros correr a terra, et era muy gran poder, ca vĩjnã y çĩco reys. [+]
1295 TC 1/ 308 Et pousarõ sobre Burgos, et passarõ Monte d ' Oca, et correrõ a Belfurado et a San Domĩgo da Calçada, et chegaron a Najara, et correrõ toda essa terra. [+]
1295 TC 1/ 308 Et elles jndo cõ esta presa, Rrodrigo de Biuar apelidou a terra, et deu en elles en Monte d ' Oca, et vençeos et desbaratoos, et tomoullis a presa que tragiã et vẽosse cõ ela para sua madre. [+]
1295 TC 1/ 308 Et elle, quando chegou a sua madre cõ muy grande onrra, desque foy ant ' ella, gradeçeu muyto a merçee que Deus llj fezera et disso que nõ tĩjna por bẽ de tẽer presos os reis, mays que tĩjna por bẽ que se fossem para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 308 Et elles gradeçeronllj muyto a merçee que llis fazia et forõse para suas terras, bẽeyzendoo et loandoo muyto porla gran mesura et merçee que contra elles fezera. [+]
1295 TC 1/ 310 Indo el rrey per terra de Leõ asesegãdo a terra, veollj mandado da grã boa andança que ouuera Rrodrigo de Biuar contra os mouros. [+]
1295 TC 1/ 310 Et, senor, rogouos et peço por merçee que me dedes por marido a este Rrodrigo, de que me terrey por muy bẽ casada et por muy onrrada; ca sõo çerta que a sua fazenda a de seer en mayor estado que de nẽhũu ome de uoso senorio. [+]
1295 TC 1/ 310 Et, senor, terreyme que fazedes en ello muy grã merçed. [+]
1295 TC 1/ 311 Capitolo terçeyro. Com̃o Rrodrigo se uẽo cõ el rrey et foy esposado con dona Xemena [+]
1295 TC 1/ 311 Et tomoullj a jura et fezollis preitos, asi com̃o manda a ley; et, desque forõ jurados, fezolles el rrey muyta onrra et deullis muytas nobres doas, et enadeu mays a Rrodrigo ena terra demays do que ante tĩjna. [+]
1295 TC 1/ 311 Et amauao muyto en seu curaçõ por que se paraua bẽ a ẽparar a terra dos mouros et que era bem mandado. [+]
1295 TC 1/ 312 Andados dous anos del rreynado del rrey don Fernãdo, que foy ena era de mil et çĩquaẽta et çĩco anos, auendo el rrey as andãças boas que uos disemos, o diaboo, a que pesa do que he seruiço de Deus et do bẽ que Deus da ao home, traballouse muyto por meter mal et andar buliço et mal desaguisado; et guisou com̃o metese mal ontre el rrey don Garçia et el rrey don Fernãdo, seu yrmão. [+]
1295 TC 1/ 312 Et foyse para sua terra cõ muy pouca conpana que llj enviara y seu fillo. [+]
1295 TC 1/ 312 Et, desque foy en sua terra, nõ quedou fazendo seu poder por se vingar. [+]
1295 TC 1/ 313 Et o preito firmado foronse para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 314 Et el rey prouguellj muyto por elo et mandoullj dar quanto ouuess[e] mester et muy ricas dõas. [+]
1295 TC 1/ 314 Et Rrodrigo leuantouse da cama et ficou os geollos en terra et fezo sua oraçõ contra Deus, et gradeçeullj quanta merçee llj fazia, et rogando a Uirgẽ Sancta Maria que rogasse o seu fillo beeyto que llj ouuesse en guarda o corpo et a alma et todos seus feytos. [+]
1295 TC 1/ 316 Et, cõna muy gran fraqueza, nõ se pode tẽer et caeu do caualo en terra. [+]
1295 TC 1/ 316 Et mandou tomar o corpo de don Martin Gonçaluez et leuoo para sua terra; et elle foyse cõ elle. [+]
1295 TC 1/ 316 Et, delo terçeyro ano do rreynado del rrey don Fernando ata o quinto ano, nõ achamos nẽhũa cousa que aa estoria pertẽesca, senõ tãto que, eno terçeyro ano, finou o papa Bẽeyto et foy posto en seu lugar Johan, el xvijno dos que ouuerõ este nume, et forõ cõ elle apostoligos ena jgleia de Rroma C et La IX. [+]
1295 TC 1/ 318 Capitolo oytauo. Da falsidade que os condes quiserõ fazer et como os deytou Rrodrigo da terra [+]
1295 TC 1/ 318 Et envioullis logo suas cartas, en que llis enviou mandar que se sayssẽ logo da terra et que nõ ficassem y mays. [+]
1295 TC 1/ 318 Et mãdou a Rrodrigo que os deytasse da terra. [+]
1295 TC 1/ 318 [Et] elle fezeo asi com̃o el rrey mandou per suas cartas et fezoos logo sayr da terra. [+]
1295 TC 1/ 318 Curmão, peçouos por merçee que, poys que deitades a meu marido da terra, que nos dedes algũa uosa carta para algũu rey dos uosos uasalos mouros, que nos recebã et nos dẽ en que viuamos por uoso amor. [+]
1295 TC 1/ 319 Et envioullj seus mandadeyros con que llj enviou dizer que llj fazia muy sen guisa en llj entrar asi pelo rreyno, et seendo seu yrmao; pero que lli queria sofrer o que auia feyto et queria auer paz cõ elle, com̃o cõ yrmão; et que llj sayse da terra, ca bem sabia el que el que llo uedar[i]a, se quisese, et que nõ llj fezese y mays mal, nẽ quisese que ouuese morte ontre elles. [+]
1295 TC 1/ 319 Et foy soterrado ẽno moesteyro de Sancta Maria, que elle meesmo f[e]z[er]a et que herdara de muytas bõas herdades. [+]
1295 TC 1/ 322 Et enviarõll ' os da terra mãdado a Rrodrigo que lles acorrese. [+]
1295 TC 1/ 323 Eno rreynado del rrey don Fernando, que foy ena era de mĩll et sateenta anos, quando andaua o ano da encarnaçõ en mĩl et trijnta et dous anos, et o do enperador Corrado en doze anos - el rrey don Fernando, poys que ficou ben andant[e] et seguro en seu rreyno, sacou sua oste muy grande para yr correr a terra de mouros: a Portugal [et] a terra de Biamja, que dizem agora terra de Merida et de Badalouçe, que tĩjnã os mouros entõ. [+]
1295 TC 1/ 323 Desi ganou Seuã et Gouea, que e en terra de Portugal, et outros castelos muytos en deredor; pero desta guisa: que ficassẽ y os mouros por seus uasalos. [+]
1295 TC 1/ 324 Et reteuo delles cõ que laurase aquellas jgleias que forã deribadas despois que se perdera a terra. [+]
1295 TC 1/ 325 Et [en] esa terra, en poder dos mouros, auia hũu moesteyro de mõges, que dizi[ã] Boriano, et ueui[ã] per lauor de [suas] mãos, et teni[ã] muyto pam [d ' ]orio et trijgo et millo et muytas legumyas. [+]
1295 TC 1/ 325 Et entregarõlle a vila [hũu] domĩgo, ora de terça. [+]
1295 TC 1/ 325 Et o onrrado apostolo caualgo[u] en elle muy bem armado de todas armas que auia mester muy fremosas a marauilla. [+]
1295 TC 1/ 325 Et, por que seias mays çerto desto que che digo, cõ estas chaues que teño ẽnas mãos abrirey eu cras a ora da terça as portas da vila de Coinbra et dala ey al rrey don Fernando, que iaze sobre Coynbra sete anos (anos) a". [+]
1295 TC 1/ 325 Et desta guisa foy toda a terra de cristãos, de Mõtego ata Granada, çerca Saluaterra. [+]
1295 TC 1/ 325 Et el rrey leixoua en guarda de don Siznãdo, que fora deitado da terra et viuera cõ Abondala, rrey dos mouros. [+]
1295 TC 1/ 325 Et por mereçemento de sua bondade amauao muyto este Abondala, por que fora muy guerreyro et destroydor d[os] cristiãos que morauã en Biamia et en terra de Portugal. [+]
1295 TC 1/ 328 Capitolo com̃o el rrey dõ Fernando foy correr terra de mouros et da gaãça que y fez [+]
1295 TC 1/ 328 Et deslos xviijto ãnos ata os XXVco ãnos del rreynado del rrey don Fernando nõ achamos nẽhũa cousa que de contar seia que aa estoria perteesca, saluo que, ẽnos sete ãnos que el rrey jouue sobre Coinbra, que se começarõ ẽnos xviijto ãnos, ante de[sto ẽnos] XIX ãnos morreu o papa Beneyto, que ouuera o papadigo per symonia; et, porque nõ era om̃e bem leterado, tomou outro cõsigo por conpaneyro et cõsagrouo por papa, por que conplise o ofiçio da jgleia. [+]
1295 TC 1/ 329 Andados xxvj ãnos do rreynado del rrey dom Fernando, que foy ẽna era de mĩll et oyteenta ãnos, et a encarnaçõ de Nostro Senor Jhesu Cristo en mĩll et quareẽta et dous, et o emperio de Enrrique en sete - sacou el rrey don Fernando sua oste muy grãde, et foy sobre os mouros et sobre hũus castelos de que vijna muyto mal a terra de cristãos. [+]
1295 TC 1/ 329 Et çercou a vila et mandoua cõbater cõ muytos engenos. [+]
1295 TC 1/ 329 Et elles, quando se uirõ asi apremados et o que lle auiã destroydo, enviarõno dizer a el rrey Allymaymõ que ouuese coydado de seu rregno, per batalla ou en [ou]tra maneyra qualquer de peyto; et, se o nõ fezesse, que toda a terra auia perduda. [+]
1295 TC 1/ 329 Et este papa rreçebeu hũu dia en sua casa hũu pobre, et mandoulle poer hũu leyto ante a porta da sua camara, et mandoulle dar todas aquellas cousas que auia mester et seruillo. [+]
1295 TC 1/ 331 Et a çidade de Leõ he asentada ẽno mellor lugar do rreyno, et he bõa terra et saa et de muy boo aar, et auondada et deleytosa de todas cousas que a mester. [+]
1295 TC 1/ 331 Et el rrey don Fernando era sua uoentade de s ' emterrar ẽno moesteyro de Sam Fagũdo, que era lugar que amaua muyto; mays, quando vio a uoentade da rreyna, teueo por bem. [+]
1295 TC 1/ 331 Et mandou começar hũa jgleia muy nobre para seu soterramento et da rreyna, sua moller, et para os que del ueesem que se y quisesem soterrar. [+]
1295 TC 1/ 331 Et entõ el rrey de Seuilla, ueendo o muy grã dãno de Seuilla et de sua terra, que rreçebia, enviou seus mesegeyros al rrey don Fernando et envioulle pedir por merçee que lle nõ fezesse mays mal, et que lle daria suas parias et seria seu vasalo, et que ouuese en guarda et en comenda el et seu senorio. [+]
1295 TC 1/ 331 Et tomou o auer et tornouse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 333 Estando el rrey en Çamora pobrando a çidade, enviou por seus omes bõos da terra para auer acordo cõ elles en razõ do estado do rreyno. [+]
1295 TC 1/ 333 Et el rrey mandoulles dar todo quanto ouuerõ mester, et mãdou que fosem seu camyno. [+]
1295 TC 1/ 335 Et os bispos meterõ mão per si a cauar. [+]
1295 TC 1/ 335 Et meteron o [corpo d]e Sancto Esydro en hũu moymento d ' ouro que mandou fazer muy nobre, et leuarõno aa jgleia cõ muy grãde onrra et cõ muy grã proçiçõ. [+]
1295 TC 1/ 339 Et, desque pasarõ os portos d ' Aspa, acharõ a terra toda auolta, et nõ lles queriã uender vianda. [+]
1295 TC 1/ 339 Et asi guisaua elle, que quando el rrey ch[e]gaua, achaua todo o que auia mester. [+]
1295 TC 1/ 339 [Et] en guisa [o fazia] elle que yam soando as nouas pela terra dos grandes feytos que elle fazia, asi que todos tremjã ante el. [+]
1295 TC 1/ 339 Et cõ este mãdado enviarõ ala o conde don Rrodrigo et Aluar Fãges Mynaya et outros omes boos onrrados et leterados. [+]
1295 TC 1/ 339 Et el rrey don Fernando tornouse cõ muy grande onrra para sua terra, et ouuea per consello do onrado Çide, seu vasalo. [+]
1295 TC 1/ 342 Et disso que, poys que era en terra dos cristiãos, et demays ẽno senorio de Castella et de Leõ, que nõ enpeeçe. [+]
1295 TC 1/ 343 Et, elles fazendo sua vida muy bõa et muy linpa, alçarõse al rrey estas duas terras nõ lle conoscendo senorio, nẽ lle queriam dar parias. [+]
1295 TC 1/ 344 Capitolo com̃o el rrey dõ Fernãdo conquereu terra de Ciltuberia et Canpitenia [+]
1295 TC 1/ 344 Conta a estoria que chegarõ as nouas al rrey com̃o se lle alçarõ estas duas terras: Çiltuberia et Canpentenja. [+]
1295 TC 1/ 344 Et tãto lle diso que ouue de prometer que queria yr ala. [+]
1295 TC 1/ 344 Et disy enviou por todas suas gentes et porlas ordees et apilidou toda sua terra. [+]
1295 TC 1/ 344 Et foy el rrey cõ sua oste sobre terras [de] Cultuberia et Carpentania, et quebrãtouas todas muy sem piedade, matãdo et catiuãdo et roubãdo. [+]
1295 TC 1/ 344 Et cõbateu muytas fortelezas et deribouas per força d ' armas et cõ muy grãde destroymento da terra, et fezeos vĩjr, mao seu grado, aa seruidue primeyra. [+]
1295 TC 1/ 344 Et desi tornouse para sua terra, cõ muy grãde onra et cõ muy grã gaança. [+]
1295 TC 1/ 344 Et, por que sabades quaes som as terras de Çiltuberia et Carpẽtanja, queremosuolas dizer: Çiltuberia he com̃o tem o mar de San Sauastiã, que chamã mar Ẽçiano, et vay dereytamente ao mar de Saragoça, que es llo mar Medyoterrano, por que uay per meyo da terra. [+]
1295 TC 1/ 344 Et, quando os fillos de Noe se par tirom da torre de Babilonia et se esparcirõ pelo mũdo, partirõ as terras para pobla[la]s. [+]
1295 TC 1/ 346 Capitolo com̃o por qual razõ chamarõ terras de Ciltuberias et Carpentenia [+]
1295 TC 1/ 346 Poys Tubal, com̃o uos disemos, et os de seu linagem, que delle veniã, pasando des Asya, du he a terra de Bolloña, pasarõ a Eu[ropa] et uẽerõ dereytamente poblar a España. [+]
1295 TC 1/ 346 Et toda esta terra correu el rrey dom Fernando, (et) de Carpentania aaquende o Ebro, (et) que chamã agora Saragoça, ata Valença; et meteua toda sub seu senorio. [+]
1295 TC 1/ 347 Capitolo das terras que el rrey cobrou desque se apoderou [+]
1295 TC 1/ 347 Et coydou com̃o leixase os rreynos et a terra que auia gaanada, que a leixase asesegada a seus fillos, por que depoys de sua morte nõ ouuesem contenda sobrela partiçõ. [+]
1295 TC 1/ 348 Conta a estoria que el rrey don Fernãdo, coydãdo fazer prol dos rreynos et de seus fillos, partio os rreynos en esta guisa: deu a dõ Sancho, que era o mayor, Castela et Nauarra ata o Ebro, quanto tijna cona Estremadura; et deu a dom Afonso, o meyão, Leõ et Asturas cõ hũa peça de Cãpos; et deu a dom Garçia, que era o meor, o rreyno de Galiza, cõ todo o que elle gaanara en Portugal; et deu a dona Orraca a çid[ad]e de Çamora, cõ todos seus termjnos et cõna meatade do jnfantadigo; et a dona Elvira Touro, cõ todos seus termjnos et cõna outra meatade do jnfantadigo. [+]
1295 TC 1/ 349 Et enterrarõno cabo seu padre ena jgleia de Sancto Esydro, que elle mandou fazer. [+]
1295 TC 1/ 350 Onde conta o arçebispo don Rrodrigo que el rrey dõ Sancho, andando per seu senorio, parou mentes ẽno muy grã torto que lle fezera el rrey seu padre en lle partir os reynos que Deus en elle ajũtara, que deui[ã] seer seus, et que nõ auya ende se nõ a terca parte aynda nõ bem conplida. [+]
1295 TC 1/ 351 Andados dous ãnos del rreynado del rrey dõ Sancho, poys que andou per seu rreyno et assessegou a terra et fezo cortes en que lles ou torgou todas as cousas que lle demãdau[ã], por auer os curações delles, cõ grãde esforço et cõ grã fortoleza que tijna no curaçõ, traballouse de yr contra os mouros por seruir a Deus et acreçẽtar a sua sancta fe. [+]
1295 TC 1/ 351 Et, por que as terras dos mouros todas ficarõ en suas comendas et de seus yrmãnos, foy sobre Saragoça. [+]
1295 TC 1/ 351 Et correu a terra a todas partes, asy que toda foy destroyda, por mortes de muytos mouros et de fogo et de roubo. [+]
1295 TC 1/ 351 Desy deytouse sobrela çidade et mandoa conbater muy rigeamente, et mandoulle poer engenos. [+]
1295 TC 1/ 351 Et con este consello envioulle trochomanes, cõ que lle enviou dizer que ser[i]a seu vasalo et que lle daria muytas dõas et muyto ouro et muyta plata, et que lle daria suas parias cada ãno muy conplidamente, et se leuantase de sobre elles et se fosse para sua terra, et fosem seguros delle en toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 353 Et, a avijnça feyta, tornouse el rrey dom Sancho para sua terra muy rico et muy onrrado, elle et toda sua gente. [+]
1295 TC 1/ 354 Eno terceyro ãno del rreynado del rrey dõ Sancho -que foy na era de mĩll et çento et tres ãnos; et o emperio d ' Emrrique en onze - mentre que el rrey dõ Sancho foy sobre Saragoça, com̃o uos auemos contado, el rrey dõ Garçia de Portugal tomou per força a dõna Orraca, sua yrmãa, muy grã partida da terra que lle dera el rrey dõ Fernando, seu padre. [+]
1295 TC 1/ 354 Rrey dõ Fernando, meu padre, mao ponto uos partistes os rreynos, ca toda a terra se perdera por uos. [+]
1295 TC 1/ 359 Et, com̃o estauã desauiudos gaanou a terra muy liuremente. [+]
1295 TC 1/ 359 Et el rrey dõ Garçia alçouse a Portugal et ẽviou mandar per toda a terra que ueesẽ a el caualeyros et peões, et juntou muy grãde oste. [+]
1295 TC 1/ 360 Amjgos, nõ auemos terra u fugamos al rrey dõ Sancho, meu yrmão: lidemos cõ elle ou o uençamos ou moyramos y todos, ca mays ual morrer onradamente ca sofrer tã mao pesar et astragamento ena nossa terra. [+]
1295 TC 1/ 360 Uos sodes nobles caualeyros et louçaos, et a mester que todo o mal prez se perca oge aqui et que fique sempre o boo, ca uos auedes preço de fazer poucos senores boos. [+]
1295 TC 1/ 361 Logo que el rrey don Sancho, soube com̃o el rrey dõ Garçia era viudo de terra de mouros, foy contra elle cõ muy grande oste. [+]
1295 TC 1/ 361 Amigos et uasalos, ia bẽ ueedes o muy grã torto que me tẽ el rrey dõ Sancho, meu yrmão, tollendomj a mjna terra. [+]
1295 TC 1/ 361 Et elles diserõ que o nõ fariã por nẽhũa guisa et que o terri[ã] asy preso, et nõ lle fariã outro mal, ata que o desem al rrey dõ Garçia, seu yrmão. [+]
1295 TC 1/ 364 Et entõ el rrey dõ Sancho sacou suas ostes contra el, et correulle toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 368 Et, senor, teño asperãca que me saques de seruydõe et que me daras rreyno et terra a mandar, et que me faras tanta merçee (et) que por mj̃ sera conquerida esta çidade, para sacrificar en ela o teu sancto corpo, et a onrra da cristaidade. [+]
1295 TC 1/ 369 Et do linagẽ destes ficarõ y ata dom Johan, o terceyro, que foy arçebispo de Toledo, que enachou o lugar aos pobladores, depoys que llo deu el rrey, et poblou o barro que dizẽ de Sam Pedro. [+]
1295 TC 1/ 371 Merecia seer senor de grã terra. [+]
1295 TC 1/ 373 Et elle era muy fremoso caualeyro et muy esforçado; et cristiãos et mouros todos t[o]m[au]ã delle espanto, porlo que llj vijam fazer, ca tĩjnã que se lle nõ terria nẽhũa cousa per força que quisese tomar. [+]
1295 TC 1/ 373 Et a jnfante dõna Orraca et (a)os de Çamora, quando souberõ que chaamente avya os rreynos, ouuerõ medo que queria yr sobre elles, pola deserdar; et, sospeytãdo esto tomarõ por cabedel a dõ Ares Gonçaluez, amo da jnfante, que, per seu syso et per seu esforço, se emparasem dos castelãos se mester lles fosse. [+]
1295 TC 1/ 374 Et envyou dizer a dõna Orraca a Çamora que lla dese et que lle daria terra chaa en que vyuese. [+]
1295 TC 1/ 374 Et envyou suas cartas a toda a terra que se guisasem todos, en tal maneyra que fosem todos cõ elle março primeyro en Sam Fagũdo, sub pea da sa merçee. [+]
1295 TC 1/ 375 Rrogouos, Çide, que me digades que coyda a fazer meu yrmão, que vẽeo asunado cõ todo España, a quales terras coyda aa yr, [se] vay a mouros ou sobre cristiãos. [+]
1295 TC 1/ 375 Et disse mays que, se mester fosse, que el et seus fillos yriã cõ el, sequer contra cristãos. [+]
1295 TC 1/ 377 Tomou a terra a meu yrmão dõ Garçia et meteo nos ferros, com̃o se fosse mouro ou ladrõ. [+]
1295 TC 1/ 377 Outrosy tomou a terra al rrey do Alfonso et fezeo yr a terra de mouros estar[r]ado com̃o se fose aleyuoso, et foy tam desemparado que nõ foy cõ el senõ dõ Pero Ansures et seus yrmãos. [+]
1295 TC 1/ 377 Agora se abrise a terra, per que nõ vyse atantos pesares. [+]
1295 TC 1/ 377 Senora, en uos queyxar muyto nõ fazedes boo recado, mays a tempo da grã coyta he mester syso et castigo, et escoller o que he mellor. [+]
1295 TC 1/ 379 Mays, [poys] que nõ poso y al fazer, mandouos que d ' oge este dia ata IX dias me say[a]des da terra. [+]
1295 TC 1/ 379 Quando os condes et os omes [bõos] da oste virõ et entenderõ o muy grã dãno que poderia vijr al rrey et aos da terra pela yda do Çide, que se ya muy sanudo, (et) forõse para el rrey et diserõlle: - [+]
1295 TC 1/ 379 "Et enviauos rogar que uos tornedes para elle et que nõ queyrades parar mentes ao que uos el disso cõ saña, ca tẽ por bẽ de uos dar mays terra [da] ca delle teedes, et que seiades sempre mayor da sua casa. [+]
1295 TC 1/ 379 Et elles consellarõno que se tornasse para el rrey, ca mellor era ficar ena terra et seruir Deus ca nõ de se yr para mouros et deseruillo. [+]
1295 TC 1/ 381 Et mandou pregoar per toda a o(e)ste que se armasẽ para conbater. [+]
1295 TC 1/ 381 Et conbaterõ a villa tres dias et tres noytes tã de rrigeo que as carcauas, que erã muy fondas, (et) todas erã achaadas, et deribauã as baruascaas, et ferianse a mãtenente cõnas espadas os de dentro cõnos de fora. [+]
1295 TC 1/ 381 Et el rrey mandou entõ que leixasem de conbater. [+]
