logo sli logo ilg DDGM - Dicionario de dicionarios do galego medieval

Dicionario de dicionarios do galego medieval

Corpus lexicográfico medieval da lingua galega


Está a procurar a palabra CÕ como lema no Dicionario de dicionarios do galego medieval.36 Rows
- Número de acepcións atopadas: 36.
- Distribución por dicionarios: CRÓNICA XERAL (1), HISTORIA TROIANA (3), VOCABULARIO 1275 (1), MIRAGRES DE SANTIAGO (7), LIBRO DE NOTAS (24).

Se desexa realizar outra pescuda, pode calcar aquí.

R. Lorenzo (1977): La traducción gallega de la Crónica General y de la Crónica de Castilla. Vol. II (Glosario). Ourense: Instituto de Estudios Orensanos Padre Feijóo.
com
com
cõ
pron. rel. 'con ' , del lat. CŬM (REW 2385). Formas: con 4.28, 12.18, 46.79, 48.28, 70.10, 72.14, 102.70, 115.112, 119.2, 120.26, 124.25, 125.12, 127.38, 142.7, 143.37,46, 153.13, 155.33,6, 160.11, 161.1,9,16, 162.7,12, 166.13 (2v.), 167.5,19, 168.51, 170.88, 173.31,37,38, 174.56,65, 176.21, 177.36, 178.67, 179.90, 185.62, 188.24, 191.37, 192.5, 194.64, 199.7, 206.12, 208.27, 209.39, 216.6, 217.13, 218.7,8,12,13,16, 219.32,33, 221.19, 223.32, 224.10, 226.2, 227.15, 234.30, 239.18,20,21, 245.33, 261.44, 269.2 (c. 160 y 161), 283,50, 291.78, 294.7, 309.29, 311.2, 312.12, 321.44, 322.53,63, 323.13, 346.14, 352.17, 365.13, 371.1, 381.38, 441.19, 442.31,34, 444.33, 474.3, 479.24, 482.29, 489.9, 504.1, 521.26, 523.26, 526.6,8, 527.23,37, 529.4,8 (2 v.), 532.7, 533.6, 534.22,25,27, 535.16, 536.12, 538.3, 541.8, 542.5, 543.7, 544.12, 545.3, 546.2,24, 547.31, 550.35, 552.10, 553.15,6, 554.25,38, 555.1, 556.28,8 (2 v.), 557.2,14,15, 560.14 (2 v.), 561.38, 562.30,35, 567.16, 574.4, 579.80, 583.11,19, 593.18, 595.27, 598.33, 602.18, 604.4, 605.7, 606.46, 607.72, 608.36, 609.45, 610.23, 612.39, 613.17, 618.41,45, 623.21, 624.24, 625.42, 634.25, 637.2,3, 648.6, 654.28, 655.13, 658.46, 668.28, 678.15, 683.11, 686.25, 687.40, 690.24,34,40, 699.24, 742.52, 762.1, 770.9, 787.20, 794.13, 798.18, 801.40, 803.77 805.135, 808.70, 809.109, 810.144, 813.229, 818.10, 822.2, 823.17, 824.44, 832.14, 833.18, 838.14, 846.5, 847.16, 848.6, 854.21,22, 856.5, 859.15,5, 863.2, 869.18, 871.15, 874.2, 884.2, 892.49,51, 899.8,13,18,29,30. La forma cõ en 4.24,25,26, 5.8,20, 7.17,21,32, 8.44,49, 9.6,7,13, 11.7, 12.25,28, 13.34,35,44,5 14.16,22,24,25, 15.33,2, 16.6,8,11, 17.23,27,28, 18.13,17,32, 19.38,4,9, 20.13,14,20,25, 21.36,42, 22.7,9, 24.13 (c. 17),12 (c. 18), 25.1,13, 26.24, 27.8,21, 28.32, 29.1,9, 30.22,30, 31.5,11, 32.8,10,13,18,20,22,27, 33.11,13,20, 34.6,9,13,15, 35.22, 36.31, 37.39, 38.63,11, 39.22, 40.33,39,42, 41.47,51,52,58,64, 42.86,87, 43.10,13,21, 45.64,67, 46.78,82,86,96, 48.22,26,29,40,43, 49.45, 50.12,14,29, 51.33, 52.6,13, 53.25, 54.10,24, 55.11, 57.48, 49,51 ("correu - el" ),54, 59.10,12, 61.1,4, 62.11, 63.27,10,13, 64.17,19,1,10,16, 66.16,17,25,26, 68.8,14, 69.27,28, 70.16, 71.1,13, 72.7,17, 73.15, 74.21,25,30, 75.8,9 (c. 51),8 (c. 52), 77.29, 79.24,26, 80.13 (c. 55),9,15, 81.17,21,12, 82.12,13,14, 83.17, 84.24,41, 85.13,15,16,17,18, 86.24,27, 87.15,19,20,10, 88.9,17,20, 90.1,3,23, 92.38,1,5, 94.35,44,58, 95.63,64,9,16, 96.2,6,15,17,19, 97.7, 98.29,33, 99.1,12, 100.1, 102.56, 103.81,7, 104.10, 105.11,16,22,24,25, 106.30,45,53, 107.59,64,81, 108.96,5, 109.11,28,29, 110.37,49, 112.36,41, 113.69,71, 115.111, 117.15,21, 118.23,30,10, 120.10,13,16,26, 121.8, 122.9,15,6, 123.12,18, 124.24,45, 125.6,16,18,20, 126.14,15,16, 127.45,47, 128.64,70,77, 