Mulleres na Lexicografía / Women in Lexicography

Maria Tereza Camargo Biderman

Francés, inglés, italiano, portugués brasileiro

Naceu en 1936, en Bananal, municipio do estado de São Paulo, e finou en 2008 (São Paulo capital). Foi unha lexicógrafa, dicionarista, profesora e investigadora brasileira. Aos 8 anos deixou Bananal para comezar os seus estudos en Juiz de Fora, nun internado rexentado por monxas alemás. Ao longo da súa vida mantivo un fervoroso compromiso coa aprendizaxe e nunca deixou de estudar.

Biderman graduouse en Letras Neolatinas na Universidade de São Paulo en 1957; nesta a mesma universidade obtivo o seu doutoramento en Filoloxía e Lingua Portuguesa en 1969 e unha acreditación académica (“livre-docência”) en 1974. Levou a cabo estudos posdoutorais en diversas universidades estranxeiras, incluíndo a Stanford University, New York University, Birmingham University, Oxford University, Université de Lorraine, Università di Pisa, Universidade de Lisboa e a Universitat Pompeu Fabra. Empezou a súa carreira profesional en Francia como profesora lectora na Université de Strasbourg I (1963-1965). No ano 1977 xa era profesora titular na Universidade Estadual Paulista Júlio de Mesquita Filho (Unesp), concretamente na Facultade de Ciencias e Letras de Araraquara, Departamento de Lingüística, onde permaneceu ata o seu falecemento. Ademais, foi docente visitante en varias universidades do ámbito nacional e internacional. Tamén desempeñou funcións de investigación na Fundação de Amparo à Pescuda do Estado de São Paulo (FAPESP), no Conselho Nacional de Desenvolvimento Científico e Tecnolóxico (CNPq) e na Associação Nacional de Pós-Graduação e Pescuda em Letras e Lingüística (ANPOLL). Biderman tiña ampla experiencia en Lingüística, especialmente en Lexicoloxía, Lexicografía e Terminoloxía. Publicou numerosos artigos e libros, incluíndo catro dicionarios, e participou en diversos congresos internacionais onde presentou numerosos traballos científicos. Dirixiu e supervisou varias teses de mestrado e doutoramento. Dedicou toda a súa vida ao estudo do léxico, en particular ao léxico do portugués. Ademais, realizou unha profunda investigación sobre o léxico doutras linguas románicas como o francés, o español e o italiano, así como tamén do inglés. Especializouse en lexicografía, tanto na descrición sincrónica como na diacrónica. Con todo, tamén levou a cabo estudos teóricos sobre o léxico, especialmente no que respecta á categorización léxica, ás súas relacións coa cognición e á súa estruturación. Como resultado destes estudos, tamén se especializou en Lingüística de Corpus e Procesamento da Linguaxe Natural (Lingüística Computacional). Antes de falecer, Biderman traballaba nun dos seus grandes proxectos: a elaboración do “Dicionário Histórico do Português do Brasil - séculos XVI, XVII e XVIII” (CNPq). Este proxecto resultou gañador do concurso “Institutos do Milenio do CNPq” en 2005. Tras o seu pasamento, a actual coordinadora do proxecto, a súa discípula e lexicógrafa Clotilde de Almeida Azevedo Murakawa, encargouse de publicar a obra en formato dixital no ano 2021 con máis de 1.400 entradas.

Biderman, M. T. C.; Murakawa, C. de A. A. (org.) (2021): Dicionário Histórico do Português do Brasil: séculos XVI, XVII e XVIII (DHPB). https://dicionarios.fclar.unesp.br/dhpb/ Biderman, M. T. C. (2006). Dicionário de termos financeiros e bancários. Disal Editora-Bantim, Canato e Guazzelli Editora Ltda. Biderman, M. T. C.(2005). Dicionário do estudante. Editora Globo. Biderman, M. T. C. (2005). Dicionário ilustrado de português. Editora Ática. Biderman, M. T. C. (2001). Teoria lingüística: teoria lexical e lingüística computacional. Martins Fontes. Biderman, M. T. C. (1998). Dicionário didático de português. Editora Ática. Biderman, M. T. C. (1978). Teoria lingüística: lingüística quantitativa e computacional (Vol. 1). Livros Técnicos e Científicos. Biderman, M. T. C. (2003). Análise de dois dicionários gerais do português brasileiro contemporâneo: o Aurélio e o Houaiss. Filologia e Linguística portuguesa, (5), 85-116. Biderman, M. T. C. (2003). Dicionários do português: da tradição à contemporaneidade. ALFA: Revista de Lingüística, (47), 53-69. Biderman, M. T. C. (2002). Terminologia e lexicografia. TradTerm, 7, 153-181. Biderman, M. T. C. (2000). Aurélio: sinônimo de dicionário?. Alfa: Revista de linguística, 44, 27-55. Biderman, M. T. C. (2001). O Português Brasileiro eo Português Europeu: Identidade e contrastes. Revue belge de philologie et d'histoire= Belgisch tijdschrift voor filologie en geschiedenis, 79(3), 963-975. Biderman, M. T. C. (1998). Dimensões da palavra. Filologia e lingüística portuguesa, 2(1), 81-118. Biderman, M. T. C. (1998). A face quantitativa da linguagem: um dicionário de freqüências do português. ALFA: Revista de Linguística, 42, 157-181. Biderman, M. T. C. (1996). Frequency dictionary of contemporary Portuguese. Meta, 41(2), 275-278. Biderman, M. T. C. (1996). O dicionário e o vocabulário da língua portuguesa. Linha D'Água, (10), 31-39. Biderman, M. T. C. (1996). Léxico e vocabulário fundamental. ALFA: Revista de Linguística, 40, 27-46. Biderman, M. T. C. (1993). A definição lexicográfica. Cadernos do IL, 10, 23-43. Biderman, M. T. C. (1987). A estruturação do léxico e a organização do conhecimento. Letras de hoje, 22(4), 81-86.

https://books.google.es/books/about/Dicion%C3%A1rio_de_termos_financeiros_e_banc.html?id=-t3BDAAAQBAJ&redir_esc=y - Dicionario terminolóxico con máis de 700 entradas nas áreas de finanzas, economía, banca, mercados de capitais e bolsa. - Construído científicamente con textos actualizados e diversos correspondentes a estes campos. - Cada entrada inclúe o seu equivalente en inglés. - A maioría das entradas indican as leis e outros documentos xurídicos en que se basea o concepto definido. - Posúe un índice inverso para realizar consultas en inglés sobre o significado e uso no Brasil.

Durante a década de 1960, no transcurso dunha xira da selección de fútbol brasileira por Europa, exerceu como tradutora dos xogadores, entre eles Pelé.

Bibliografía: - Maria Tereza Camargo Biderman: Wikipedia. https://pt.wikipedia.org/wiki/Maria_Tereza_Camargo_Biderman - Currículo Lattes - CNPq: http://lattes.cnpq.br/8915508885677915 2. Traballo lexicográfico: - Dicionário didático de português (DDP) (1998). Ática. - Dicionário ilustrado do português (2005). Ática. - Dicionário de termos financeiros e bancários (2006). Disal. - Dicionário do estudante (2005). Globo. - Dicionário Histórico do Português do Brasil: séculos XVI, XVII e XVIII (DHPB) (2021): Biderman, M. T. C.; Murakawa, C. de A. A. (org.) 3. Foto: http://www.filologia.org.br/xviii_cnlf/homenageado.htm

Cilano Marques da Silva

Lola Mosquera