1295 TC 1/ 387 Conta a estoria que, depoys que Velido foy ençarrado ẽna villa, cõno muy grã medo que ouue dos da villa et dos da oste, foyse meter sub o manto a dõna Orra[ca] Fernandes. [+]
1295 TC 1/ 388 Et agora nõ me he mester que vaa aos mouros, ca ala he [e]l rrey dõ Afonso, uoso yrmão, ne ficarey cõnos cristãos ante a jnfante, ca bem teẽ que todo esto que lle fezestes lle vẽo per meu cõsello. [+]
1295 TC 1/ 388 Et estauã y arçebispos et bispos et todos os rricos omes, que veerõ y por meter paz ontre elle et a jnfante, sua yrmaa, et moytos boos va(a)salos, et todos entenderõ que dizia uerdade o Çide en quanto dizia, ca todas as boas andãças que ouuera que as todas ouuera pelo Çide. [+]
1295 TC 1/ 388 Rrogo a quantos aqui som, asy condes com̃o rricos omes et prelados et a todos meus vasalos, que se el rrey dõ Alfonso veer aa terra que lle peçã merçee por uos, que uos faça algo et bem et uos rreçeba por vasalo. [+]
1295 TC 1/ 388 Et y fezerõ por el muy grã doo todos os da terra. [+]
1295 TC 1/ 388 Et enterrarõno y moy onradamente ẽno moesteyro, asy como cõvijna a rrey. [+]
1295 TC 1/ 390 Conta a estoria que, poys que el rrey dõ Sancho foy enterrado, tornarõse os prelados et os omes boos aa oste, et ouverõ seu acordo com̃o enviasem dizer mal aos de Çamora. [+]
1295 TC 1/ 390 Et, se aqui ouuer quẽ lle queyra dizer mal por ello, nos todos conplilo emos do que mester ouuer, en maneyra que saya ende cõ onrra, ata que o reto seia conprido. [+]
1295 TC 1/ 391 Eu catarey xijze castelãos et uos dade outros doze da terra de Leõ. [+]
1295 TC 1/ 392 Amigos, quando eu vim a este mouro, reçebeume cõ muy grande onrra, et deume quanto ouuj mester. [+]
1295 TC 1/ 392 Pero diz dõ Lucas de Tuy que lle dise que queria vijr a sua terra ajudar seus vasalos, se elle teuese por bem. [+]
1295 TC 1/ 392 Et diz o arçebispo dom Rrodrigo que llo gradeçeu muyto el rrey mouro, por que llj disso que queria yr a sua terra, ca ia el sabia muy bem todo o feyto de el rrey dõ Sancho com̃o era morto, et mandara teer os caminos et todos os pasos, que se nõ podese yr sem seu mãdado; pero que o nõ crija aynda por çerto, por que llo [nõ] dizia el rrey dom Afonso. [+]
1295 TC 1/ 392 Muyto che gradesco, Afonso, por que me disesche que te querias yr a tua terra; ca, se te foras nõno sabendo eu, nõ te poderas escapar sem muy grã dãno de morte ou de pr[iiõ]; mays, poys asy he, vay desoy mays a teu rreyno et tomao, se poderes, et eu che darey do meu o que ouueres mester para dar aos teus vas[a]los, cõ que cobres os curações delles para te seruirem. [+]
1295 TC 1/ 395 Et pregũtou aos mouros se sabiã que presa era aquella por que Afonso se queria yr [a] sua terra. [+]
1295 TC 1/ 397 Conta a estoria que outro dia que a sentença foy dada, segũdo auedes oydo, aa ora da terça, enderençarõ (a)o cãpo hu avyam a lidar en hũu areal alende o rrio, hu dizẽ Soyago. [+]
1295 TC 1/ 397 Se a y alguno(s) de uos que fosse en consello da morte del rrey dõ Sancho ou o soubese, diga(ll)o et nõ [o] negue, que ante quero eu et meus fillos yrnos a terra de mouros que nõ seer vẽçudos en cãpo et ficar por aleyuosos. [+]
1295 TC 1/ 398 Et [os fiees] meterõnos logo no campo et partirõlles o sol et seyrõse fora. [+]
1295 TC 1/ 399 Conta a estoria que uoluerõ a[s] rredeas aos caualos et forõse ferir muy brauamente, com̃o boos caualeyros, et derõse çĩco golpes da lãça, et a seysta ue[z] quebrarõ as lanças en sy et meterõ mão aas espadas, et dauãse muy grandes golpes cõ ellas, asy que se cortauã os elmos. [+]
1295 TC 1/ 399 Et dõ Diego, nõ auendo redeas cõ que o tornar, quando vyo que o sacaua do cãpo, leixouse caer en terra fora do cãpo. [+]
1295 TC 1/ 400 Et foyse ao canpo et os fiees tomarõno pelas redeas et meterõno dentro. [+]
1295 TC 1/ 400 Et meterõ logo ambos mão aas espadas et dauãse muy grandes golpes cõ ellas. [+]
1295 TC 1/ 402 Desy enviou suas cartas per toda a terra, que veesem a cortes a recebelo por senor. [+]
1295 TC 1/ 403 Rrey dom Afonso, vos venides jurar por morte del rrey dõ Sancho, uoso yrmão, que, se o matastes ou fostes en [cõ]sell[ad]o[r], dizede que ssy, se nõ tal morte moyrades qual morreu el rrey, vosso yrmão; vilã uos mate nõ seia fidalgo, vena doutra terra que nõ seia castelão. [+]
1295 TC 1/ 404 Se nõ tal morte moyrades qual morreu meu senor; vilão uos mate, fillo dalgo nõ seia; de Castella nõ seia nẽ de Leõ et veña doutra terra que nõ seia do rreyno de Leom. [+]
1295 TC 1/ 404 Com̃o me fezerdes algo, ca en outras terras soldadas dam a fillos dalgo; et assy faredes uos a mj̃, se me quiserdes por vasalo. [+]
1295 TC 1/ 405 A terçeyra moller foy dõna [Branca] et nõ ouue della fillo nẽ filla. [+]
1295 TC 1/ 407 Et el rrey de Cordoua fezollj muy grã dãno na terra et çercouo en Toledo. [+]
1295 TC 1/ 407 Et foy entrando pela terra, nõ lle fazendo dãno nẽhũu. [+]
1295 TC 1/ 408 Et teuerõ que fezera muy grã loucura en se meter asy en poder dos mouros. [+]
1295 TC 1/ 409 Uos fezestesme jurar et prometer, quando me teuestes en Toledo en uosso poder, que nũca uos veese de mj̃ mal. [+]
1295 TC 1/ 409 Poys que uos agora en meu poder sodes, querouos eu jurar et prometer de nũca yr contra uos nẽ contra o uosso fillo, et de uos aiudar contra todos os omes do mũdo. [+]
1295 TC 1/ 410 Et correrõlle a terra et queymarõ moytas villas et aldeas et destroyrõ castellos et roubarõ quanto acharõ. [+]
1295 TC 1/ 410 Et tornarõse cõ muy grandes gaãças para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 410 Com̃o el rrey dõ Afonso foy correr terra de mouros [+]
1295 TC 1/ 410 Et queymou a terra et correu et astragou quanto achou. [+]
1295 TC 1/ 410 Et dello terçeyro ãno del rreynado del rrey dom Afonso nõ achamos nẽhũa cousa que de contar seia que aa estoria perteesca, senõ tanto que en este ãno finou o papa Aleixandre. [+]
1295 TC 1/ 411 Et envioulles dizer que nõ veesem sobre el rrey de Seuilla nẽ lle destroysem a terra, polo deuodo que auy[a] cõ el rrey dom Afonso, cuio vasalo era, et senõ que el rrey don Afonso llo terria por mal et en cabo que ajudaria seu vasallo. [+]
1295 TC 1/ 411 Et el rrey de Granada et os rricos omes nõ derõ nada por ello, et entrarom pella terra del rey de Seuilla et chegarõ bem ata Cabra, queymando et astragando quanto achauã. [+]
1295 TC 1/ 411 Et el rrey de Granada et os que cõ elle estauã enviarõllj dizer que nõ saleri[ã] por el da terra. [+]
1295 TC 1/ 411 Et lidou cõ elles en cãpo et durou a batalla des ora de terça ata ora de sesta. [+]
1295 TC 1/ 412 Et o Çide ouuera a yr cõ elle et adoeçeu et nõ pode yr ala et ficou ẽna terra. [+]
1295 TC 1/ 412 Et el rrey entro(o)u per terra dos mouros et fezolle muyto mal et destroyull ' as terras. [+]
1295 TC 1/ 412 Et, andando pela Andaluzia fazendo muyto mal do que queria, ajũtarõse da outra parte muy gram poder dos mouros et entrarõlle pella terra et çercarõlle o castello de Golomas et fezerõlle muyto mal ena terra. [+]
1295 TC 1/ 413 Com̃o el rrey deytou da terra o Çide [+]
1295 TC 1/ 413 Et o Çide deu das esporas a hũu caualo en que estaua et saltou en hũa terra que era sua herdade. [+]
1295 TC 1/ 413 Senor, damj plazo de XXXta dias a que saya da terra, asi com̃o he dereyto de fillos dalgo. [+]
1295 TC 1/ 413 Disto prougue muyto aos cõdes, mays pesou muyto aos da terra comunalmente. [+]
1295 TC 1/ 414 Com̃o o Çide se guisou para se yr da terra del rrey [+]
1295 TC 1/ 414 Conta a estoria que o Çide enviou suas cartas por seus amjgos et por seus parentes et por seus vasalos et mostroullj com̃o o mãdaua el rrey sayr da terra ende a IX dias. [+]
1295 TC 1/ 414 Et, quando chegarõ os judeus disellis com̃o tĩjna ali muy grãde algo en ouro et en aliofre et en pedras preçiosas, et como o mandaua el rrey sayr da terra et que o nõ queria leuar consigo, et que llis rogaua que lli enprestassem algũu auer sobre aquelas arcas, ca o auja mester, con que se fosse. [+]
1295 TC 1/ 416 Manda castigar esas gentes que nõ façã mal ena terra. [+]
1295 TC 1/ 416 Et esse dia deullj de comer Martin Antolines, et todo o que ouuerõ mester. [+]
1295 TC 1/ 417 Et rrogou ao abbade que llj enprestasse o que ouuesse mester et que elle llo pagaria. [+]
1295 TC 1/ 418 Como se o Çide seyu da terra del rrey [+]
1295 TC 1/ 418 Muy grande foy o pesar que ouuerõ per Castela, quando souberõ que el rrey dom Afonso deytara o Çide da terra. [+]
1295 TC 1/ 418 Amigos, caualguemos et vayamos alende dela serra et salremos da terra de rey dom Afonso, nosso senor, que oge he o plazo dos IX dias a que auemos a seyr da terra del rey. [+]
1295 TC 1/ 419 Com̃o o Çide gãanou Castreion logo que seyu da terra [+]
1295 TC 1/ 419 Et o Çide ficou en çiada et mandou a dom Aluar Fanges que se fosse cõ CC caualeyros et corresse Fita et Agoa d ' Alfaiara et Alcala, et que trouxesem quanto achasem, en guisa que [o] nõ leixasem de fazer por el rrey dõ Afonso nẽ por medo dos mouros; et que, se mester ouuesse ajuda, que llo enviase dizer. [+]
1295 TC 1/ 419 Outrosy dom Aluar Fangez correu toda a terra, segũdo que lle foy mandado. [+]
1295 TC 1/ 419 Et disse: -Çide, uos auedes mays mester para mãteer uos et nos todos. [+]
1295 TC 1/ 420 Com̃o o Çide fezo muyto mal en terra de mouros et çercou Alcõçer [+]
1295 TC 1/ 420 Amigos, nõ me semella que en este lugar podemos (podemos) auer morada: a primeyra razõ que elle nõ a agoa; a segũda, por que os mouros desta terra som vasalos del rrey dõ Afonso. [+]
1295 TC 1/ 420 Et forõ albergar ontre Fariza et Çentina, astragando a terra et fa[z]endo muytas mortes, com̃o estaua a terra segura. [+]
1295 TC 1/ 420 Et o Çide, estando aly, forõ sonãdo as nouas pela terra com̃o o deitara el rrey dom Afonso et ãdaua fazendo o Çide muyto mal aos mouros. [+]
1295 TC 1/ 420 Et, quando o souberõ os de Calata[u]de et de Daraca et das outras terras de redor, pesoulle muyto. [+]
1295 TC 1/ 422 Et entõ o Çide ficou os geollos en terra et gradeçeu muyto a Deus a merçee que llj fazia. [+]
1295 TC 1/ 423 Et enviarõ logo seus mandadeyros al rrey de Valença, com̃o hũu a que diziã Rroy Diaz Çide, [que] deytara el rrey dõ Afonso da sua terra, que lle astragaua a terra et que gaanara ia Alcõçer, et que matarã quantos mouros y acharã; et que, se a esto nõ envyase a poer consello, que contase por perdudos estes dictos lugares et toda a terra, ca tã mortalmente sabia fazer guerra que nõ temja nẽhũa cousa. [+]
1295 TC 1/ 423 Et mãdou a dous rreys, que erã y cõ elle, que tomasem tres mĩll caualeyros et gente de pee quanta quisesem leuar, et outra gente das frõteyras, et que se fossẽ ala et que llj leuasẽ o Çide preso a vida, et que desta guisa tomaria delle dereyto d[o] grã mal que llj fezera ẽna terra [+]
1295 TC 1/ 424 Et daly enviarõ porlos conçellos da terra seus mandadeyros por todos os omes d ' armas, asy de caualo com̃o de pee, que fossem cõ elles en Calataude ata terçeyro dia. [+]
1295 TC 1/ 424 Et elles som cada dia mays et (et) nos mĩgua[m]os et estamos en sua terra; et, se nos quisermos yr, nõnos darã vagar, poys nõnos podemos yr a furto: o çeo he alto et nõ p[o]demos ala fugir et a terra nõnos querra coller viuos. [+]
1295 TC 1/ 424 Et somos en este lugar en que nos faz muyto mester esforço et bondat. [+]
1295 TC 1/ 424 Et, se cõnos mouros nõ lidarmos, nõnos darã o que auemos mester; et, com̃o quer que nos somos poucos, somos de hũu talente. [+]
1295 TC 1/ 424 Et essa noyte enderençarõ todas as cousas que auyã mester para outro dia a lide. [+]
1295 TC 1/ 425 Et esto fazia elle, por que, se os mouros vençesem, o castelo seu era, que llo nõ defenderiã aquelles dous omes; et, se el vençese, que terria o castello para sy guardado. [+]
1295 TC 1/ 425 Et Pero Bermudes nõno pode mays sofrer, et disso ao Çide et aos seus que llj acorresem aa syna et foya meter ẽna mayor pressa dos mouros, rreçebendo muytas feridas et dando muytos golpes po[r] lle abater a syna, mays el tragia muy bõas armas et nõ llas podiã falsar n[ẽ] llas podiã derribar nẽ leuar a syna das mãos, ca era muy valente et muy caualgador et de muy grã curaçõ. [+]
1295 TC 1/ 425 Et o Çide vyo assy andar et foy ferir a hũu alguazil mouro, que andaua morto por prender a don Aluar Fanges, et deulle tã grã golpe da espada que o atrauesou d ' ambas as partes, et caeu morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 425 Et a mester que os cometamos muy feramente, ca os veio eu estar muy rrigeos, que se nõ querem vençer. [+]
1295 TC 1/ 427 Conta a estoria que, depoys que caualgou dom Aluar Fanges, cometerõ os mouros muy de rrigeo. [+]
1295 TC 1/ 429 Bem sabedes, coyrmão, com̃o me el rrey dõ Afonso deytou da terra. [+]
1295 TC 1/ 429 Et por ende teria por bem, se uos quisesedes, que uos fosedes para Castela et que leuedes do meu auer quanto uos for mester, et que façades cantar mĩll misas ena jgleia de Santa Maria de Burgos, et que leuedes estas sinas dos rrey[s] mouros que agora vençemos, et poedeas y en Santa Maria onrradamente. [+]
1295 TC 1/ 429 Et dadelles todo o que ouuerẽ mester. [+]
1295 TC 1/ 429 Coyrmão, esta terra he toda astragada et nõ poderemos en ella ficar; et, segundo o que eu coydo, per armas auemos a viuer. [+]
1295 TC 1/ 430 Et meteu sub seu senorio Celfa del Canal et toda (et toda) a outra terra de rredor. [+]
1295 TC 1/ 431 Senor, enviauolo o Çide, o que uos deytastes da terra; pero que, do que el gãana, enviauos este presente en seruiço, reconoçendouos senorio; ca elle viue per suas armas com̃o home desẽparado. [+]
1295 TC 1/ 431 Et tal he o Çide que, de mouros ou de cristãos, sempre catara o que ouuer mester. [+]
1295 TC 1/ 431 Et, se nõ fose porlo amor que ey cõ el rrey de Toledo, perdoarl ' ia, mays nõno posso fazer tã agiña; mays teño por bẽ de perdoar a uos et de uos dar a terra que tĩjnades de mj̃, et que vaades cõ mjna graça, et que uenades quando quiserdes. [+]
1295 TC 1/ 431 Et foy senor de toda a Andaluzia et mãteuea muy bẽ ata o tempo que passarõ os mouros d ' alẽ mar a España, que llj tomarõ a terra et o senorio. [+]
1295 TC 1/ 432 Andados XVze anos do rreynado del rrey don Afonso, o Çide, estando asentado en [aquel] poyo que uos contamos quinze somanas, fazendo moytas caualgadas et muy grandes gaanças, apremando as terras en deredor, gaanou a rribeyra de [rio] Martin et tomoua per força. [+]
1295 TC 1/ 433 Et dur[ou] ala, fazendo moyto mal per toda essa terra, bem çinquaenta dias. [+]
1295 TC 1/ 433 Et o conde, quando o soube, pesoulle moyto, ca elle tijna toda essa terra en comenda. [+]
1295 TC 1/ 433 Feriome meu sobrino ena corte del rrey dõ Afonso et agora correme a terra que teño en comenda. [+]
1295 TC 1/ 435 Et chegou a elle et deulle hũa muy grã ferida cõna lança, assy que o deribou en terra pelas ancas do caualo. [+]
1295 TC 1/ 435 Et os frãcos, quando vyrõ seu senor en terra et maltreyto, começarõ de fugir et leixarõno ẽno cãpo. [+]
1295 TC 1/ 436 Conde, comede et beuede et logo uos farey soltar, que uos vaades para uossa terra sen enbargo nẽhũu. [+]
1295 TC 1/ 436 Eu uolo outorgo, saluo que uos nõ darey nada do que perdestes, ca o quero ante para estes que me lo ajudarõ a gaanar et que o lazerarõ, que auemos esta vida a uiuer, com̃o aquelles que andã cõ yra de seu senor et fora de [sua] terra. [+]
1295 TC 1/ 438 Com̃o o Çide foy correr terra de mouros et fezo grandes gaanças [+]
1295 TC 1/ 438 Et apelidou toda sua terra et ajũtou muy grandes gentes et foy contra elle. [+]
1295 TC 1/ 438 Et, andando fazendo mal per toda essa terra, ouuerõ os mouros d ' Ãda a dar o castelo et todas as outras terras que dizem de Buriana. [+]
1295 TC 1/ 438 Et tã grandes eram as conquistas et tã agina erã feytas que chegarõ a Valença as nouas; et foy sonado per toda a villa et per todos os termjnos os grãdes feytos que o Çide fazia. [+]
1295 TC 1/ 439 Et conbaterõ o castelo ata que lles faleçeu a vianda et que llj vedarõ [a] agoa. [+]
1295 TC 1/ 441 Et o Çide demãdoulhi que outorgasse aos filhos dalgo que, quando algũu ouuesse de sair da terra, que ouuesse trijnta dias de plazo, assi com̃o ante auia IX, et que nõ passasse contra nj̃hũu filho dalgo nẽ çibdadano que ante nõ fosse oydo com̃o deuia cõ dereyto, nẽ passasse aas uilas nẽ aos outros lugares contra seus foros nẽ contra (a)os (outros) seus priuilegios nẽ contra seus boos husos, nẽ que nõ deitasse peito nj̃hũu desaforado, se nõ que sse lhi podesse por ende alçar a terra ata que o enmẽdasse. [+]
1295 TC 1/ 443 Conta a estoria que ẽno XIX ãno del rrey dõ Alfonso -que foy [ena] era de mĩll et çento et XIX ãnos - sacarõ o Çide et el rrey de Saragoça sua oste muy grande et entrarõ per terra d ' Arãgõ. [+]
1295 TC 1/ 443 Et el rrey foysse para Saragoça et o Çide foy correr terra del rrey Aben Alfange. [+]
1295 TC 1/ 443 Et entrou (dia) ẽna monta[na] de Marsala et en todos seus termjnos et quebrãtou toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 443 Et el rrey, cõ muy grã sanha que auia contra o Çide, por que lhi entrara pela terra, ajuntou muy grande oste et forõ ele et Aben Alfange contra o Çide cõ muy grandes poderes. [+]
1295 TC 1/ 446 Conta a estoria que os de Toledo, seendo assy maltreytos cõ seu rrey, com̃o uos auemos ia contado, de seus vezinos de redor, et elle nõ amparando nẽhũa cousa n[ẽ] sse sentindo do seu mal nẽ do seu quebrãto, ajũtarõse todos en hũu et diserõlle que defendesse seu poboo et sua terra, senõ que "bem che dizemos que buscaremos quẽ nos defenda". [+]
1295 TC 1/ 446 Et tolleulles o pam et o vino et os froytos de tod[a]s as terras, en deredor. [+]
1295 TC 1/ 447 Et, des o terçeyro ãno ata os quinze ãnos do seu rreynado, nõ achamos nẽhũa cousa que aa estoria perteesca, senõ tãto que eno quinzẽno ãno foy el rrey sobre Coyra, que era de mouros, et tomoua. [+]
1295 TC 1/ 448 Et quiserao sacar moytas vezes da priiõ; mays tijna, por que fora deserdado, que sse querria alçar cõna terra ou meter en ella algũu aluoroço. [+]
1295 TC 1/ 448 Rrogo et mando que me soterrẽ asy cõ meus ferros, et rrogo aos meus yrmaos que o façã asy, et que me deytẽ ena jgleia de Santo Esydro de Leõ, çerca do muy nobre rrey dõ Fernando, meu padre et meu señor. [+]
1295 TC 1/ 448 Et soterra[rõ]no seus yrmaos et moytos bispos et abbades, que veerõ y a seu enterramento. [+]
1295 TC 1/ 448 Et en este ãno nõ achamos nẽhũa cousa que de contar seia, que aa estoria perteesca, se nõ que en este ãno adelante finou dona Orraca Fernandez, et foy enterrada ena jgleia de Santo Esydro, ẽna capela del rrey seu padre. [+]
1295 TC 1/ 449 Et, poys que el rrey foy entrego ẽna villa et assessegado com̃o uos auemos contado, seyu ende et foy correr (correr) as terras en deredor. [+]
1295 TC 1/ 451 Pero estabeleçeu y tron[o], que es (ala) siella rreal, ata que fezesem segura morada cõ seu alcaçer; ca nõ auya y entõ se nõ hũu de paredes de terra, assy com̃o contã os ançianos. [+]
1295 TC 1/ 452 Et fezerõ y entõ arçebispo a dõ Bernaldo, que era om̃e boo et de santa vida et clerigo muy leterado et de boo entendemento. [+]
1295 TC 1/ 453 Conta a estoria, segũdo que a scripuyu o arçebispo dõ Rrodrigo, que por letera gotiga, que he chamada letera dos godos, fezo tralladar o salteyro do ofiçio toledão al ofiçio rromãno et françes, que he todo hũu; et que o conposera Santo Leandre, et era en aquela guisa teudo et guardado en todo España; et por que a rreyna dõna Costança, sua moller, era de Frãça et quisera desfazer este custume gotig[o]. [+]
1295 TC 1/ 453 Et este dom Bernaldo, esleyto de Toledo, era de terra de mouros, natural de hũa terra a que dizem Agẽ, de hũu castelo que diziã Soltad, assy com̃o diz o arçebispo dõ Rrodrigo. [+]
1295 TC 1/ 453 Este dom Bernaldo fora muy leterado de nj[n]es et muy grã clerigo; mays leixo[u] a clerizia et tomou caualaria. [+]