129.89,95, 130.119, 131.21, 132.47,4,5, 135.37, 136.18, 137.34, 138.56,63,1,8,9, 140.40, 142.5,16,18,19, 143.30,33, 144.6, 145.16,1,9,11, 146.24, 148.52, 151.28, 152.60,64,5, 153.24, 154.23,25, 155.8,14, 157.23, 158.38, 159.13, 160.2, 161.17, 163.21,9,10, 164.28;29, 165.39,45, 166.8,9,18,3, 167.10,11,14,25, 168.39,50, 169.70, 170.95, 171.3, 172.19, 173.22,34, 174.51,54, 175.6, 176.10,15,20, 177.45, 178.67,70,83, 180.7,10,22,28, 181.30,35,50, 182.64, 183.19,20,26,29, 184.30,36,39,44,52, 187.15,17, 188.29,37, 190.5,6,18,19, 191.30,33,36, 192.7,23, 194.70, 196.18, 199.92,99, 200.24,31,42,44, 202.5, 205.65, 206.68, 207.17,1, 208.28, 209.40,44,46,49 ("polo grande amor que auyã - el" ),50, 210.58,59, 214.42,45,46,51,58, 215.69,70,5,6, 216.11 (3 v.),14,6, 217.5, 218.23,1, 219.24, 220.9, 223.29,36, 224.12,15, 225.9, 226.9,7, 227.11,19,25,26,27, 228.2,13,14,15,16,19,21, 229.25,13, 231.14,17,19,20,21, 232.35,36,44,6, 233.11,13, 234.18,21,22,24,37, 235.39,47,52, 236.65,66,79,80,1, 237.8,11,13,18,24, 238.27, 239.11,12, 240.24,25,34, 241.50,59, 242.14, 243.33,38,48,53, 244.11,12, 245.27,36, 246.47, 247.20, 249.45,19, 250.20,25,1,4,5,6,13, 251.13,14,19,20,21, 252.24,26,33,38, 253.55,56,61,65,68,69, 254.70,71,1, 255.21,24,32,34, 256.38, 257.17,25, 258.13,16,17,20, 259.23,25,40, 260.12, 261.35,41, 262.13, 263.1,10,13,18,22, 264.30,7, 265.22,5,11, 266.20,26,30,34, 267.35,36,41,46,52,53,54, 269.4, 270.14,22, 271.13, 272.20,23,24,27,43, 273.48,62, 274.81,84,85,88, 275.96,10,13, 276.22, 278.42,45, 279.48,49,51,54,60,61,66, 280.72,78,82,83, 281.99.1, 282.14,26,30 (2 v.),31,35 (2 v.),37,38, 283.47,53,61,66,68,69,70,71, 285.6, 286.11,26, 287.31,32,36,37,3, 288.4,8,10, 289.8,1128, 290.41,50, 291.54,60,66,76, 292.81, 293.21,22,23,24,26,28,29,30, 294.34,2,5,8,9,10,13, 295.23,24,25,28,30,32, 296.39,2,4,9,11, 297.35, 298.54, 299.59,15, 300.23,24,2, 301.20,35, 302.36,44,47, 303.1,10,12,15,16,20, 304.23,27,36,39,41, 307.6,7, 308.10, 309.22,27,30, 310.44,46,48,51, 311.15,16,1,5,6,7,10,12, 312.23,11,15, 313.17,26,2,3,9, 314.16,18, 315.40, 316.1,4,7,13, 317.20,33,35,38, 318.42,45,4,5,6, 319.30 (2 v.),1, 320.12,17,21,24,29, 321.21,46, 322.6,8, 324.15, 326.24,25,30,35,43, 327.53,59, 328.3, 329.14,16,21, 330.19,22, 331.34,38, 332.6,25,33, 333.46,55, 334.3,11 (c. 195),3,4,5 (c. 196), 335.12, 336.29,31,33,37, 337.44,45,47, 338.21, 339.34,15, 340.26,28,33,40,42, 341.44,46,49,50,53,56,63, 342.66,6, 343.14,19, 344.15, 345.17,19,36, 346.41, 348.5,6,7,8, 349.19, 351.4,5, 352.24,26,27, 353.33,1,5, 355.31, 356.8,13,17, 357.25,14, 358.26,6, 359.13,1,7,10,13, 360.5,19, 361.24,28,4,6,10, 362.34, 363.46,51, 364.7,13,1 365.13 (c. 219),1,13 (c. 220), 366.16 (c. 220),1,3,10,15, 367.21,23,4,5,10,16, 368.21,23,4, 369.23, 370.5, 371.4, 372.5, 374.14, 375.11, 376.13,16,21,23,36, 377.44,48,49,2,4,8, 379.5,8, 380.26,27,31, 381.42,2, 382.2,3, 383.4,16, 384.20,27,35, 387.34,35, 388.5, 389.21, 390.10, 391.10, 392.24,33, 393.7,18,24, 394.32, 395.63,5, 396.4, 397.11, 399.17,19,5, 400.16,25,6, 401.22,28,30, 402.8, 403.20,21,2, 404.11, 405.24,25, 407.5 (c. 256),3,7,8,10 (c. 257), 408.4,5,10,14,16, 409.3,4,5, 410.32,3,5,9, 411.10,13 (c. 261),5,11,17, 412.19,27,33,3, 413.16,5,7, 414.13,14, 415.14,15,17,22, 416.9, 417.21,23,24,25, 418.6, 419.7, 420.7, 421.18,25, 422.13, 424.13,6,7, 425.18,1,3, 426.9,10, 429.15, 430.4, 431.4,12,16,23,25, 432.32, 433.11,17, 434.16,20, 435.33,35,1,5,8,12, 436.16, 437.12,21,28, 438.37,10,12,13,14, 440.11,14,28,31, 441.2,7,10,11,12,14,19,21, 