Mulleres na Lexicografía / Women in Lexicography

Der-Hwa Victoria Rau (En chinés: 何德華 Hé Déhuá)

Atayal, bahasa (indonesio), chinés, inglés, tagalo (filipino), tao (yami).

1959 (Taipei, Taiwán)

Tras licenciarse en Taiwán, a profesora Rau continuou s seus estudos nos Estados Unidos e titulouse en dous mestrados diferentes; un deles na Universidade de Minnesota e outro na Universidade Cornell. Nesta última defendeu tamén a súa tese de doutoramento, «A grammar of Atayal» (Gramática da lingua atayal), unha lingua indíxena falada na zona norte e central de Taiwán. Seguiulle unha prolífica carreira académica na Universidade de Providence, no seu Taiwán natal, onde seguiu a adicarse tanto ás linguas estranxeiras (TESOL), como ás linguas indíxenas de Taiwán; moitas das cales gravemente ameazadas. A profesora Rau fixo unha importante contribución á lexicografía co seu traballo por preservar a lingua yami, unha das linguas ameazadas aludidas anteriormente. A lingua yami (tao na propia lingua) é un idioma falado por unhas 4000 persoas na illa periférica de Lanyu (Illa das orquídeas), Taiwán. En 1994, Maa-neu Dong (un educator nativo de lingua yami) púxose en contacto ca profesora Rau co propósito de preservar a súa lingua materna. Xunto co profesor Meng-chien Yang (informático da Universidade de Providence), Dr. Ann Hui-Huan Chang (doutorada na Universidade Nacional Chung Cheng (NCCU) de Taiwán) e numerosos especialistas técnicos, comezaron a compilación dun dicionario en liña yami-chinés, así como de materiais pedagóxicos para aulas de yami. Dende entón foron publicados xa tres dicionarios: «Yami Learning Dictionary» (2008), «Yami (Tao) dictionary» (2012) e «Yami Bible Dictionary» (2018). Ao longo da súa carreira académica, os esforzos da profesora Rau pola preservación e a revitalización de esta lingua pasaron polas seguintes etapas: ‘Arquivo dixital’ (anos 2000), ‘Aprendizaxe dixital’ (década do 2010) e ‘Humanidades dixitais’ (do 2020 en adiante). Dende o 2010, Der-Hwa Victoria Rau é docente no Instituto de Lingüística, NCCU, de Taiwán. As súas investigacións máis recentes ampliaron o seu foco para centrarse en dúas linguas do sudeste asiático moi faladas por inmigrantes no Taiwán: a lingua indonesia (bahasa) e o tagalo, pertencentes ambas á mesma familia de linguas que aquelas indíxenas do Taiwán.

● Dong, Maa-Neu & D. Victoria Rau (2008). Yami Learning Dictionary (Dicionario para aprender yami) (in Chinese/en chinés). Providence University, Taiwan. https://museum02.digitalarchives.tw/teldap/2008/yamibow/index_LexiquePro.htm ● Rau, Victoria, Maa-neu Dong, and Ann Hui-Huan Chang with Daniel E. Rau and Gerald A. Rau (Eds.). (2012). 達悟語詞典 (Dicionario de yami (tao); Yami (Tao) dictionary). National Taiwan University Press. https://museum02.digitalarchives.tw/validUser?from=/teldap/2008/yamibow/index_TAO.htm ● Rau, Victoria, Maa-neu Dong, and Ann Hui-Huan Chang (Eds.). (2018). 達悟語聖經詞典 (Dicionario bíblico yami; Yami Bible Dictionary). The Bible Society in Taiwan. http://annhhchang.url.tw/YamiBibleWeb/YAMIBIBLEDICTIONARY/lexicon/index.htm

Extracto: Rau, Victoria, Maa-neu Dong, and Ann Hui-Huan Chang with Daniel E. Rau and Gerald A. Rau (Eds.) (2012). 達悟語詞典 (Yami (Tao) dicionario). National Taiwan University Press. https://issuu.com/ntupress/docs/9789860325195 O dicionario inclúe 6084 entradas e ofrece as seguintes formas de acceso: 1. Lemas yami (por orde alfabética segundo a raíz da palabra) 2. Equivalentes en chinés (ordeados fonoloxicamente dacordo coa transliteración de Zhuyin) 3. Equivalentes semánticos en inglés.

● 生命力. (2013, March 21). 攜手二十年 ‬達悟語詞典傳承不朽 [Video, in Chinese]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=7ENsJOMSPYc‬‬‬ ● 數位人文社科教學資源中心. (2021, September 10). 計畫回顧系列--特色課程專訪--數位語言學--何德華 [Video, in Chinese]. YouTube. https://www.youtube.com/watch? v=9xyCQeD2EnU

推展本土語言傑出貢獻獎 (‘Premios Nacionais ás contribucións máis destacadas á promoción de linguas locais’). (2022). Ministerio de Educación, Taiwán.

Bibliografía: ● Rau, Victoria. (1992). A grammar of Atayal. PhD Dissertation. Cornell University. https://www.proquest.com/docview/303970867?pq-origsite=gscholar&fromopenview=true ● Rau, Victoria & Yang, Meng-chien. (2012). 「達悟語線上詞典」的故事 (‘The story behind Tao Online Dictionary’). In Taiwan Digital Archives Expansion Project. https://content.teldap.tw/index/blog/?p=3503 ● Rau, Victoria (何德華). (2022). Faculty personal website of the Institute of Linguistics, National Chung Cheng University. http://rau.ccu.edu.tw Obra lexicográfica: ● Dong, Maa-Neu & D. Victoria Rau (2008). Yami Learning Dictionary (Dicionario para aprender yami) (en chinés). Providence University, Taiwan. https://museum02.digitalarchives.tw/teldap/2008/yamibow/index_LexiquePro.htm ● Rau, Victoria, Maa-neu Dong, and Ann Hui-Huan Chang with Daniel E. Rau and Gerald A. Rau (Eds.). (2012). 達悟語詞典 (Dicionario de yami (tao)). National Taiwan University Press. https://museum02.digitalarchives.tw/validUser?from=/teldap/2008/yamibow/index_TAO.htm ● Rau, Victoria, Maa-neu Dong, and Ann Hui-Huan Chang (Eds.). (2018). 達悟語聖經詞典 (Dicionario bíblico yami). The Bible Society in Taiwan. http://annhhchang.url.tw/YamiBibleWeb/YAMIBIBLEDICTIONARY/lexicon/index.htm Foto: Correspondencia privada.

U-Tong Sih

Lola Mosquera Sánchez