1295 TC 1/ 453 Et, quando o onrrado abbade vio as leteras del rrey dõ Afonso, envioulle entõ este don Bernaldo, que el amaua muyto por mereçemento de sua bondade et de sãta vida que en el auia, et por que entendeu que era tal com̃o el queria. [+]
1295 TC 1/ 455 Et elle, quando o soubo, foy muy sanudo et, cõ muy grã pesar, vẽosse logo de terra de Leom, hu estaua, para Toledo, en maneyra que en tres dias chegou de Leõ a Toledo. [+]
1295 TC 1/ 455 Et os mouros, quando souberõ com̃o vij̃na el rrey sanudo et yrado cõ muy grã pesar et que queria fazer mal a la rreyna et al esleyto, entenderõ que, se el acabasse aquilo que queria fazer que sse arrepenteria depoys et que ficaua muy grande eemjz(id)ade ontre elles et a rreyna et os que della veesem et o [e]sleyto. [+]
1295 TC 1/ 455 Et por ende eu uos coydo a dar atal vingãça que para sempre seia sonado ẽno mũdo, que terredes uos que uos faço grande emenda. [+]
1295 TC 1/ 457 Et outrosy por que ordinase(m) o ofiçio de Rroma per esta terra. [+]
1295 TC 1/ 457 Et aquelle Reca[r]do, nõ cõplindo rreligiosamente o que deuia eno ofiçio de Santa Jgleia et andando sem regla et [sem] ordenament[o], oyndo esto dom Bernaldo, arçebispo de Toledo et primado das Espanas, foysse para Rroma, metendosse a muy grandes peligros per mar et per terra. [+]
1295 TC 1/ 458 Et disse mays que nõ era dereyto de meter a batalla [o] feyto da ley. [+]
1295 TC 1/ 460 Conta a estoria que, tã grande foy a perfia del rrey en este lugar, que os hũus ameaçaua de morte et aos outros que os deytar[i]a da terra. [+]
1295 TC 1/ 460 Muyto pesou aos da terra por esta força que el rrey fez. [+]
1295 TC 1/ 460 Pero por esso [o] ofiçio de Frãça anda per toda a terra comunalmente et en elle ofiçiam. [+]
1295 TC 1/ 462 Et o arçebispo dõ Bernaldo ordinou sua jgleia de clerigos maos et viles et pobres; et, quando soube da cruzada que o papa prehegaua, por seruir mays conpridamente a Deus tomou todas as cousas que llj erã mester et pos sinal da cruz en seus panos. [+]
1295 TC 1/ 462 Este primado nõ tornara ia mays a esta terra. [+]
1295 TC 1/ 464 Et enviou logo suas leteras ao arçebispo de Toledo en esta maneyra: [+]
1295 TC 1/ 464 Et ficou y este Bordim ata o tempo del papa terçeyro que ouue nume Ougenio, que foy depoys d ' Alexandre, el quarto. [+]
1295 TC 1/ 464 "Euade, esleyto, onrra de la terra et apostura jnperial, com̃o da[na] a dõ Bordim et mete(usse) paz ontre ssy et o emperador Oyto". [+]
1295 TC 1/ 466 Et, por que era muy forte et nõno podiam cõbater, mandou fazer [ẽ]çima do cabeço que era sobre o castelo outro com̃o bastida. [+]
1295 TC 1/ 466 Et mandarõ aos scripuães que nõ fezessem letera toledana -ca dõ Gilfos, arçebispo dos godos, fezo ẽno Abeçe suas feguras das leteras - et que husasem das leteras do Abeçe rromano. [+]
1295 TC 1/ 466 Et enterrarona çerca del rrey dõ Garçia, seu yrmão, ena jgleia de Santo Ysydro moyto onrradamente. [+]
1295 TC 1/ 467 Et el rrey dõ Afonso tijna que por esta rrazõ faria toda a terra sua pola muy gram descordia que auia ontre os mouros. [+]
1295 TC 1/ 471 Et para mãteer ysto deytou muy grã peyto na vila et eno termjno, dizendo que o queria para çeuada. [+]
1295 TC 1/ 474 Com̃o don Aluar Fãges foy correr terra de Denja [+]
1295 TC 1/ 474 Et enton guisouse dõ Aluar Fanes et foy correr a terra al rrey de Denja. [+]
1295 TC 1/ 475 Et, quando foy o plazo, foy o judeu por cousas que auya mester el rrey a Valença et demandoulle os trij̃ta mĩll morauedis. [+]
1295 TC 1/ 478 Et, veendo como erã os mellores [omes d ' España], por amor de meter a sseu tribudo os mouros d ' España, ouue el rrey cõsello cõ seu sogro et, per consello del, enviou alem mar polos alar[a]ues, que erã os mellores caualeyros que ontre os mouros auiã. [+]
1295 TC 1/ 479 Et alj hu estaua o mayor poder dos mouros ferirõ y o caualo do jnfant[e] et caeu logo en terra. [+]
1295 TC 1/ 481 Et, poys que a andãça bõa foy dos mouros et a nossa maa, et nos, veendo que per nos (nos) nõ sse podia uençer o cãpo, osmamos que, sse todos y morressemos, que seria grã uosso dãno et que poderiades por ende perder a terra, ca nõ aueriades cõ quẽna amparar, et os uossos grandes feytos et boos ficar[i]ã com̃o mortos. [+]
1295 TC 1/ 481 Et nos, podendo do mal tomar [o] meos, poys que o fillo perdestes, nõ perdessedes a terra, esto nos fez vijr aca. [+]
1295 TC 1/ 481 Et, quando el rrey uio tã grande astragamento ena sua terra et com̃o vĩj[n]a muy grã perda enos fillos dalgo porla sua nemjga, (et) preguntou aos fisicos se sabiã por que os caualeyros nõ podiã sofrer a lazeyra das armas. [+]
1295 TC 1/ 481 Entõ el rrey mandou derribar os baños da terra et fezo traballar os caualeyros en armas et en guerra; et, com̃o era de grã curaçõ, enpero auja muy grã pesar, esforçouse muy bẽ et guareçeu muyto agina da grã doença que auja. [+]
1295 TC 1/ 482 Com̃o el rey don Afonso ajuntou muy grande oste et foy correr terra de mouros [+]
1295 TC 1/ 482 Conta a estoria que tan grande foy a saña que el rrey ouue contra os mouros, lo hũu porlo fillo que muyto amaua et lo al porlo grã dano que reçebera delles et dos lugares que llj aujã tomados, que aa ora que foy saão et pode caualgar ajuntou muy grande oste de todos seus rreynos et foyse para terra dos mouros, dereytamente para hu estaua aquel mouro que se chamaua Miramamolĩ, que era en Cordoua. [+]
1295 TC 1/ 482 Et tornouse a sua terra cõ muy grande onra et muy rico. [+]
1295 TC 1/ 483 Andados xxiiij anos do rreynado del rrey dõ Afonso, teendose por muy quebrãtado et por maltreyto por que perdera Cũca et toda a mays da terra que llj dera a rreyna, sua moller dona Ysabela, sacou sua oste muy grande et foy sobre Saragoça et çercoa. [+]
1295 TC 1/ 483 Et, coydando auer a terra mays agina, mandou que nõ roubassẽ nẽ fezesem mal nẽhũu aos moradores das aldeas et siguroos que laurassẽ et criassem et que llj dessem o peyto meesmo que dauã aos seus rreys mouros. [+]
1295 TC 1/ 483 Et jsto fazia el, coydando auer a terra mays agina; ca bem sospeytaua que, se os mouros dalẽ mar passassẽ aca, que a nõ poderia auer com̃o coydaua, ca ia bẽ sabia el com̃o o Miramamolim era en Çeuta cõ muy grande oste et queria passar. [+]
1295 TC 1/ 483 Et partirõse logo do senorio del rrey dõ Afonso et fezerõllj muy grã guerra et correronllj a terra. [+]
1295 TC 1/ 483 Et ajuntaronse muy grã poder, et en trarõ per terra del rrey don Afonso et correron et astragarõ quanto acharõ. [+]
1295 TC 1/ 485 Andados XXV anos do rreynado del rrey don Afonso, aquelle mouro Juçaf, desque foy senor d ' aquẽ mar, ajuntou muy grande oste et correu et astragou outra uez a terra del rrey don Afonso. [+]
1295 TC 1/ 485 Et foy a fazenda muy ferida, pero que nõ foy y o Çide, por que o enviou el rrey a terra de Toledo, por que llj disserõ que entraua per ala muy grande oste de mouros; mays por os nosos pecados forõ os cristiãos uençudos et forõ fugindo do cãpo nõnos segudando nẽgũu. [+]
1295 TC 1/ 485 Et este mouro defendeu muy bem sua terra et seus poboos en justiça et, os que se lle quiserõ alçar cõ algũus castellos, atal guerra lles fez ata que os meteu sub seu senorio [+]
1295 TC 1/ 487 Como el rrey dõ Afonso foy correr terra de mouros [+]
1295 TC 1/ 487 Andados xxvj ãnos del rreynado del rrey dõ Afonso sacou sua oste muy grãde de todos seus rreynos et entrou per terra de mouros. [+]
1295 TC 1/ 487 Et el rrey dõ Afonso tornousse logo para sua terra cõ grande onrra et cõ grã gaança. [+]
1295 TC 1/ 487 Et acordandosse d[a] andança maa que lle acaesçera a outra uez (et) arrepenti(nd)osse por que dala veera assy, et ouue muy grã cobijça por auer toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 487 Et enviou suas cartas aos arrazes [et] aos mays onrrados mouros que deitassem os alaraues da terra, et elle que lle nõ demandaria vila nẽ castelo, senõ a meyatade do que llj soyam dar, et outros moytos afaagos que llis enviou dizer, mays elles non quiserõ pola bõa andança que ouuerõ [a] outra uez contra elle; et por que, despois [que] se tornou el rrey da entrada que fez a terra de mouros, ouuerõ os mouros batalla cõ dõ Aluar Fahanes et cõnos fillos de Gomes Diaz et forõ bem andantes os mouros. [+]
1295 TC 1/ 488 Et deulle quanto auer ouue mester. [+]
1295 TC 1/ 489 Enos vijnte et sete ãnos do rreynado del rrey dõ Afonso, sacou o muy nobre rrey sua oste et foy correr terra de Hubeda et de Baeça. [+]
1295 TC 1/ 489 Et mandou ao Çide que ficasse en Castela et que guardasse a terra et que seysse contra a frõteyra. [+]
1295 TC 1/ 489 Et [a]o Çide creçia cada dia a gente, por que diziam que queria correr terra de mouros. [+]
1295 TC 1/ 489 Et pose seu amor cõ el rrey de Valença et deullj quanta vyãda tijna, et rrogoulle que se teuesse por bem [que] lle leix[aria] quanto auer ouue[sse] mester. [+]
1295 TC 1/ 492 Et enviou suas cartas al rrey dõ Afonso en que llj enviaua pedir por merçee que teuese por bem que ficasse cõ elle aquella gente, et que faria seruiço a Deus cõ ela, et que gaãnaria dos mouros cõ que a manteuese; et, cada que a ouuese mester, que uerria a seu seruiço sen custa nẽhũa, et que tãta guerra faria aos mouros et os quebrãtaria en tal maneyra que poderia per hi cobrar toda a terra dos rreys mouros. [+]
1295 TC 1/ 492 Et, desque o Çide ouue mandado de seu senor, enviou suas algaras per toda a terra a gaãnar algo. [+]
1295 TC 1/ 492 Et mandou renouar o castelo de Çebola o conde en que se acollesse, se mester llj fezese. [+]
1295 TC 1/ 492 Et sua postura feyta et firmada entrou o Çide a correr a mota do monte et correu toda a terra et fezo y moytas mortes et grandes rroubos, et tornousse cõ muy grã gaança p[ar]a Rrequena. [+]
1295 TC 1/ 493 Et morou y todo o jnuerno, fazendo muyto mal a toda a terra en derredor, en guisa que des Oruela ata Xatiua nõ ficou parede enfesta, assy que todolo astragou. [+]
1295 TC 1/ 493 Disy tornousse contra (contra) Torcosa et astragando toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 493 Et, quando sse vio o senor de Torcosa asy astragado et que llj nõ ficaua pam nẽ vino nẽhũu, (et) enviou seu mandado ao conde dõ Beringuel que ajũtasse tãtas gentes quantas mays podesse auer, en guisa que deytasse o Çide da terra ou que lidasse cõ elle, et que llj daria quanto auer ouuesse mester. [+]
1295 TC 1/ 495 Uerdade he [et] direyuos por qual rrazõ: ao tempo que uos erades cõ el rrey dõ Afonso deostasteme et dissestes muyto mal de mj̃, et que nõ ousaria entrar en terra del rrey Aben Alfange cõ medo de uos. [+]
1295 TC 1/ 495 Et, despoys que uos fostes dante el, dissestes que uos conbateriades comjgo et que uos nõ ousaria atender ẽna terra et que por seu amor me leixauades en ela et que, se porlo seu amor, nõ fosse, nõ me leixariades en ela ficar hũu dia. [+]
1295 TC 1/ 495 Et por ende uos digo que me nõ leixedes por el et vijnde a mj̃, ca eno lugar mays chaão de toda esta terra me acharedes; ca eu aparellado soo para uos rreçeber. [+]
1295 TC 1/ 497 Et o Çide foy derribado do caualo en terra et foy muy agina acorrudo dos seus. [+]
1295 TC 1/ 497 Et o Çide dissellis por que o queriam correr da terra, ca elle nõ llis fazia nẽhũu mal, senõ o que fazia aos ẽemjgos da fe. [+]
1295 TC 1/ 498 [Et] o conde ouue por ende muy grã pesar, en guisa que caeu do caualo en terra sen falla. [+]
1295 TC 1/ 498 Et, quando acordou, começou a contar a sua maa uentura dizendo que auja Deus yrado, por que queria yr contra o seu seruo; et, poys que asi era, que queria seer preso conos seus, ante ca nõ tornar a sua terra, et que se queria meter enas maos do Çide da boa uentura. [+]
1295 TC 1/ 498 Et o Cide foy muy alegre et ficou os geollos en terra et gradeçeu muyto a Deus a merçee que lli fezera en acabar tã grã feyto com̃o aquelle, et os outros que auja acabados. [+]
1295 TC 1/ 499 Et enviaronllj dizer muy omildosamente que llj dariã cada ano o que teuese por bem et que llj nõ fezese mal na terra. [+]
1295 TC 1/ 499 Et ficou toda a terra ata Oriuela en sua encomenda et en seu defendemento. [+]
1295 TC 1/ 500 Entõ foy çercar Leyrea et enviou suas algaras correr et astragar toda a terra al rrey de Saragoça et trouxerõ muy grã roubo para Ualença. [+]
1295 TC 1/ 500 Et en esta sazõ hũu dos fillos de Habugad, que tĩjna Xatiua, fez derribar en terra de Xatiua muytos castelos por razõ da custa da retẽença, que a queria ante dar ao Çide; et derribou hũu castelo a que diziã Sancti Martin. [+]
1295 TC 1/ 500 Et ouuese de tornar muy perdidoso cõ mĩgua de uianda, et perdeu y muytas bestas, que nõ poderõ seir da terra. [+]
1295 TC 1/ 502 Et guisouse el rrey et o algozil et meterõ grã gente eno alcaçer para defender[lo]. [+]
1295 TC 1/ 504 Et segũdo a estoria aquel sartal fora da rreyna Collida, moller que fora del rrey Ardonorochõ, que foy halifa de Baldac, que he en terra d ' Ultramar. [+]
1295 TC 1/ 504 Et hũu ome bõo pobre doeusse muyto do corpo del rrey et tomoo en sogas et poseo en hũu leyto et cobrio de hũa esteyra uella et leuoo fora da vila et soterroo en hũu lugar hu iaziã os camelos. [+]
1295 TC 1/ 506 Et dalj enviou sua carta [a] Abenjafa et envioullj dizer que iajũara boa quaraesma, poys matara seu senor et o deytara ena lagoa et o soterr[ara] eno muradal. [+]
1295 TC 1/ 506 Et enviou suas cartas a todolos dos castelos de redor que trouxesem vianda quanta ouuessem mester a uender aa oste; et, se o nõ fezesem, que os astragaria do que aujã. [+]
1295 TC 1/ 506 Et Aler do era muy auondado de quanto auja mester. [+]
1295 TC 1/ 510 Et o Çide foy conbater en outro dia o outro arraual, et prougue a Deus et ouue(ra)o d ' entrar. [+]
1295 TC 1/ 510 Et ontrepeçou o caualo do Çide enos mouros mortos et caeu en terra. [+]
1295 TC 1/ 510 Et o Çide ficou apeoado et deronllj logo o caualo; et começou a batalla outra uez muy de rrigio, mays ca non antes, en guisa que os ouue de meter pelas portas da villa mao seu grado, seendo muy maltreytos. [+]
1295 TC 1/ 510 Outrosi os que leixara ena põte chegarõ aa porta da villa et matarõ quantos mouros acharõ da villa; et cõbaterõna tã fortemente que a ouuerã d ' entrar senõ polos moços et polas molleres que estauam eno muro, que deytauã muytas pedras. [+]
1295 TC 1/ 512 Conta a estoria que, depoys que ouue uenjda a enposesta, que uẽeo conbater o arraual da Alcudia, et tã grã pressa llis deu que coydarõ seer entrados per força, et cõ grã coyta chamauã: - [+]
1295 TC 1/ 512 Et por esto era muyto auondado aquel lugar de uiãda et das outras cousas que erã mester, que tragiã a uender de muytas partes. [+]
1295 TC 1/ 513 Et o Çide correulle a terra et fezollj muyto mal; et foy sobre elle cõ sua oste et pousou çerca da villa. [+]
1295 TC 1/ 513 Et fez hy meter todo o seu pã et todo o al que podia auer. [+]
1295 TC 1/ 513 Et allj pousauã todalas cousas que uĩjnã de cada parte et por esto era muy auondado aquelle lugar do que auja mester. [+]
1295 TC 1/ 514 Et os mouros nõ gãanarõ en elo nada, ca perderõ logo o castello; et demays que Aburazĩ era vasalo do Çide et non llj fazia nengũu mal ena terra et, pola postura que ouue cõ el rrey d ' Aragõ, teuesse por enganado; pero encobrio muy bem, que o nõ quiso dizer a nengũu ata que ouue collido o pã d ' Aliazira Jucar et metudo en Jubala. [+]
1295 TC 1/ 514 Et aa meya noyte moueo ende contra Aluarrazim et passou a ponte et, com̃o estauã as gentes seguras, nõ sse catando daquelo, enviou suas algaras pela terra a gaanar algo. [+]
1295 TC 1/ 514 Et enrriqueçerõ de gaados et das outras cousas Jubala et seus termjnos. [+]
1295 TC 1/ 517 Mays elles entendiano muy bem, a que entençõ o dizia et começarõ de meter uozes que nõ queriam seu consello, senõ dos fillos de Abuhagid, et que queriam fazer quanto elles mandassem. [+]
1295 TC 1/ 519 Et diz que valia o cafiz do triigo doze morauedis, et o do peynço IX morauedis, et o da çeuada sete morauedis, et o(s) das legumas çĩco morauedis, et a quarta do mel hũu morauedi et medeo, et a quarta das çebolas duas terças de morauedi, et a arroa do queyio dous morauedis et meyo, et a liura da carne do carneyro vj diñeyros, et a da vaca quatro diñeyros de plata, ca entõ nõ corriam outros diñeyros. [+]
1295 TC 1/ 520 Conta a estoria que os mouros (que os mouros) que morauã enos arauaas nõ estauam bem seguros do Çide, et tomarõ o mellor que tijnã et meterõno ena vila, et cõno al ficarõ elles en suas casas. [+]
1295 TC 1/ 520 Et os outros meterõsse ena vila cõ suas molleres et cõno que tijnã que poderõ leuar. [+]
1295 TC 1/ 520 Et, quando os mouros virõ (virõ) o muy gram dãno que rreçebiã dos cristãos, meterõ a madeyra ena vila. [+]
1295 TC 1/ 521 Et, estando en esto, chegou mandado aos da villa com̃o os alaraues erã ia tornados a sua terra et que nõ ouuesẽ asperãça nẽhũa en ajuda delles. [+]
1295 TC 1/ 521 Et logo enviou mandar aos dos castelos que lle enviassem beesteyros et gente de pee para cõbater a villa. [+]
1295 TC 1/ 524 Conta a estoria que o fezerõ seu endeãtado et prometeronllj que se guiariã per elle et per seu consello; et pero nõ era bem ligeyro de fazer, ca muytos dos poboos tĩjnã cõ os fillos de Abuagid. [+]
1295 TC 1/ 525 Et elles meteronse en hũa casa dũu (d)alfaque muy onrado. [+]
1295 TC 1/ 525 Et aa noyte leuarõnos ao Çide ao arraual d ' Alcudia et meteronlos en poder. [+]
1295 TC 1/ 526 Et, quando vyu que llj non tragia nenhũua cousa, disselle chaamente, se queria auer seu amor, que sse partisse de todas as rrendas da terra et da vila, assy dos da vila com̃o dos do termjno, ca elle queria poer quẽnas rrecadasse. [+]
1295 TC 1/ 528 Et eles vendianos aos mouros et dauã hũu mouro por hũu pam ou por hũu terço de vinho. [+]
1295 TC 1/ 530 Et con este medo os que tijnhã algũu pam subterrauano, que llo nõ achassem, ca sse tijnhã por m[al] pagados. [+]
1295 TC 1/ 532 "Et bẽ teno que meu rrogo que seria cabudo; et; se esto nõ quiser fazer, sabede que enuiarey sobr ' ele muy grande oste, que o saquẽ da terra". [+]
1295 TC 1/ 533 Et os mouros prometerõ de o fazer. [+]
1295 TC 1/ 533 Et el mãdoulhis que fosẽ conbater et fezerõno assi. [+]
1295 TC 1/ 533 Et Abeniafa mãdouho meter en prisom et os outros mãdouhos escabeçar. [+]
1295 TC 1/ 534 Et os que podiã seir da uila hiansse meter en poder dos cristaos en catiuo. [+]
1295 TC 1/ 535 Et teue que fora mal consellado de conbater a uila et por se meter en lugar onde seyra con tã grã dano. [+]
1295 TC 1/ 535 Et os que podiã auer enuiauãnos per mar et per terra, et estes erã os moços, ca polos outros nõ dauã nada et matauãnos. [+]
1295 TC 1/ 537 Et eles prometerõllj que fariam quanto el mandasse(m) et de seer cõ ele en todo o que elle visse que era bem. [+]
1295 TC 1/ 540 Et en quanto durou aquel torneyo nõ quedou, ferindo et derribando et matando enos mouros, ata que os meterõ pelas portas da uila. [+]
1295 TC 1/ 542 Et estes caualeiros nõ auiã a leuar mays de çincoẽta morauedis cada hũu para sa despensa; et que fossem per mar ata Denja en naue de cristaos, et desi ala que fossem per terra. [+]
1295 TC 1/ 543 Et o Çide enuioulhis dizer que llj dessẽ a vila, assi com̃o poserã cõ elle, senõ que juraua a Deus et a Sancta Maria que, se hũa ora passase de mays do prazo, que lljs nõ terria a postura que cõ eles auia, et demais que mataria os arrafees; pero con todo esto pass[ou] hũu dia de mays do prazo. [+]
1295 TC 1/ 543 Et eles meterõse en suas mãos, que fezesse com̃o teuesse por bẽ. [+]
1295 TC 1/ 544 Conta a estoria que, quando os mouros se meterõ en seu poder, que o moueu piedade et doo, et mãdou que, logo ẽ outro dia, fossem firmar seu preito como lhi entregassem a çibdade. [+]
1295 TC 1/ 546 Et mãdou pregoar per toda a vila et per todos os termhos que sse juntassẽ todos os omes onrrados en sua orta, a que dizẽ Vilanoua, hu ele moraua entõ. [+]