442.27, 443.10,13 (c. 286),6,13,1,5 (c. 287), 444.34, 445.5,6,9, 446.2, 447.11,18,22,1,4, 448.7, 449.12 (c. 292),5,10 (c. 293), 450.2,6, 451.5,11, 452.9,10,15 "que se deue criar a maestria et - siso", 454.27, 455.12,13,17,21,22, 456.39, 457.17, 458.18,20,21, 462.9, 464.3,6,19, 465.28,40, 466.2, 467.3,10, 468.15, 469.12,15,22,23,1,3, 470.19, 471.5,10, 472.5,10, 473.8,9, 474.22,23,26,2, 475.11,2,3,4, 477.12 (c. 316),4,12 (c. 317), 478.19,25,28,30,5, 480.7,9,18,22,23, 481.5,13,22, 483.9,12,13,20,25, 484.14,25, 485.36,7, 486.13,19,21,29, 487.5,6,15, 488.9,20, 489.15, 490.22,7,10,14, 491.4, 492.1,3,4,6,7,17,19,21, 493.29,31,32,33, 494.15,21,22,26, 495.31,32,4, 496.23,26 497.3,15,17,19, 498.4, 499.12,16,21, 500.14,23, 501.16,17,18,23,3, 502.1, 503.31, 504.2,3,4, 505.11, 506.5,9 (c. 340),5 (c. 341), 507.28,32, 508.34,4, 509.1,4,10, 510.7, 511.3,5,6, 512.4, 513.26,27,29,2, 514.11,15,16,18,20,3, 515.7,17 (impreso por error co ), 516.5,9,13,14,15,4,5, 517.17,10, 518.16,18,22,23, 520.19, 521.8, 522.2, 523.11,16,18,26, 524.35,4,5, 525.14,2,12, 526.15,16,4,7, 528.49, 530.6, 531.8, 532.6,10, 533.5, 536.5, 537.31,36,7, 538.13,20, 539.27,31,32,4,5,7,10, 540.17, 541.18,19,33,1, 542.7,9,21,3, 544.9,10,5, 549.1,5, 550.24, 553.15 555.1,2,3, 556.8, 557.14, 558.17,6,14, 559.24, 560.16,30,31,35, 561.5,15,17, 562.36,39, 563.48,4,11,15,17, 564.22,24,27,30, 566.27,29, 567.30, 568.40,46,1, 569.10, 571.20,23,3, 572.12,16,19,27, 573.36,1,5,8,16, 574.20,21,1,5, 575.10,26,31, 576.3,5,10,17, 577.25,26,31, 579.74,75,76,91,93, 580.1, 582.4, 583.9, 586.9, 587.13,1,4,28, 588.18, 589.33,4,7, 590.14,16,17,20, 592.47, 593.2,3,5,7,19, 594.14,18, 595.25,3, 596.14,26,30,2,5, 597.6, 598.37,42, 599.18, 600.11,15,16, 601.2, 602.9,10,14,26, 603.5,12, 604.21,26, 605.7,9,26, 606.38,43,46, 607.67,70,10, 608.14,15,16,17, 609.39,4,7, 610.22,29,33, 611.4,5,6,9,10,11,12,13,14,15,16, 612.25,30, 613.12,15, 614.4, 615.30,37, 616.12,15,19,25, 617.18, 618.39,49, 620.13,17,21, 621.39,42,49, 622.8, 624.27,33,34, 625.46, 626.11,34, 627.39,40, 628.27, 629.2, 630.11,23,26,28, 631.16,22, 632.29, 633.3, 634.26,2, 635.9, 636.19,21,36, 637.1,9, 638.16,3,12, 639.6,7,9, 640.13,2, 641.16,20, 642.8,9,10,15,16, 643.28,40, 644.64,65,67, 645.70, 648.4,11,15,17,20,21, 649.4,24, 650.25,32,8,18, 651.18, 654.11,13,16,29,30, 658.33,35,38,43,54, 659.6,35, 660.3,5,11, 661.17,26,28,30, 662.10,27, 663.32,5, 664.22,27,29, 665.18, 666.43,45, 668.8,18,27,31, 670.20, 672.46, 673.53,54,7, 674.11,13,16,21, 675.33,37,57, 676.5,9,12, 677.34,1, 678.23,32,15, 679.22,14, 680.27, 681.4, 682.9,18,24, 683.35,4,10,17, 684.20,18, 685.30,38, 686.13,16,27,29, 687.44,55, 688.8,13,19, 690.21,26,28,30,32, 691.11,12, 692.41,4,5, 693.14,17,26, 694.5,12,13,14, 695.26,2, 696.9,10,12,1, 697.7,19, 698.9,14,18,19, 699.13,14, 700.30,42, 701.3,13, 702.15, 703.8,9,16, 704.21,27, 706.30, 708.13,15, 709.11,13,15,19, 710.3,4,10,18,20,22,23,24, 711.5,7,3, 712.6,9,20,25,29, 713.14,17, 716.5,7,11,12,13,14, 717.25, 718.10,21, 719.7,13,16,18,20, 720.37,45,47,2, 721.4,8,14,22,28, 723.19,21,5,13, 724.19,25,4,5,13, 725.17, 726.5,6, 727.11,16,20, 728.49, 729.66, 731.3,6, 732.12,14,17,29,31, 733.32,35,4,7,16, 734.4,5 735.20,21,3, 736.7,8,11, 737.38,44,45, 738.18,21,22, 739.32, 740.3,9, 741.29,32,39,42,44, 742.4,7, 743.13,18,22,25, 744.8,13, 746.24,27, 747.30,33,35,45,47,52, 748.54,65,66,69,74, 749.80,5, 750.27, 751.15, 752.26, 755.33,35,36,38,39,41, 757.24,8, 758.3, 759.21, 760.21,23,24, 762.2,18, 