1295 TC 1/ 547 Et esto mãdo fazer por uos nõ fazer noio nẽhũu, et mãdo que nõ metã nj̃hũu catiuo ena vila; et, se o hi meterẽ, mãdouos que o matedes logo sẽ medo; et, se algũu uolo cõtoruar, matadeo logo. [+]
1295 TC 1/ 551 Et tomarõ muyta [gente] armada dos da uila et forõ a casa d ' Abeniafa; et cõbaterõ a casa et quebrantarõ a porta, et entrarõnos per força, et prenderõ Abeniafa et seu filho et toda sua cõpanha, et leuarõnos ante o Çide. [+]
1295 TC 1/ 551 Et o Çide mãdouho meter en muy grãdes priiões, a ele et aos que soube que erã de seu conselho, por rrazõ da morte del rrey seu senhor. [+]
1295 TC 1/ 551 Et o Çide diselhis que os mãterria todos en seus foros et husos et costumes da sua ley. [+]
1295 TC 1/ 553 Et mãdou catar et cauar todas as casas d ' Abeniafa et acharõ y muy grãde uer soterrado en ouro et en prata et en pedras preçiosa[s]. [+]
1295 TC 1/ 556 Conta a estoria que, depois que foy sabudo pelas terras com̃o o Çide Rruy Diaz era senhor de Valença, diz que o soube Ali Abumay, que era endeantado dos alaraues, et enuiou hi hũu seu jenrro, que era rrey de Seuilla, que çercasse o Çcide en Ualença. [+]
1295 TC 1/ 557 Conta a estoria que essa noite ouue o Çide seu conselho con dom Aluar Fanges et conos outros omes onrrados de sua poridade, en que ele mays fiaua, para ordinar sua fazenda, por rrazõ que tĩjnha que sse yria muyta gente da sua, por que estauã muy rricos, et que sse tornariã para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 557 Et por seer mais çerto mãdou meter ẽ hũa nomjna quanta gente y auia. [+]
1295 TC 1/ 558 Et mandoullis dar para sua despensa todalas cousas que ouuessem mester muy conplidamente. [+]
1295 TC 1/ 559 Mãdo que uos dem o que mester ouuerdes, en quanto fordes per meu rreyno. [+]
1295 TC 1/ 559 Et mãdo que uaã cõ elas gente, a que ouuerẽ mester, per que uaã guardadas et onrradas para o Çide, a que plazera muyto cõ elas. [+]
1295 TC 1/ 559 Et ele mãdoulli dar recado et deullj seu porteyro con suas cartas, que lli dessem quanto ouuessem mester per todo seu rreyno. [+]
1295 TC 1/ 561 Et, desque esto foy acabado, foronse para Sam Pero de Cardena, et o porteyro del rrey cõ eles, que llis fezesse dar todo quanto auiã mester. [+]
1295 TC 1/ 561 Quãdo esto ouuirõ, dona Xemena et suas fillas ficarõ os geollos en terra et gradecerõ muyto a Deus a merçee que llj fazia, a ele et a elas, en lljs dar o senhorio de Valença. [+]
1295 TC 1/ 561 Desi, en quanto ela et suas fillas guisauã suas cousas, dom Aluar Fanes enuiou tres caualeyros ao Çide, cõ que lli enuiou dizer com̃o o rreçebera muy bẽ el rrey dom Alfonso, et quanta onrra llis fezera, et com̃o rrecadarã con ele quanto quiserã et mais; et como rreçebera muy bẽ seu presente; et com̃o llj mãdara dar muy boos priuilegios de quanto gaanara et cõqueresse dali adeante, com̃o fosse delo senhor et o ouuesse liure et quite; et quantos quisesem para ele yr que fossem sem medo dele; et com̃o llj enuiaua sua moller et suas fillas muy onradamente; et com̃o ya hũu seu porteyro con eles, que llis daua quanto auiã mester; et que soubesse que muyto agiña seri[ã] cõ ele, ca nõ se detijnã por al, senõ por guisar suas cousas, per que fossem mais onradamente. [+]
1295 TC 1/ 561 Muy grande foy o rroydo pela terra, pola muy grãde onrra do Çide et pola soltura que el rrey daua a todos quantos quisesem yr para o Cide. [+]
1295 TC 1/ 561 Et forõ a Medinaçele, et todauia o porteiro cõ eles, que llis fezesse dar quanto ouuessẽ mester, assi como el rrei mãdara. [+]
1295 TC 1/ 563 Et chegarõ a Molina, hu forõ muy bẽ reçebudos, ca llis mãdou dar Abucano quanto ouuerõ mester, et as ferraduras para as bestas, assi que llis nõ mingou ende nẽhũa cousa. [+]
1295 TC 1/ 565 Et, quando o soube, o Çide mãdou muy bẽ basteçer os castelos et fezoos reparar et fezo adubar muy bem os muros de Ualença et basteçer muy bẽ de viandas et das outras cousas que lli erã mester para guerra. [+]
1295 TC 1/ 565 Et, quando esto soube o Çide, era ia arribado a terra; et vijnhasse o mouro a Ualenca quanto podia. [+]
1295 TC 1/ 566 Mais, se teuerdes por bẽ, mãdade[me] dar CCC caualeyros de mais da mina cõpanha et sayremos daqui, quando cantar o galo, et meternos emos en çiada eno vale da Abufeyra. [+]
1295 TC 1/ 568 Et seyrõ de todas as estreyturas et de todos os maos passos, et fo[rõ] leixando a çiada a mao dereita, et meterõ os mouros ontre si et a çiada. [+]
1295 TC 1/ 571 Et mandou dar muy boas pousadas a dõ Aluar Fanes et a Pero Uermudes et a todas suas cõpanas, et todo o que ouuerõ mester. [+]
1295 TC 1/ 576 Et prometeronllj seruiço. [+]
1295 TC 1/ 576 A razõ por que uos chamey a estas vistas foy por duas cousas: a primeyra por uos ueer, que uos amo muyto et auja muy grã sabor de uos ueer, porlos muy grandes seruiços que mj auedes feytos, com̃o quer que en começo do rreyno uos ouuj yrado da terra; pero que, en guisa o fezestes uos, que nũca de uos ouuj desseruiço, ante mj fezestes del muyto, et exalçastes a cristandade, por que uos eu sõo muy teudo de uos fazer muyto bẽ et muyta merçee et de uos amar sempre. [+]
1295 TC 1/ 576 Et o Çide enderençou para Valença et mãdou a Pero Uermudes et a Nunio Gustios que aguardassem et acõpanhassem os condes de Carrom, et que punassẽ en meter mẽtes por saber suas maneiras et seus costumes. [+]
1295 TC 1/ 582 Et Diego [G]onçaluez, o mayor, nõ catou uergonça do Çide nẽ de si meesmo nẽ dos outros que estauã eno paaço et foise meter sub o [es]cano do Çide. [+]
1295 TC 1/ 582 Et tam grande foy a pressa que ouue de sse meter que ronpeu o mãto et o brial pelas espadoas. [+]
1295 TC 1/ 582 Et o lugar nõ era tã linpho com̃o auia mester. [+]
1295 TC 1/ 585 Mais por nos esto fazer a mester que o tenamos en nossa poridade, en guisa que nos nõ entendã que auemos queixume deles. [+]
1295 TC 1/ 585 Et desta guisa acabaremos o que quisermos et en outra guisa nõnos leixara yr, nẽnos querra dar nossas molleres para as leuarmos; et tollernos a [as] espadas que nos deu, Collada et Tiçõ; (que nos deu) et para esto conprir a mester que o metamos a rriso [ante o Çide] et ante os seus, et que façamos ende escarno; et desta guisa perdera sospeita de nos. [+]
1295 TC 1/ 585 Et bẽ sabedes uos que, eno uosso mal et ena uossa desonrra, muy grã parte ey eu; mais a mester que nõ entenda nada o Çide. [+]
1295 TC 1/ 585 Et atendamos ata que passe este rruydo dos mouros, que som uehudos daalẽ mar, [et] depois demãdadellj uossas molleres para as leuardes a uossa terra. [+]
1295 TC 1/ 585 Et, pois que fordes bẽ alongados desta terra, podedes fazer en elas o que quiserdes. [+]
1295 TC 1/ 586 Et eles mostrarõ aposto contenẽte, et meterõ a rriso o que llis acaesçera ante dia do leom. [+]
1295 TC 1/ 586 Uos, fillos, ficaredes ena çidade et guardarnola edes; et nos outros, que somos doitos deste mester, yremos aa batalla. [+]
1295 TC 1/ 587 Pero diz, por que ouuio dizer que eras boo ome, que te quer fazer merçee, que lli leixes Ualença cõ todos seus termhos et que te uaas para Castela, et que leues todo teu auer et tua conpanha; et, se esto nõ quiseres fazer, enuiate dizer que te conbatera Valença et prendera ti et tua moller et tuas filhas et que te escarmentara de maa guisa, assi que quantos o oyrẽ dizer falarã ende. [+]
1295 TC 1/ 591 Et caeu logo morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 591 Et, estando eles assi, uirõ uijr o Cide enpos hũu caualeiro alaraue et, en chegando a ele, acalçouo cona espada per çima da cabeça, assi que o fendeu atẽe os dentes, et caeu morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 591 Et plougue a Nostro Senhor et aa bõa uentura do Çide que foron tornãdo as espadoas, et os cristãos meteronos en acalço. [+]
1295 TC 1/ 595 Et disse dona Xemena: -Çide, nõ teño por boo siso que partamos de nos nossas fillas para as leuarẽ a outra terra. [+]
1295 TC 1/ 595 Et o Ccide punaua polas confortar, dizendo que senpre se nẽbraria delas et as mãterria en boo estado. [+]
1295 TC 1/ 596 Et el rrey Abon cano, per cuia terra passauã, era uassalo do Çide et dauallj cada ano suas parias. [+]
1295 TC 1/ 596 Et mãdou y trager muyta uianda et pẽsou deles muy bẽ et deullis quanto ouuerõ mester, et fezollis muyta onrra, rrogandollis que ficassem y alguus dias; mais eles disserõ que o nõ podiã fazer, ca yam a muy grã pressa suas iornadas que tijnã postas. [+]
1295 TC 1/ 599 Pois que os condes forõ idos daqu[e]l lugar, hu desonrrarõ as fillas do Çide, suas molleres, Ordono, seu primo, que os uijna aguardãdo, oyo as uozes que elas dauã et foy contra elas; et, quando as achou iazendo en terra tam maltreytas, ouue muy grã pesar et fezo muy gram doo por elas, dizendo que pesase ende a Deus por tam grã torto com̃o "uos, mjñas primas et mjñas senhores, auedes rreçebudo, ca nõ merecestes cousa por que, nẽ uijdes de sanguj polo fazer, per que este mal ne outro uos deuerã fazer uossos maridos". [+]
1295 TC 1/ 599 Et tomou dona Eluira et posea a suas costas et leuoua muy grã peça pelo rebredo, per hu uiu o mõte mais espesso, ata que foy alongado daquel lugar, et posea en terra. [+]
1295 TC 1/ 600 Et por guardar estes diuidos que auemos cõ seu padre a mester que nos armemos et que nos matemos cõ eles ou nos dem nossas senhores, que nõ aia y outra cousa nẽhũa, ca senõ nõ somos para o mũdo. [+]
1295 TC 1/ 600 Et faremos en elo dereito; et, se o nõ fezessemos, estarnos ia muy mal, ca a desonrra do Çide, nosso senhor, nossa he; et terranoslo por mal, pois que nos aqui acaesçemos, se o nõ demãdamos. [+]
1295 TC 1/ 604 Mester a que tomemos outro acordo sobr ' elo. [+]
1295 TC 1/ 604 Et tal feito com̃o este, senhor, somos çertos que pesa a Deus de çeo et deue a pesar a uos, senhor, que sodes ena terra do uosso senhorio. [+]
1295 TC 1/ 607 Et uossa madre et eu quisemos o partir, mais nõ podemos cõ uosso padre, dizendo que nõ faria ende al, pois que llo prometera. [+]
1295 TC 1/ 614 Et, se dizedes de nõ, eu uos meterey hi as mãos et fareyuolo conoçer assi, ca soo de tal linagẽ que me nõ podedes engeitar de uosso par, et a meiadade das armas uos darey d ' auantaiẽ. [+]
1295 TC 1/ 615 Et el rrey disse: -Çide, tal sodes uos et tãta merçee uos fezo Deus ata o dia d ' oge que, se me quisesedes creer et seer mãdado, terria eu por bẽ que uos asentassedes comigo; ca quen reis uençe cõ rreis deue a seer. [+]
1295 TC 1/ 617 Et o terçeiro alcayde foy o conde dom Sueiro de Caso. [+]
1295 TC 1/ 622 Et, cõna merçee de Deus et cõna uossa que teno et o seu mal que elles fezerõ contra Deus et contra uos, cõna uerdade que prometeron a suas molleres, eu os decenderey da onra en que som, en tal maneyra que eu et mjnas fillas ficaremos onrados; ca mellores omes ca elles ey eu uençudos; assi que se uossa merçee for, dentro a Carrõ os yrey çercar ata que os tome presos pelas gargantas, et leualos ey a Ualença, hu tomẽ pẽedença do pecado que fezerõ. [+]
1295 TC 1/ 623 Et por esto nõ auemos por que meter as mãos a nẽhũu. [+]
1295 TC 1/ 623 Ben deuedes entender que errauades en ello por mj o pedir nen rogar, poys que tĩjnades en curaçõ de as desonrar, com̃o dizedes que as leixastes; ca, poys ysto tĩjnades en voentade, a outro deuerades dizer que uos andasse en este casamento ca nõ a mj̃; ca nõ era eu para uos buscar ataas barregãas, nẽ seria cousa guisada de me ende trameter de tã maos feytos et tã sen Deus. [+]
1295 TC 1/ 623 Et por ende ueeremos como uos defenderedes, ca cõ taes o auedes que todo he mester quanto sabedes uos et os que uos am de consellar et uos cõsellarõ que leixassedes uossas molleres. [+]
1295 TC 1/ 625 Et, quando ysto eu vj, pesoumj muyto pola tua maldade et foy ferir o mouro cona mjna lãça, en tal maneyra que dey cõ el morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 625 Outrosi sabes o que fezeschi en Valença, quando se soltou o leõ, que te metischi sub o escano do Çide, et, cõna muy grã coyta que ouuischi de te meter, ronpischi o manto et o brial pelas espadoas. [+]
1295 TC 1/ 625 Et uos, que tã esforçado[s] sodes aqui ante nosso senor el rrey, mester ouuerades esse dia desse esforço et do que mostrastes enos rebredos, hu desonrastes duas donas que tĩjnades en uosso poder, que xi uos nõ podiã amparar. [+]
1295 TC 1/ 625 Tornese para Molina, du llj soẽ dar parias aquelles mouros uençudos et catiuos, con que elle sol adubar sua prol ou se uaa para o rio d ' Umerna et adube seus moynos, ca mester os auera muyto agina; ca elle nõ e nosso par nẽ deue trauar en nos. [+]
1295 TC 1/ 627 Et, estãdo asi deostado do Çide, vio estar onze condes que erã do bando dos jnfantes, que erã contra o Çide; et, cono muy grã pesar, oluidou o que o Çide llj auja castigado a el et aos outros, que nõ peleiassem ante el rrey, et entõ sobraçou o mãto et enderençou contra o conde Garçia Ordones; et, desque foy çerca del, sarrou o puño et deullj hũa tal punada que deu cõ el en terra. [+]
1295 TC 1/ 627 Et, se dizes de nõ, eu chi meterey as mãos ante el rrey, meu senor, que aqui esta. [+]
1295 TC 1/ 635 Mays, com̃o quer que elles isto acordarõ, nõno ousarõ cometer ant ' el rrey, de que ouuerõ medo. [+]
1295 TC 1/ 635 Et nõ digades estas parauoas sobeias; mays punade en seer rigeos et por uos anparar, que cõ taes o(s) auedes que todo e mester quanto sabedes. [+]
1295 TC 1/ 635 Et el rrey mãdou pregoar que nõ fosse ousado nẽgũu de fazer força nẽ torto aos parentes do Çide, nẽ mal nẽhũu, nẽ de o cometer per nẽhũa maneira; senõ, o que o fezesse, que o mandaria matar por elo. [+]
1295 TC 1/ 639 Et, desque as quebrãtaron, dandosse muy grandes golpes, meteron maão aas espadas. [+]
1295 TC 1/ 639 Et caeu Suer Gõçaluez pelas ancas do caualo en terra, asi que coydarõ quantos y estauã que era morto. [+]
1295 TC 1/ 640 Et ficarõ os geollos en terra et loarõ muyto o nume de Deus por que llis dera vingança dos que llis fezerã muy grã desonra. [+]
1295 TC 1/ 642 Entõ o Çide mandou que llj fezesem carreyra per u fossem as azemelas et os camelos et as outras animalias estrayas, que llj enviaua o soldã, das que en esta terra nõ auja. [+]
1295 TC 1/ 642 Este he enguento muy preçado do(s) cõ que ongẽ os corpos onrrados en terra d ' Outra mar, per que nõ podrescã nẽnos comja a terra. [+]
1295 TC 1/ 642 Senor Çide, se uos fossedes presente ante meu senor o soldã, por uos onrar mays daruos ya a comer a cabeça do seu caualo, segundo custume dos mouros; mays, por que en esta terra nõ a este custume, douuos eu este caualo, que, seguro seede, que este he o mellor caualo que a en nossa terra; et uos mandadeo tomar por onra do soldã, que ual mays ca nõ a cabeça coyta. [+]
1295 TC 1/ 642 Et a uos, senor, beyiarey as mãos et terreyme ende por muyto onrrado. [+]
1295 TC 1/ 646 Et o almoxarife começoullj a contar sua fazenda, et dissollj com̃o era muyto esforçado, mays ca ome do mũdo et o que mellor tĩjna sua ley; "et en parauoa nõ a de mentir, et e muyto amigo d ' amjgo, et aas cousas uẽçudas muy piadoso et de merçee, et he muyto entendudo et muy peruiso en todaslas arterias; pero a tanto muy braua catadura et o que o nõ conoçe, quando o uee primeyramente, toma muy gram medo da sua catadura. [+]
1295 TC 1/ 646 Et começoullj a dizer que tã grande era a numeada que del oya et o prez d ' ar(ar)mas et os bõos feytos que soarã delle en terra d ' Outra mar, [que] por aquella razõ se mouera o soldã de llj enviar presente et d ' auer seu amor. [+]
1295 TC 1/ 646 Entõ começou sua razõ en esta maneyra: que a terra d ' Ultramar estaua en tal estado que todos coydauã que se perderia et que a cobrariã os cristãos, que tanta era a gente cruzada que alo passaua de França et d ' Alamaña et de Lonbardia et de Cezilia et de Calabria, que auiã ia gaãnada a çidade d ' Antiochia et muy grã partida da terra, et que iaziam sobre Iherusalem. [+]
1295 TC 1/ 648 Et o Çide mandou dar pousadas aos jnfantes ena sua orta de Villanoua, et madoullis dar quanto ouuessem mester muy cõpridamente. [+]
1295 TC 1/ 650 Et spedironse do Çide et de sua moller dona Xemena, sua sogra, et tomou cada hũu sua moller et foronse para suas terras muy ricos et muy onrados, ca o Çide llis deu todo o que llis prometera, et deullj daquellas animalias estranas que llj enviara o soldã. [+]
1295 TC 1/ 650 Et elles forõse para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 651 Depoys que o Çide ouue enviados seus genrros, mandou chamar o parente do soldã et deullj muytas cousas estranas, das que non a en sua terra, que leuasse a seu senor. [+]
1295 TC 1/ 651 [et], desde Oriola (d ' Ebro) ata Tortosa, ficou a terra toda a seu mandado et a seu [defendemento]. [+]
1295 TC 1/ 652 Et entõ mjna uoentade fora de seer cristão et ficar ala en terra dos cristãos; mays meu padre et mjna madre, com̃o erã ricos, quitaronme. [+]
1295 TC 1/ 652 Uedes aqui uosso alcayde, que quer seer crischão et nosso yrmão ena fe de Nostro Senor Ihesu Cristo; et rogouos que uos plaza ende et que façades guisar todalas cousas que som mester para esto. [+]
1295 TC 1/ 653 Et a cabo destes çĩco anos, que uos auemos contado, nouas que muyto corrẽ chegarõ a Valença, com̃o Buca[r], fillo de Miramamolĩ de Marrocos, tẽendosse por muy quebrantado de com̃o o vençera o Çide de Valença ante eno cãpo do Quarto, et llj matara et llj catiuara muyta gente, et como correra cõ elle ata que o metera pelo mar, et gaanara delle todalas cousas que trouxera d ' alem mar, et nẽbrandosse com̃o escapara muy auiltado et com̃o escapara cõ muy grã perda, diz que elle meesmo andou prehegando per sua pessõa toda Africa et toda Beneia ata os Montes Claros para pasar o mar, para uingarse, se podesse. [+]
1295 TC 1/ 655 Quando o oyu, o Çide ouue muy grã prazer en seu curaçõ, et leixouse caer da cama en terra por beyiar os pees ao apostolo. [+]
1295 TC 1/ 655 Amjgos et parentes et va salos leaes, bem sabedes os mays de uos com̃o rrey don Afonso me ouue deytado da terra per duas uezes; et os mays de uos, por uosa mesura, fostes comjgo et aguardastesme sempre; et fezonos Deus tanta merçee a mj̃ et a uos, que vençemos muytas lides de cristãos et de mouros. [+]
1295 TC 1/ 658 Primeyramente mandou a sua alma a Deus; et mandou que o seu corpo fosse enterrado eno moesteyro de San Pero de Cardeña; et mandou y cõ seu corpo muy bõos herdamentos, per que oge este dia he mellor seruido o lugar et mays rico et mays onrado. [+]
1295 TC 1/ 658 Desi mandou a todos seus criados et a toda sua casa algo, a cada hũu segũdo que o mereçia; desi mandou a todos os caualeyros que o aujã seruido, desque seyra da terra, muy grande auer; et mandou aos caualeyros que llj non aujã atãto seruido a cada hũu mĩl morauedis, et a atal dous mil, et a atal tres mil, et ende ariba, segũdo que era a pessõa; et aos escudeyros fillos dalgo que o aujã seruido a cada hũu quinẽtos morauedis, et a atal mil et a atal mil et quinentos morauedis; et mandou que, quando chegassẽ a San Pero de Cardena, que dessem de uestir a quatro mil pobres sayas et pelotes d ' estanforte. [+]
1295 TC 1/ 658 Et, depoys que foy finado, lauaronllj o seu corpo duas uezes cõ agua caente, et a terçeyra uez cõ agua rosada. [+]
1295 TC 1/ 660 Conta a estoria que, a cabo de tres dias que o Çide finou, que el rrey Bucar chegou ao porto de Ualença; et seyo ao terreo cõ quanto poder tragia, que nõ a om̃e que o podesse osmar; ca vĩjnã y trij̃ta et seis reis et hũa moura negra cõ duzentos caualeyros negros com̃o ela et todos trosquiados, senõ senllas guedellas que tragiã ençima das cabeças; et esto era com̃o se uẽessem cruzados. [+]
1295 TC 1/ 660 Desi en outro dia começarõ a conbater a çidade et cõbaterõna tres dias muyto afficadamente. [+]
1295 TC 1/ 660 Et reçeberõ os mouros muy gran dano, ca sse yam meter atreuudamente çerca da villa et morriã y. [+]