763.25,1,11, 764.5,20, 765.25,3, 766.16,24,32,33,35,37, 767.45,47,23, 768.6,14,23,24, 769.5,6,10,12,13,14,3,4, 770.12,19, 771.36,41,42,5, 772.14,18,21,34, 773.7,12,14,15, 774.26,29, 775.3,6,16,17, 776.6,13,14, 778.19, 779.8,11,14,18,19, 780.28,35, 782.27,32, 783.12, 784.30,34, 785.18,28, 786.36,37, 787.4,6,8,13,20,21,23,26, 788.29,30, 789.13, 790.10,14, 791.37,40,5,11,12, 792.14, 793.13,15, 797.5,12,16,18,19,30, 798.2,4,6, 799.5, 800.7,9,10,14, 801.12,14,15, 802.20 ("a yr en acalço - elles" ),45, 803.78,80,81,83, 804.113,124, 806.15, 807.26,29,44,49, 808.66,79,92, 809.93,106,112,119, 810.132,133,134,137,138,149, 811.152,156,158,166,168, 812.187,189,204,206, 813.215,217,219,221,222, 814.245,256,260,261, 815.18,24, 816.47,64, 817.82, 818.30,31, 819.44, 820.13, 821.11, 822.3,4,5,9,4,8,12, 823.16,24, 824.48,54, 827.5, 828.38,48, 829.2,4,5,10, 830.5,7,9,16, 831.21,22,25, 832.6,9,10,14,15,18, 833.25,7,13,15, 834.25,27,28,34,35,42, 835,5,6,7,8,4,5, 836.14,17,21,4,5, 837.9,10,15,17,1,5, 838.3,5,15, 839.6,10,16, 840.33,34,3,9,15, 841.28,4, 842.26,33,36,41, 843.16,19,22,23, 844.18, 845.5,7,23, 846.3,7,22, 847.22, 848.2, 849.9,3,5, 850.13,3,6,10,2, 851.13,17,4,15, 852.19, 853.55,67,71, 854.4,6,7,12,21,24, 855.10, 856.6,11, 857.14,15,21, 858.6,8, 859.10,11,12, 861.8,16, 862.11,4,8,9,14, 863.34,39, 864.23,25,27,28, 865.6, 867.2,5,6, 868.13, 869.8 (c. 608),7,9,12 (c. 609), 870.37,42, 871.3,6, 872.38,43,44,45,53, 873.1, 874.9,13, 875.24,6,13, 876.41, 877.50,60,12,13, 878.6,19, 879.5, 880.12,16,8, 881.5,6 (c. 621),4 (c. 622), 882.7,9 (c. 622),2,9 (c. 623),5,6 (c. 624), 883.16,20, 884.5,16, 885.8,9,12,6,7, 886.15 (4 v.), 887.32, 890.10, 891.43, 893.20, 894.27,43,53, 895.15,20, 896.28, 897.43, 900.43, 901.25,26,27,37,41, 902.59, 903.96,100. La forma com en 8.51, 15.33, 19.1, 21.38, 22.10, 30.20, 31.14, 32.16, 33.20, 34.23, 40.39, 53.22, 56.26,33,44, 57.61, 58.8,27, 59.14, 65.11, 70.11, 102.72, 103.2, 279.57, 280.77, 369.2, 435.36, 568.33, 585.13, 605.8, 611.17, 615.29, 693.12, 817.71 (ms. com̃o ). Algunos casos especiales: dar con 199.91 "deu logo - el morto", dar cõ el en 4.31, 103.74, 626.16, 627.16, 710.14, 876.27; trauar con el 140.13, trauar cõ el / trauar cõ elle 141.22, 717.17; prazer con 334.6 (c. 195) "prougue al rrey - elles", prazer muyto cõ 127.42, 133.22, 134.8, 142.11, 153.23, 183.25, 190.13, 311.3, 336.31, 376.30, 418.5, 562.45; cõ plazer del rrey 368.7,8; hũus con outros 187.22, 191.38, hũus cõ outros 53.14, 183.22, 193.53, 301.14, 748.66, 782.31, 857.25,31, 862.4,7, 900.14, os hũus cõ os outros 875.25; con medo 474.24 " - dos françeses", 531.18 "con este medo", cõ medo de 242.28 (cfr. 242.27 "pollo grã medo que auiã delles" ), 496.27, 553.15 (c. 382), 710.6, cõ medo que 370.5 (c. 225), 521.17; con tal condiçõ que 416.2, cõ tal condiçõ que / cõ tal cõdiçõ que 367.7, 383.20; cõ tãto 438.36, 574.27, 589.32; con todo esto 'pese a ' 84.24, 198.86, 217.10, 501.24, 513.26, 536.16, 544.11, 664.19, 856.8, con todo isto/con todo ysto 13.38, 508.39, con todo esso 847.5 (c. 579), cõ todo esto 31.7, 111.6, 253.51, 298.45, 395.57, 399.11, 477.4, 550.40, 719.19, 741.37, 776.16, 810.136, 819.42, cõ todo esso 865.11, 881.10 (c. 620); con que (pron. rel. ) 57.59 "deulle... heruas - morreu", 231.23, 276.36,37 "os pees - andara en aquel feyto... a lẽgoa - falara... os ollos - uira todo", 481.7, 484.8, 509.17 "o auer... - guisase sua oste", 531.4, 559.17, 619.60, 620.22, 625.6, 672.42 "tres ãnos - sse conprirõ os dez", 801.6, 858.7 (c. 592) "et a - llj forõ foy esta", 871.19. Con que equivale a 'quien ' en 119.2, 295.15,3,5, 320.10, 627.36, 637.47, 812.213; cfr. 471.14 " - o mantẽer", 281.97 "nẽ - sse tornar" 415.26 "auer... ca o auja mester - se fosse", 508.38 "por que o coydaua a coller - çercasse a çidade". Lo mismo cõ que 63.9, 125.7, 199.92, 203.20 "dera a maçaa et as heruas - morreu", 231.25, 276.35, 400.20, 419.15, 461.4, 471.24, 494.26, 550.30, 644.62 "do - ongẽ os corpos", 831.29; equivalente a 'quien ' en 5.13,14, 113.48, 120.25, 172.8,17, 324.7, 352.17, 562.29, 642.33, 688.7, 712.10, 720.45, 828.43, 832.5 (c. 564); cfr. 281.96 " - ficar allj", 492.7 "gaanaria dos mouros - a manteuese", 714.39 "teño de uos - uos seruya", 895.59 "bẽ as - "; 394.52 "para dar... - cobres os curações delles". En algunos casos equivale a otras preposiciones: 'a ' en 226.14 "que sse semellaua todo cõ Ysem", 431.11, 470.13, 495.29, 497.22; 'contra ' : con 161.14 "lidou - elles", 197.44, 221.20; cõ 359.10 "que se matariam yrmãos - yrmãos et parentes - parentes", 365.17, 411.4, 566.33, 732.31, 781.11, 790.23, 808.71,76, 851.13 (c. 585), 857.22, 869.10,19, 876.45, 878.20, 881.11; com 40.26 "voluerõ - elles vña grã batalla"; 'en ' 765.25 "poys era cõ ela cõ pecado"; 'en casa de ' 468.16 "pousou cõ hũu mouro"; 'por ' 164.29,30 "dizia que con couardia et cõ maldade de sy leixaua de yr ala ca nõ cõ outra cristãdade", 85.10, 230.23, 371.14, 471.21, 697.6 (c. 478); 'por medio de ' : com 58.8 "envioullo dizer... per sua carta - dous clerigos", con 533.2, 686.26, cõ 41.69, 187.19; cfr. en 441.14 "começarõlles a tirar cõ pedras". En muchas ocasiones acompaña al sust. sin el art., alternando siempre la doble posibilidad. Por ej. cõ en 77.32 " - ffilla de", 79.24 " - ajuda", 162,12, 188.25,49, 190.25 " - gram pesar que ende ouue" (cfr. 191.33 " - o gram pesar" ), 265.17, 266.29, 278.30, 280.80, 284.8, 303.10 "el rrey... - força de seu rreyno... et - poder dos castelãos", 309.19, 340.24, 421.13, 481.29, 489.20, 583.16, 627.1, 681.5, 690.35,38 " - rrey de... - filla", 691.22, 704.24, 721.6, 832.17, 850.12 "quando - hũus quando conos outros", 901.43; com 57.61 " - ajuda dos...". Finalmente hay casos que se construyen sin la prep. con. Por ej. 111.1 "forõ os mouros ẽno cãpo suas azes paradas"; 268.10 "andaua a pee suas auarcas calçadas" (id. 269.7); 273.65 "forõ para el os ueabros nas mãos", 275.17 "en guysa de rapaz sua capela posta ena cabeça", 421.18,22 "sua signa alçada... sua sina alçada", 552.9,10 "sua signa tenduda... con elle sas armas enfestas", 591.7 "enderençou para o mouro a lãça sub o braço", 633.12 "caualgou en ele sua pele armina uestida", 572.18 "conos caualos suas lanças enas mãos", 814.249 "sayrõ os corpos saluos". Se documenta desde el s. XI: a. 1017 "con suo marido" (PMH Diplom. 144); a. 1050 "et con suis prestationibus" (id. 257); a. 1101 "con irmano meo... et con irmanas meas" (Doc. Med. Port. III, 29), etc. Véase Mettmann Gloss. CSM 70 y la combinación CONO. En cast. desde el s. X

K. M. Parker (1977): Vocabulario clasificado de los folios gallegos de la Historia Troyana. Illinois: Applied Literature Press.
cõ
prep. prep. con; with: ajunta cõ os feytos que passarõ, 7.5, 8.28, 8.45.
cõ
prep. prep. sobre; upon, over: foy caer cõ el et cobrio do escudo, 115.16.
cõ pouco
adv. adv. por poco, casi; almost: eu bem sey quen vos dou tal tormẽta et nos tolle nosa pasagee et cõ pouco que aqui nõ fomos mortos, 106.15.