1295 TC 1/ 660 Et el rrey Bucar et suas gẽtes coydauã que nõ ousaua o Çide sayr a elles, et estauã muy esforçados, et queriã fazer bastidas et gatas et engenos para cõbater, ca çertamente coydauã que nõ ousaua o Çide sayr a elles, poys que tanto tardaua de seyr. [+]
1295 TC 1/ 663 Et enviarõ dizer as nouas aos arrauales, que uẽessẽ y cõ todo o seu meterse ena villa, cada hũus en suas casas, que aviã leixadas. [+]
1295 TC 1/ 665 Et, estando en Salua Canjẽte, enviarõ suas cartas a seus amigos et a seus parentes do Çide, que o uẽesem onrar a seu enterramento. [+]
1295 TC 1/ 665 Et, estando y, disse don Aluar Fanes a dona Xemena, que seria muy bẽ de meter o corpo do Çide en seu ataude. [+]
1295 TC 1/ 666 Com̃o el rey dõ Afonso foy onrar o corpo do Çide ao seu enterramento [+]
1295 TC 1/ 666 Et, quando soube com̃o o Çide era finado, et en qual guisa uençera el rrey Bucar, et com̃o o tragiã tã apostamente eno seu caualo, seyu de Toledo a muy grandes iornadas, ata que chegou a San Pero de Cardeña por onrrar o Çide a seu enterramento Et o dia que y chegaron seyrõ a reçebelo el rrey de Nauarra et o jnfante d ' Arangon. [+]
1295 TC 1/ 666 Mays, depoys que llj disserõ com̃o fora balsamado, et com̃o sete dias beuera mirra et balsamo et nõ outra cousa, nõno teuerõ por marauilla; et demays que fora ongido, ca bem oyrã dizer que en terra d ' Outra mar o faziã asi aos rex et aos altos omes. [+]
1295 TC 1/ 666 Et fezo muyta onra al rrey don Ramiro et ao jnfante d ' Arangõ, ca llis mandou dar todo quanto aujã mester, a elles et a suas conpanas. [+]
1295 TC 1/ 667 En qual maneyra foy enterrado o corpo do Çide [+]
1295 TC 1/ 667 Conta a estoria que ao terçeyro dia, depoys que el rrey don Afonso chegou a San Pedro, quiserõ enterrar o corpo. [+]
1295 TC 1/ 667 Et el rrey soube o que dona Xemena dissera sobre elo, com̃o nõ queria que se enterrasse o corpo. [+]
1295 TC 1/ 667 Desi altos omes, os rrex et o(s) jnfante(s) et o bispo dõ Jheronjmo, por fazer mays onra ao corpo do Çide, chegarõ ajudallo a tirar d ' ontre ambalas tauoas, en que o meterã en Valẽça. [+]
1295 TC 1/ 667 Et depoys das tres somanas derenjaron todos para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 668 Et (de) toda sua vida era seruir a Deus et fazer muyto bem, aly hu era mester. [+]
1295 TC 1/ 668 Et, desque morreu, mandoo soterrar Gil Diaz ante a porta do moesteyro, aa maão dereyta. [+]
1295 TC 1/ 668 Et en aquela plaça meesma se mandou enterrar Gil Diaz, quando finou, segũdo que o contara a estoria. [+]
1295 TC 1/ 669 Et este abade et Gil Diaz enviarõ polas (polas) fillas do Çide et dela, que a veessem enterrar a seu enterramento et que veessem herdar todo o seu. [+]
1295 TC 1/ 669 Et, segũdo conta a estoria, (que) de outras partes veerõ y muy grandes et muy nobres omes, que nõ quedauã de todas as terras. [+]
1295 TC 1/ 669 Et, desque estas cõpanas forõ chegadas a Sam Pedro, soterrarõ o corpo de dona Xemena aos pees do escano do Çide. [+]
1295 TC 1/ 669 Et, depoys que foy soterrada, morarõ y as gentes sete dias, fazendo el rrey cantar muytas missas et fazendo muyto bem pola sua alma. [+]
1295 TC 1/ 669 Et fezo muyta onrra a seu enterramento. [+]
1295 TC 1/ 669 Outrosi el rrey de Nauarra et a rreyna sua moller tornarõsse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 669 Et o bispo dõ Geronimo viueu hũu tempo bõa vida et santa, et morreu en Salamãca, et soterrarõno y muyto onrradamente. [+]
1295 TC 1/ 671 Conta a estoria que dez ãnos, depoys que o Çide foy finado, esteue o seu corpo sobre a terra, asentado ẽno escano, sub o tabernaculo que el rrey dõ Afonso mandara fazer. [+]
1295 TC 1/ 671 Et o abade et Gil Diaz dauã de comer et de vistir a muytos pobres, que sse ajũtauã de todas as terras en redor. [+]
1295 TC 1/ 671 Et o judeu, quando o viu, ouue tam gram medo que caeu en terra d ' espadoas. [+]
1295 TC 1/ 671 Et esteue assy tres ãnos, con que sse conprirõ os dez ãnos, que o Çide esteue sobre a terra. [+]
1295 TC 1/ 671 Et jũtarõ tres bispos, os mays de çerca d ' en derredor, et cõ muy grande onra meterõ o corpo do Çide en hũu moymento de abobeda, que fezerõ en esta maneyra: ca[u]arom (d)ante o altar de Sam Pedro, a par da fossa de dona Xemena, et fezerõ hũa abobeda muy alta, et meterõno dentro, assy como estaua asentado ẽno escano, vestido ẽnos panos. [+]
1295 TC 1/ 673 Et, quando finou, mandousse soterrar ena plaça, çerca do caualo do Çide, ca en sua vida (o) mandara [y fazer] sua subpultura muy bem laurada. [+]
1295 TC 1/ 674 Et leuaua muy grã presa de muytos gaandos et de muytas bestas et boys d ' arada, et outras cousas muytas do que achauã pela terra, et tam grande era a presa que a nõ podiã leuar. [+]
1295 TC 1/ 674 Et, yndo cõ esta presa para sua terra, auya a passar çerca do moesteyro de Sam Pedro de Cardena, hu iazia o corpo do Cide. [+]
1295 TC 1/ 674 Om̃e boo, nõ sey quẽ uos sodes; mays, por quanto auedes dicto et razoado, querouos leixar a presa; ca, sequer, a y muytas rrazões por que: a primeyra, por que veno de seu sangue, que soo seu bisneto, com̃o uos dizedes; a segũda, por onra de seu corpo, que iaz en este moesteyro; a terçeyra, por reuerença desta sua signa, que nũca foy vençuda; a quarta, por quan[t]o destes deuedos nõ ouuesse y nẽhũu, se el viuo fosse, nõna ousariamos passar tam çerca del, ca çerto soo que o nõ consynteria el. [+]
1295 TC 1/ 676 Et diz a estoria que en este meesmo tempo entrou correr terra de mouros cõ muy grande oste. [+]
1295 TC 1/ 676 Et quebrantou toda a terra, queymando et matando et astragando et roubando et fazendo gran dãno. [+]
1295 TC 1/ 676 Et tijnã que os mouros que sse llj queriam alçar et fazerllj dano na terra. [+]
1295 TC 1/ 676 Et os condes et os rricos omes et os outros omes boos da terra, veendo et seendo ia çertos de todo en todo (et) pelos fisicos que auya el rey a morrer daquel mal, ouuerõ seu consello et suas falas en hũu, dizendo com̃o este rey dõ Afonso non lles leixa[ua] fillo nẽhũu que lljs gouernasse o reyno, senõ dõ Afonso seu neto, que era fillo do conde dõ Ramondo de Tolosa; et, por que este dõ Afonso era moço pequeno, ouuerõ seu acordo que, ontre tanto que o mynino criassem, que fosse para manteer o rreyno, que ser[i]a bem que casasse sua filla dõna Oraca Afonso, moller que fora do cõde dõ Ramondo, que era veuda, cono conde dõ Gomez Candespina, por que era mayor et mays poderoso que nẽhũu dos outros. [+]
1295 TC 1/ 677 Et meterõno ẽno consello et mostrarõllj o acordo que auyam tomado sobre razom do reyno et daquel casamento. [+]
1295 TC 1/ 677 Et, quando os condes ysto oyrõ, teuerõse por muy enuergonçados et por cofõdudos, et nõ ousarõ mays cometer este feyto. [+]
1295 TC 1/ 677 Et, desque as vodas forõ acabadas, tomou el rey sua moller et foysse cõ ela para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 678 Conta a estoria que, andados XLta et tres ãnos et sete meses do rreynado del rey dõ Afonso -que foy na era de mĩll et CXLiij anos, quando andaua o ano [d]a encarnaçõ de Nostro Senor Ihesu Cristo en mil et çento et çĩco anos et sete meses - este rrey chegando ia [a] acabamento dos seus dias, diz, que oyto dias ante que el finasse, sinadamente o dia de San Iohan Babtista, acaeçeu hũu miragre ena jgleia de Santo Isidro de Leõ, que foy en esta maneyra: começou a mãar hũa agua muy clara ante o altar de Santo Ysidro, eno logar u tĩjna o clerigo os pees quando dizia a missa, et nõ seyu dos ajũtamentos das pedras nẽ da terra, mays de meyo das pedras viuas et enteyras. [+]
1295 TC 1/ 678 Mays, quando os da terra oyrõ dizer deste miragre, et como el rey dõ Afonso era mal doente, logo entenderõ que aquel maar da agoa que nõ era senõ choro et quebranto que vijna pola sua morte a todo España. [+]
1295 TC 1/ 679 Et mandousse enterrar ẽno mosteyro de Sam Fagundo, que el fezera muy rico de muytos boos donadios. [+]
1295 TC 1/ 679 Outrosy, Senor, non desampares estes reynos de Castela [et] de Leõ, que ficã en muy gram desemparo por mĩgoa de senor, nẽ queyras dar lugar aos eemigos da tua santa fe catolica, et guarda os teus altares, en que sse consagra cada dia o teu santo corpo, nẽ des lugar aos maos que queiram andar soltos pela terra, fazendo muyto mal aos mesquinos [et] roubando os caminos. [+]
1295 TC 1/ 679 Desi leuarõno para o moesteyro de Santo Fagundo de Castela, que e en termjno de Çea, et enterrarõno y cerca sua moller dona Ysabela, filla del rey dõ Loys de França, et de dona Orraca Fernandes, filla del rey dõ Loys de Ingraterra; ca elle fora criado eno moesteyro hũu gran tempo. [+]
1295 TC 1/ 679 Et cantarõ y muytas missas et fezeronllj seus ofizios, com̃o a atal senor cõvĩjna, ca elle foy hũu dos bõos reys que ouue en España, et manteue muy bẽ seus reynos, et justiçoos en uerdade, et nũca desaforou nẽgũu de seu senorio, et gãanou muyta terra dos mouros, et enrequeçeu muy bẽ os moesteyros, et fezo muyto bẽ en elles, et enrequentou muyto seu senorio, et fezo jgleias et muytos spitaes. [+]
1295 TC 1/ 681 Et entrou toda a terra cõ ajuda dos seus et tomoa; mays non per força, mays por que lla nõ quiserõ defender, por que el rey nõ leixara outro herdeyro, senõ a rreyna dona Orraca soa. [+]
1295 TC 1/ 681 Et, depoys que foy apoderado da terra, gardoa muy bẽ et amparoa dos mouros, et enderençou o rreyno tã bem com̃o o seu meesmo. [+]
1295 TC 1/ 681 Et por ende, temendosse sempre com̃o uos dizemos, daua as fortolezas de Castela aos da sua terra. [+]
1295 TC 1/ 682 Cõta a estoria que, depoys que finou el rey dõ Afonso et el rey d ' Arãgom sse apoderou da terra, a reyna dona Oraca tolleu [a terra] ao conde dõ Pero Ansurez, seu amo, que a criara, gradeçendolle mal quanto bem et crianç[a] llj fezera. [+]
1295 TC 1/ 682 Et elle tornou a terra a dõ Pero Ansurez, et elle fezollj menagem por ela. [+]
1295 TC 1/ 682 Et os omes boos da terra nõ llo teuerõ por boo recado, que sse ueera sem plazer de seu marido. [+]
1295 TC 1/ 682 Et demãdou aos naturaes da terra que llj dessem a terra que tijnã dela; et elles nõ llo negarõ et, por gardar a lealdade et boo deuedo que auiã cõ sua senora natural, derõllj a terra, cada hũu assy com̃o a tijnã. [+]
1295 TC 1/ 682 Et forõ muy sanudos et teuerõ que lljs fezera el rey muy gram desonra en llis desonrar sua senora et a leixar et dera as fortolezas aos da sua terra. [+]
1295 TC 1/ 682 Et o conde dõ Pero Ãsurez, quando uyu o preyto desta guisa, por fazer lealdade et por conprir o deuedo que auya cõ sua senora, deullj a terra et foysse para el rey d ' Arangõ muy bem aconpanado et muy bem vestidos, elle et toda sua gente. [+]
1295 TC 1/ 682 Senor, eu tijna de uos terra en Castela, por que uos fige menagẽ. [+]
1295 TC 1/ 683 Et o conde, teendosse por seguro que casaria con ella, poys que o cõsentira, andaua pelo reyno por mayor, et deytaua os arangõeses da terra quanto mays podia. [+]
1295 TC 1/ 684 Et diz a estoria que o conde dõ Pedro de Lara que leixou caer a signa en terra et seyu da batalla et ueẽosse para Burgos, para hu estaua a reyna. [+]
1295 TC 1/ 684 Et el rey tornouse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 685 Mays os da terra tẽendose cono menj̃o et aiudandoo muyto, deytoo da terra ao conde dõ Pedro et çercou sua madre enas torres de Leõ; et, teendoa çercada, ouuerõ avijnça en esta maneyra: que ela que tomasse para sy o que ouuesse mester et ele que fosse rey et senor, et que fezesse cõ seu cõsello o que ouuesse de fazer ẽno reyno. [+]
1295 TC 1/ 685 Et depoys desto, pero que el rey era minjno, ajũtou muy grande oste et foy sobre os arangoeses, que tijnã as fortolezas en Castela, et começarõnas de conbater. [+]
1295 TC 1/ 685 Et el rey d ' Arangõ, quando o soube, moueu cõ sua oste para Castela, et ueẽosse para terra de Nauarra. [+]
1295 TC 1/ 685 Et os bispos et os arçebispos et os outros omes que y erã entenderõ que, se esta lide sse fezesse, que seria muy grã dãno a toda a terra, et que seria enqueyiõ para cobrar os mouros a terra, assy com̃o acaesçeu en tempo del rey Rrodrigo. [+]
1295 TC 1/ 685 Et ajũtarõsse todos et meterõ[sse] ontre ambalas partes. [+]
1295 TC 1/ 685 Et tornousse cada hũu delles para sua terra con suas conpañas. [+]
1295 TC 1/ 685 Et, ante que el rey d ' Arangõ se ende partisse, chegoullj mandado com̃o llj entraua muy grande oste de mouros pela terra. [+]
1295 TC 1/ 685 Pero sobre esto ay gram desacordo, que dizem hũus que morreu y; et os outros dizem que nõ morreu, mays que foy vençudo et que sse foy a perder, que nõ appareçeu mays viuo nẽ morto; et outros dizem que foy enterrado en Monte Arãgom, et que o sacarõ os cristãos de terra de mouros por muy grande auer; et outros dizem que seyu da batalla uiuo et que se fezo romeu depoys a grã tempo, et que sse amostrou a muytos de Castela et de Leõ et d ' Arangõ, que bem uirã que aquel era. [+]
1295 TC 1/ 685 Et enpos esto rreynou dõ Alfonso, o fillo do conde dõ Ramõ de Barcelona; et, quando oyu o roydo que andaua pela terra com̃o aquel rey, seu anteçessor, era uiuo, et que o [cr]ijã as gente[s] et [se lle] chegauã cada dia caualeyros, temendo que llj ueesse delle mal ẽno reyno, ou per enqueyiõ perdelo muyto agina, (et) mandoo prender et matar. [+]
1295 TC 1/ 688 Et este rey quebrantou muytas uezes os mouros de Merida et de seus termjnos. [+]
1295 TC 1/ 688 Et foy soterrado ena jgleia de Sancta Maria de Toledo. [+]
1295 TC 1/ 688 Et tomou todos os castelos que erã en termjno de Calatraua; et delles deribou et delles reteue para sy, que eram estes: [+]
1295 TC 1/ 689 Et por sua bondade este deytou os mouros do senorio de Portugal, quanto mays pode, com̃o aquel que sse tijna por senor de toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 690 Et este gaanou muytos boos priuilegios do papa Eugenio terçeyro, por que llj prometeu tributo de seu senorio. [+]
1295 TC 1/ 690 Et, quando morreu, foy soterrado ẽno moesteyro de Sancta Cruz. [+]
1295 TC 1/ 690 Mays logo a conbaterõ os mouros. [+]
1295 TC 1/ 690 Et, quando [finou], foy enterrado eno moesteyro de Sancta Cruz, çerca del rey seu padre. [+]
1295 TC 1/ 690 Et, quando finou, mandousse soterrar en Alconçer et y jaz oge dia. [+]
1295 TC 1/ 690 Et guardou muy bem o rreyno ata que finou el rey dom Sancho seu jrmão en Toledo; et y iaz soterrado. [+]
1295 TC 1/ 692 Et depoys ouuerõ avĩjnça cõ el rey d ' Arangõ, et que el rey d ' Arangom que tomasse aquela terra de mão del rey dõ Afonso d ' Espana, et que fosse seu vassalo, et que llj ueesse a cortes. [+]
1295 TC 1/ 692 Et deu a dom Sancho, que era o mayor, Castela ata Sam Fagũdo et ata Moral de la Rreyna et ata Outer de Selas et ata Oroña et ata Couelas et atal Medina et ata Areuol [et] todo o termjno d ' Avila. [+]
1295 TC 1/ 692 Et, por que Cordoua era muy poblada de muy gram gente, o emperador nõ pode y leixar tãta gente que sse apoderassem dela, se mester fosse; et deua [a] Abemcanõ, o mouro que lla dera, que a teuesse en fialdade. [+]
1295 TC 1/ 694 Et morreu Almoadj, o propheta, et el rey Aldemo suterroo çerca Marocos. [+]
1295 TC 1/ 695 Conta a estoria que el rey dom Loys de França, estando [casado] cõ dona Jsabela, filla do emperador d ' España, (et) algũus y ouue que, por meter mal ontre elles, que disserõ que dõna Jsabela, sua moller, que nõ era filla do emperador de moller uelada, mays que a gaanara o emperador de hũa baregaa muy uil. [+]
1295 TC 1/ 696 Et tenome por muyto entergo ende; et, en quanto eu viua, amala ey et onrala ey com̃o dona de tam gram guisa se deue amar et onrrar. [+]
1295 TC 1/ 696 Desy tornousse el rey dõ Loys para sua terra, cõ muy grande alegria. [+]
1295 TC 1/ 696 Et, quando finou, foy soterrada ẽno moesteyro de Sam Dionis. [+]
1295 TC 1/ 697 Outrosy enviou sua carta ao meyrino da terra, en que llj mandou que fosse cõ aquel laurador et uisse que dereyto llj fazia, et que llo enviasse dizer. [+]
1295 TC 1/ 697 Et, quando o quereloso vyu que nõ podia del auer dereyto, veẽosse ao emperador a Toledo, cõ cartas de testemoyo de omes bõos da terra et do meyrino. [+]
1295 TC 1/ 697 Et mandou chamar os omes bõos da terra et o meyrino, et mandoulles que lle(s) dissessem uerdade daquel feyto; et chamov os omes boos daquel lugar. [+]
1295 TC 1/ 697 Et entõ o emperador andou descubertamente per Galiza, fazendo justiça et asessegãdo a terra. [+]
1295 TC 1/ 699 Et logo outro dia gram manaa armarõsse os cristãos, et os mouros veerom da outra parte, et lidarõ muy fortemente; et prougue a Deus que forõ os mouros vençudos y et mal andantes, segũdo que o prometera o santo confessor. [+]
1295 TC 1/ 699 Et, desque ouue cõquerida Beeça, moueu per(a) terra de mouros adeante, queymando et astragando et roubando quanto achaua, ata que chegou a Almaria et çercoa; et, teendoa çercada, chegoullj en ajuda seu sogro, o conde dõ Ram[o]ndo de Barçelona et os geno[e]ses. [+]
1295 TC 1/ 699 Et o emperador tornousse para Beeça, et leixou y o jnfante dom Sancho, seu fillo, por guarda da terra. [+]
1295 TC 1/ 699 Et leuarõno para Toledo et soterrarõno y ena jgleisa de Santa Maria. [+]
1295 TC 1/ 699 Et era y o arçebispo dõ Johan, que fezo muyta onra ao emperador a seu enterramento. [+]
1295 TC 1/ 699 Desy tornousse para sua terra muyto amado de seus uassalos, ca era muy bem conplido en todos bees, et era chamado escudo dos nobles omes. [+]
1295 TC 1/ 699 Et en sua vida nõ quiso meyrino en toda sua terra; ca, se torto ou malfeytoria se fezesse, aos ricos omes cuia era a teença da terra sse tornaua por elo. [+]
1295 TC 1/ 699 Et por esta razõ cada hũu guardaua sua terra de dãno, quanto mays podia, en guisa que nõ auyã mester meyrino nẽhũu. [+]
1295 TC 1/ 699 Et os conçellos outrosy en guisa erã escarmentados que nõ auyam mester juyz, senõ elles meesmos. [+]
1295 TC 1/ 701 Et misclarõ entõ cõ elle o conde dom Ponço et outros omes boos, et el rey tolleulles a terra. [+]
1295 TC 1/ 701 Et o conde dom Ponço, quando sse uyu desamparado, foysse para el rrey dõ Sancho, et mostroulle com̃o llj tollera a terra, que llj dera o emperador, seu yrmão rey dõ Fernando sem mereçemento. [+]
1295 TC 1/ 701 Et el rey dõ Fernando disso que vijna a elle com̃o a seu yrmão [mayor et] mellor, et que llj fe zer[ã] entender que llj queria entrar pela terra, et que llj rogaua que o nõ quisesse fazer, ca elle prestes et aparellado estaua para fazer delle o que el mandasse. [+]
1295 TC 1/ 701 Nõ prouguesse a Deus, meu yrmão, que a terra, que uos uosso padre deu, que a eu queyra para mj̃, nẽ que fillo de meu padre, com̃o uos sodes, faça menagẽ dela a om̃e do mũdo; [+]
1295 TC 1/ 701 [mays] en aquelo que uos elle leix[ou], uos aos uossos uassalos et eu aos meus, somos muy teudos de lles fazer muyto bem et muyta merçee; ca, cõna ajuda delles, cobrarõ elles a terra et quebrantarõ os mouros. [+]
1295 TC 1/ 701 Et por ende uos rogo que tornedes a terra ao conde dõ Ponço et aos outros a que a tomastes, et que nõ queyrades creer conselleyros maos, que uos consellarã mal; ca nõ est uossa prol nẽ uossa onrra; ca lealmente seruirõ o emperador, nosso padre, et demays son ançianos et emçima de sseu tempo, et nõ est guisado que andem desterrados pela terra per maos conselleyros. [+]
1295 TC 1/ 703 Et mandou pregoar a cruzada pela terra, que fossem quitos de seus pecados quantos fossem ou enviasem acorrer a Calatraua. [+]
1295 TC 1/ 703 Et este foy o primeyro abade que ouue en Fiteyro; et, depoys que morreu, foy soterrado eno moesteyro de Çirnelos, çerca de Toledo, et faze Deus muytos miragres por elle. [+]
1295 TC 1/ 703 [et], depoys que foy cansado, finou ẽno moesteyro de Gomel et foy y enterrado. [+]
1295 TC 1/ 703 Et foy y enterrado ena jgleia mayor, çerca del rey seu padre, a cabo de hũu ãno que reynou. [+]
1295 TC 1/ 704 El rey dõ Afonso seendo nino de quatro anos, alguus de seus vasalos, por meter discordio enos rreynos, foronse para el rey dõ Frenado de Leõ, seu tio; et consellaronllj, mẽtre que el rey don Afonso era nino, que o estoruasse et que llj contrariase o rreyno. [+]
1295 TC 1/ 704 Et elles consellarõ a don Garçia Fernández de Castro que desse o njno a guardar ao conde don Enrique, que era poderoso et muy amado dos d ' Estremadura, et que por esta razõ quedaria o desacordo que auja ena terra; et a elle que faria seu mandado et o onraria com̃o a seu mayor. [+]
1295 TC 1/ 704 Pero, por partir contenda da terra et porlla grã segurãça que llj fazia o conde dõ Enrique et seus yrmãos, creeuos et acomendoullis el rey. [+]
1295 TC 1/ 704 Et el non era ome de grã buliço nẽ des pendendor, et demandou a seus yrmaos que onde aueria el o que el rrey ouuesse mester. [+]
1295 TC 1/ 704 Et elles, quando o oyrõ, prouguellis et disserõllj que o desse ao conde don Anrique, et que elle llj cataria o que ouuese mester. [+]
1295 TC 1/ 704 Fernã Royz et Aluar Ruyz et Pero Royz et Guter Royz; et hũa filla, que ouue nume dona Sancha Ruyz, que foy moller de Aluar Roys de Gosmã. [+]
1295 TC 1/ 706 Et ontre tanto finou dõ Garçia Fernandez, et foy soterrado en San Cristoual d ' Uueas. [+]
1295 TC 1/ 706 Et o conde don Anrique demandou logo a terra aos sobrinos de dõ Garçia Fernandez, mays elles nõ lla quiserõ dar ata que nõ ouuess[e] el rey quinze anos, asi como seu padre mandara. [+]
1295 TC 1/ 706 Et por esto o conde don Anrique et seus yrmãos dessoterrarõ o corpo de Garçia Fernandez, dizendo que era traedor, senõ entregassem os sobrinos a terra. [+]
1295 TC 1/ 706 Et elles aynda de cabo quiseron deytar a culpa aos sobrinos de Garcia Fernandez; mays elles disserõ que llis nõ dariã nẽhũa cousa, ata que ouuesse el rey quinze anos; et, quando este tempo fosse conprido, que llj dariã a terra, asi com̃o a seu senor. [+]
1295 TC 1/ 706 Et sobre esto foy creçudo o gresgo ontre elles, [et], os que a terra aujã a guardar, deytauã[na] a mal, correndosse hũus outros et fazendose muyto mal. [+]
1295 TC 1/ 706 Et el rey vẽosse logo para Soyra [a] reçebe[r] o moço por vasalo, assi como llo prometera o conde don Enrique. [+]
1295 TC 1/ 709 Capitolo que fala del rrey don Afonso de CastelaVConta a estoria que, poys que el rrey dõ Fernando de Leõ nõ podia auer el rrey en seu poder, tornousse para sua terra; et, tornandosse, quantas vilas et castelos achou, que erã d ' Estremadura, todos os fillou, senõ muy poucos que estauã polo moço, nõ muy seguramente; ca elle nõ era aynda quito da teta. [+]
1295 TC 1/ 709 Et elles querianllj toller a terra que tijna, et coydauãll[a] a toller cõ el rrey, que tragiã cõsigo. [+]
1295 TC 1/ 709 Et dom Fernã Rruyz nõ lla (nõ lla) queria dar; et defendiasse cõ esta rrazõ: dizendo que el rrey dõ Sancho, seu padre, mãdara que llj nõ desem nẽhũa terra ata que ouuesse quinze ãnos. [+]
1295 TC 1/ 710 Et, desque foy mizcrada a lide, o conde nõ catou por outro senõ por dom Fernan Rruyz, et enderẽçou para o que tijna suas armas, coydando que era elle; et deullj tã grã lançada que llj nõ teuerõ prol as armas, et deu co elle morto en terra. [+]
1295 TC 1/ 710 Et deullj tã grã lançada que (que) deu cõ el en terra. [+]
1295 TC 1/ 710 Et, desque el rrey ouue dez ãnos, veerõsse para elle os rricos omes et os omes boos da terra, seus vasalos, para andar cõ elle cada lugar. [+]
1295 TC 1/ 711 Conta a estoria que dõ Fernan Rruyz de Castro, que tijna preso o conde dõ Mono, que llj enviou mouer preyto, que o soltasse et que leuaria seu yrmão a enterrar; et, tal ora com̃o fosse subterrado, que verria a sua priiom. [+]
1295 TC 1/ 711 Et leuou ende seu yrmão, et nũca o quiso soterrar, por nõ vijr aa menagem que fezera, que, tal ora com̃o fosse soterrado, que sse veese a sua priiom. [+]
1295 TC 1/ 711 Et o conde envioullj dizer que nõ era teudo de vijr a sua priiom ata que soterrase seu yrmão, o que el nõ coydaua fazer, nẽ vijr a sua priiom; et que, sse sobre esto [lle] quisesse dizer mal, que el rresponderia a ello cada que el quisesse. [+]
1295 TC 1/ 711 Et, teendo çercado o castelo, envioullj dizer Lope d ' Arrenas que sse verria a sua merçee, et que sse queria avijr cõ elle, et que mandasse entrar ẽno castelo os condes dom Mono et dom Estero, cõ que falasse sua pleytesia. [+]
1295 TC 1/ 711 Et logo começou a fugir ao castelo; et os da oste en(e)pos el, dando uozes "prendeldo", ata que o meterõ eno castelo. [+]
1295 TC 1/ 713 Conde, uos me auedes feyto grã seruico, por que eu sõo teudo sẽpre de uos fazer por ello muyto bem et moyta merçee; et quero que tenades de mj̃ mays terra de la que tenedes ata aqui. [+]
1295 TC 1/ 713 Et eu, senor, para uosso seruiço nõ deuo se(r)er chamado, ca o dereyto chama a todo vasalo leal, ca[da] que seu senor o a mester para seu seruiço. [+]
1295 TC 1/ 713 Et entõ veerõ a elle seus rricos omes et derõllj a terra, asy com̃o cada hũu a tijna, ante do plazo que el rrey don Sancho mandara. [+]
1295 TC 1/ 715 Et enviar[õ]llj pedir dõna Leonor, filla del rrey de Jnglaterra, que era nina de IX ãnos. [+]
1295 TC 1/ 715 Et el rrey de Jnglaterra deulla muy de grado, et fezolljs muyto bem et moyta onrra. [+]
1295 TC 1/ 715 Et forõ y moytas gẽtes de Castela et de Leõ et d ' Arãg[õ] et doutras terras. [+]
1295 TC 1/ 715 Et foy yrmaa de rrey Rriarte, que foy muy boo rrey et esforçado, que mays nõ poderia seer, et do duc de Bretana, et del rrey Johan Sẽ Terra. [+]
1295 TC 1/ 716 Et el rrey ficou os geollos en terra et pedio[lle] por merçee que rrogasse a Deus por el. [+]
1295 TC 1/ 717 Et poblou Ledesma, en termjno de Salamãca; et poblou Granada, en termjno de Coyra; et poblou Benauente et Ualença et Vilarpando et Mayorga et Mansela et Castro Tharafe. [+]
1295 TC 1/ 717 Et Salamãca era muy bem poblada vila, et auya muy grandes termjnos, mayores ca nẽhũa vila do rreyno de Leõ. [+]
1295 TC 1/ 717 Et pesoulles muyto por que lljs tomaua el rrey seus termjnos. [+]
1295 TC 1/ 718 Conta a estoria que el rrey don Afonso de Castela ouue saña contra dõ Fernan Rruyz de Castro, et tomoullj a terra que del tijna, et deytouo dela. [+]
1295 TC 1/ 718 [et], auendo muy grã sabor de auer para si os omes boos, troixe preytesia cõ dõ Fernan Rruyz, que sse veesse para elle et fosse seu vassalo, et que llj daria muy bõa terra que teuese delle. [+]
1295 TC 1/ 718 Et matou seu sogro, o conde dõ Osoyro, que era cõnos castelãos; et mat[ou] Aluar Guterrez, yrmão de Rruy Guterrez; et matou outros moytos; et prendeu outros moytos. [+]
1295 TC 1/ 718 Et prendeu o conde dom Mono et a Rruy Guterrez. [+]
1295 TC 1/ 718 Et o conde disso que nõ era teudo de vijr aa menagem, poys que nõ soterrara a seu yrmão. [+]
1295 TC 1/ 718 Pero que dõ Fernã Rruyz, teendo que sse onrraria en ello, disselle que llj fezesse menagem, que se veesse a sua priiom a dia çerto et plazo asinaado, et que ll[e] leixa[ria] yr soterrar seu yrmão Aluar Guterrez, et que folgaria das feridas. [+]
1295 TC 1/ 720 Et el rrey de Portugal foy muy (muy) sanudo, et fezo grã guerra a Galiza, et tomou toda a terra de Limya et de Torono. [+]
1295 TC 1/ 720 Et el rrey dõ Fernando era ome de boo talente et piadoso et nõ quiso nẽhũa cousa de seu senorio; mays ouue avijnça cõ elle, que llj desse o que tijna tomado en Galiza, et que o soltasse, et que o leixasse yr a sua terra guareçer da perna; et logo com̃o fosse são, tal ora com̃o caualgasse, que sse verria a su[a] priiom. [+]
1295 TC 1/ 722 Mays, depoys que o mouro viu que el rrey era tornado para sua terra, nõ quiso mays seer seu vasalo, et fezosse vasalo d[o] Muramalym, et fezo muy grã guerra al rrey dõ Fernando. [+]
1295 TC 1/ 722 Desy os mouros souberõ com̃o el rrey de Portugal nõ caualgaua en besta, por rrazõ da perna, et ajũtarõsse muy grã poder delles, et entrarõlle pela terra, fazendolle muyto mal. [+]
1295 TC 1/ 722 Desi tornouse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 722 Et este rrey dõ Fernando rreynou XXXta et hũu ãno, et finou en Benauente ẽna era de mĩll et CCC et xxviijto ãnos, et foy soterrado ẽna jgleia de Santiago. [+]
1295 TC 1/ 723 Et, quando el rrey dõ Fernando foy enterrado, disselle a rreyna dõna Orraca, sua yrmaa: - [+]
1295 TC 1/ 723 Et, assy com̃o soube com̃o vijna el rrey dõ Afonso, seyo a rreçeber muy bem, et deullj a sina et a terra que tijna del rrey seu padre. [+]
1295 TC 1/ 723 Et el rrey quisollj dar a sina et a terra assy com̃o a tijna. [+]
1295 TC 1/ 723 Et foysse para a rreyna sua yrmaa, et basteçeulli(s) muy bem seus castellos Aguiar et Monte Agudo, por medo que llj faria mal el rrey dõ Afonso, por quanto mal et desterramento llj buscara cõ seu padre. [+]
1295 TC 1/ 724 Et (A)Corrado foysse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 724 Et, desque as cortes forõ derramadas, cada hũus forõsse para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 724 Et desta guisa ficou toda a terra en paz muy grã tempo. [+]
1295 TC 1/ 725 Et aly os auẽo a rreyna, que soube meter moyto bem ontre elles, et poserõ seu amor. [+]
1295 TC 1/ 725 Et el rrey dom Pedro foy conbater aquel lugar, et ferirõ al rrey o caualo, et ficou de pee. [+]
1295 TC 1/ 726 Et iouue y desacordado bem meyo dia, et pero comũgou ante dela terra et acom[en]dou sua alma a Deus. [+]
1295 TC 1/ 726 Et os d[e f]o[r]a foron conbater com̃o soyam, dando muy grandes uozes et fazendo muy gram rroydo. [+]
1295 TC 1/ 726 Et foy soad[a] pelas terras a sua numeada. [+]
1295 TC 1/ 726 Et depoys a tempo veeom dõ Diego de aalem mar aa terra. [+]
1295 TC 1/ 726 Et, depoys, que esto pasou, partirõsse el rrey de Leõ [et] a rreyna dõna Beringuela por parentesco, ca os mandou partir o papa Jnoçençio, o terçeyro. [+]
1295 TC 1/ 726 Et poblou Salua Leõ et Saluaterra et Sabugal et outros moytos lugares, por que ual mays o rreyno por elo. [+]
1295 TC 1/ 729 Conta a estoria que o muy noble rrey dõ Afonso de Castela, que soube sempre gaanar preço et onrra et melloria sobre os rreys seus vezinos, et quiso enmendar sua vida et seu estado com̃o om̃e de grande entendemento; et foy muy granado et muy ardido et muy temudo en sua terra et ẽna allẽa et muy conplido en justiça, et daua muy grandes dõas. [+]
1295 TC 1/ 729 Et tãto sonou a sua fama que vijnã a suas cortes todos os altos omes das outras terras, por prouar os bees que delle oyam dizer, et (os) outros por tomar armas de caualaria del: ia oystes na estoria com̃o fezo caualeyro Baldouim, emperador de Costantinopla, et dõ Afonso, rrey de Leõ. [+]
1295 TC 1/ 729 Et depoys armou en Cordoua a Rreymõ Felizada, conde de Tolosa, et a don Loys, conde de Chartes, et outros nobles omes de Alemana et de França et de Jnglaterra et de Gascona et d ' Arangõ et de Prouinçia et doutras terras. [+]
1295 TC 1/ 730 Fonterrabia, et a vila de Bitoyra, et Hupẽo, et Capẽço, et Santa Cruz, et toda Alaua, et toda Guipozooa, et Treueño, et Portilla de Torres, et Portela de Yhuda. [+]
1295 TC 1/ 733 Et todo esto ordenado finou este ãno o jnfante dõ Fernando, et foy muyto chorado [por] toda a terra; et tomarõ por el doo ena Estremadura, et nõn[o] quiserõ depoys leixar as aldeas et aynda o tragem oge dia por adubo. [+]
1295 TC 1/ 733 Et çerca del fezo o espital, et deu y muy grandes rrequezas, por que dam oge dia de comer aos pobres que se y acaesç[ẽ]; et boos leytos en que iazcam et en que am a pẽsar dos enfermos ata que seiam sãos; et os que y morrerẽ que os subterrem (beendes) y bem et onrradamente; por que o nume del rrey, que en sua vida foy muy boo, aia sempre preço en este mũdo, et que rroguẽ a Deus por elle que llj de pareyso. [+]
1295 TC 1/ 733 Et este rrey enviou per todas as terras polos maestres das artes (das artes) todas, et fezo escolas en Palẽça, muy bõas et muy rricas; et daualles soldadas aos maestres, por que todos aquelles que quisessem aprender, que o nõ leixassem por mingoa de meestres. [+]
1295 TC 1/ 734 Conta a estoria que el rrey dõ Afonso, desque ouue poblada a vila d ' Amaya, teedo que Gascona que deuia a seer sua, asy com̃o fora outro tempo do senorio de Castela, que foy sobre ela cõ sua oste et çercou Bayona et correu a terra en rredor. [+]
1295 TC 1/ 734 Et leuãtousse de sobre ela et foy sobre a çidade de Bordel, et correu et astragou toda a terra en rredor. [+]
1295 TC 1/ 734 Et conta a estoria que, elles estando en esto, que o Myramolim de Marrocos era pasado a aquẽ mar [con gran] poder et que vijna por lle astragar a terra. [+]
1295 TC 1/ 734 Et el rrey, quando o soube, pesoulle moyto et troixe preytesia cõnos da vila, que llj dessem a custa que y auya feyta, et que os desçercaria, en esta maneyra: que yria contra os mouros et que lidaria cõ elles et deytalos ya da terra; et, se Deus o troyxese cõ saude, que el rrey de Ynglaterra que os liu[r]ase per batalla, senõ que llj dessem a vila chaamente et a terra, et fossem seus vasalos. [+]
1295 TC 1/ 734 Et veeõsse logo para sua terra et enviou seu fillo dom Fernando correr et astragar a terra aos mouros. [+]
1295 TC 1/ 735 Com̃o os mouros fezerõ gran dano en terra de cristiãos [+]
1295 TC 1/ 735 Conta a estoria que o jnfante dõ Fernãdo, com̃o era boo et obediente a seu padre, moueu cõ aquelas gentes que el rrey seu padre lle(s) deu, et correu Beença et Hubeda [et] Iaheem et Anduiar et Santo Esteuoo et toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 735 Et o Miramamolim moueu cõ muy grande oste et veeõ sobre Saluaterra, et teuea çercada tres meses, et conbateua muy fortemente cõ engenos, en guisa que morrerõ moytos dos do castelo. [+]
1295 TC 1/ 735 Et, quando el rrey dõ Afonso soube com̃o era perdudo o castelo, te[m]eusse que veesem os mouros mays adeante, com̃o erã muy grandes gentes et el non tijna logo guisado para lidar cõ el[les]; et mandou apelidar toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 735 Et os mouros tornarõse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 735 Et ouue seu cõsello cõnos prelados et cõnos omes boos da terra, que mays ualrria lidar cõnos mouros, et vençer ou morrer, ca veer cada dia tantos pesares et tantos astragamentos ẽna terra. [+]
1295 TC 1/ 735 Et entõ a rreyna dona Berĩguela, sua yrmãa, leuoo para Burgos, et soterrarõno y eno moesteyro das Olgas. [+]
1295 TC 1/ 735 Et o papa outorgoulla et mandoa pregoar per todalas terras. [+]
1295 TC 1/ 735 Et daua muy grãde spaço a sua terra et poupaua muyto as gentes, por que se podesse acorrer delles para a batalla que coydaua fazer. [+]
1295 TC 1/ 738 Conta a estoria que, estando el rrey en Toledo, chegoullj o arçebispo don Rrodrigo, que fora demandar a cruzada et prehegala per muytas terras. [+]
1295 TC 1/ 738 Et começouse d ' encher a çidade de Toledo de muy grandes gẽtes cruzadas das terras de Europa. [+]
1295 TC 1/ 738 Et ali esteuerõ ata que moueu a oste de Toledo cõ el rrey, dandollis el quanto aujã mester. [+]
1295 TC 1/ 738 Et para todas estas gentes conprir auja mester el rrey cada dia doze mĩll morauedis, daquella moeda que entõ corria, que era boa moeda. [+]
1295 TC 1/ 740 Conta a esto[r]ia que, terçeyro dia depoys de San Iohan, moueu el rrey don Afonso de Toledo cõ toda sua oste; et os d ' alende o porto aviã por cabedel dõ Diego Lopez; et el rrey de Nauarra ya a sua parte conos seus; et el rrey d ' Arangõ a sua parte conos seus; et el rrey dõ Afonso conos seus. [+]
1295 TC 1/ 740 Et conbaterõna muy fortemente de cada parte. [+]
1295 TC 1/ 740 Et tã grande er[a] a presa que llis meterõ et que [llis] derõ a gente del rrey dõ Afonso, que tomarõ hũa torre; et a gente del rrey de Arangõ tomarõ outra. [+]
1295 TC 1/ 740 Mays cõ todo esto nõnos pode tẽer et tornaronse para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 740 Et passarõ de redor de Saluaterra. [+]
1295 TC 1/ 742 Et aynda por uerdade bem asy foy, que enfermarõ et morrerõ moytos, ca os prouou a terra et a agua de Aguadiana, quanto mays adeante forõ. [+]
1295 TC 1/ 744 Nõ estedes en este coydado, ca eu uos mostrarey muy boo lugar per hu vaades aos mouros; ca eu sey bem esta terra, ca andey per aqui muytas uezes cõ meu gaando. [+]
1295 TC 1/ 744 Quando os rreys ysto oyrõ, plouguelles muyto, ca era muy guisado, et prometerõlle de [lle] fazer muyta merçee. [+]
1295 TC 1/ 749 Desi chegou el rrey d ' Arangõ et, en guisa os quebrantou, que bem entenderõ que rrey era; et, per hu elle pasaua, semellaua fogo, que queymaua elles et a terra. [+]
1295 TC 1/ 754 Et conbaterõna muy fortemente tres dias. [+]
1295 TC 1/ 754 Et auy[ã] muy grã sabor de sse tornar para suas terras. [+]
1295 TC 1/ 754 Disy partirõsse muy amigos et forõsse para suas terras muy rricos et muy onrrados. [+]
1295 TC 1/ 754 Outrosy conta a estoria que el rrey dõ Afonso, poys que ficou en seu rreyno, c[a]tãdo com̃o o seruirã os condes et os rricos omes, poles dar galardõ herdoos muy bem et poselles mays terras da que ante tijnã. [+]
1295 TC 1/ 754 Et mãdoos yr para suas terras muy rricos et muy onrrados. [+]
1295 TC 1/ 756 Et tomou outro castello que deu aa ordẽ de Sanctiago; et tomou o castello de Alcaras, que era muy forte et muy firmado, onde llj vĩjna muyto mal et dano ena terra. [+]
1295 TC 1/ 756 Et os rricos omes et os bispos et os omes boo[s] da terra faziam muyto bem; et nõnos podia auondar, tanta era a gente dos pobres. [+]
1295 TC 1/ 756 Et nõ fraqueçeu aquel ãno tã solamente o froyto da terra, mays os gaandos et as aues et as outras animalias da terra, que nõ derõ froyto como soyam. [+]
1295 TC 1/ 756 Et, pero tãta foy a pestilençia ẽna terra, o muy noble rrey nõ quiso cansar de fazer bem. [+]
1295 TC 1/ 757 Et teuea çercada muy grã sazõ; mays, cõna grã coyta da fame, pose tregoa conos mouros et tornousse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 757 Et esto lles durou ata as oytauas de Sam Johan, que pola merçee de Deus ouue froyto ena terra. [+]
1295 TC 1/ 757 Et conbaterõ o castelo todo hũu dia, assi que poucos ficarõ dos do castelo, que nõ forõ mortos ou feridos. [+]
1295 TC 1/ 758 Et, el yndo para as vistas, [que] queria ordenar com̃o fosse sobre Gascona, enfermou en hũa aldea a que dizem Guterr Moños, que he [çerca] de Areuol; et, estando muy coytado, confessousse et rreçebeu o corpo de Deus de mão do arçebispo dõ Rrodrigo. [+]
1295 TC 1/ 758 Et entõ as rreynas ambas leuarõ o seu corpo a Burgos [et] enterrarõno no moesteyro de Santa Maria a Rreal de as Olgas. [+]
1295 TC 1/ 758 Et nõ era sen guisa, ca ficou a terra desamparada et a muy grã perigoo. [+]
1295 TC 1/ 759 Et, desque finou a rreyna dona Leonor, foy muy chorada per toda a terra, ca foy muy sisuda et muy mesurada et muy ensinada dona et muy amiga de seu marido, et foy muy conplida en todos bees. [+]
1295 TC 1/ 759 Et foy soterrada ẽno mosteyro sobredicto, acerca del rrey seu marido. [+]
1295 TC 1/ 759 Et elles consellarõllj que o desse ao conde dõ Aluaro, que era ome para ello et muy enparentado et para sse amparar a muy grã feyto, se mester fosse. [+]
1295 TC 1/ 759 Pero, quando a rreyna viu o consello que llj dauã, mandou chamar todos os omes boos da terra a cortes a Burgos. [+]
1295 TC 1/ 759 Pero a rreyna, temendo o que depoys auẽo, ante que llo metesse en poder, fezo jurar sobre os santos auangelios et sobrela cruz, os geollos ficados, que fosse amigo del rrey, enteyro et uerdadeyro, et leal vasalo et que o conssellasse sempre bem, et que acreçentasse sempre sua onrra et sua prol, catando dereytamente sua onrra, et que llj guardasse o corpo de dãno, et que nõ tollesse terra a nẽhũu rrico ome sẽ seer oydo sobre ello, et que mãteuesse dereytamente a terra et as çidades et os poboos a seus foros, [et] que nõ tomasse herdamento nẽ desse a nẽgũu sem mandado da rreyna, nẽ fezesse nẽhũu grã feyto sem ela. [+]