M. de Miguel (1977): Vocabulario gallego medieval en documentos del s. XIII anteriores a 1275. Memoria de licenciatura. Universidad de Valladolid.
con
com
cõ
cum
cun
cũ
prep. .- prep. 'con'. Del latín CŬM. Formas: con, a. 1253-54 "con o abbade" (14.2); a. 1265, 51.12; a. 1271, 59.11.; a. 1273, 64.5,16; a. 1275, 67.11, 69.8,9; com, a. 1228 "et quantos com el moraren" (15.15); a. 1271, 61.14; cõ, a. 1268 "et cõ reuorazõ" (54.2); a. 1272, 62.11; a. 1273, 64.11; cũ, a. 1257 "cũ quanto ouuer" (24.9); a. 1258-61, 41.6, 42.14,16,25; a. 1260, 29.17,18, 30.12; a. 1261, 45.12,13; a. 1262, 48.9; a. 1265, 49.19; a. 1268, 54.2; a. 1269, 55.4, 56.9,10; a. 1270, 57.11; a. 1275, 70.5, 71.5; cum, a. 1228 "cum seus uiçinos" (16.2), 16.21, 20.1,2,13,29, 21.7; a. 1253-54, 13.5; a. 1257, 25.21,24, 26.2,6; a. 1258-61, 33.22, 39.7,10, 40.1,2, 43.19,20; a. 1259, 44.5; a. 1260, 28.8; a. 1269, 56.10,11,12, 57.1; a. 1271 , 61.15; cun, a. 1228 "cada un dia a pignora cun o sayon receba" (16.27); a. 1261, 45.15, a. 1266, 52.13.

M. C. Barreiro (1985): O léxico dos Miragres de Santiago. Memoria de licenciatura. Universidade de Santiago de Compostela.
con
cõ
com
cũ
prep. .- prep. " con". 1.- Expresa relación de compañía: 1.3 "vn rromeu alamã cõ outros de sua cõpana"; 2.3 "que ofereçera cõ aqueles dineiros"; 7.2 "vio que eu me lle enfestaua cõ o castelo"; 10.8 "Et a perna cõ a coyxa todo me secou"; 11.13 "Et a coixa cõ sua perna [...] tornou en sua força"; 15.11 "cõ sua madre foy alo en rromaria"; 22.9 "aos outros que cõ el siian"; 23.1 "preegarõ cõ el ẽno tẽplo"; 32.13; 37.9; 38.1,2; 42.20; 52.9; 54.6; 56.4; 57.5,11; 59.11; 60.7; 61.4; 62.2,4,9; 65.11; 67.3; 70.1; 85.1,4; 86.2; 88.6; 90.7,14; 93.5,6,10; 94.1,3,5,13; 95.2; 96.5; 97.11; 99.6; 100.5,7,13; 101.2,3,4,6,8,9; 102.1,3,4,6; 103.2,4,10,11,12,13; 104.8; 105.1,2; 109.10,11; 110.5; 113.7,8,9,10,12; 114.11; 115.4; 117.2,14; 118.2; 126.3; 127.3,8,11,13; 129.99; 136.10; 137.15,16,17,22; 138.1; 141.3,7,11,16; 142.4,7,11; 146.3; 149.4; 150.6; 163.4; 165.8; 168.6; 173.5,6,8; 175.3,4; 177.3,6; 180.12,15; 181.1; 184.9; 185.1; 186.1,7; 193.8; 197.8; 201.7; 203.11; 205.7,12; 206.5,13; 209.8; 216.12; 221.2,5; 222.2,5,15; 223.18,19; 225.3; 227.4; 229.1,20; 231.2; 232.1,12; 233.1; 234.5. CŨ, 224.17 "et teu padre en ti cũ o Espiritu Santo".
____ 2.- relación, reciprocidad. 2.5 "avendo batalla cõ hũu seu ymigo"; 6.6 "casou cõ hũu caualeiro"; 10.6 "que avendo batalla cõ meus ymigos"; 20.2 "pelejauã hũus cõ os outros"; 39.4 "ouve fala cõ hũu privado [...] que era seu amigo"; 42.3 "os que cõ eles aviã de adubar"; 48.8 "loytauã moytas vezes hũu cõ o outro"; 48.15; 49.1; 51.9; 85.6,8; 89.5,11,12; 90.6; 93.14; 94.5,6; 98.9; 100.6,9; 104.5,6,8,13; 108.5; 109.3,6; 114.5; 116.5,6; 117.9,14; 118.8,15,16; 119.1; 120.5; 126.1,8; 137.20; 139.5; 172.5,6; 173.2; 174.4; 177.5; 179.15; 188.13; 201.3,5,19; 205.1; 208.2; 210.2; 211.9,11; 217.12; 224.17; 227.8; 232.9.
________ 3.- modo. 9.9 "Et cõ grã alegria tornouse para sua terra"; 11.5,6 "cõ grã medo et cõ grã sospiro"; 12.17 "et rreçebeo cõ grã deuoçõ"; 13.1 "rreçebeo [...] cõ grãdes lagrimas"; 14.5 "asentarõno cõsigo ẽno santo Paraiso cõ grãde alegria"; 15.19; 23.12; 29.10; 36.13; 37.4; 39.2; 40.6; 41.1; 43.1,10; 55.5; 61.8,10; 63.7; 65.2; 66.3,5,7; 71.6; 72.15; 74.14; 89.16; 95.8,11; 96.1; 97.4; 98.3; 99.10; 114.3; 125.8,11; 142.13; 148.10; 170.6; 171.15; 172.11; 173.1,7,12; 176.14,17; 177.5; 180.5,6,13; 181.4,5,8; 182.3; 184.11; 185.10; 191.3; 192.5; 195.16; 196.9; 198.11,14; 199.11,13; 204.4; 207.12; 212.10,21; 219.20; 221.18,19; 224.19; 234.8. COM, 87.4 "el espantouse com grã medo". CON, 75.3 "chegara con soude sen cõtrario algũu".
________ 4.- instrumento. 2.5 "deralle cõ aquela seeta"; 8.8 "enpuxauame cõ hũa lança"; 10.10 "que cõ d' aquelas cousas que teuese"; 13.2 "ẽno leito traballando cõ a morte"; 29.4 "doulle cõ el tã grãde ferida"; 37.5 "cõ todo o seu"; 43.15 "ferirõno cõ lança"; 43.16; 48.9; 53.13; 56.9; 57.2; 65.10; 89.14; 90.9; 95.6; 100.10; 113.14; 118.10; 119.6,10; 120.3,4; 122.13; 127.2,5; 134.5,6; 138.11,12; 140.14; 141.13; 142.5,20; 143.3; 145.2; 146.1; 149.8,10; 156.5; 165.6; 186.15; 192.1, 193.3,6,18; 198.1; 201.16,20; 203.2; 204.1; 205.4; 210.5; 212.1,4,5,6; 228.3,4; 229.7; 230.21; 234.6.
________ 5.- medio. 40.15 "nẽbrou en sua voõtade cõ hũa cousa cõtraria goreçe omẽ da outra"; 43.14 "dou sentẽça sobre eles cõ acordo de sua jente"; 53.11 "hũu pano por fillar cõ ela prazer"; 132.9 "a cõsagrou cõ sua preegaçõ"; 132.10 "a cõsagrou cõ sua preegaçõ et cõ moytos miragres". (Para otras posibles interpretaciones cfr. Pensado Miragres , pág. 40 not. 5).
________ 6.- causa. 11.5 "acordey do leito hu jazia cõ mĩa infirmidade"; 15.5 "et cõ a rrauea fogia..."; 140.14 "entẽdeu que lle viera cõ grã prazer que tomara"; 41.1 "a doença que vem cõ prazer..."; 41.10 "a friura que tina [...] cõ prazer, tornouse en tan grãde caentura"; 41.18 "cayã cõ fame asi com̃o omayas"; 48.12 " Pilatus cõ enveja que d' esto avia, et cõ mao coraçõ que cõtra el tina..."; 58.3; 64.10; 65.5; 66.13; 86.7; 97.9; 115.1,8; 145.6; 147.2; 149.6; 173.3; 177.4; 185.9; 193.9; 198.6.
________ 7.- CÕ DEREITO, véase DEREITO. // CÕ TODO ESTO, véase TODO 4.

F. R. Tato Plaza (1999): Libro de notas de Álvaro Pérez, notario da terra de Rianxo e Postmarcos (1457). Santiago de Compostela: Consello da Cultura Galega [Glosario, pp. 237-711].
cõ
prep. prep. "Con". Expresa diversas relacións de ablativo.
____ 1. Expresa compañía, colaboración, reciprocidade; equivale a "xunto, xunta".
________ cõ (36): "Fiãça que dou Martjn Preto sóbrela fama / que lle punã cõ a moller de Gonçaluo Pote" 16, 206, 237, "Ynés Peres cõ que(e)n agora / casou o dito Vasco" 261, 289, 289, 572, 642, "por tenpo que cõ eles esteuo e morou" 659, 965, "dos escudeyros que cõ ela vijnã" 1105, 1158, 1181, 1223, 1352, 1353, "Poño cõ bós praso" 1397, 1427, 1507, 1573, 1612, 1861, 1877, 2069, 2087, 2200, 2227, 2229, 2239, "traspasamento e cõcãbio cõ Rroý / Ferrnandes de Camaño" 2352, 2412, 2554, 2780, 2917, 2935, 2959.
________ 1.1. Como extensión deste valor, úsase tamén en inclusións, adicións e xustaposicións.
________ cõ (69): "Carta de presẽtaçõ que dou Rroý Mariño / do benefiçio cõ cura de Santa María d' Isorna" 144, 418, "herdades e chantados, cõ súas entradas e saýdas" 498, 800, 805, 844, "a mõtes e a fontes, cõ súas / aguas corrẽtes e vertẽtes" 962, 1071, 1119, 1120, 1145, 1151, 1212, 1288, 1321, 1374, 1382, 1401, 1477, 1483, 1493, 1529, "a qual así marcada cõ todas / súas entradas, saýdas" 1529, 1530, 1532, 1559, 1669, 1682, 1967, 1994, 2262, 2263, 2273, 2274, 2275, 2281, 2304, 2305, 2305, 2315, 2316, 2317, 2321, 2321, 2375, 2400, 2421, 2422, 2423, 2476, 2499, 2514, 2529, 2561, "os quaes ditos casares cõ súas herdades e chantados" 2642, 2643, 2644, 2647, 2649, 2654, 2655, 2662, 2663, 2701, 2766, 2791, 2837, 2838, 2869, con (1): "poño / a vós (...) ẽno jur e posesiõ (...) cõ aqueles mesmos / cárregos con que o eu tenja" 1428.