1295 TC 1/ 762 Et começou aa espeytar os omes boos dos conçellos, et meter en seruidũe as jgleias et os moesteyros, et tomar as terças das jgleias. [+]
1295 TC 1/ 763 Et tolleu a terra a dom Fernan Rruyz dos Cameyros et a Aluar Diaz, seu yrmão. [+]
1295 TC 1/ 764 Et seyu ende per consello do conde et foy tomar a terra a Lopo Diaz del Faro. [+]
1295 TC 1/ 764 Et tolleu a terra a Rruy Diaz d[o]s Cameyr[o]s et [a] Aluar Diaz, seu yrmão. [+]
1295 TC 1/ 764 Et a rreyna cõ sana do (con sana do) conde enviou mostrar este feyto ao papa Jnoçençio terceyro, com̃o aquel casamento era feyto sem der[e]yto contra ley, por que erã parentes muy chegados. [+]
1295 TC 1/ 765 [Et], poys lle [tanto mal] vijna do conde, dizia que nõ queria morar en Castela et que sse queria yr a terra de Leom viuer enas suas arras. [+]
1295 TC 1/ 765 Et disse ao conde que fazia muy grã mal en meter el rrey seu yrmão en erro. [+]
1295 TC 1/ 765 Et veeõ y cõ ela dõ Gonçaluo Rruyz Girõ et seus yrmãos, et mostrar[õ] o muy grã mal que o conde lles fazia et o astragamento da terra et que lla tolle[ra] et com̃o lles queria toller sua herdade. [+]
1295 TC 1/ 765 Et aa rreyna pesoulle muyto, mays nõ pode y al fazer, senõ que sse fos[ẽ] meter en Outiella pola defender. [+]
1295 TC 1/ 765 Et, estando en esto, o conde dõ Aluaro soube com̃o dõ Lopo Diaz estaua en Miranda [et] enviou ala o conde dõ Gonçaluo, seu yrmão, que o deytasse da terra. [+]
1295 TC 1/ 767 Et meterõsse ẽno castelo de Mõçõ et albergarõ y esa noyte. [+]
1295 TC 1/ 767 Desy veerõsse y saseenta caualeyros que sse meterõ cõ elle. [+]
1295 TC 1/ 767 Et (el) teendoo[s] çercado[s] outro dia chegou y el rrey et mandoos conbater muy fortemente, en guisa que os teuerõ muy coytados. [+]
1295 TC 1/ 769 Et a reyna auya enviado a dom Lopo Diaz et a Gonçaluo Rruyz Girõ cõ cartas al rrey de Leõ, que llj enviasse ajuda cõno jnfante dõ Fernãdo, assy com̃o lla prometera. [+]
1295 TC 1/ 769 Et caeu hũa tella que deu al rrey ena cabeça tã grã ferida que o fezo caer en terra. [+]
1295 TC 1/ 769 Et, estando y, chegarõ nouas com̃o el rrey dõ Afonso vijna cõ muy grande oste, astragãdo a terra, et que vijna cõ el o conde dõ Aluaro et seus yrmãos et os outros que erã de seu bando. [+]
1295 TC 1/ 771 Et, elles estando y, oyrõ com̃o el rrey de Leõ vijna astragando a terra. [+]
1295 TC 1/ 771 Et acordarõ todas as gentes que fossem lidar cõ elle et que o fossem deitar [da] terra. [+]
1295 TC 1/ 771 Et el rrey dõ Fernando envioulle dizer et rrogar que lle nõ corresse a terra, nẽ llj fezesse tãto mal; et que deuya (auya) auer muy gram prazer pola gram merçee que Deus lle fazia en dar a seu fillo rreyno et terra onde lle veera ia muy grã guerra et muyto dãno, et ende adeante nõ lle uerria ende se nõ seruiço et ajuda. [+]
1295 TC 1/ 771 Et o rreyno que o queria para seu fillo, el rrey dom Fernando, a que o Deus dera et os omes boos da terra. [+]
1295 TC 1/ 771 Et ouuerõ medo que conbateria o castelo de Dõnas et enviarõ ala a dõ Lopo Diaz de Medõça et Aluar Dias dos Cameyros et outros omes boos. [+]
1295 TC 1/ 771 Et passou per Castroxeriz, que tijna o conde dom Fernando, et foy ontre Palença et Carrõ para sua terra, Cãpos ajuso, et entrou en seu rreyno; pero que, en tornandosse, quanto achou do bispo de Palença todo llo astragou. [+]
1295 TC 1/ 773 Et, estando y, aj[ũ]tarõsse os omes boos da terra et derõ al rrey moeda foreyra. [+]
1295 TC 1/ 773 Et ficou el rrey sobre (sobre) o castelo de Moño et a rreyna leuou el rrey seu yrmão a soterrar aas Olgas de Burgos. [+]
1295 TC 1/ 773 Et soterroo y çerca do jnfante dõ Fernando, seu yrmão. [+]
1295 TC 1/ 773 Senor, pesete deste mal tã desguisado com̃o este: dizer que el rrey aia a demandar tregoa para andar per sua terra. [+]
1295 TC 1/ 775 Et o conde alçousse ẽno castelo de Orzeiõ; et çercoo et ouue a dar o castelo, por tal preytesia que o posesem en saluo fora da terra. [+]
1295 TC 1/ 776 Et ouue en ella estes fillos: dõna Leonor, que foy rreyna de Jnglaterra; et a dom Afonso, que rreynou enpos elle; et a dom Fraderique; et a don Fillippe, que [foy] esleyto de Seuilla; et a dõ Anrrique, que fo[y] sanador de Rroma. [+]
1295 TC 1/ 776 Et correu et astragou (quanto achou) muytas aldeas de termjno d ' Avila, çerca de Salamãca. [+]
1295 TC 1/ 776 Et mandoulles que lle guardassem a terra de dãno, mays que sse nõ acostassem al rrey. [+]
1295 TC 1/ 776 Et souberõ com̃o el rrey queria yr sobre Castreiom et forõsse meter eno castelo dentro polo defender [+]
1295 TC 1/ 777 Et elles meterõsse eno alcaçer. [+]
1295 TC 1/ 777 Et el rey de Leom tornousse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 777 Et duroulle bem sete meses; desy morreu tam poble que nõ auiam en que o leuar a Ocles, du sse mandara subterrar, nẽ para candeas. [+]
1295 TC 1/ 777 Et entõ a rreyna mandoulle dar quanto ouuerõ mester et hũu pano d ' ouro para sobre o ataude. [+]
1295 TC 1/ 779 Capitolo que fala da primeyra ida que el rey dõ Fernando fezo a terra de mouros [+]
1295 TC 1/ 779 Conta a estoria que os de Cũca et de Huete et de Alarcõ et de Moya que entrarõ a correr a terra de mouros. [+]
1295 TC 1/ 779 Et, quando foy ao pee do porto do Muradal, estremou algaras perla terra, que fossem correr a terra adeante. [+]
1295 TC 1/ 779 Et el rrey de Beeça, quando o soube, veẽose para el rrey dom Fernando et ficou por seu vasalo, cõ a terra et cõ quanto auya. [+]
1295 TC 1/ 779 Et tal foy o começo da primeyra entrada que el rey dõ Fernando fezo contra terra de mouros. [+]
1295 TC 1/ 779 Et, andando per essa terra, coydou com̃o entraria correr a terra dos mouros Murça et Valença. [+]
1295 TC 1/ 780 Et os (outros) duzentos caualeyros entrarõ entre elles [et a vila] et os outros duzentos [rrecudirõ da outra parte] et muytos da gente da oste del rrey, ferindo et matando en elles, ata que os meterõ pela vila. [+]
1295 TC 1/ 780 Et entõ a gente foy mouyda a conbater, assy que os nõ podia asesegar. [+]
1295 TC 1/ 780 Et el rrey, quando entendeu o que diziam, mandou conbater a vila; mays polo que diziã, c[a n]õ por que fosse guisado, ca a vila era muy forte et bem entorrada. [+]
1295 TC 1/ 780 Et cõbaterona tã de rrigeo que chegaron aa barreyra et aas carcauas, que erã muy fondas. [+]
1295 TC 1/ 780 Et seyrõ a elles et conbaterõnos muy de rrigeo. [+]
1295 TC 1/ 780 Et meterõnos pela vila, fazendolles muy gram dãno. [+]
1295 TC 1/ 782 Da gran gaãça que el rey dõ Fernando fezo en terra de mouros [+]
1295 TC 1/ 782 Conta a estoria que el rrey, estando sobre Jahem, ouue seu consello cõnos omes bõos da oste como nõ tijnã guisado para cercar [a] vila, poys nõ tragiã engenos, et que seria mellor andar pela terra et astragala ca nõ ficar aly. [+]
1295 TC 1/ 782 Et auya ia astragada essa terra ata Guadabellom et ata Gudahimar et ata as sserras de Susaña. [+]
1295 TC 1/ 782 Et folgarõ y dous dias çerca daquellas aguas bõas, astragando a terra en deredor. [+]
1295 TC 1/ 782 Et çercarõ a vila et conbaterona. [+]
1295 TC 1/ 782 Desi conbaterõ o alcaçer. [+]
1295 TC 1/ 782 Et conbaterõna et entrarõna per força. [+]
1295 TC 1/ 784 Et ao terçeyro dia cõbaterõ a vila et furarõ os muros et queymarõ as portas. [+]
1295 TC 1/ 784 Et conbaterõ o alcaçer et tollerõlle [a] agua de hũa fonte muy bõa, que naçia a pee de hũa torre. [+]
1295 TC 1/ 784 Et el rrey ouue grã saña et mandoos conbater. [+]
1295 TC 1/ 784 Et el rrey cõ muy grã sana mandoos conbater muy de rrigeo. [+]
1295 TC 1/ 784 Mays nõ quiso el rrey, se nõ que os tomassem per força; et tã forte os conbaterõ que os tomarõ per força. [+]
1295 TC 1/ 784 Et astragarõ muytos lugares viçosos que y auya en toda essa terra. [+]
1295 TC 1/ 784 Et matarõ y hũu adaly muy boo, que auia nume . . . , que fazia(m) muyto mal en terra dos cristãos. [+]
1295 TC 1/ 784 Dom Aluar Peres ẽna preytesia dos mouros cobrou a merçee del [rey] et guioo per Pegalfaiara et per Mentixar et astragoos per solo, en guisa que en toda essa terra nõ ficou lugar que nõ fosse cortado et astragado. [+]
1295 TC 1/ 786 Et esteue y ia quanto; desi pasou a serra, fazendo justiça et asesegando a terra. [+]
1295 TC 1/ 786 [Et] dom Aluar Perez et os outros omes boos que ficarõ por frõteyros, et el rrey de Beeça cõ elles, forõ correr as terras al rrey de Seuilla. [+]
1295 TC 1/ 786 Et astragarõ toda a terra. [+]
1295 TC 1/ 786 Et asũarõsse os de Seuilla et os de Xeres et de Cordoua et de Queyiada et de toda essa terra, [et] ajũtarõsse muy gram poder. [+]
1295 TC 1/ 786 Saluaterra et Capela et Burinar. [+]
1295 TC 1/ 786 Et for[õ]sse para Saluaterra et rrefertarõlla bem qui[n]ze dias; et en cabo derõlla. [+]
1295 TC 1/ 788 Et el rrey posellj seus engenos et conbateua muy forte, assi que entrarõ a vila (muy forte) per força; et cõbaterõ o alcaçer. [+]
1295 TC 1/ 788 Et, quando esto virom os mouros da vila et os de Anduiar, alçarõsse; et os de Anduiar conbaterõ o alcaçer que tijnã os cristãos, mays nõno poderõ tomar per nẽhũa guisa. [+]
1295 TC 1/ 789 Et dõ Telo Afonso guisousse logo, cõna mays gente que pode auer, et foy correr a terra dos mouros - [+]
1295 TC 1/ 789 Luçena et Castro et toda essa terra -. [+]
1295 TC 1/ 789 Et el rrey de Seuilla seyu ende cõ muy grande oste et foy correr a terra que os cristãos auyam gaando nouamente. [+]
1295 TC 1/ 789 Et matarõ y hũu bõo caualeyro, a que diziam Frena Guterrez de Padela, que tragia o pendõ de dom Telo Afonso. [+]
1295 TC 1/ 789 Et cõbaterõna muy de rrigeo, et tomarõna per força, et matarõ y bem trezentos La omes. [+]
1295 TC 1/ 789 Et forõsse para Marcos et meterõsse ẽna vila et cobrarõ logo a pena. [+]
1295 TC 1/ 791 Et, estando y, chegoulle Abotazĩ cõ mãdado del rrey de Seuilla, que llj enviaua dizer que llj daria trezentas vezes mil morauedis por tregoa de hũu ãno, que llj nõ fezesse mal ẽna terra. [+]
1295 TC 1/ 791 Et en aquel tempo era Abuhabede, hũu mouro que sse leuantara en terra de Murça, que sse alçou contra os almofades que apremauã muy cruamente os mouros daaquem mar. [+]
1295 TC 1/ 791 Et elles, cõ muy grã coyta do mal que lles faziam os almohades, alçarõsse cõ aquel mouro et rreçeberõno por senor en terra de Murça et en outros lugares. [+]
1295 TC 1/ 791 Et en pouco tempo gaanou Andaluzia et foy ende senor, fora Valença et sua terra, por que a amparou Cahẽ, que era do linagem dos rreys Abelanfãge. [+]
1295 TC 1/ 791 Et, desque el morreu, partiusse [a terra] per muytos senorios. [+]
1295 TC 1/ 791 Et esto aiudou muyto a gaanar a terra aos cristãos. [+]
1295 TC 1/ 792 Et matarõ et catiuarõ muytos mouros et quebrantarõ toda a terra ata Granada. [+]
1295 TC 1/ 792 Et el rrey mouro(s) asũou toda a terra et veẽo cõ grã poder ata çerca da oste dos cristãos. [+]
1295 TC 1/ 792 Desy tornousse para Castela et leixou corta[da] et astragada Iheem et Hubeda et toda essa terra. [+]
1295 TC 1/ 797 Et mandou a seu fillo, o jnfante dõ Afonso, que fosse en caualgada correr terra de mouros. [+]
1295 TC 1/ 797 Et el rrey dõ Fernãdo enviaua quebrãtar terra de mouros por quebrãtar Abheũc, a que sse nouamen[te] era dada. [+]
1295 TC 1/ 797 Et Obulule Miramol[ĩ] era ia passado a Marrocos, et a terra alçouse cõ Abehũc, logo que Miramolĩ foy ido. [+]
1295 TC 1/ 797 Et guardo[u] o arçebispo en quanto el uiueu o castello de Queyiada cõ outros castelos alla en essa terra; cõuẽ a saber quaes erã os castelos: [+]
1295 TC 1/ 798 Capitolo da caualgada que fezerõ a terra de mouros o jnfante dõ Afonso et dõ Aluar Peres et com̃o chegarõ cõ sua presa a Eyxerez [+]
1295 TC 1/ 798 Et, desque y chegarõ, dõ Aluar Peres, que ya por mayoral, fezo mouer a oste dali et derramar suas algaras per todalas partidas dessa terra. [+]
1295 TC 1/ 798 Et assy esto fazendo, passarõ per Cordoua et chegarõ a Palma et tomarõna per força et cõbaterõna muy de rrigio de todas partes. [+]
1295 TC 1/ 799 El rrey Abeũc, de que uos ia contamos, desque soubo estas nouas que llj veerõ de todas partes da Andaluzia, enviou apelidar toda a terra delo mar a aca, que fossẽ cõ el alj en Eixerez. [+]
1295 TC 1/ 799 [Et] o hũu porlo apelidamẽto que era ena terra de todalas partes, et o outro porlo mandamento apressurado de Abehũc, começarõ a vĩjr mouros de todas partes. [+]
1295 TC 1/ 799 Et nõ foy este mao ordinamento, ca bẽ foy y mester para elles. [+]
1295 TC 1/ 799 Et as uozes et os alar[i]dos dos mouros et os rroydos dos atambores et dos anafijs erã tã grandes que semellaua que o çeo et a terra toda sse fondaua. [+]
1295 TC 1/ 801 Et começarõ aa entrar per meyo das azes dos mouros, quebrãtando logo a primeyra, et desi a segũda et a terçeyra, desi todas, asy hũas enpos outras ata que todas sete as passarõ, matãdo et derribando et fazendo grande estroiçõ en elles. [+]
1295 TC 1/ 801 Et fezerõ en elles tã gran morteydade que as gẽtes de pee que en acalço yam nõ podiam passar nẽ seyr adeant[e], ante o grande enbargamento da muytedue da gente dos mouros mortos que ante sy achauã, ata que os meterõ pelas portas de Xerez. [+]
1295 TC 1/ 801 Et acharonas tã pobradas, que nõ ouuerõ mester de tomar outro afam para enviar a outra parte polo que mester aujã. [+]
1295 TC 1/ 801 Et começou a ferir de hũa parte et da outra, a destro et a seestro, assy que aquel a que el cõ el acalçaua nõ auja mays mester. [+]
1295 TC 1/ 801 Et o outro nõ sse quiso meter en aquella aventura, ca estaua a morrer a seruiço de Deus. [+]
1295 TC 1/ 801 Et o jnfante dõ Afonso et dõ Aluar Perez et as outras conpanas que con elles erã tornarõsse rricos et onrrados para suas terras; outrosy fillo del rey de Beeça foysse para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 805 En esse ano morreu a nobre rreyna dona Beatrix ena villa de Touro et aduserõna ao moesteyro das Olgas de Burgos a enterrar; et enterrarõna realmente et en real onrra çerca del rrey dõ Anrrique. [+]
1295 TC 1/ 805 Agora leixa aqui [a] est[oria] as [outras] rrazões et torna a contar aynda adeante das conquistas deste rrey dõ Fernãdo, que fezo en terra de mouros. [+]
1295 TC 1/ 806 Et esta fala asesegada en com̃o se fezese (et) meterõ en ella Pero Rruyz Tafur et Martin Ruyz d ' Argat. [+]
1295 TC 1/ 806 Et enviaronllj dizer qual noyte auja a seer, et elle que esteuesse prestes cõ sua cõpana para acorrerllj, quando mester fosse. [+]
1295 TC 1/ 806 Quando el rrey dõ Fernando chegou a essa çerca de Cordoua, peça auja ia que dõ Aluar Perez iazia dentro ena Eixerquia en ajuda dos cristãos, et dõ Pero Martĩis, seu yrmão, a que os mouros chamauã alfatas, por que era romo, et outra gẽte da fronteyra de pee et de caualo, et das outras terras de Castella et de Leom et de Estremadura, que ueerõ y a aquella uoz por seruir a Deus et a el rrey, et por gaanar algo, et por ajudar seus cristãos; et outrosi freyres das ordĩjs, que erã y a seruiço de Deus. [+]
1295 TC 1/ 806 Et el rey dõ Fernando pousando ali, du uos ia dissemos, era entõ Abehũc, rey dos mouros daaquẽ mar, en Etyia, cõ muy gran gẽte de caualo et de pee; et era y cõ el dõ Lourenço Suares, o qual auja el rrey dõ Fernando deytado da terra por malfeytorias que fezera; et andaua cõ Abehũc. [+]
1295 TC 1/ 806 Mays acorreu Deus al rrey dõ Fernando en com̃o agora oyredes: aquel rey Abehũc [era ome] que se reçeaua de cometer grandes feytos, por que as mays uegadas que os cometia era uençudo et achauasse ende mal; et por esta razõ, com̃o quer que a el dissessem que el rrey dõ Fernando tĩjna pouca gente consigo, nõno pode creer, ca tĩjna que tal ome com̃o el rrey dom Fernando et tã poderoso que nõ vĩjna ali con tã pouca gente. [+]
1295 TC 1/ 806 Senor, uos me deytastes a terra de mouros por meu mal, et aquel mal tornouse en ben para uos et para mj̃. [+]
1295 TC 1/ 817 Enpos esto o nobre rrey dõ Fernando tornou a Cordoua outra uez, cõ dõ Afonso et cõ dõ Fernando, seus fillos, que começauã entonçe a seer mancebos, et aujã sabor de seir et cometer grandes feytos com̃o el rrey dõ Fernando, seu padre, et com̃o fezerõ os rreys seus auoos. [+]
1295 TC 1/ 817 Et ueerõ et correrõ terra de mouros a todas partes; et quebrantarõ et roubarõ et fezerõ quanto quiserõ. [+]
1295 TC 1/ 817 Et desi el rrey catou sua villa et basteçeoa de todo o que era mester, et afortelezoa mays. [+]
1295 TC 1/ 817 Et desi tornarõse alegres et bẽ andantes para a terra. [+]
1295 TC 1/ 817 Et os mouros que morauã y aynda, ueendo creçer o poder dos cristãos et que elles nõ podiã ali ficar, a meos de perder quanto aujã et os corpos; et, cõ todo esto, querendosse elles ficar en suas terras et en seus lugares, derõse al rrey dõ Fernando por viuer en paz et seerẽ enparados. [+]
1295 TC 1/ 822 Este enviou y el rey en seu lugar, et por este faziã com̃o por elle; et a aquelo meesmo se paraua que el rey enos feytos et nas outras cousas que mester erã. [+]
1295 TC 1/ 822 Et este acorreu y a muy bõo tempo et basteceu os castelos et as fortelezas, et fezo y caualgadas et correu terra de mouros et fezo y muytos bẽes. [+]
1295 TC 1/ 822 Et el foysse para el rrey don Fernando a Toledo para meter recoua aa fronteyra, ca estauam muy lazerados de fame. [+]
1295 TC 1/ 822 Et Abẽ Alehmar, rrey de A[r]iona -que se chamou en começo de seu rreyno "rrey de Ariona", por que era ende natural, et depoys foy rrey de Granada - veẽo cõ gran poder et çercou a condessa en Martos, et começou[a] a conbater muy de rrigeo. [+]
1295 TC 1/ 822 Et esto podera el fazer, saluo ende o poder de Deus, que salua et defende et acorre a seus creẽtes: ca nõ estauã y entõ omes que a defender podessem, ca erã ydos cõ dõ Tello en caualgada a terra de mouros; ca en Martos nõ auja a este tempo a forteleza que agora y a. [+]
1295 TC 1/ 822 Et, quando forõ y açerca et virõ tã gran poder de mouros a derredor da pena, et com̃o estauã conbatendo tã de rrigeo, se forom en grã coyta ou se ouuerõ ende gran pesar, por que elles nõ estauã dentro para defẽdela, esto nõ me deue demandar nengũu; ca ouuerõ muy gran medo: o hũu, por que se perderia a pena naquel dia, que era chaue de toda essa terra; et o al, por que iazia y dentro a condesa, sua senora, et que a leuariã catiua os mouros, ela et as donas que erã y cõ ela; et por que uijã que de nẽhũa parte nõ podiã seer acorrudos que ante nõ fosse a pena perduda et ellas catiuas, nẽ elles nõ podiã entrar dentro que as defendessem, senõ se entrassẽ per meyo dos mouros; en tal guisa estaua çercada de grã gente de mouros et nõ ousauã de cometer d ' entrar dentro. [+]
1295 TC 1/ 822 Et, quaesquer de nos que a la pena poss[ã] subir, podela am defender, et nõna entrarã os mouros; et os que non podermos passar et morrermos y oge, saluaremos nossas almas et iremos aa gloria do pareyso, et cõpliremos nosso deuedo, aquello que (de) todo caualeyro fidalgo deue conprir, et esto he: fazer dereyto et perder medo ali du o deue ome perder; ca, se asi ymos daqui sen mays y fazer, perders ' a a pena de Martos, que e chaue de toda esta terra, onde a asperança el rrey dõ Fernando et os cristãos que per ela gãanarã a terra que os mouros teem. [+]
1295 TC 1/ 822 Et do meu uos direy que eu ante quero morrer logo a esta ora aqui a mãos destes mouros, ca nõ que a leuẽ catiua et que se perca a pena de Martos; et eu nũca me pararey ante el rrey dõ Fernando nẽ ante dõ Aluar Perez cõ esta uergonça; et querome yr meter ontre aquelles mouros et farey y todo meu poder ata que moyra; et todos sodes caualeyros fillos dalgo et deuedes a saber o que auedes a fazer en tal feyto com̃o este; ca nõ auemos de uiuer por sempre et a morrer auemos; et da morte nẽhũu de nos nõ se pode escusar agora ou depoys; et, poys da morte nõ nos podemos escusar, por que auemos dela atã grã medo? [+]
1295 TC 1/ 822 Et a esto se acordarõ aquelles XLtaV caualeyros, quando virõ que dõ Telo et Diego Perez Machuca se acordauã en hũu et se queriã ambos et dous meter ao perigoo. [+]
1295 TC 1/ 822 Et meterõse per meyo da oste dos mouros et derrõperõ per meyo delles. [+]
1295 TC 1/ 822 Quãdo el rrey d ' Ariona vio com̃o aquelles caualeyros, que se meterã en tã gran perigoo, erã ia suso ena pena, soube, por que eram bõos caualeyros et se meterã en aquel perigoo por acorrer ao castello, que llo queriam defender, poys que que erã ia suso ena pena, et entendeu que nõ seria mays su[a] prol de alj estar; et desçercou Martos et foysse ende. [+]
1295 TC 1/ 825 Capitolo do terçeyro acorro que el rrey dõ Fernando enviou a Cordoua aos castelos et da morte de dõ Aluar Perez [+]
1295 TC 1/ 827 Quando ouue el rrey dõ Fernando bem asesegado et poblada sua villa, et cobrados estes castellos et estes lugares sobredictos et os outros que aqui nõ sõ numeados, et ouue delles dado et partido pelas ordĩjs et pelos arçebispos et (et) bispos cõ que el partio todas sas conquistas muy bem, et os enrrequentou de muytas bõas terras, et ouue suas fortelezas et suas villas et seus lugares todos dessa fronteyra bem parados et basteçudos et fortelezados et posto en recado, conpridos os treze meses, seyu de Cordoua et tornouse para Toledo, hu as rreynas, sua madre et sua moller, estauã. [+]
1295 TC 1/ 829 Chegando el rrey dõ Fernando a Burgos et estando y liurando suas preitesias cõ seus ricos omes et cõ os da terra, acaeçeu que se ouue a desauĩjr Diego Lopez, senor de Biscaya, cõ el rrey. [+]
1295 TC 1/ 829 Et el rrey tolleullj toda a terra que del tĩjna. [+]
1295 TC 1/ 829 Et el rrey começou a yr enpos el, que llj nõ fosse fazendo dano ena terra. [+]
1295 TC 1/ 829 Diego Lopez, desque foy en Biscaya, enviouse espidir del rrey et começoullj a correr a terra et a fazerllj o mayor dano que podia. [+]
1295 TC 1/ 829 Et el rrey aca, desque o soubo, moueusse logo cõ sa gente que teue et foy dereytamente para u el estaua correndo a terra. [+]
1295 TC 1/ 829 Et el rrey llj prendeu y ia quantos caualeyros dos seus, daquelles que llj a terra andauã correndo, et derriboullj Bõos et os outros castelos de que entendeu que llj poderia uĩjr dano. [+]
1295 TC 1/ 829 Diego Lopez en outro dia caualgou et começou a yr sua via para sua terra. [+]
1295 TC 1/ 829 Et el rrey começou a yr apos el outrosi por que coydou que queria fazer mal ena terra. [+]
1295 TC 1/ 829 Et ellas consellarõ al rrey de que guisa et por qual razõ perdõou a dõ Diego et llj tornou toda a terra y logo et aynda enadeullj demays Alcasas, que no auja ante. [+]
1295 TC 1/ 830 Et o jnfant[e] dõ Afonso, seendo en Toledo, et querendo ende mouer para essa fronteyra da Andaluzia, chegaronllj y messegeyros de Abehucdiel, rrey de Murça, que yam al rrey dõ Fernando, seu padre, en preitesia de Murça et de todalas outras villas et castellos desse rreyno, que se queriã dar al rrey dõ Fernando, seu padre, et meterse en sua merçee. [+]
1295 TC 1/ 830 Et el chegando a Alcaraz, os messegeyros de Murça et os outros preiteses de parte de Abehudiel et de toda essa terra forõ tornados y et firmarõ ali seu preito. [+]
1295 TC 1/ 831 Com̃o el rrey dõ Fernando seyu de Burgos et fez justiça ena terra et do acorro que enviou a Cordoua et a Murça [+]
1295 TC 1/ 831 Desque el rrey dõ Fernando, que en Burgos f[ica]ra doente, com̃o de suso dissemos, se sent[i]o guarido, seyu de Burgos et começou a andar pela terra, fazendo muy gran iustiça et castigãdo sua terra et parandoa muy bẽ, ca era muy mester. [+]
1295 TC 1/ 831 Et fezo meter muy gran recoua en Murça, que partio pelas fortolezas et pelos lugares que o mester auiã. [+]
1295 TC 1/ 832 Estando el rrey dõ Fernando en Toledo, chegou y dõ Afonso, seu fillo, de terra de Murça, cõ que el ouue muy gran plazer. [+]
1295 TC 1/ 832 Et essa terra toda estaua entõ muy reçeada, ca esse rrey de Grãada, cõ boa andança que ouuera en hũa fazẽda que auja feyta cõ don Rrodrigo Afonso, fillo del rrey de Leõ dõ Afonso et irmão del rrey dõ Fernando, (et) estaua engreydo: ena qual fazenda morreu dõ Esidro, hũu bõo comendador que era en Martos -ca Martos deraa ia el rrey dõ Fernando aa ordim de Calatraua - et outros freyres muy bõos morrerõ y outrosi. [+]
1295 TC 1/ 832 Et cõ eigreym[ẽ]to desto esse rrey mouro era estendudo et começaua a cometer mays ca non soya, et era reçeado muyto per toda essa fronteyra. [+]
1295 TC 1/ 833 Et elles, desque y chegarõ, fezerõ como llis el rrey mandou, ca llis começarõ de conbater a villa muy de rrigeo, de guisa que os tĩjnã muy arequeixados. [+]
1295 TC 1/ 833 Et el rrey dõ Fernando muyto agina posto a caualo, que os recebeu de guisa que os refreou atras et os castigou, que non tornarõ aa villa todos onde seyrõ; et meterõnos pelas portas de Grãada, ferindo et matãdo en elles, asi que receberõ muy gran dano. [+]
1295 TC 1/ 835 Et, desque o jnfant[e] dõ Afonso ao rreyno de Murça chegou cõ suas recouas, começou logo a partir seu(s) conduyto muy bẽ et basteçer as fortelezas et dar do seu muy graadamente a quantos o mester aujã. [+]
1295 TC 1/ 835 Et o jnfante dõ Afonso, desque ysto por çerto soubo, cõ consello et cõ aviuamento do meestre dõ Paay Correa, que punou eno aviuar en este feyto, deytou suas ostes sobre ela et çerco grandes dias; et tãto a conbateu et a costrengeu de guerra et de gran fome que aujã, et cõ esto ouuerõse a dar et meter en merçee et en poder do jnfante. [+]
1295 TC 1/ 835 Mula he villa de gran forteleza et ben çercada, et o castelo dela he como alcaçer alto et forte et bẽ entorrado, et he auondad[a] de todos auondamentos de lauor de terra et de todas caças que a cõprida villa conuẽ, et de herdamentos de uinas et de ortas et de froytas et de montes et de grandes termjnos et de boas aguas; de todas cousas he conprida et auondada muyto. [+]
1295 TC 1/ 835 Mays leixemos ao jnfante dõ Afonso, Mula ia cobrada et posta en rrecado, andar per toda essa terra veendo et enderẽçãdo todas suas cousas et correndo aas uezes eses lugares que xi llj nõ queriã dar, et tornaremos ao conto dos feytos do nobre rrey dõ Fernando, seu padre. [+]
1295 TC 1/ 839 Mays, ueendo este rey d ' Ariona, que se chamaua rey de Granada, tã aficadamente el rey dom Fernando estar sobre Jahem, et temẽdose que nũca se ende leuãtaria ata que a tomase, et veendo os de dentro estar tã queyxosos de fame et tã afrõtados de todas lazeyras que se nõ sabiã dar cõsello nẽ cõforto hũus outros, nẽ se sabiã ya que fazer, nẽ podia entrar hũu nẽ sayr outro, et veendo(se) outrosy que elle nõ lles podia acorrer nẽ aproueytar en nẽhũa cousa nẽ defender a villa, acordou de trager preitisia cõ el rrey dom Fernando et de a dar, et de se meter en seu poder cona terra et cõ quan[t]o auja; ca nõ t[e]uo y outrament[e] garda nẽhũa que poder auer contra el nẽ contra seu señorio. [+]
1295 TC 1/ 840 Com̃o el rrey de Grãada se uẽo meter en poder del rrey do Fernando et llj entregou Jaem et llj beyiou a mão et se tornou seu uasalo [+]
1295 TC 1/ 840 Quando este rrey de Graada acordou cõ seus mouros en esto que dicto auemos, et veendo que outra carreyra nõ auja y tã boa para poder ficar en sua onrra et en seu senorio et para liurar seus mouros et sua terra de destroymento, veẽosse meter dereytamente en poder del rrey dõ Fernando et ena sua merçee, et beyioullj a mão et tornouse seu uasalo en esta guisa: que fezese del o que quisese. [+]
1295 TC 1/ 840 Et el rrey dõ Fernando chẽo de piedamento et de toda mesura, veẽdo com̃o esse rrey mouro vĩjna cõ grande humildũe et tã paçient[e] et a plazemento de quanto elle da terra et de quanto del quisese fazer, nõno forçando cobijça maligna, la qual ende nũca ouue, et guiandoo piadamento et mesura natural, que sempre en el foy achada contra quantos obediçialmente a quiserõ catar, rrecebeo muy bẽ et fezollj muyta onra, et nõ quiso del outra cousa, saluo que ficasse por seu vasalo cõ toda sua terra, et a teuesse como a ante tĩjna cõ todo seu senorio, et que llj desse dela tributo çerto: cada ano çento et cinquaenta mĩll morauedis, et llj fezese dela guerra et paz, et llj uẽesse cada ano a cortes; saluo Jaem, que xi tĩjna el gãanada, que llj entregou elle logo, com̃o dicto e. [+]
1295 TC 1/ 841 Et foy logo dereytamente para a mesquita mayor, a que fezo logo poer nume Sancta Maria et fezo y logo altar a onrra de Sancta Maria, et cantar missa a dõ Guterre, obispo de Cordoua, et estabeleçeu logo sela bispal, et herdou muy bẽ a jgleia, et deullj villas et castellos et herdamentos. [+]
1295 TC 1/ 841 Desi enviou por pobradores a todas partes, enviando prometer grandes liberdades a quantos y uẽessem a pobrar. [+]
1295 TC 1/ 841 Et ve[e]rõ y muytas gentes de toda a terra, et mandoullis partir a villa et os herdamentos todos muy conpridamente, a cada hũus segũdo llj pertẽeçia. [+]
1295 TC 1/ 841 Et desi aforoullis et conpriollis quanto llis prometera. [+]
1295 TC 1/ 841 Et, desque a ouue bem asesegada et ordinada a conuenimẽto de nobleza (et) de çidade, et ouue reparadas et adubadas bẽ as fortelezas dela enos lugares hu era mester, et quiso ende seir, demandou consello a seus ricos omes et aos meestres das ordĩjs que y estauã que llj consellauã que fezese, ca ia tempo era de seir et de fazer algo, ca ia muyto auja que esteuerã de balde. [+]
1295 TC 1/ 841 Et cada hũus delles llj consellauã aquillo que entendiã que era mellor: os hũus diziãllj que enviase correr contra terra de Seuilla; os outros que se fosse deytar sobre algũus dos castelos que erã dos mouros por cobralos delles que os fossẽ conquerer. [+]
1295 TC 1/ 842 Jan ia cõ el rrey don Fernando, en essa yda que el a Seuilla foy, esses que el aa mão pode auer: don Afonso, seu yrmão, don Anrique, seu fillo, os meestres d ' Ocles et de Calatraua, et Diego Sanches et dõ Guter Suares. [+]
1295 TC 1/ 844 Com̃o el rrey dõ Fernando mãdou al rrey de Grãada que se tornasse para sua terra et foy muy pagado de como o seruiu en seu começo [+]
1295 TC 1/ 844 Et osmou en seu curaçõ como llj era muy forte tẽpo de sse vĩjr para Castella, ca sabia que acharia en ela muytas mal feytorias et muytas querelas; et que llj cõuerria, se ala fosse, de sse detẽer et de tardar y mays ca lli nõ seria mester para a enderẽçar; ca ia a ajuda de sua madre, que o escusaua desto et de outras cousas muytas per(a) u quer que ella [an]daua, perdudala auja; et que, se ala fosse et la fronteyra asi leixasse, hu tĩjna ia os mouros quebrantados et apremados com̃o tĩjna, que ontre tãto que querriã coller seu pã, et basteçendosse et collendo tal esforço que, per uentura, seria depoys muy graue de os tornar a aquel estado en que os essa ora tĩjna. [+]
1295 TC 1/ 845 [et], desque ouue suas cousas cõ elle falado, mandoo logo tornar apressa que fosse gui[s]ar naues et galees et a mayor frota que podesse et a mellor guisada, et que se uẽese cõ ela para Seuilla quebrãtar esse forte et alto capelo do coroamẽto real da Andaluzia, sobre que el queria yr per terra et per mar. [+]
1295 TC 1/ 846 Esto acabado, el rrey dõ Fernando mãdou aos concellos que fossẽ cõ Frena Ruyz, prior do Espital, que foy depoys grã comendador, a cometer Lora. [+]
1295 TC 1/ 846 Et el rrey enderençou logo a Cantillana que tĩjnã mouros, et tã de rrigeo a mãdou conbater el rrey que a entrou per força; et matarõ et prenderõ quantos acharõ dentro; et forõ per conta os mouros mortos et os que y prenderõ seteçentos. [+]
1295 TC 1/ 846 Et el rrey fezea conbater muy de rrigeo, et mãdou fazer sazes et gatas para fazer a caua. [+]
1295 TC 1/ 846 Et forõ ala et deytarõse sobre ela, et fezerõ gatas et engenos para lla conbater. [+]
1295 TC 1/ 846 Et ontre tãto foy el rrey guareçendo; et, seendo muy fraco, uẽeo y, mays doente que nõ guarido; et mandou conbater muy forte a uila; mays nõ llj podiã muyto enpeeçer, ca xi lles quebrãtauã os engenos todos aa segũda ou aa terçeyra pedra que tirauã; et asi mays aujã que ueer enos adubar ca en al, et por esto nõ llis podiã fazer dano. [+]
1295 TC 1/ 847 Onde diz a estoria que, estando este rrey dõ Fernando en Alcala do Rrio, de que diziamos, que lle chegou mandado y com̃o vĩjna Rreymõ Bonjfaz per mar, a que el mandara yr guisar a frota para a çerca de Seuilla, et que u[ijña] muy bẽ guisado de naues et de galees et doutr[o]s [n]a[u]y[o]s, quaes para atal feyto conuĩjnã, et que tragia sua flota bẽ basteçida de gente et de armas et de grande vianda et de todalas cousas que mester erã para gui[s]amento da çerca; mays vĩjna grã poder sobre elles de Tãger et de Çeta et de Seuilla, per mar et per terra, et que llis enviasse acorrer apressa, ca muyto llis era mester. [+]
1295 TC 1/ 849 Os mouros mouendo asi asũados de todas partes, os hũus, per mar et outros per terra, contra o navio que Rrey mõ Bonifaz tragia, segũdo de suso oystes - [+]
1295 TC 1/ 849 [dos] de sobre mar ia oystes de com̃o acaesçeu et dos de per terra grã poder que seyra de Seuilla per terrẽo a elles - Rroderigo Aluarez, que auja seydo en caualgada da oste, soubeo et foy ala por acorrer aas naues dos cristãos. [+]
1295 TC 1/ 849 Et toda a outra parte desa terra era aynda de mouros. [+]
1295 TC 1/ 851 Et o caualeyro disse que o nõ queria fazer, ca o tĩjna por loucura se dous caualeyros que elles erã fossẽ cometer de passar per hu estauã sete. [+]
1295 TC 1/ 851 Señor, aquel caualeyro que ficou en seu cabo dizẽllj Garçia Perez de Bargas, para atãtos com̃o elles som nõ a mester ajuda; et, se os mouros o conoçerẽ enas armas, non o ousarã cometer; et, se o cometerẽ, uos veeredes marauillas que el y fara. [+]
1295 TC 1/ 851 Garçia Perez tomou as armas que llj tralgia o seu escudeyro et mãdoullj que se parasse enpos el et que se nõ mouesse a nẽhũa parte, senõ asi como el fosse que fosse el enpos elle; et, enlaçando a capellina, caeullj a cofya en terra et nõna uyo; et enderençou per seu camjno dereyto, et seu escudeyro enpos elle. [+]
1295 TC 1/ 851 Os mouros conocerõno enas armas como era Garçia Perez, ca muytas uezes llas virã trager et ben as conoçiã, et nõno ousarõ cometer. [+]
1295 TC 1/ 851 Uedes com̃o torna Garçia Perez aos mouros, por que uyo que o nõ queriã cometer; et agora uay el cometer a elles; agora ueeredes as marauillas que el fara soo, se o ousarẽ atẽder. [+]
1295 TC 1/ 851 Os mouros, quando virõ Garçia Peres tornar, cuydarõ que se queria conbater cõ elles, et forõse acollendo que se nõ deteuerom y mays. [+]
1295 TC 1/ 854 Et os freyres vironse cõ elles en gran coyta et forõ muy [a]fr[õt]ados, pero esforçaronse en Deus et en el rrey dõ Fernando, et en ventura boa que os guiaua, et cometerõnos a ferir tã de rrigeo que os mouerõ et fezerõnos tornar espadoas et leixar o campo, et leuarõnos asi arrancados hũa gran peça do dia; pero deteendoxilles a lugares, fezeron en elles gran mortaldad[e], enos de caualo et enos de pee. [+]
1295 TC 1/ 855 O meestre don Paay Correa et os outros ricos omes (y) don Rrodrigo Flores et Afonso Telez et dõ Fernando Yanes, que da outra parte d ' alende do rrio [su] Eznalfarag estauã, caualgarom contra Golles et conbaterõlla et entrarõla per força et matarõ quantos mouros acharõ dentro, et prenderõ muytos que leuarõ catiuos, et leuarõ ende muy grande algo que acharõ y. [+]
1295 TC 1/ 856 Este meestre dõ Paay Correa, estando su Eznalfarag en seu rayal, ouue outrosi sabedoria de hũu arraz que seyra de Seuilla et passara a Tiriana por se meter en Eznalfarag. [+]
1295 TC 1/ 856 [Et] o meestre, quando o soube, foysse meter en ciada. [+]
1295 TC 1/ 856 Mays leixemos agora hũu pouco a falar desto et dos da oste et digamos do que os mouros fezerõ por se defender per terra et per agua. [+]
1295 TC 1/ 856 Capitolo do artifiçio que os mouros fezerõ por queymar as naues dos cristãos et de com̃o foron os mouros uençudos per mar et per terra [+]
1295 TC 1/ 856 Estes desbaratamentos feytos enos mouros, estando el rrey dõ Fernando, de que dizemos, en essa çerca de Seuilla, segũdo que o contado auemos, os mouros veendosse muy arrequeixados et muy çercados et conbatidos per mar et per terra, et tẽendo por mays enpeeçent[e] o contrallamento da agua que o do terrẽo, ca todo seu acorro per allj llis auja de uĩjr, et por ende punarõ en asentar com̃o se desenbargassem ende en algũa guisa, se podessem. [+]
1295 TC 1/ 856 Et mouerõ asi muy denodados para as naues dos cristãos porlas queymar, et comecarõ a deytar seu fogo et de os conbater muy rigiamente. [+]
1295 TC 1/ 856 Mays nõ foron muy sabedores; ca, poys que elles começarõ a mouer, os hũus per mar et os outros per terrẽo, tã denodados, fazendo grandes ruydos de tronpas et de atãbores et doutras cousas, os hũus das naues dos cristãos, que estauã cõ suas naues apparelladas et muy apercebudas todauja, receberõnos de tal guisa et forõ recudir cõ elles, os do mar aos outros do mar et [os] de terrẽo aos outros de terrẽo, de cada parte do rrio, que os fezerom seer arepesos do ardimento que fezerõ et do cometemento que teuerõ feyto(s). [+]
1295 TC 1/ 856 [Et] os das naues, hũus cõ outros, cõbaterõse et lidarõ hũa gran peça do dia, pero ençima uençerõ os cristãos et forõ os mouros fogindo et uençudos et desbaratados; et matarõllj o fogo de tal guisa que lljs nõ enpeeçeu en nẽhũa cousa. [+]
1295 TC 1/ 856 Et os de terra foro outrosi cometudos que tornarõ costas a fugir. [+]
1295 TC 1/ 859 Et muytos se meterõ pelo rio por escapar, que morrerõ y, que [os] matauã os cristãos que andauã enas barcas, de guisa que foy en elles muy gran morteydade. [+]
1295 TC 1/ 860 Os mouros aujã usado de seguir muyto a cristãos en suas naues; et os das naues dos cristãos meterõxillis en çiada en hũas espessuras grandes que ontre a oste et a villa auja. [+]
1295 TC 1/ 862 Desta guisa que dicto auemos andauã todo o dia en perfia os cristãos cõ esses mouros, quando per terra, quando per agua, cõbatendose hũus cõ outros et gãanãdo huu(u)s doutros, os hũus yndo hũa ora et os outros vĩjndo outra; et asi en esto estauã aa manaa et aa tarde et cada ora do dia de cada parte, per terra et per agua, huus cõ outros contendendo. [+]
1295 TC 1/ 862 Et Reymõ Bonifaz fezo guisar dous batees bem encubertos et entablados et guisados d ' armas et de omes rigios, et fezeos meter en hũa orta que era d ' Axaçaf, que de partes d ' Axaçaf estaua, so as aruoles, que nõ pareçiã. [+]
1295 TC 1/ 862 Et fezo tẽer suas galees apres(en)tadas et aguisadas bẽ, de guisa que podessem acorrer aos batees quando mester fosse. [+]
1295 TC 1/ 862 Et os mouros começarõ a desmayar, et os cristãos cortarõ os remos et meteronse dentro ena zaura cõ elles. [+]
1295 TC 1/ 863 Et o prior foy muy aqueixado conos mouros et viose en muy gran coyta, ca certamẽte ouuerano morto ou leuado, senõ fora por esses que cõ el seyrã, que llj acorrerõ muy agina et se conbaterõ cõ os mouros muy de rrigeo et os ferirõ muy de curaçõ. [+]
1295 TC 1/ 864 Et logo enos cristãos seyrõ d[õ] Guterre, obispo de Cordoua, et dõ Sancho, obispo de Coyra, cõ sua conpaña de caualo et de pee. [+]
1295 TC 1/ 865 Outrosy acaesçio outra uez que esses meesmos sobredictos -dõ Enrique et os meestres de Calatraua et de Alcantara et dõ Lourenço Suares et o priordo Espital - forõ outra noyte conbater o arraualde de Maçarena, et entrarõno et matarõ et ferirõ muytos mouros et prenderõ delles, et sacarõ ende bestas et gãado et roupa et muy grande algo, de guisa que ficou muy quebrantado et destroydo de quanto aujã, et queymarõ delle gran peça. [+]
1295 TC 1/ 866 Et morrerõ delles muytos et seguirõnos de tal guisa, ata que os meterõ pelas portas da villa. [+]




RILG - Recursos Integrados da Lingua Galega
Seminario de Lingüística Informática / Grupo TALG / Instituto da Lingua Galega, 2006-2018
Deseño e programación web: Xavier Gómez Guinovart

Powered by Debian    Powered by Apache    Powered by PHP    Powered by MySQL