________ 1.2. Entra en correlación con xunto:
________ jũto cõ (4): "a fonte d' Ourolo, que jas jũto cõ o marco" 927, "teẽ hũa casa tellada, jũto cõ a [e]gleia" 2867, 2964, 2964.
________ 1.3. En ocasións substitúe a conx. e, cando amais da idea de adición hai a de compañía.
________ cõ (2): "Húa cadea de ferro cõ seu cãdado" 2532, "Hũu trono cõ seu serujdor" 2537.
________ 2. Expresa o contido ou parte del.
________ cõ (27): "carta firme de cõpromjso cõ obligaçõ de seus bees" 489, "librẽ carta firme cõ poder / a las justiçias" 508, 565, 596, 768, 1010, "outorgo carta firme cõ rrenũçiaçõ / de todas leys" 1024, 1058, 1133, 1191, 1235, 1265, 1315, 1367, 1402, 1477, 1603, "rrenũçiãdo la ley de duobus rrex debendi cõ todas súas / cláusulas" 1624, 1635, 1643, 2071, 2112, 2247, 2364, 2518, 2600, "húa cũca cõ sardjnas" 295; con (1): "Procuraçõ con poder de rrecabdar" 270.
________ 3. Indica o medio, procedemento ou instrumento.
________ cõ (43): "Obligouse cõ todos seus bjẽs" 328, 333, "obligouse cõ seus bẽes de gelo faser çerto" 382, 454, 467, 504, 550, 561, 580, 711, 733, 765, 811, 969, 1003, 1077, 1134, 1191, "de vos defender / e anparar cõ o dito foro" 1220, 1255, 1298, 1309, 1431, 1439, 1460, 1474, 1569, 1640, 1733, "vã cosjdas po[r] / medjo cõ filo brãco" 1879, 1989, 2052, 2071, 2117, 2189, 2201, 2204, 2231, 2245, 2336, 2395, 2411, 2569.
________ 4. Indica o modo ou maneira de realiza-la acción.
________ cõ (29): "outorgarõ averlos rreçibjdos / rrealmẽte e cõ efecto" 453, "ante que(e)n cõ dereyto deuesẽ" 466, "cõ liçencia que lle dou o dito seu marido" 495, 689, 730, 762, 952, "outorgo carta firme cõ rrenũçiaçõ / de todas leys" 1024, 1076, 1157, 1619, 1640, "obedeçeu a dita carta cõ rreuerẽçia deujda" 1749, 1862, 2020, "que(e)n lo disese cõ / verdade" 2084, 2095, "nõ / cõ entencón que elo fora así" 2096, 2198, 2208, 2381, 2521, 2543, 2742, "esto diso cõ protestaçõ que se máis se lle acordase de o deser" 2875, "cõ temor da dita descomujõ" 2937, 2967, 2977.
____conx. 5. Participa na loc. conx. condicional con que, "coa condición de que, se".
____ cõ que (6): "dou en pura doaçõ (...) o dito casal / da quinta de Rriãgiño (...) cõ que paguedes e sejades obligado de pagar vós e vosas boses para senpre jamais a Sueyro Gomes de Soutomayor (...) as ditas çinco fanegas de pã" 1418, "faço foro da dita casa formal suso marcada no / dito Garçía Mjgés (...) cõ que deyxedes entre esta dita vosa casa e a de Mõtellón / calle por que posã põer hũu barco en mõte" 1568, "lles soltou o foro de hũa casa (...) cõ que despoys de súas vjdas, seus fillos e herdeyros, / soçesores lle paguẽ o dito foro" 2026, 2423, 2424, 2425.
________ 5.1. En ocasións a palabra condición está expresa: "con condición que".
________ cõ cõdiçõ que (1): "para que as prãtedes e ponades de vjna e cõ cõdiçõ que as dedes postas / e prãtadas de oje en dous anos" 1042.
________ cõ tal cõdiçõ que (1): "que os leuedes e os / froitos deles, cõ tal cõdicõ que depois de voso finamento nos deixedes e quedem para nós outros os bẽes / reízes" 2450.
________ cõas cõdiçõos que (1): "cõas cõdiçõos e ẽna forma e maneyra e cõ aqueles mesmos / cárregos con que o eu tenja" 1427.
____conx. 6. Participa na loc. conx. causal con que "porque".
____ cõ que (1): "Por rrasõ que Costãça de Sã Gião, moller / de Afonso de Sã Gião, estaua en sentençja d' escomuyõ por çertas cartas a pedimento de Mayor / Afonso, e la enterrou Johán París cõ que lle derõ prenda para cõtẽtar a dita Mayor Afonso" 1088.
____contr. Do lat. cŭm. Documéntase desde o séc. XI: con en 1017 (Lorenzo Crónica s.v. con). A contr. co art. determinado o, a, aparece xa nas CSM: cono, conno; na Cr. Gal.: cono, cõno, conno, cona, cõna. En port. mod. non contrae (com o, com a), mentres que en gal. si: co, coa (Lorenzo Crónica s.v. cono).




Seminario de Lingüística Informática - Grupo TALG / Instituto da Lingua Galega, 2006-2022
O Dicionario de dicionarios do galego medieval é obra de Ernesto González Seoane (coord.), María Álvarez de la Granja e Ana Isabel Boullón Agrelo
Procesamento informático e versión para web: Xavier Gómez Guinovart

Powered by Debian    Powered by Apache    Powered by PHP    Powered by MySQL